Bai 18 Tuc ngu ve thien nhien va lao dong san xuat-thu am

Đêm tháng năm chưa nằm đã sáng, Ngày tháng mười chưa cười đã tối.. Đêm tháng năm chưa nằm đã sáng, Ngày tháng mười chưa cười đã tối.. 1.Tục ngữ về thiên nhiên: Câu 1: Đêm tháng năm chưa

Trang 1

Ngữ văn lớp 7

về thiên nhiên

và lao động sản xuất

Trang 2

I/ Đọc- tìm hiểu chú thích

1 Đọc:

2 Chú thích:

Em hiểu thế nào là tục ngữ?

Tục ngữ:

+ là những câu nói dân gian ngắn gọn,

ổn định có nhịp điệu, hình ảnh

+ thể hiện những kinh nghiệm của

nhân dân về mọi mặt (tự nhiên,lao

động,sản xuất,xã hội) Được nhân dân

vận dụng trong đời sống, suy nghĩ & lời ăn tiếng nói hàng ngày.

Trang 3

II/ Đọc hiểu văn bản:

1 Đêm tháng năm chưa nằm đã sáng, Ngày tháng mười chưa cười đã tối.

2 Mau sao thì nắng,vắng sao thì mưa 3.Ráng mỡ gà, có nhà thì giữ.

4.Tháng bảy kiến bò, chỉ lo lại lụt.

Trang 4

5 Tấc đất tấc vàng.

6 Nhất canh trì, nhị canh

viên, tam canh điền.

7 Nhất nước, nhì phân, tam

cần, tứ giống.

8 Nhất thì, nhì thục.

Trang 5

Các câu tục ngữ trên có thể chia làm mấy nhóm? Mỗi nhóm có mấy câu? gọi tên nhóm đó?

Trang 6

1 Đêm tháng năm chưa nằm đã sáng, Ngày tháng mười chưa cười đã tối.

2 Mau sao thì nắng,vắng sao thì mưa 3.Ráng mỡ gà, có nhà thì giữ.

4.Tháng bảy kiến bò, chỉ lo lại lụt.

Thời tiết-thiên nhiên

Trang 7

5 Tấc đất tấc vàng.

6 Nhất canh trì, nhị canh

viên, tam canh điền.

7 Nhất nước, nhì phân, tam

cần, tứ giống.

8 Nhất thì, nhì thục.

Trang 8

1.Tục ngữ về thiên nhiên:

Câu 1:

Đêm tháng năm chưa nằm đã sáng

Ngày tháng mười chưa cười đã tối Em hiểu nghĩa của câu

tục ngữ trên ntn?

- Tháng 5 (Âm lịch) đêm ngắn,

ngày dài

- Tháng10 (Âm lịch) đêm dài,

ngày ngắn

Em có nhận xét gì về nghệ thuật được dùng trong câu?

- Dùng từ trái nghĩa & cách nói quá nhấn mạnh thời

gian đêm, ngày của tháng 5 và tháng 10.Gieo vần lưng

tạo âm điệu dễ nhớ, dễ thuộc.

Trang 10

* Giải thích :

- Do trục trái đất nghiêng và giữ nguyên độ nghiêng, hướng

nghiêng trong qúa trình chuyển động xung quanh mặt trời Do

độ nghiêng trục quay của Trái Đất, lượng ánh sáng Mặt Trời

chạm tới các điểm trên bề mặt TĐ thay đổi liên tục trong một năm Kết quả là tạo ra hiện tượng bốn mùa

- Việt Nam nằm hoàn toàn ở nửa cầu Bắc , nhất là khu vực miền bắc nước ta ở vĩ độ cao hơn khu vực phía Nam nên hiện tượng càng rõ nét hơn

+ Tháng 6 DL ( T5 AL trong ca dao) nửa cầu bắc ngả về phía mặt trời nên nhận được luợng ánh sáng nhiều hơn vì vậy thời

gian ban ngày dài hơn thời gian ban đêm( chưa nằm đã sáng)

+ tháng 11, 12 DL ( T10 AL trong ca dao) nửa cầu bắc chếch xa mặt trời nên lượng ánh sáng nhận được ít hơn vì vậy thời gian

ban ngày ngắn hơn thời gian ban đêm( chưa cười đã tối)

Trang 11

1 Tục ngữ về thiên nhiên:

Câu 1:

Đêm tháng năm chưa nằm đã sáng

Ngày tháng mười chưa cười đã tối

Câu tục ngữ trên dựa trên cơ sở thực tiễn nào?

- Sự vận động của trái đất => sự phân chia ngày đêm của

các tháng trong năm ko đồng đều nhau

- Sự quan sát 1 hiện tượng lặp đi lặp lại nhiều lần

Có thể áp dụng kinh nghiệm nêu trong câu tục ngữ

để làm gì?

Kinh nghiệm : bố trí thời gian thực hiện công việc hợp lí hoặc việc giữ gìn sức khoẻ theo mùa.

Trang 12

Câu 2: Nhiều sao thì nắng vắng sao thì mưa.

Em hiểu nghĩa của câu tục ngữ trên ntn?

Em có nhận xét gì về nghệ thuật dùng trong câu?

- Đêm trước nếu trời nhiều sao thì sẽ nắng vào ngày mai, ít sao thì trời sẽ mưa.

- 2 vế đối xứng, dùng các cặp từ trái nghĩa (mau-vắng, nắng-mưa), vần lưng liền.

Trong thực tế đời sống kinh nghiệm này được áp dụng

ntn ?

- vận dụng trong sản xuất, bố trí công việc hàng ngày

Trang 13

Câu 3: Ráng mỡ gà có nhà thì giữ.

Ráng vàng xuất hiện phía chân trời là điềm báo sắp có bão

Kinh nghiệm: chủ động gìn giữ nhà cửa,hoa màu

Trang 14

Câu 4: Tháng bảy kiến bò, chỉ lo lại lụt.

- Tháng 7 thấy kiến di chuyển lên chỗ cao biết là sắp có lụt

=> kinh nghiệm để giữ gìn nhà cửa hoa màu

Trang 15

1 Tục ngữ về kinh nghiệm sản xuất :

Câu 5:Tấc đất tấc vàng.

- NT so sánh => đất quí hơn vàng - con người phải trân trọng & giữ gìn đất đai

- Phê phán hiện tượng lãng phí đất, đề cao giá trị của đất

Trang 16

Câu 6 : Nhất canh trì, nhị canh viên, tam canh điền.

- Vai trò, giá trị kinh tế của các công việc làm

nông(nuôi cá, làm vườn, làm ruộng)

- Kinh nghiệm: Giúp con người biết khai thác tốt các điều kiện hoàn cảnh thiên nhiên

Trang 17

Câu 7 : Nhất, nước, nhì phân, tam cần, tứ giống.

- Dùng phép liệt kê => KĐịnh thứ tự quan trọng của các yếu

tố nước, phân, LĐ, giống

Trang 18

Câu 8 : Nhất thì, nhì thục

KĐ 2 yếu tố quan trọng trong trồng trọt: thời vụ, đất đai, trong đó thời vụ là hàng đầu

Trang 19

III/ Tổng kết :

Qua các câu TN trên em hiểu được gì về NT của các

câu TN?

- NT: Cách nói ngắn gọn có vần, nhịp điệu, giàu h/ả

Các câu TN trên đều có ND gì?

-ND: Các câu TN đưa ra kinh nghiệm sản xuất quí báu của

ND ta trong việc quan sát các hiện tượng tự nhiên & lao động sản xuất

Trang 20

Về nhà:

- Học thuộc lòng các câu tục ngữ.

+ sưu tầm các câu tục ngữ có cùng chủ đề

- Về kinh nghiệm thiên nhiên, đất đai, trồng trọt, lao động

+ Chuẩn bị bài:Từ địa phương +Tìm hiểu chung về văn NL

Định dạng
Số trang	20
Dung lượng	154,31 KB