Tìm hiểu về hai dòng tranh dân gian Việt Nam -Tranh dân gian có từ lâu đời, tranh do tập thể nhân dân sáng tạo nên, th ờng đ ợc bán ra hàng loạt vào dịp Tết nên còn đ ợc gọi là tranh Tết
Trang 1Bài 24 : Thường thức Mỹ Thuật
GIỚI THIỆU
NGƠ TIẾN SỸ TRƯỜNG THCS LƯƠNG THẾ VINH – TP BUƠN MA THUỘT
Trang 2Tìm hiểu về hai dòng tranh dân gian Việt Nam
-Tranh dân gian có từ lâu đời, tranh do tập thể nhân dân sáng tạo nên, th ờng đ ợc bán ra hàng loạt vào dịp Tết nên còn đ ợc gọi là tranh Tết
-Ngoài hai dũng tranh chớnh là Đụng Hồ Và Hàng Trống cũn cú nhiều vùng sản xuất tranh nh L ng Sình Huế, Kim Hoàng Hà Tây,và một số dân tộc vùng cao ở phía Bắc và phía Nam
- Hai dũng tranh chớnh: Đụng Hồ
Hàng Trống
Đụng Hồ Hàng Trống
Trang 3Tìm hiểu về hai dòng tranh dân gian Việt Nam
I gà đại cát (tranh Đông Hồ)
Ii Chợ quê (tranh Hàng Trống) Iii đám c ới chuột (tranh Đông Hồ)
iV Phật bà quan âm (tranh Hàng trống) Bài hụm nay chỳng ta tỡm hiểu 4 bức tranh của
hai dũng tranh Đụng Hồ và Hàng Trống
Trang 4I TÌM HIỂU VỀ HAI BỨC TRANH ĐÔNG HỒ.
GÀ ĐẠI CÁT
ĐÁM CƯỚI CHUỘT
Trang 5I TÌM HIỂU VỀ HAI BỨC TRANH ĐÔNG HỒ.
1 GÀ ĐẠI CÁT
Nêu đặc điểm, bố cục, màu săc và
chất liệu của bức tranh Gà đại cát
?
-Là loại tranh thờ Tranh vẽ một chú gà trống có
dáng oai vệ, hùng dũng,tượng trưng cho sự thịnh
vượng và đức tính mạnh mẽ của người đàn ông.
-Tranh được in trên giấy dó quét màu điệp,bố
cục hài hoà thuận mắt.Hình vẽ và màu sắc đơn
giản có tính cách điệu cao.
Trang 6I TèM HIEÅU VEÀ HAI BệÙC TRANH ẹOÂNG HOÀ.
1 GÀ ĐẠI CÁT
Bức tranh thuộc đề tài chúc tụng, đ ợc bố cục thành hai
phần:
- Phần chữ: “ Đại cát ” có ý chúc mừng mọi ng ời, mọi nhà
đón xuân tốt lành Theo sách “Văn âm Quảng ký ” , gà
trống t ợng tr ng cho tháng giêng, và mùng một đầu tháng
- Phần hình: Theo quan niệm x a , tiếng gà trống gáy âm
vang đến đỉnh núi cao, xua tan đêm tối, khiến ma quỷ phải
lánh xa.
Ngày Tết đầu năm, nhân dân có tục dán tranh gà ở cửa để
cấm ma quỷ và mong tốt lành Gà trống oai vệ, hùng dũng
biểu t ợng cho sự thịnh v ợng và năm đức tính tốt mà nam
giới cần có: “văn, võ, dũng, nhân, tín”
Trang 7I TèM HIEÅU VEÀ HAI BệÙC TRANH ẹOÂNG HOÀ.
1 GÀ ĐẠI CÁT
-Đề tài : Chỳc tụng Đại cát có ý chúc mừng mọi ng ời, “ Đại cát ” có ý chúc mừng mọi người, ” có ý chúc mừng mọi người,
mọi nhà đón xuân tốt lành
-Hỡnh ảnh gà trống tượng trưng cho sự thịnh vượng và
những đức tớnh tốt : Văn, vừ, dũng, nhõn, tớn
+Cỏi mào đỏ như mũ trạng nguyờn là “Văn”
+Chõn gà cú cựa sắc nhọn như kiếm để đấu chọi là “Vừ”
+Thấy địch thủ dũng cảm, khụng sợ, đấu trọi đến cựng là
“Dũng”
+Kiếm được mồi cựng gọi nhau ăn goi là ”Nhõn”
+Hằng ngày ,gà gỏy bỏo canh khụng bao giờ sai là ”Tớn”
Trang 8I TÌM HIỂU VỀ HAI BỨC TRANH ĐÔNG HỒ.
2 ĐÁM CƯỚI CHUỘT
1 GÀ ĐẠI CÁT
Nêu đặc điểm, bố cục,
màu sắc và chất liệu của
bức tranh Gà đại cát
?
Trang 9I TèM HIEÅU VEÀ HAI BệÙC TRANH ẹOÂNG HOÀ.
2 ĐÁM CƯỚI CHUỘT
-ẹaõy laứ bửực tranh ủaởc saộc caỷ veà
noọi dung vaứ ngheọ thuaọt.Nhaốm
ủaỷ kớch teọ tham nhuừng,ửực hieỏp
daõn chuựng cuỷa taàng lụựp thoỏng
trũ phong kieỏn xửa.
-Caựch saộp xeỏp boỏ cuùc haứng
ngang,daứn ủeàu.Hỡnh thửực dieón
taỷ hụùp lyự,hoựm hổnh taùo cho bửực
tranh haứi hửụực vaứ sinh ủoọng.
1 GÀ ĐẠI CÁT
- Hình vẽ đơn giản,rõ ràng, nét viền to khoẻ nh ng không thô cứng
- Màu sắc ít nh ng vẫn sinh động t ơi tắn Chữ trong tranh vừa minh hoạ cho chủ đề vừa làm bố cục tranh chặt chẽ hơn
Trang 10I TèM HIEÅU VEÀ HAI BệÙC TRANH ẹOÂNG HOÀ.
2 ĐÁM CƯỚI CHUỘT
biếm, phê phán thói h , tật xấu trong xã hội Bức tranh còn có tên khác là “Trạng chuột vinh quy” , diễn tả một đám r ớc vui vẻ với kèn, trống, cờ quạt, mũ mãng, cân đai chỉnh tề.”Chuột anh” c ỡi ngựa hồng đi tr ớc,
“Chuột nàng” ngồi kiệu theo sau
Đám r ớc diễn ra rất long trọng trong không khí trang nghiêm nh ng thực ra họ nhà chuột vẫn lo sợ , ngơ ngác, thấp thỏm vì còn có Mèo Muốn đ ợc yên thân, họ nhà chuột phải dâng lẽ vật hậu hĩnh, đúng với sở thích của mèo.
Bức tranh ra đời trong xã hội phong kiến,
mà đến nay vẫn mang đầy ý nghĩa
Trang 11II TÌM HIỂU VỀ HAI BỨC TRANH HÀNG TRỐNG
1 CHỢ QUÊ
Nêu đề tài và
kể tên màu
sắc , nhân vật
trong tranh
?
Trang 12II TèM HIỂU VỀ HAI BỨC TRANH HÀNG TRỐNG
1 CHỢ QUấ
Bức tranh Chợ quê thuộc đề tài sinh hoạt, vui “ Đại cát ” có ý chúc mừng mọi người, ” có ý chúc mừng mọi người,
chơi
Hình ảnh trong tranh là những gì gần gũi, quen
thuộc với cuộc sống của ng ời nông dân.
Chợ là g ơng mặt kinh tế của một xã hội Tuy vậy,
chợ quê khác với thành phố
Chợ quê Việt Nam ngày x a còn mang cả sắc thái
văn hoá: ngoài việc trao đổi, mua bán hàng hoá,
đây còn là nơi gặp gỡ, hẹn hò, nhắn gửi cho nên
trong dân dian th ờng nói đi chơi chợ “ Đại cát ” có ý chúc mừng mọi người, ” có ý chúc mừng mọi người,
Tranh chợ quê cho ta một khái niệm về sinh hoạt kinh tế của một đất n ớc nông
nghiệp lạc hậu
Ng ời dân còn lam lũ, đói nghèo lộ trên g ơng mặt Trong chợ, ngoài cảnh mua bán còn cảnh đánh bạc, ng ời ăn xin, kẻ cắp, thầy bói Các hạng ng ời đ ợc nghệ nhân bày ra, lột tả cả tinh thần một cách hàm súc.
Trang 13II TÌM HIỂU VỀ HAI BỨC TRANH HÀNG TRỐNG
1 CHỢ QUÊ
Chợ quê:
- Phản ánh chân thực cảnh sinh
hoạt của nông thôn Việt Nam.
- Các nhân vật trong tranh đều
được diễn tả rất sinh động,đơn giản
mà đầy đủ,gần gũi.
- Nét vẽ thanh mảnh tinh tế,cách
diễn tả nhân vật có thần thái, sắc
màu tươi nguyên của phẩm nhuộm
tạo nên sự sống động.
Trang 14Nguêi b¸n
hµng
Nguêi mua hµng
Nguêi b¸n hµng
Nguêi giµ
b¹c
Qu¸n ¨n
xem bãi
Trang 15II TÌM HIỂU VỀ HAI BỨC TRANH HÀNG TRỐNG
1 CHỢ QUÊ
2 PHẬT BÀ QUAN ÂM
Nêu đề tài và kể tên
màu sắc và cách sắp
xếp nhân vật trong
tranh
?
Trang 16II TèM HIỂU VỀ HAI BỨC TRANH HÀNG TRỐNG
1 CHỢ QUấ
2 PHẬT BÀ QUAN ÂM
Bức tranh thuộc đề tài tôn giáo, thờ cúng, ngoài nội
dung có tính chất tín ng ỡng còn có ý nghĩa khuyên răn
mọi ng ời làm điều thiện theo thuyết cảu đạo Phật Bức
tranh diễn tả Đức Phật ngự trên toà sen toả ánh hoàng
quang rực rỡ, đứng hầu hai bên là Tiên Đồng và Ngọc
Nữ
Bức tranh Có màu sắc t ơi tắn, cách vẽ màu có vờn đậm
nhạt (cách cản màu, cách tô màu truyền thống của dòng
tranh Hàng Trống.) tạo đ ợc độ đậm nhạt của màu trong
mỗi nét bút nên tranh có độ sâu, huyền ảo của không khí
thần tiên Cách sắp xếp bố cục cân đối, hài hoà, trang
trọng
Trang 17II TÌM HIỂU VỀ HAI BỨC TRANH HÀNG TRỐNG
1 CHỢ QUÊ
2 PHẬT BÀ QUAN ÂM
-Tranh tôn giáo thờ cúng
-Tranh có màu sắc tươi tắn,cách vẽ màu có
vờn đậm nhạt Cách sắp xếp bố cục cân đối
hài hào
-Cách tô màu truyền thống của dòng
tranh ,tạo được độ đậm nhạt của màu trong
mỗi nét bút nên tranh có độ sâu,huyền ảo
của không khí thần linh
- Cách diễn tả nét mềm mại, :cách sắp xêp
bố cục nhịp nhàng,cân đối
Trang 18MỘT SỐ BỨC TRANH KHÁC CỦA HAI DÒNG TRANH TRÊN
Trang 19iii Kết luận chung
Mặc dù tranh Đông Hồ và Tranh Hàng Trống có đặc tr ng riêng về
phong cách tạo hình, kĩ thuật biểu đạt và đối t ợng phục vụ, song quá trình phát triển, chúng ảnh h ởng qua lại nhau, nhằm bổ sung và phục
vụ tốt hơn nhu cầu thẩm mĩ và tín ng ỡng của khách hàng Khi tiếp xúc với tranh Hàng Trống, tranh Đông Hồ có thêm đề tài mới, nhất là tranh thờ, tranh truyện và tranh tứ bình với bút pháp điêu luyện hơn, công thức hơn và chịu ảnh h ởng rõ nét của nghệ thuật Trung Quốc Ng ợc lại tranh Hàng Trống cũng bổ sung thêm những đề tài mới từ tranh Đông
Hồ để tạo nên sự đa dạng cho dòng tranh này.
Trang 20bµi tËp
Sưu tầm các bài viết và tranh về đề tài trò chơi dân gian
Chuẩn bị ĐDHT bài sau “Đề tài mẹ của em”