Nhận xét về tác dụng của một lực lên một vật rắn có trục quay cố định • Quan sát các hình sau đây.. Giá của lực cắt trục quay Giá của lực cắt trục quay Giá của lực song song với trục qua
Trang 1Bài 29 : MOMEN CỦA LỰC ĐIỀU KIỆN CÂN BẰNG CỦA MỘT VẬT RẮN CÓ TRỤC
QUAY CỐ ĐỊNH
“Hãy cho tôi điểm tựa, tôi sẽ nâng cả Trái Đất
lên”
“Hãy cho tôi điểm tựa, tôi sẽ nâng cả Trái Đất
lên”
Ác-si-mét, người Hi Lạp, 287 – 216 trước Công Nguyên
Trang 21 Nhận xét về tác dụng của một lực lên một vật rắn có trục quay cố định
• Quan sát các hình sau đây.
Giá của lực cắt trục quay
Giá của lực cắt trục quay
Giá của lực song song với trục quay
Giá của lực ko đi qua trục quay
Trường hợp d làm cho cánh cửa quay
VẬY LỰC NÀO TÁC DỤNG LÊN VẬT MÀ KHÔNG LÀM VẬT
QUAY ?
LỰC CÓ GIÁ :
*ĐI QUA TRỤC QUAY
*SONG SONG VỚI TRỤC QUAY THÌ KHÔNG LÀM VẬT QUAY
LỰC NÀO TÁC DỤNG LÊN VẬT MÀ
LÀM VẬT QUAY ?
LỰC CÓ GIÁ KHÔNG ĐI QUA TRỤC , VUÔNG GÓC VỚI TRỤC QUAY SẼ LÀM VẬT QUAY QUANH TRỤC
Trang 3Quan sát hình tiếp theo.
Chú bé đang giữu không cho bố đóng cửa lại
F1
F2
d1
d2
Các lực có phương vuông góc với cửa và có giá càng
xa trục quay thì tác dụng làm quay cửa càng mạnh
=> Tác dụng làm quay của một lực lên vật rắn có
trục quay cố định từ trạng thái đứng yên phụ
thuộc vào độ lớn và khoảng cách từ trục quay
đến giá của lực
Trang 42 Momen của lực đối với một trục quay
a Thí nghiệm
Trang 5Nhận xét:
- Lực làm cho đĩa có xu hướng quay theo chiều KĐH.
- Lực làm cho đĩa có xu hướng quay ngược chiều KĐH
* Kết quả: Đĩa cân bằng.
Khi đĩa cân bằng, tác dụng làm quay đĩa của hai lực là bằng nhau và ngược nhau.
Trang 6
TÁC DỤNG LÀM QUAY VẬT
CỦA LỰC PHỤ THUỘC YẾU
TỐ NÀO ?
TÁC DỤNG QUAY CỦA LỰC PHỤ THUỘC KHOẢNG CÁCH TỪ GIÁ CỦA LỰC ĐẾN TRỤC QUAY GIÁ LỰC CÀNG XA THÌ TÁC
DỤNG QUAY CÀNG LỚN
TÁC DỤNG QUAY CỦA LỰC PHỤ THUỘC ĐỘ LỚN CỦA LỰC LỰC ĐẾN
TRỤC QUAY
LỰC CÀNG LỚN , TÁC DỤNG QUAY
CÀNG LỚN
Trang 7Kết luận:
Tích độ lớn của lực và cánh tay đòn
là đại lượng đặc trưng cho tác dụng làm quay của lực.
Trang 8b Momen của lực
O Z
F
A
B
d
* Định nghĩa: Xét một lực F nằm trong mặt phẳng vuông góc với trục quay
Oz Mômen của lực đối với trục quay
Oz là đại lượng đặc trưng cho tác dụng làm quay của lực quanh trục ấy
và được đo bằng tích độ lớn của lực với cánh tay đòn.
* Đơn vị: N.m (Niutơn mét)
*Công thức : M = Fd
Trong đó :
-F: độ lớn của lực ( N )
-d: cánh tay đòn (m) -M: mômen lực ( Nm)
Trang 9III Điều kiện cân bằng của một vật rắn có trục quay cố định
*Quy tắc mômen : điều kiện cân bằng của một vật rắn quay quanh trục cố định : tổng mômen của các lực có khuynh hướng làm vật quay theo chiều kim đồng hồ bằng tổng mômen của các lực có khuynh hướng làm vật quay theo chiều ngược
Nếu quy ước mô men làm vật quay cung kim đồng hô có giá trị dương , ngược kim đồng hồ có giá trị âm: M1 + M2 + M3 +… =0
Trang 10IV Ứng dụng:
a)Cân đĩa:
1Kg
Trục quay
Cân đĩa cân bằng:
P1 d1= P2d2
=> Khối lượng của vật bằng khối lượng của
quả cân
Cân đĩa cân bằng:
P1 d1= P2d2
=> Khối lượng của vật bằng khối lượng của
quả cân
d1= d2
P1= P2
d1= d2
P1= P2
Trang 11b)Trường hợp vật không có trục quay cố định
O
F2
d1
d2
F1
Trục quay tạm thời
F1d1 = F2 d2
Trang 12F1
O
Nếu F2d2 > F1d1 thì Trái Đất sẽ bị nhấc lên!
Giải thích cơ sở câu nói của Ác-si-mét
Trang 13Bài tập củng cố
Chọn câu sai khi nói về momen lực
a)Momen tỉ lệ với độ lớn của lực
b)Momen lực bằng 0 nếu giá của lực đi qua trục quay
c) Momen lực tỉ lệ với khoảng cách từ trục quay đến điểm đặt của lực
d)Momen lực đặc trưng cho tác dụng làm quay của vật
Trang 14Bài tập củng cố
Một tấm ván AB dài 4,5m nặng 30kg bắt qua một con mương.Trọng tâm tấm ván cách điểm A 3m.Hỏi lực của tấm ván tác
dụng lên điểm B?
a)120N b)200N c)160N d)60N
