Bài 21. Từ trường của dòng điện chạy trong các dây dẫn có hình dạng đặc biệt

Bài 21. Từ trường của dòng điện chạy trong các dây dẫn có hình dạng đặc biệt tài liệu, giáo án, bài giảng , luận văn, lu...

KIỂM TRA BÀI CŨ:

Phát biểu nào sau đây là KHÔNG ĐÚNG:

A Khi có sự biến đổi từ thông qua mặt giới hạn bởi mạch điện thì trong mạch xuất hiện suất điện động cảm ứng Hiện tượng đó gọi là hiện tượng cảm ứng điện từ.

B Dòng điện xuất hiện khi có sự biến thiên từ thông qua mạch điện kín gọi là dòng điện cảm ứng.

C Dòng điện cảm ứng có chiều sao cho từ trường do nó sinh ra luôn ngược chiều với chiều của từ trường đã sinh

ra nó.

D Dòng điện cảm ứng có chiều sao cho từ trường do nó sinh ra có tác dụng chống lại nguyên nhân đã sinh ra nó.

1 Dòng điện Fu-cô

2 Tác dụng của dòng điện Fu-cô

a Thí nghiệm

b Giải thích

a Một vài ví dụ ứng dụng dòng Fu-cô

b Một vài ví dụ về trường hợp dòng Fu-cô có hại

c Định nghĩa

d Tính chất

Bài 40: DÒNG ĐIỆN PHU-CÔ

1.Dòng điện Fu-cô

a.Thí nghiệm

Lá kim loại dao động trong từ trường dừng lại nhanh hơn lá kim loại dao động trong không khí

Thay lá kim kim loại đặc bằng lá kim loại sẻ rãnh

Lá kim loại sẻ rãnh dao động lâu hơn lá kim loại đặc khi chúng dao động trong

từ trường

b Giải thích

- Khi tấm kim loại dao động, nó cắt các đường sức từ của nam châm, do đó trong kim loại sinh ra dòng điện cảm ứng

- Theo định luật Len-xơ, dòng điện cảm ứng trong tấm kim loại

có tác dụng ngăn cản sự chuyển động của chính tấm kim loại

đó Do đó tấm kim loại nhanh chóng dừng lại

- Thay lá kim loại đặc bằng lá kim loại sẻ rãnh, diện tích giảm

=> điện trở tăng làm cho dòng cảm ứng giảm, do đó lá kim loại

bị làm chậm ít hơn

c Định nghĩa

Dòng điện cảm ứng được sinh ra ở trong khối vật dẫn khi vật dẫn chuyển động trong từ trường hay được đặt trong từ trường biến đổi theo thời gian là dòng Fu- cô

d Tính chất

Đặc tính chung của dòng

Fu-cô là tính chất xoáy,

các đường dòng của

dòng Fu-cô là các đường

cong kín trong khối vật

dẫn

B

Khối kim loại Dòng Fu -cô

2 Tác dụng của dòng điện Fu-cô

Nhận xét

Dòng điện Fu-cô là dòng điện chạy trong kim loại, bản kim loại

có điện trở => tỏa nhiệt

a Dòng Fu-cô có lợi

Công tơ điện

Cấu tạo

Hoạt động

- Khi dòng điện qua cuộng dây trong công tơ, nó sẽ sinh ra momen làm cho đĩa kim loại của công tơ quay

- Khi ngắt dòng điện, mặc dù không còn momen quay tác dụng lên đĩa nhưng đĩa vẫn tiếp tuc quay vì

có quán tính Đĩa kim loại đặt giữa hai cực cũa một nam châm hình chữ U.Để tạo ra dịng điện Fu-cô trong đĩa kim loại.làm cho đĩa nhanh chóng dừng lại.

Đệm từ trường

Đặt một vật dẫn trên một từ trường tăng dần từ cao xuống thấp, khi vật rơi xuống bởi trọng lực sẽ có từ thông qua nó tăng lên, tạo dòng Foucault phản kháng lại sự rơi này Nếu vật làm bằng chất siêu dẫn, có điện trở bằng không, tạo ra dòng điện Foucault hoàn hảo (hiệu ứng Meissner), sinh ra lực điện phản kháng đủ lớn để có thể triệt tiêu hoàn toàn trọng lực đối kháng, cho phép tạo ra đệm từ trường, nâng vật nằm cân bằng trên không trung Đệm từ có thể được ứng dụng để nâng tàu cao tốc, giảm ma sát (do ma sát chỉ có giữa thân tàu và không khí), tăng vận tốc chuyển động của tàu

Đệm từ trường (chiếc ghế lơ lửng trên đệm

từ trường)

Tàu điện siêu tốc chạy trên đệm từ trường với ma sát rất nhỏ

b Dòng Fu-cô có hại và cách khắc phục

Trong những thiết bị điện như động cơ điện, máy biến áp, dòng Fu-cô toả nhiệt làm cho thỏi sắt nóng lên có thể làm hỏng máy Mặt khác dòng Fu-cô chống lại nguyên nhân sinh ra nó Đối với động cơ điện nó chống lại sự quay của động cơ, làm giảm công suất của máy

Cách khắc phục

Các lõi sắt được làm bằng nhiều lá tôn Si lic ghép cách điện với nhau, những lá thép mỏng này được đặt song song với đường sức từ Lúc đó dòng điện Fu- cô chạy trong từng lá mỏng điện trở lớn nên có cường độ nhỏ làm giảm hao phí điện năng và lõi sắt ít bị nóng

Ví dụ như máy bơm nước

có một lõi sắt đặt trong một ống dây có dòng điện xoay chiều chạy qua lõi sắt này có tác dụng tăng cường từ trường => xuất hiện dòng phu cô

Máy bơm nước

Câu 1: Khi sử dụng điện, dòng điện Fu-cô

không xuất hiện trong:

a) Quạt điện.

b) Lò vi sóng.

c) Nồi cơm điện.

d) Bếp từ.

CỦNG CỐ

Câu 2 : Chọn phát biểu sai:

Một tấm kim loại dao động giữa hai cực của một

nam châm thì trong tấm kim loại xuất hiện dòng điện Fu- cô.

Hiện tượng xuất hiện dòng điện Fu- cô thực chất là hiện tượng cảm ứng điện từ.

Một tấm kim loại nối với hai cực của một nguồn điện thì trong tấm kim loại xuất hiện dòng điện Fu- cô.

Dòng điện Fu- cô trong lõi sắt của máy biến thế là dòng điện có hại.

D

C

B

A

SAI

SAI

SAI

ĐÚNG

RỒI

CỦNG CỐ

chia khối kim loại thành nhiều lá kim

loại mỏng ghép cách điện

sơn phủ lên khối kim loại 1 lớp sơn

cách điện

đúc khối kim loại không có phần rỗng

bên trong

tăng độ dẫn điện cho khối kim loại

tăng độ dẫn điện cho khối kim loại

A

B

C

D

Muốn làm giảm hao phí do toả nhiệt của dòng điện

TRẢ LỜI CÂU HỎI 1,2,3,4,5,6/SGK TRANG 196 LÀM BÀI TẬP 1/SGK TRANG 196

CHUẨN BỊ BÀI MỚI, BÀI 41: HIỆN

TƯỢNG TỰ CẢM