Sự phụ thuộc của điện trở suất của kim loại theo nhiệt độ Kim loại Bạc Bạch kim Đồng Nhôm Sắt Silic Vonfram Bảng điện trở suất và hệ số nhiệt điện trở của một số kim loại ở 200 C Tại s
Trang 1B ản chất dòng điện trong các môi trường: kim loại, chất điện phân, chất khí, chân không, bán dẫn.
Ứ ng dụng của dòng điện trong các môi trường.
CHƯƠng 3:
DÒNG ĐIỆN TRONG CÁC
MÔI TRƯỜNG
Trang 3Text in here
Dòng đi n là gì? ệ
Dòng đi n là dòng ệ chuy n d i có h ể ờ ướ ng
c a ủ các h t mang đi n ạ ệ
Có các h t mang đi n t do ạ ệ ự
Có các h t mang đi n t do ạ ệ ự Có đi n tr Có đi n tr ệ ệ ườ ườ ng ngoài ng ngoài
NỘI DUNG BÀI HỌC
I Bản chất của dòng
điện trong kim loại
Trang 4Ion dương
Electron tự do Electron trong nguyên tử
Nguyên tử
Proton
Trang 5Mô hình mạng tinh thể đồng
Trang 7Trong kim loại, các nguyên tử bị mất electron hóa trị trở thành các iôn dương
NỘI DUNG BÀI HỌC
Các ion dương dao động nhiệt quanh các vị trí
cân bằng xác định, và liên kết với nhau một
cách trật tự tạo nên mạng tinh thể kim loại.
Trang 8Chuyển động nhiệt hỗn độn của một electron
Khi không có điện trường ngoài, trong kim loại không có dòng điện
Trang 9Khi có điện trường ngoài, trong kim loại sẽ xuất hiện dòng điện
Trang 10NỘI DUNG BÀI HỌC
I Bản chất của dòng
điện trong kim loại
1 Thuyết electron về
tính dẫn điện của kim
trường ngoài trường ngoài Có điện
Chuyển động của các electron tự do Nhận xét
Chuyển động hỗn loạn
không ngừng
Có hướng
Có dòng điện Không có
dòng điện
Trang 11E
Trang 12NỘI DUNG BÀI HỌC
trong kim loại
Dòng điện trong kim loại là dòng chuyển dời có hướng của các electron tự do dưới tác dụng của điện trường
E
Trang 13NỘI DUNG BÀI HỌC
→ gây ra điện trở của kim loại
2 Bản chất dòng điện
trong kim loại
Khi các electron tự do va chạm với các ion dương nằm ở các nút mạng → truyền năng lượng cho ion dương → gây ra tác dụng nhiệt
Trang 14* Nguyên nhân gây ra điện trở : là sự “va chạm” của các electron tự do (trong quá trình chuyển động có hướng) với các ion dương nằm mất trật tự trong mạng tinh thể kim loại.
+ +
+
+ +
Trang 15* Giữa hai “va chạm” liên tiếp, các electron chuyển động có gia tốc dưới tác dụng của lực điện trường và thu được một năng lượng xác định (ngoài năng lượng chuyển động nhiệt hỗn loạn); năng lượng này được truyền một phần (hay hoàn toàn) cho các ion dương khi “va chạm” và biến thành năng lượng dao động của các ion quanh vị trí cân bằng, tức là biến thành nhiệt
Do đó, khi có dòng điện chạy qua, dây dẫn kim loại nóng lên.
Trang 16NỘI DUNG BÀI HỌC
Trang 17+ E
+ +
+ +
+
+ +
+ +
+ +
+ +
+
+ +
+ +
Nhiệt độ T2 > T1 Điện trở
+ + E
+ +
+ +
+
+ +
+ +
+ +
+ +
+
+ +
+ +
Nhiệt độ T1 Điện trở
Trang 18Khi nhiệt độ tăng, điện trở suất của kim loại tăng.
ρ=ρ0[1+α(t-t0)]
α : hệ số nhiệt điện trở (K-1)
ρ0 : điện trở suất của kim loại ở t0 (0C)
ρ : điện trở suất của kim loại ở t (0C)
Trong đó:
* Hệ số nhiệt điện trở α của mỗi kim loại phụ thuộc vào:
- Nhiệt độ
- Độ sạch và chế độ gia công vật liệu đó
Sự biến thiên điện trở suất của đồng theo nhiệt độ
NỘI DUNG BÀI HỌC
I Bản chất của dòng
điện trong kim loại
II Sự phụ thuộc của
điện trở suất của
kim loại theo nhiệt độ
( ) Ω m
Trang 19NỘI DUNG BÀI HỌC
I Bản chất của dòng
điện trong kim loại
II Sự phụ thuộc của
điện trở suất của
kim loại theo nhiệt độ
Kim loại
Bạc Bạch kim Đồng Nhôm Sắt Silic Vonfram
Bảng điện trở suất và hệ số nhiệt điện trở
của một số kim loại ở 200 C
Tại sao trong thực tế người ta thường dùng dây đồng để làm dây dẫn điện?
Trang 20NỘI DUNG BÀI HỌC
I Bản chất của dòng
điện trong kim loại
II Sự phụ thuộc của
điện trở suất của
kim loại theo nhiệt độ
Kim loại
Bạc Bạch kim
Đồng
Nhôm Sắt Constantan Vonfram
Bảng điện trở suất và hệ số nhiệt điện trở
của một số kim loại ở 200 C
Trang 21NỘI DUNG BÀI HỌC
I Bản chất của dòng
điện trong kim loại
II Sự phụ thuộc của
điện trở suất của
kim loại theo nhiệt độ
Khi nhiệt độ giảm thì điện trở suất của kim loại thay đổi như thế
nào?
- Khi nhiệt độ càng giảm, điện trở suất của kim loại cũng giảm liên tục.
Trang 22NỘI DUNG BÀI HỌC
I Bản chất của dòng
điện trong kim loại
II Sự phụ thuộc của
điện trở suất của
kim loại theo nhiệt độ
III Điện trở của kim
loại ở nhiệt độ thấp và
hiện tượng siêu dẫn
Hãy quan sát đồ thị thu được về sự phụ thuộc của điện trở của cột thuỷ ngân vào nhiệt độ, sau đó nêu nhận xét sự thay đổi điện trở của cột thuỷ ngân ở lân cận nhiệt độ
4 K ?
- Khi nhiệt độ càng giảm, điện trở suất của kim loại cũng giảm liên tục.
Trang 23R( )Ω
T( K )
4 2
Điện trở của một cột thủy ngân phụ thuộc vào nhiệt độ
Trang 24NỘI DUNG BÀI HỌC
I Bản chất của dòng
điện trong kim loại
II Sự phụ thuộc của
điện trở suất của
kim loại theo nhiệt độ
III Điện trở của kim
loại ở nhiệt độ thấp và
hiện tượng siêu dẫn
- Khi nhiệt độ giảm xuống thấp (gần 0 K) (gần 0 K)
điện trở của kim loại đột ngột giảm mạnh.
Nhiều tính chất khác như từ tính và nhiệt dung cũng thay đổi đột ngột ở nhiệt độ này.
Ta nói rằng các vật liệu ấy đã chuyển sang trạng thái siêu dẫn.
- Khi nhiệt độ thấp hơn một nhiệt độ tới hạn Tcthì điện trở của một số kim loại và một số chất giảm xuống bằng 0.
Thế nào là hiện tượng siêu dẫn?
Trang 25NỘI DUNG BÀI HỌC
I Bản chất của dòng
điện trong kim loại
II Sự phụ thuộc của
điện trở suất của
kim loại theo nhiệt độ
III Điện trở của kim
loại ở nhiệt độ thấp và
hiện tượng siêu dẫn
Hiện tượng siêu dẫn là hiện tượng điện trở suất của một số vật liệu giảm đột ngột xuống bằng 0 khi nhiệt độ của vật liệu giảm xuống thấp hơn một giá trị Tc nhất định, gọi là nhiệt độ tới hạn
NhômThủy ngânChì
ThiếcKẽmHgBa2Ca2Cu3O8
1,194,157,193,720,85134
Nhiệt độ tới hạn của một số chất siêu dẫn
Giá trị Tcphụ thuộc vào bản thân vật liệu.
Trang 26Dây siêu dẫn nhiệt độ cao thế hệ 2 (2G) có chiều rộng 4cm (công ty American
Superconductor sản xuất)
Ứng dụng thành công lớn nhất hiện nay của chất siêu dẫn là trong lĩnh vực giao thông, cụ thể là các con tàu
có thể “lướt” trên đệm từ trường Vào tháng 12 năm
2003, tàu Yamanashi MLX01 đã được thử nghiệm với vận tốc 581km/giờ
Trang 27Nam châm siêu dẫn lớn nhất thế giới
Trang 28NỘI DUNG BÀI HỌC
I Bản chất của dòng
điện trong kim loại
II Sự phụ thuộc của
điện trở suất của
kim loại theo nhiệt độ
III Điện trở của kim
loại ở nhiệt độ thấp và
hiện tượng siêu dẫn
Các bạn đã biết, muốn có dòng điện phải có một hiệu điện thế đặt vào hai đầu vật dẫn Mà muốn có hiệu điện thế cần phải có một nguồn điện để tạo ra hiệu điện thế
đó
Vậy, có cách nào tạo ra hai đầu mạch kín một hiệu điện thế mà không cần đến một nguồn điện
hay không?
Trang 29Khi t1= t2 Kim không lệch.
Khi t1 ≠ t2 → kim bị lệch.
xét thí nghiệm sau:
Trang 30NỘI DUNG BÀI HỌC
I Bản chất của dòng
điện trong kim loại
II Sự phụ thuộc của
điện trở suất của
kim loại theo nhiệt độ
III Điện trở của kim
loại ở nhiệt độ thấp và
hiện tượng siêu dẫn
IV Hiện tượng
Trang 31T 1 2
= α (T -T )
E
* Suất điện động nhiệt điện:
T1 : nhiệt độ ở đầu có nhiệt độ cao hơn (K)
T
α : hệ số nhiệt điện động (V/K)
T2 : nhiệt độ ở đầu có nhiệt độ thấp hơn (K)
NỘI DUNG BÀI HỌC
I Bản chất của dòng
điện trong kim loại.
II Sự phụ thuộc của
điện trở suất của
kim loại theo nhiệt độ
III Điện trở của kim
loại ở nhiệt độ thấp và
hiện tượng siêu dẫn
IV Hiện tượng
nhiệt điện Cặp kim loại αT ( V/K)
Bảng một số cặp nhiệt điện thường dùng
µ
Trang 32* Ứng dụng:.
- Nhiệt kế nhiệt điện
- Pin nhiệt điện
NỘI DUNG BÀI HỌC
I Bản chất của dòng
điện trong kim loại
II Sự phụ thuộc của
điện trở suất của
kim loại theo nhiệt độ
III Điện trở của kim
loại ở nhiệt độ thấp và
hiện tượng siêu dẫn
IV Hiện tượng
nhiệt điện
Trang 33Cặp nhiệt điện ứng dụng trong nhiệt kế
điện tử
Trang 34KIẾN THỨC CẦN NHỚ
Hạt tải điện trong kim loại là các electron tự do
Dòng điện trong kim loại là dòng chuyển dời có hướng của các electron tự do dưới tác dụng của điện trường.
Chuyển động nhiệt của mạng tinh thể làm cản trở chuyển động của các electron tự do làm xuất hiện điện trở kim loại và tác dụng nhiệt Điện trở suất của kim loại ρ=ρ0[1+α(t-t0)]
Vật liệu siêu dẫn có điện trở đột ngột giảm đến 0 khi ở nhiệt
độ nhỏ hơn (hoặc bằng) nhiệt độ tới hạn TC .
Cặp nhiệt điện là hai dây dẫn kim loại khác bản chất, hai đầu hàn vào nhau Khi nhiệt độ hai mối hàn khác nhau, trong mạch có suất điện động nhiệt điện ξ = αT (T1 –T2) , αT là hệ số nhiệt điện động.
Trang 35Câu 1: Hạt tải điện cơ bản trong kim loại là
Trang 36Câu 2: Khi nhiệt độ của dây kim loại tăng, điện trở của nó sẽ
Trang 37Câu 3: Hiện tượng siêu dẫn là hiện tượng
A Điện trở của vật dẫn giảm xuống giá trị rất nhỏ khi nhiệt độ giảm xuống thấp.
C Điện trở của vật dẫn giảm xuống rất nhỏ khi nhiệt độ của nó đạt giá trị đủ cao.
B Điện trở của vật dẫn giảm xuống bằng không khi nhiệt độ của nó nhỏ hơn giá trị nhiệt độ tới hạn.
D Điện trở của vật dẫn bằng không khi nhiệt độ bằng 0(K).
CỦNG CỐ
Trang 38Câu 4: Suất nhiệt điện động của một cặp nhiệt điện phụ
thuộc vào
A nhiệt độ thấp hơn ở một trong hai đầu cặp.
B nhiệt độ cao hơn ở một trong hai đầu cặp.
C hiệu nhiệt độ hai đầu cặp.
D bản chất của chỉ một trong hai kim loại cấu tạo nên cặp.
CỦNG CỐ