Bài 36. Năng lượng liên kết của hạt nhân. Phản ứng hạt nhân

Biến chì thành vàng hoặc mọi nguyên tố khác thành vàng đều thực hiện được bởi phản ứng hạt nhân.... BÀI 36 NĂNG LƯỢNG LIÊN KẾT HẠT NHÂN.. Bản chất, đặc tính- L c h t nhân là ực hạt nhân

TRƯỜNG THPT ỨNG HÒA A

NĂM HỌC : 2016- 2017

Tập thể lớp 12A1 Kính chào quý thầy cô về dự thao giảng.

TỔ: LÍ – TIN - CN GIÁO VIÊN:

KIỂM TRA BÀI CŨ Câu 1:Cho biết tên gọi, cấu tạo của các hạt nhân sau:

Hạt nhân Hêli, có 4 nuclôn, gồm

2 prôtôn và 2 nơtrôn

Hạt nhân Sắt, có 56 nuclôn, gồm 26 prôtôn và 30 nơtrôn

Hạt nhân Urani, có 235 nuclôn, gồm 92 prôtôn và 143 nơtrôn

Câu 2: Phát biểu nào là sai khi nói về cấu tạo của hạt nhân nguyên tử ?

A Tổng số các prôtôn và nơtrôn gọi là số khối.

B Nơtrôn trong hạt nhân mang điện tích âm –e.

C Prôtôn trong hạt nhân mang điện tích dương +e.

D Nơtrôn trong hạt nhân không mang

điện.

Câu 3: Hệ thức Anhxtanh giữa khối lượng và

-Thời xưa đó chỉ là ước mơ Nhưng

với khoa học kĩ thuật ngày nay con người đã biến ước mơ đó thành hiện

thực.

Con người đã làm thực nghiệm biến

chì thành vàng.

Biến chì thành vàng như thế nào?

Điều mà các nhà giả kim thuật thế kỷ 15-17 cất công tìm kiếm, gây ra bao chuyện "dở khóc dở cười" mà vẫn thất bại, thì ngày nay có thể thành hiện thực nhờ kỹ thuật hiện đại Chỉ có điều, một gam vàng chế biến từ chì giá khoảng 3

tỷ USD!

Các nhà khoa học có thể "luyện đan" bằng cách dùng máy gia tốc siêu mạnh để bắn phá các nguyên tử chì, nhằm phá vỡ cấu trúc và thay đổi tính chất của chúng Tuy nhiên, một máy gia tốc khổng lồ mỗi giờ chỉ sản xuất được chừng một phần triệu gam vàng mà thôi Và nếu nó chạy suốt 24 trên 24 giờ, phải mất một thế kỷ

để sản xuất một gam vàng Vì những lý do trên, dù nguyên tắc không phức tạp, nhưng chẳng ai dùng cách này để sản xuất vàng cả.

Sau đây là quy trình biến chì thành vàng:

1 Đốt nóng chì trong chân không.

2 Ở nhiệt độ 300 độ C, chì nóng chảy và bốc

hơi.

3 Lấy bớt electron trong các nguyên tử chì bằng

một điện từ trường mạnh.

4 Các ion chì chuyển động với vận tốc cực lớn

trong máy gia tốc cộng hưởng từ.

Biến chì thành vàng hoặc mọi nguyên tố khác thành vàng đều thực hiện được bởi phản ứng hạt nhân.

BÀI 36

NĂNG LƯỢNG LIÊN KẾT HẠT NHÂN

PHẢN ỨNG HẠT NHÂN.

Tại sao chúng lại rất bền vững – liên kết chặt với

nhau?

b Bản chất, đặc tính

- L c h t nhân là ực hạt nhân là ạt nhân là lực tương tác mạnh.

- Chỉ phát huy tác dụng trong phạm vi kích thước hạt nhân (~10Nêu của lực hạt nhân?bản chất và đặc tính-15 m)

2mp + 2mn = 4,03188 u

 mHe = 4,00150u

- Hãy so sánh khối lượng của hạt nhân với tổng khối lượng các nuclôn riêng rẽ tạo thành hạt

nhân đó? Cho mp=1,00728u; mn=1,00866u

- Rút ra nhận xét

II Năng lượng liên kết của hạt nhân

1 Độ hụt khối:

- Nhận xét: Kh i l ng c a m t h t nhân luôn ối lượng của một hạt nhân luôn ượng của một hạt nhân luôn ủa một hạt nhân luôn ột hạt nhân luôn ạt nhân là nhỏ hơn tổng khối lượng các nuclôn tạo thành hạt nhân đó

Độ chênh giữa hai khối lượng đó được gọi là

độ hụt khối của hạt nhân Δm m

Δm = [Zm p +(A-Z)m n –m X ]

03038 ,

0



5318 ,

0



91484 ,

1



Định luật bảo toàn và chuyển hóa năng lượng

2 Năng lượng liên kết

- Là năng lượng tối thiểu cần thiết cần cung cấp cho một hạt nhân để phá vỡ nó thành các nuclôn đứng riêng rẽ

W lk = [Zm p +(A-Z)m n –m hn ]c 2

hay Wlk = Δm.c 2

03038 ,

0



5318 ,

0



91484 ,

3 Năng lượng liên kết riêng

- Năng lượng liên kết tính trên 1 nuclôn:

= 8,85 MeV/nuclôn

= 7,59 MeV/nuclôn

Nhận xét: Các hạt nhân cĩ số khối rất lớn hoặc rất nhỏ đều

kém bền.

Các hạt nhân cĩ số khối trung bình (A: 50 – 95) rất bền vững

Nêu ý nghĩa của năng

lượng liên kết riêng?

3 Năng lượng liên kết riêng

- Năng lượng liên kết tính trên 1 nuclôn:

A

Wlk

Năng lượng liên kết riêng

- Ý nghĩa: Năng lượng liên kết riêng càng

lớn thì hạt nhân càng bền vững và ngược lại

500

8,8 Mev

(Wlk/A)

A95

Dựa vào đồ thị biểu diễn năng lượng liên kết riêng theo số khối, các em cho

nhận xét.

* Lực hạt nhân là lực tương tác giữa các nuclơn (tương tác hạt nhân hay tương tác mạnh)

* Năng lượng liên kết của hạt nhân: năng lượng tối

thiểu cần thiết cần cung cấp cho một hạt nhân để

phá vỡ nó thành các nuclôn đứng riêng rẽ

W lk = Δm.c 2

* Độ hụt khối là độ giảm khối lượng khi các nuclơn riêng

rẽ liên kết lại thành hạt nhân => khối lượng khơng bảo tồn

Δm = [Zm p +(A-Z)m n –m X ]

* Năng lượng liên kết cho 1 hạt nuclơn gọi là

Năng lượng liên kết riêng :W lk /A /A

NL liên kết riêng càng lớn thì hạt nhân càng bền vững.

CỦNG CỐ

Câu 1: Ch ọn câu đúng? n câu đúng?

Bản chất lực tương tác giữa các nuclôn trong hạt nhân là

Câu 2: Hãy chọn câu đúng?

Năng lượng liên kết riêng

A giống nhau với mọi hạt nhân.

B lớn nhất với các hạt nhân

nhẹ

C lớn nhất với các hạt nhân trung bình.

D lớn nhất với các hạt nhân nặng.

Câu 3: Khối lượng của hạt nhân là

15,99041u Tính năng lượng liên kết và năng

lượng liên kết riêng của ?

(Chú ý đôi khi đề cho khối lượng nguyên tử:

O

16 8

O

16 8

NL liên kết Wlk = Δm.c2 = 0,13711.931,5 MeV

-Trả lời câu hỏi 1 (Sgk/ tr 186)

-Làm các bài tập từ 2  6 ( Sgk/tr 186, 187))

HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ

BÀI HỌC KẾT THÚC

CHÂN THÀNH CÁM ƠN

SỰ HIỆN DIỆN CỦA QUÍ THẦY CÔ

CHÚC CÁC EM HỌC TẬP

NHIỀU TIẾN BỘ !

KÍNH CHÚC SỨC KHỎE