Bài 14. Định luật Ôm đối với các loại mạch điện. Mắc các nguồn điện thành bộ

- Viết biểu thức định luật ôm cho toàn mạch có chứa nguồn và máy thu mắc nối tiếp?. Câu 2 :Khi mạch ngoài hở thì hiệu điện thế giữa hai cực của nguồn có giá trị như thế nào so với suất

KÍNH CHÀO QUÍ THẦY CÔ

VÀ CÁC EM HỌC SINH

CÂU HỎI KIỂM TRA BÀI CŨ

Câu 1 :-Phát biểu định luật ôm cho toàn mạch ? Viết biểu thức ?

- Viết biểu thức định luật ôm cho toàn

mạch có chứa nguồn và máy thu mắc nối

tiếp ? Gọi tên và cho biết đơn vị của các đại lượng trong công thức ?

Câu 2 :Khi mạch ngoài hở thì hiệu điện thế giữa hai cực của nguồn có giá trị như thế nào so với suất điện động của nguồn ? Chứng minh?

ĐÁP ÁN

Câu 1 : * Biểu thức ĐL ôm cho toàn mạch

I = E(R+r) *Biểu thức ĐL ôm cho toàn mạch có chứa nguồn và máy thu mắc nối tiếp

I = (E – Ep)/(R +r +rp)

CM : Ta có : U = E – I.r

Khi mạch ngoài hở thì I = 0 Suy ra : U = E – 0.r

U = E

Bài 14 : ĐỊNH LUẬT ƠM ĐỐI VỚI CÁC LOẠI MẠCH ĐIỆN

MẮC CÁC NGUỒN ĐIỆN THÀNH BỘ

a) Thí nghiệm khảo sát :

Bảng số liệu thí nghiệm

I(A)

UBA(V)

Đồ thị biểu diễn sự phụ thuộc của U vào I

1,50 1,45 1,40 1,35 1,30 1,25

0,00 1,50

0,10 1,45

0,1 0,20

1,40

0,20 0,30

1,35

0.30 0,40

1,30

0,40 0,50

1,25

0,50

U(V)

I(A) 0

A

V

 R0  K

 A

 B

I

1,20

b) Nhận xét :

Đồ thị có hệ số góc âm nên có thể viết :

UBA = a - b.I Với a = E

b = r c) Kết luận :

Từ kết quả thí nghiệm ta thu được ct:

UBA = VB – VA = E – rI (14.1) Hay I = (E – UBA)/r

Có thể viết

IAB = (UAB+ E)/r (14.2)

Nếu đoạn mạch AB có chứa nguồn (E,r)

Nối tiếp với điện trở R thì ta có

A

E,r R

B

UAB = (R+r)IAB - E (14.3)

Biểu thức 14.3 và 14.4 thể hiện định luật ôm cho đoạn mạch chứa nguồn nối tiêp với điện trở R

IAB

C

CM : Ta có : UAB = UAC + UCB Mà UAC = r.IAB - E và UCB = IAB.R

Suy ra : UAB = r.IAB - E + IAB.R = (R+r)IAB - E

Đồ thị biểu diễn sự phụ thuộc của U vào I

1,50 1,45 1,40 1,35 1,30 1,25

0,1 0,20 0.30 0,40 0,50

U(V)

I(A) 0

A V

 E,r R

 R

0

 K

 A

 B

I

1,20

2 Định luật ôm đối với đoạn mạch chứa máy thu điện :

Xét đoạn mạch gồm máy thu (Ep,rp) nối tiếp với điện trở R ( h.vẽ)

B A

Ep,rp R

Điện năng tiêu thụ trên đoạn mạch AB trong thời gian t:

AAB = UAB.IAB.t Điện năng tiêu thụ của máy thu trong thời gian t: :

Ap = Ep.IAB t + rp.I2

Điện năng tiêu thụ trên R trong thời gian t:

QR = R.I2

Theo định luật bảo toàn năng lượng ta có :

AAB = Ap + Qr

UAB.IAB t = Ep IAB t + rp I2

AB t + R.I2

Suy ra IAB = (UAB - Ep)/(R+rp) = (UAB -Ep )/RAB (14.6)

IAB

Biểu thức 14.5 , 14.6 thể hiện định luật ôm cho đoạn mạch chứa

máy thu nối tiếp với điện trở R

3 Công thức tổng quát của định luật ôm đối với các loại đoạn mạch

Với đoạn mạch chứa nguồn

IAB = (UAB +E)/(R+r)= (UAB +E)/RAB

A

E,r R

B

Với đoạn mạch chứa máy thu

IAB = (UAB - Ep )/(R+rp ) = (UAB -Ep )/RAB

B A

Ep,rp R

* Biểu thức định luật ôm tổng quát cho các loại đoạn mạch :

•Với quy ước E là đại lượng đại số :

Với đoạn mạch chứa điện trở R

IAB = UAB/R

B

IAB

IAB

IAB

*Chú Ý :

-Với đoạn mạch gồm nhiều nguồn và máy thu ( E1 , E2 , E3

…) mắc nối tiếp thì

E = E1 + E2 + E3 + ….

Với E1 , E2 , E3 …là các giá trị đại số

- Với một đoạn mạch nếu ta chưa biết chiều của dòng điện trong mạch thì ta giả thiết dòng điện trong mạch theo

một chiều nào đó và tính I , Nếu I > 0 Thì chiều giả thiết trùng với chiều thực tế , nếu I < 0 thì chiểu giả thiết

ngược với chiều thực tế

Câu 1 : Chon câu sai :

A Với đoạn mạch chỉ chứa điện trở thì dòng điện

đi từ nơi điện thế cao đến nơi điện thế thấp

B Với đoạn mạch chỉ chứa nguồn điện trở thì

dòng điện đi từ nơi điện thế thấp đến nơi điện thế cao.

C Với đoạn mạch chỉ chứa máy thu điện trở thì

dòng điện đi từ nơi điện thế cao đến nơi điện thế thấp.

D T ất cả đều sai

Câu 1 : Chon câu sai :

A Với đoạn mạch chỉ chứa điện trở thì dòng điện

đi từ nơi điện thế cao đến nơi điện thế thấp

B Với đoạn mạch chỉ chứa nguồn điện trở thì

dòng điện đi từ nơi điện thế thấp đến nơi điện thế cao.

C Với đoạn mạch chỉ chứa máy thu điện trở thì

dòng điện đi từ nơi điện thế cao đến nơi điện thế thấp.

D Tất cả đều sai

Câu 2 : Cho đoạn mach AB có chiều dòng

điện như hình vẽ : Chọn câu sai :

A E1 là máy thu , E2 là nguồn

B UAC > 0

C UCB < 0

D UAB > 0

B A

E1 ,r1 E2,r2

C I

Câu 2 : Cho đoạn mach AB như hình vẽ :

Chọn câu sai :

A E1 là máy thu , E2 là nguồn

B UAC > 0

C UCB < 0

D UAB > 0

B A

E1 ,r1 E2,r2

C I

Câu 3 : Cho mạch điện như hình vẽ , Hai ắc

quy có E1 = 6 V , r1 = 0,5  , E2 = 12V , r2

= 0,5  , R = 5  Vôn kế có điện trở rất lớn Ampekế có điện trở rất nhỏ Xác

định chỉ số của vôn kế và chỉ số của

Ampekế khi

a) K mở

b) K đóng

A

V

 E1,r

1

 R  K

 A  B

E2,r2

Gi ải

a) Khi k mở : IA = 0 , UV = E1 = 6 V.

b) Khi K đóng E2 là nguồn , E1 là máy thu nên dòng điện

trong mạch có chiều ngược kim đồng hồ

*Áp dụng ĐL ôm cho toàn mạch chứa nguồn và máy thu

Ta có chỉ số của Ampe kế

IA = (E2 – E1)/(R + r1 +r2) = (12 – 6 )/(5 + 0,5 + 0,5 ) = 1 A

• Chỉ số của vôn kế : Xét đoạn mạch chứa nguồn AE2r2B

IAB = (UAB + E2 )/(R + r2) Suy ra UAB = I(R +r2) – E2 = - 6,5 V

UBA = +6,5 V Vậy UV = 6,5 V

A

V

 E1,r

1

 R  K

 A  B

E2,r2

TIẾT HỌC HÔM NAY ĐẾN ĐÂY KẾT THÚC

PHẦN CÒN LẠI CỦA BÀI TIẾT SAU

CHÚNG SẼ NGHIÊN CỨU

XIN CHÂN THÀNH CẢM ƠN CÁC THẦY CÔ ĐÃ ĐẾN DỰ

GIỜ VỚI LỚP

 FGFGFĐGFFĐHFHF ĐFGFGF