Bài 34. Chất rắn kết tinh. Chất rắn vô định hình

Ch t r n k t tinh ất rắn kết tinh ắn kết tinh ết tinh 1.C u trúc tinh th ất rắn kết tinh ể muối Là cấu trúc tạo bởi các hạt nguyên tử, phân tử, ion liên kết chặt với nhau bằng những l

Bài 34:

CHẤT RẮN KẾT TINH

CHẤT RẮN VÔ ĐỊNH HÌNH

Liên kết nhau nhờ lực tương tác

Sắp xếp theo trật tự không gian xác địnhDao động quanh

vị trí cân bằng

Bài 34: CHẤT RẮN KẾT TINH

CHẤT RẮN VÔ ĐỊNH HÌNH

I Ch t r n k t tinh ất rắn kết tinh ắn kết tinh ết tinh

1.C u trúc tinh th ất rắn kết tinh ể muối

Là cấu trúc tạo bởi các hạt (nguyên tử, phân tử, ion)

liên kết chặt với nhau bằng những lực tương tác và sắp xếp theo một trật tự hình học không gian xác định gọi là mạng tinh thể, trong đó mỗi hạt luôn dao động nhiệt quanh vị trí cân bằng của nó

- Kích thước tinh thể của một chất tuỳ thuộcquá trình hình thành tinh thể diễn biến nhanh hay chậm (tốc độ kết tinh càng nhỏ,

tinh thể có kích thước càng lớn)

Bài 34: CHẤT RẮN KẾT TINH

CHẤT RẮN VÔ ĐỊNH HÌNH

C1: Tinh thể của một

chất được hình thành

trong quá trình nóng chảy

hay đông đặc của chất đó?

Hình thành trong quá trình đông đặc

Vì quá trình đông đặc chất rắn mới có hình dạng xác đinh, khi đó chất rắn mới có

cấu trúc tinh thể

Bài 34: CHẤT RẮN KẾT TINH

CHẤT RẮN VÔ ĐỊNH HÌNH

I Ch t r n k t tinh ất rắn kết tinh ắn kết tinh ết tinh

1.C u trúc tinh th ất rắn kết tinh ể muối

2 Các đặc tính của chất rắn kết c tính c a ch t r n k t ủa chất rắn kết ất rắn kết tinh ắn kết tinh ết tinh

tinh

Kim cương

C

Chúng cấu tạo từ nguyên tử gì?

Cấu trúc tinh thể của chúng có giống nhau không?

Tính chất vật lý như thế nào?

?

Không giống nhauKhác nhau

t = 14520 C Niken

t = 9600 C

B c ạch anh

t = 6590 C Nhôm

t = 10630 C

V ng àng

t = 2320 C Thi c ết tinh

t = 00 C

N ước c

Nhi t ệt độ nóng chảy của độ nóng chảy của nóng ch y c a ảy của ủa chất rắn kết

m t s tinh th ( ộ nóng chảy của ối ể muối t0 C)

Áp su t ất rắn kết tinh chu n ẩn

Bài 34: CHẤT RẮN KẾT TINH

CHẤT RẮN VÔ ĐỊNH HÌNH

2 Các đặc tính của chất rắn kết c tính c a ch t r n k t ủa chất rắn kết ất rắn kết tinh ắn kết tinh ết tinh

tinh

- Các chất rắn kết tinh cấu tạo từ cùng một loại

hạt nhưng có cấu trúc tinh thể khác nhau thì tính chất vật lí cũng khác nhau.

- Ở mỗi áp suất cho trước, mỗi chất rắn kết tinh

có một nhiệt độ nóng chảy xác định không đổi.

- Chất rắn kết tinh có thể là đơn tinh thể hoặc đa tinh thể

Hãy so sánh cấu tạo,

đặc điểm của chất rắn

đơn tinh thể và chất rắn

đa tinh thể Cho ví dụ?

Các tính chất vật lí (độ bền, độ nở dài…) không giống nhau theo các hướng khác nhau

các tính chất vật lí (độ bền, độ nở dài…) giống nhau theo các hướng khác nhau

Chất rắn đơn tinh thể Chất rắn đa tinh thể

Cấu tạo Cấu tạo từ 1 tinh thể Cấu tạo từ vô số tinh thể

nhỏ liên kết hỗn độn Đặc điểm -Các hạt sắp xếp trong

cùng một mạng tinh thể chung

-Có tính dị hướng.

-Các tinh thể tạo bởi nhiều mạng tinh thể khác nhau

-Có tính đẳng hướng.

Ví dụ Muối, thạch anh, kim

cương sắt, đồng,

C2: Tại sao chất rắn đơn tinh thể

có tính dị hướng còn chất rắn

đa tinh thể có tính đẳng hướng?

Chất rắn đơn tinh thể cấu tạo từ 1 tinh thể sắp xếp thành một mạng tinh thể, sắp xếp theo các hướng khác nhau nên tính chất vật lí cũng theo hướng khác nhau=> dị

hướng

Chất rắn đa tinh thể được cấu tạo bởi vô số các tinh thể nhỏ sắp xếp hỗn độn nên tính dị hướng của mỗi tinh thể nhỏ được bù trừ trong toàn khối chất vì thế chất rắn đa tinh thể không có tính dị hướng như chất rắn đơn tinh thể

- Một số đơn tinh thể như Si, Ge… được dùng làm các linh kiện bán dẫn:

3 Ứng dụng của các chất rắn kết tinh

- Kim cương rất cứng, quí và đẹp nên được dùng làm đồ trang sức mũi khoan, dao cắt

kính, đá mài, ….

3 Ứng dụng của các chất rắn kết tinh

- Kim loại và hợp kim được dùng phổ biến trong các ngành công nghiệp khác nhau như luyện kim, chế tạo máy, xây dựng, điện và điện tử, sản xuất

đồ gia dụng…

- Một số chất rắn kết tinh được dùng làm vật liệu nanô trong công nghệ nanô.

- Vật liệu nanô thể hiện ưu điểm vượt trội: các tính chất cơ, điện, từ,

quang, tính siêu dẫn…đều có kích thước tới hạn từ 1 – 1000 nm được ứng dụng rộng rãi trong các nghành điện tử, cơ khí, y sinh học, quân sự,

đồ gia dụng…

W

3 Ứng dụng của các chất rắn kết tinh

bị đun nóng chúng mềm dần và chuyển sang thể lỏng

-Ví dụ: lưu huỳnh, nhựa đường, thủy tinh

- Chất rắn vô định hình có tính đẳng hướng và không có nhiệt độ nóng chảy xác định, khi bị đun nóng chúng mềm dần và chuyển sang thể lỏng.

- Một số chất rắn như đường, lưu huỳnh có thể tồn tại ở dạng tinh thể hoặc vô định hình.

-Có cấu trúc tinh thể-Có nhiệt độ nóng chảy xác định

-Không có cấu trúc tinh thể-Không có nhiệt độ nóng chảy xác

Củng cố kiến thức

• Câu 1:Phân loại chất rắn theo cách nào dưới đây là đúng.

A Chất rắn đơn tinh thể và chất rắn vô định hình

B Chất rắn kết tinh và chất rắn vô định hình

C Chất rắn đa tinh thể và chất rắn vô định hình

D Chất rắn đa tinh thể và chất rắn đơn tinh thể

Câu 2:Vật rắn nào sau đây là vật rắn vô định hình:

Băng

loại

Hợp kim Fe-Si