Bài 21. Từ trường của dòng điện chạy trong các dây dẫn có hình dạng đặc biệt

TIẾT 26-BÀI 24 : TỪ TRƯỜNG CỦA ỐNG DÂY CÓ DÒNG ĐIỆN CHẠY QUA Chúng ta đã biết từ phổ và các đường sức từ biểu diễn từ trường của thanh nam châm thẳng, còn từ trường của ống dây có dòng

BÀI GIẢNG VẬT LÍ 9

KIỂM TRA BÀI CŨ

1 - Nêu qui ước về chiều đường sức từ theo sự định hướng của nam châm thử? -Với một thanh nam châm thì chiều đường sức từ có chiều đi vào cực nào và đi

TIẾT 26-BÀI 24 : TỪ TRƯỜNG CỦA ỐNG

DÂY CÓ DÒNG ĐIỆN CHẠY QUA

Chúng ta đã biết từ phổ và các đường sức từ biểu diễn từ trường của thanh nam châm thẳng, còn từ trường của ống dây có dòng

điện chạy qua thì được biểu diễn như thế nào?

-Rắc đều mạt sắt lên tấm nhựa

có luồn sẵn các vòng dây, cho

dòng điện chạy qua.

Gõ nhẹ tấm nhựa.

-Quan sát từ phổ vừa tạo thành bên

trong và bên ngoài ống dây.

C1:So sánh với từ phổ của thanh nam

châm và cho biết chúng có gì giống nhau, khác nhau?

Từ phổ của ống dây có dòng điện Từ phổ của nam châm

-Giống nhau: Phần từ phổ ở bên

ngoài ống dây có dòng điện chạy qua

và bên ngoài nam châm giống nhau.

-Khác nhau: Trong lòng ống dây cũng có các đường mạt sắt sắp xếp gần như song song

với nhau

b) Dựa vào các đường mạt sắt, hãy vẽ

một vài đường sức từ của ống dây

ngay trên tấm nhựa.

+

-C2: Nhận xét về hình dạng của các đường sức từ?

TLC2: Đường sức từ ở trong và ở ngoài ống dây tạo thành những đường cong khép kín.

c) Đặt các kim nam châm nối tiếp nhau trên một

trong các đường sức từ vừa vẽ

Vẽ mũi tên chỉ chiều của đường sức từ

+

-+

-C3: Cho nhận xét về chiều của đường sức từ ở hai đầu ống dây

so v ớ i chiều các đường sức từ ở hai cực của nam châm?

Từ phổ của nam châm thẳng Từ phổ của ống dây có dòng điện

Hình dạng và chiều các đường

sức từ của nam châmTL C3: Giống như thanh nam châm,tại hai đầu ống dây, các đường sức từ cùng đi vào ở một đầu và đường sức từ của ống dây có dòng điệnHình dạngđi ra ở đầu kia và chiều của các.

TIẾT 26-BÀI 24 : TỪ TRƯỜNG CỦA ỐNG

DÂY CÓ DÒNG ĐIỆN CHẠY QUA

I.TỪ PHỔ, ĐƯỜNG SỨC TỪ CỦA ỐNG DÂY

CÓ DÒNG ĐIỆNCHẠY QUA

1 Thí nghiệm:

2 Kết luận:

- -Phần từ phổ bên ngoài của ống

dây có dòng điện chạy qua và bên

ngoài của thanh nam châm giống nhau

Trong lòng ống dây cũng có các đường

sức từ, được sắp xếp gần như song

song với nhau

-Đường sức từ của ống dây là những đường cong khép kín

-Giống như thanh nam châm,tại

hai đầu ống dây, các đường sức từ có

chiều cùng đi vào một đầu và cùng đi

TIẾT 26-BÀI 24 : TỪ TRƯỜNG CỦA ỐNG

DÂY CÓ DÒNG ĐIỆN CHẠY QUA

I.TỪ PHỔ, ĐƯỜNG SỨC TỪ CỦA

ỐNG DÂY CÓ DÒNG ĐIỆN

CHẠY QUA

1 Thí nghiệm:

2 Kết luận:

II.QUY TẮC NẮM TAY PHẢI

1)Chiều của đường sức từ của ống

dây có dòng điện chạy qua phụ

thuộc vào yếu tố nào?

a)Em hãy dự đoán xem nếu đổi chiều dòng điện thì chiều của đường sức

từ có thay đổi không?

b)Hãy làm TN để kiểm tra dự đoán

của em

Các em cùng xem thí nghiệm

Em có nhận xét gì?

TIẾT 26-BÀI 24 : TỪ TRƯỜNG CỦA ỐNG DÂY CÓ DÒNG ĐIỆN CHẠY QUA

I.TỪ PHỔ, ĐƯỜNG SỨC TỪ CỦA

ỐNG DÂY CÓ DÒNG ĐIỆN

CHẠY QUA

1 Thí nghiệm:

2 Kết luận:

II.QUY TẮC NẮM TAY PHẢI

1)Chiều của đường sức từ của ống

dây có dòng điện chạy qua phụ thuộc

vào yếu tố nào?

*Kết luận: Chiều của đường sức từ của

ống dây phụ thuộc vào chiều dòng điện

qua các vòng dây.

2.Quy tắc nắm tay phải:

2 Qui tắc nắm tay phải

Nắm bàn tay phải, rồi đặt sao cho bốn ngón tay h ớng theo chiều dòng điện chạy qua các vòng dây thì ngón tay cái choãi ra chỉ chiều của đ ờng sức từ trong lòng ống dây.

2 Qui tắc nắm tay phải

Nắm bàn tay phải, rồi đặt sao cho bốn ngón tay h ớng theo

chiều dòng điện chạy qua các vòng dây thì ngón tay cái choãi ra chỉ chiều của đ ờng sức từ trong lòng ống dây.

Ta h·y quan s¸t chiÒu cña ® êng søc tõ

b Ta hãy quan sát chiều của đ ờng sức từ khi

đổi chiều dòng điện

C5 Hình d ới có một kim nam châm bị vẽ sai chiều Hãy chỉ ra đó

là kim nam châm nào và vẽ lại cho đúng Dùng quy tắc nắm tay phải xác định chiều dòng điện chạy qua các vòng dây

-C6 Hình d ới cho biết chiều dòng điện chạy qua các vòng dây Hãy dùng quy tắc nắm tay phải để xác

định tên các từ cực của ống dây.

Cực Nam Cực

Bắc

Bài tập vận dụng: Hãy xác định tên của các từ cực ch a biết của nam châm thẳng trên đặt bên cạnh ống dây có dòng điện nh hình vẽ.

N S

Ghi nhớ

• Từ phổ ở bên ngoài ống dây có dòng

điện chạy qua rất giống phần từ phổ ở bên ngoài thanh nam châm.

• Quy tắc nắm tay phải: Nắm tay bàn

phải, rồi đặt sao cho bốn ngón tay h ớng theo chiều dòng điện chạy qua các vòng dây thì ngón tay cái choãi ra chỉ chiều của đ ờng sức từ trong lòng ống dây.

Nam c ực

Bắc cự c

Ta h·y quan s¸t mét èng d©y kh¸c cã dßng

®iÖn ch¹y qua

- NAM CHÂM ĐIỆN

Tìm những ví dụ ứng dụng nam châm điện trong đời sống.