Bài 39. Máy quang phổ. Các loại quang phổ

Tính chất : -Mỗi nguyên tố hóa học khi bị kích thích , phát ra các bức xạ có bước sóng xác định và cho quang phổ vạch riêng đặc trưng cho nguyên tố ấy - Quang phổ vạch phát xạ của các

Sở GD-ĐT Hà Nội Trường THPT Trần Hưng Đạo Hà Đông

Tiết 66 (BÀI 39)

MÁY QUANG PHỔ - CÁC LOẠI QUANG PHỔ

3 Quang phổ vạch phát xạ:

a.Thí nghiệm

C J

L2

F

S

P

ThÝ nghiÖm

Quang phæ v¹ch ph¸t x¹

Na H 2

a.Thí nghiệm

-Chiếu một chùm tia sáng phát ra do một đèn chứa khí hay hơi Na vào khe của một máy quang phổ thì trên buồng ảnh ta thu được quang phổ phát xạ của khí hay hơi đó

Kết quả

=>Quang phổ vạch phát xạ của Natri có hai vạch vàng (vạch kép) rất sáng nằm cạnh nhau trên nền tối ứng với bước sóng λ = 0.5890 µm và λ = 0.5896 µm

Nếu thay đèn hơi Na bằng đèn hơi H2

=>Quang phổ vạch phát xạ của H2 có bốn vạch đặc trưng nằm cách nhau trên nền tối

+ vạch đỏ Hα (ứng với bước sóng λ = 0.6563 µm)

+ vạch lam H ß (ứng với bước sóng λ = 0.4861µm)

+ vạch chàm Hγ (ứng với bước sóng λ = 0.4340µm)

+ vạch tím Hδ (ứng với bước sóng λ = 0.4120 µm)

3 Quang phổ vạch phát xạ: a.Thí nghiệm b Định nghĩa

Quang phổ vạch phát xạ là một hệ thống các vạch màu riêng lẻ, ngăn cách nhau bằng những khoảng tối

c Nguồn phát

Do các chất khí hay hơi ở áp suất thấp phát ra khi

bị kích thích ( khi nóng sáng hay khi có dòng điện phóng qua).

MÁY QUANG PHỔ - CÁC LOẠI QUANG PHỔ

3.Quang phổ vạch phát xạ:

a.Thí nghiệm

b Định nghĩa

c Nguồn phát

d Tính chất :

-Mỗi nguyên tố hóa học khi bị kích thích , phát ra

các bức xạ có bước sóng xác định và cho quang phổ vạch riêng đặc trưng cho nguyên tố ấy

- Quang phổ vạch phát xạ của các nguyên tố khác

nhau thì khác nhau về số lượng vạch màu, vị trí

vạch màu, màu sắc vạch và độ sáng tỉ đối của các

vạch

MÁY QUANG PHỔ - CÁC LOẠI QUANG PHỔ

3 .Quang phổ vạch phát xạ:

a.Thí nghiệm

b Định nghĩa

c Nguồn phát

d Tính chất:

e Ứng dụng:

- Căn cứ vào quang phổ vạch phát xạ nhận biết

thành phần định tính và cả định lượng của một nguyên tố trong một mẫu vật.

MÁY QUANG PHỔ - CÁC LOẠI QUANG PHỔ

3 Quang phổ vạch phát xạ:

4 Quang phổ vạch hấp thụ:

*Thí nghiệm:

MÁY QUANG PHỔ - CÁC LOẠI QUANG PHỔ

C J

L2

F

S

P

quang phổ VạCH HấP THụ

Quang phổ liên tục

Quang phổ vạch hấp thụ

Đèn hơi Na

Quang phổ vạch phát xạ

Đèn hơi

H 2

Hiện t ợng đảo sắc

* Định nghĩa

- Quang phổ liên tục thiếu một số vạch màu do bị

chất khí (hay hơi kim loại ) hấp thụ được gọi là

quang phổ vạch hấp thụ của khí (hay hơi )đó

-Quang phổ vạch hấp thụ là quang phổ gồm những vạch tối trên nền quang phổ liên tục.

* Điều kiện thu được quang phổ hấp thụ :

-Nhiệt độ của đám khí hay hơi hấp thụ phải nhỏ hơn nhiệt độ của nguồn phát ra quang phổ liên tục.

MÁY QUANG PHỔ - CÁC LOẠI QUANG PHỔ

2 Quang phổ vạch hấp thụ:

1 Quang phổ vạch phát xạ:

* Đặc điểm :

Quang phổ vạch hấp thụ của các nguyên tố khác nhau thì khác nhau, đặc trưng cho

nguyên tố đó

* Ứng dụng:

Căn cứ vào quang phổ vạch hấp thụ ta cũng nhận biết được sự có mặt của nguyên tố

trong các hỗn hợp hay hợp chất.

MÁY QUANG PHỔ - CÁC LOẠI QUANG PHỔ

4 Quang phổ vạch hấp thụ:

3 Quang phổ vạch phát xạ:

b Hiện tượng đảo sắc:

- Trong thí nghiệm tạo ra quang phổ vạch hấp thụ của

một đám khí hay hơi nếu bỏ nguồn phát ánh sáng

trắng thì nền quang phổ liên tục biến mất và tại vị trí

các vạch tối xuất hiện những vạch màu của quang phổ vạch phát xạ của chính nguyên tố đám khí hay hơi

hấp thụ đó Hiện tượng này gọi là hiện tượng đảo sắc.

- Ở một nhiệt độ nhất định một đám khí hay hơi có khả

năng phát ra ánh sáng đơn sắc nào thì cũng có khả

năng hấp thụ ánh sáng đơn sắc đó.

MÁY QUANG PHỔ - CÁC LOẠI QUANG PHỔ

2 Quang phổ vạch hấp thụ:

1 Quang phổ vạch phát xạ:

5 Phép phân tích quang phổ:

-Là phương pháp vật lí dùng để xác định thành phần hóa học của một chất (hay hợp chất), dựa vào việc nghiên cứu

quang phổ của ánh sáng do chất ấy phát ra hoặc hấp thụ

Ưu điểm:

-Định tính: đơn giản cho kết quả nhanh và có thể xác định

được sự có mặt của nhiều nguyên tố cùng lúc

-Định lượng: rất nhạy, có thể phát hiện những nồng độ rất

nhỏ.

- Có khả năng phân tích từ xa cho ta biết thành phần hóa học, nhiệt độ, tốc độ chuyển động của các vật ở rất xa: mặt trời, các thiên thể…

các thiên thể…

MÁY QUANG PHỔ - CÁC LOẠI QUANG PHỔ

3 Quang phổ vạch phát xạ:

4 Quang phổ vạch hấp thụ:

Để thu được quang phổ vạch hấp thụ thì

bằng nhiệt độ của nguồn sáng trắng

lớn hơn nhiệt độ của nguồn sáng trắng.

nhỏ hơn nhiệt độ của nguồn sáng trắng

MÁY QUANG PHỔ - CÁC LOẠI QUANG PHỔ

BÀI TẬP 1

Phát biểu nào sau đây là không đúng?

A. Quang phổ vạch phát xạ là những dải màu biến

đổi liên tục nằm trên một nền tối

B. Quang phổ vạch phát xạ là một hệ thống các

vạch màu nằm riêng rẽ trên một nền tối.

C. Mỗi nguyên tố hóa học ở trạng thái khí hay hơi ở

áp suất thấp được kích thích phát sáng có một

quang phổ vạch phát xạ đặc trưng.

D. Quang phổ vạch phát xạ của các nguyên tố khác

nhau thì khác nhau về số lượng vạch màu, màu sắc vạch, vị trí và độ sáng tỉ đối của các vạch

quang phổ

MÁY QUANG PHỔ - CÁC LOẠI QUANG PHỔ

BÀI TẬP 2

Phép phân tích quang phổ là

A Phép phân tích thành phần cấu tạo của một chất

dựa trên việc nghiên cứu quang phổ do nó phát

ra

B Phép đo nhiệt độ của một vật dựa trên quang phổ

do vật phát ra

C Phép phân tích một chùm sáng nhờ hiện tượng

tán sắc

D Phép đo vận tốc và bước sóng của ánh sáng từ

quang phổ thu được

MÁY QUANG PHỔ - CÁC LOẠI QUANG PHỔ

BÀI TẬP 3

Tìm phát biểu sai về quang phổ vạch phát xạ của

các nguyên tố khác nhau

vạch màu

quang phổ

MÁY QUANG PHỔ - CÁC LOẠI QUANG PHỔ

BÀI TẬP