ĐÀ NẴNG CHUẨN BỊ GÌ CHO HỘI NHẬP KINH TẾ KHU VỰC ASEAN

ĐÀ NẴNG CHUẨN BỊ GÌ CHO HỘI NHẬP KINH TẾ KHU VỰC ASEAN

Trong xu thế phát triển toàn cầu, chúng

ta thường nghe nói nhiều đến “Hội

nhập quốc tế” nhưng lại có rất ít người

thật sự hiểu và trả lời được những câu

hỏi như “Hội nhập quốc tế” là gì? Tại sao chúng ta

phải hội nhập? Để hội nhập thì cần có những điều

kiện gì? Hội nhập như thế nào mới có hiệu quả? Ưu

tiên hội nhập lĩnh vực nào trước?…

Đã có khá nhiều các nghiên cứu, nhận định, đánh

giá được thực hiện nhằm đưa ra một định nghĩa tốt

nhất cho cụm từ: “Hội nhập quốc tế” Tuy nhiên, tùy

vào điều kiện và quan niệm của mỗi quốc gia mà việc

hiểu thế nào là: “Hội nhập quốc tế” lại khá khác nhau,

ngay trong nội bộ một quốc gia cũng có nhiều tranh

cãi giữa các nhà nghiên cứu khoa học, các nhà kinh tế

cũng như nhà hoạch định chính sách về cụm từ này

Tại Việt Nam, khái niệm “Hội nhập quốc tế” có thể nói

đã xuất hiện từ giữa những năm của thập kỷ 90, khi

Việt Nam bắt đầu gia nhập ASEAN và tham gia một

số thể chế kinh tế quốc tế khác Theo thời gian, khái

niệm này ngày càng trở nên phổ biến và được hiểu

theo nhiều cách diễn đạt khác nhau, tuy nhiên tựu

trung lại nó được hiểu như là một quá trình các nước

tiến hành các hoạt động tăng cường sự gắn kết với

nhau dựa trên sự chia sẻ về lợi ích, mục tiêu, giá trị,

nguồn lực, quyền lực và tuân thủ các luật chơi chung

trong khuôn khổ các định chế hoặc tổ chức quốc tế

Hội nhập quốc tế có thể diễn ra trong mọi lĩnh vực

của đời sống xã hội, bao gồm kinh tế, chính trị, an

ninh quốc phòng, văn hóa, giáo dục, xã hội,… với

tính chất, phạm vi và hình thức rất khác nhau

Trong các lĩnh vực hội nhập, kinh tế được xem là

thành tố quan trọng nhất, làm nền tảng cho các lĩnh

HỘI NHẬP KINH TẾ QUỐC TẾ: XU THẾ TOÀN CẦU

ĐÀ NẴNG CHUẨN BỊ GÌ CHO HỘI NHẬP KINH TẾ KHU VỰC ASEAN?

vực hội nhập khác, cũng là cơ sở có tính quyết định trong việc đánh giá quá trình hội nhập quốc tế của một quốc gia Với quan điểm này, bài viết sẽ tập trung

đi sâu phân tích các khía cạnh của hội nhập kinh tế quốc tế, từ đó tổng hợp và đưa ra một số nhận định

về tình hình hội nhập kinh tế quốc tế nói chung và hội nhập kinh tế khu vực ASEAN nói riêng của thành phố Đà Nẵng, một thành phố trẻ, được đánh giá là khá năng động trong các chiến lược, chính sách phát triển hiện nay của Việt Nam

1 Tính tất yếu của hội nhập kinh tế quốc tế

Từ sau chiến tranh thế giới lần thứ 2, sự phát triển vượt bậc của các lực lượng sản xuất cùng với sự ra đời của các nền kinh tế thị trường đã thúc đẩy mạnh

mẽ tiến trình liên kết, hợp tác giữa các quốc gia Các quốc gia có nền kinh tế phát triển mạnh cần mở rộng thị trường giao thương hàng hóa, đầu tư và chuyển giao công nghệ ra nước ngoài, đồng thời tận dụng

và khai thác được các nguồn lực từ bên ngoài (tài nguyên, lao động và thị trường); từ đó gia tăng các ảnh hưởng kinh tế và chính trị của mình trên trường quốc tế Song song đó, các quốc gia có nền kinh

tế kém phát triển hơn cũng cần thúc đẩy tiến trình quan hệ hợp tác kinh tế với các nền kinh tế lớn nhằm tranh thủ nguồn vốn, công nghệ và cơ hội xuất khẩu hàng hóa, từng bước thúc đẩy tăng trưởng kinh tế đất nước Từ lợi ích mang tính hai chiều này, quá trình hội nhập kinh tế quốc tế đã diễn ra ở nhiều cấp độ và ngày càng sâu sắc, toàn diện hơn với sự tham gia của hầu hết các quốc gia trên thế giới Rõ ràng, hội nhập kinh tế quốc tế đã trở thành một xu thế lớn và một đặc trưng quan trọng của thế giới hiện nay Xu thế này chi phối toàn bộ các mối quan hệ quốc tế và làm

thay đổi to lớn cấu trúc của hệ thống thế giới cũng

như bản thân các chủ thể và mối quan hệ giữa chúng

2 cộng đồng kinh tế aSEaN và tác động của

nó đến các địa phương

2.1 Điều kiện ra đời của một tổ chức kinh tế khu

vực - Cộng đồng kinh tế ASEAN (AEC)

Nhìn chung để hình thành một tổ chức kinh tế

khu vực, các quốc gia thành viên sáng lập cần phải

hội đủ một số điều kiện cơ bản như sau: (i) Việc áp

dụng cơ chế thị trường đã phát triển và trở thành phổ

biến tại mỗi quốc gia; (ii) Có một sức ép bên ngoài

khu vực đòi hỏi các quốc gia phải có sự phối hợp và

thống nhất hành động để đối phó; (iii) Mức độ phát

triển các quan hệ kinh tế giữa các quốc gia trong khu

vực đã đạt tới cấp độ đòi hỏi phải có sự phối hợp

chính sách, điều chỉnh các quan hệ kinh tế đó; (iv)

Phải dựa vào một số nước có trình độ phát triển cao,

tiềm lực kinh tế mạnh, thị trường lớn ở trong và ngoài

khu vực

Trên cơ sở này, xét thấy đã đủ các điều kiện cần và

đủ để thiết lập một cộng đồng chung cho khu vực,

tháng 11 năm 2007, các nhà lãnh đạo 10 nước thành

viên ASEAN đã ký hiến chương ASEAN và thông qua

lộ trình tổng thể xây dựng Cộng đồng kinh tế ASEAN

(AEC) Lộ trình tổng thể này đã vạch ra một kế hoạch

toàn diện, định hướng cho việc thành lập AEC Với

mục tiêu và khung thời gian cụ thể nhằm thúc đẩy sự

tham gia của tất cả các quốc gia thành viên ASEAN, lộ

trình cũng đã xác định đặc trưng và các yếu tố chính

của AEC như sau: (a) một thị trường đơn nhất, một

không gian sản xuất chung (b) một khu vực kinh tế

có khả năng cạnh tranh cao; (c) một khu vực có sự

phát triển kinh tế cân bằng; và (d) một khu vực hội

nhập toàn diện vào nền kinh tế toàn cầu

2.2 Điều kiện một quốc gia tham gia hiệu quả

vào các khối kinh tế khu vực - Việt Nam và tiến trình

hội nhập cộng đồng kinh tế ASEAN

Một quốc gia muốn có nền kinh tế phát triển thì

cần phải đẩy mạnh tiến trình hội nhập giao thương

quốc tế, đặc biệt tại cấp độ khu vực Theo nhận định

của các nhà kinh tế, để có thể tham gia hiệu quả vào

khối kinh tế khu vực, đem lại lợi ích thiết thực chung

cho toàn khối và riêng cho mỗi quốc gia, một quốc

gia thành viên cần phải hội đủ một số các điều kiện

cơ bản sau: (i) Cơ chế thị trường phải được xác lập

và tác động có hiệu quả; (ii) Có quan hệ bền vững

với các nền kinh tế lớn trên thế giới như EU, Mỹ, Nhật

Bản, tạo thế mạnh cân bằng giữa các quốc gia thành

viên; (iii) Có mối quan hệ gắn bó mật thiết với các nước thành viên trong khối dựa trên việc chia sẻ các lợi ích chung, kể cả lợi ích về chính trị; (iv) Có trình độ phát triển kinh tế nhất định và có sự chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo chiều hướng ngoại

Về mặt kinh tế, Cộng đồng kinh tế ASEAN là một lựa chọn chính sách mang tầm chiến lược của ASEAN với xuất phát điểm là mong muốn hội nhập kinh tế của mỗi thành viên, trong đó có Việt Nam Xem xét các điều kiện hội nhập được nêu ở trên, Việt Nam hoàn toàn đáp ứng và tự tin về tính hiệu quả cao của quá trình tham gia hội nhập vào nền kinh tế khu vực

Là thành viên của ASEAN từ năm 1995, Việt Nam tích cực và chủ động tham gia các hoạt động liên kết hợp tác trong khu vực, đóng góp vai trò to lớn trong việc thúc đẩy tiến trình phát triển toàn diện của khu vực trên trường quốc tế Cho tới nay, Việt Nam đã giảm thuế nhập khẩu cho hơn 10 nghìn dòng thuế xuống mức 0-5% theo ATIGA, chiếm khoảng 98% số dòng thuế trong biểu thuế Thêm vào đó, Việt Nam là một trong bốn thành viên ASEAN có tỷ lệ hoàn thành tốt nhất các cam kết trong lộ trình tổng thể thực hiện AEC Trong năm 2010, Việt Nam đã đảm nhiệm thành công vai trò Chủ tịch ASEAN, đặc biệt trong việc thúc đẩy tiến trình thực hiện AEC Tại hội nghị cấp cao ASEAN lần thứ 16 tại Hà Nội, dưới sự chủ trì của Việt Nam, các nhà lãnh đạo ASEAN đã ra: “Tuyên bố về phục hồi và phát triển bền vững” khẳng định quyết tâm củng cố và xây dựng Cộng đồng kinh tế ASEAN vào năm 2015

2.3 Cộng đồng kinh tế ASEAN 2015 và các tác động đối với hoạt động kinh tế địa phương, cụ thể thành phố Đà Nẵng

Như đã được đề cập ở trên, Cộng đồng kinh tế ASEAN là một tổ chức kinh tế khu vực của các nước thành viên ASEAN AEC được coi là một bước ngoặt đánh dấu sự hòa nhập toàn diện của 10 nền kinh tế thành viên vào một khu vực sản xuất thương mại và đầu tư chung Sau khi thành lập, AEC sẽ là một thị trường rộng lớn với hơn 600 triệu dân và tổng GDP hàng năm ước đạt 2.000 tỷ USD, giúp góp phần tạo

ra một khu vực kinh tế ASEAN ổn định, thịnh vượng

và có khả năng cạnh tranh cao, trong đó hàng hóa, dịch vụ và vốn sẽ được lưu chuyển tự do, kinh tế của các nước thành viên phát triển đồng đều Cùng với

đó, đói nghèo và chênh lệch kinh tế - xã hội sẽ được giảm bớt vào năm 2020 Để xây dựng hiệu quả một thị trường ASEAN thống nhất, các nước thành viên trong khối cần thực hiện các biện pháp như: hài hòa

hóa các tiêu chuẩn sản phẩm (hợp chuẩn) và quy chế,

giải quyết nhanh chóng hơn các thủ tục hải quan,

thương mại và hoàn chỉnh các quy tắc về xuất xứ

Mục tiêu phát triển khối ASEAN thành một thị

trường và cơ sở thống nhất được thúc đẩy bởi năm

yếu tố cơ bản: (i) Tự do lưu chuyển hàng hóa; (ii) Tự

do lưu chuyển dịch vụ; (iii) Tự do lưu chuyển đầu tư;

(iv) Tự do lưu chuyển vốn; và (v) Tự do lưu chuyển lao

động có kỹ năng Năm yếu tố này sẽ tác động đáng

kể đến hoạt động kinh tế của Việt Nam nói chung

và ở cấp độ địa phương như thành phố Đà Nẵng

nói riêng Đầu tiên kim ngạch xuất khẩu của thành

phố với các quốc gia trong khối ASEAN cũng như các

đối tác của ASEAN sẽ tăng trong thời gian đến Hiện

tại, kim ngạch xuất nhập khẩu (XNK) của Đà Nẵng

với thị trường ASEAN chiếm khoảng 5,4% tổng kim

ngạch XNK của toàn thành phố (trong đó xuất khẩu

với ASEAN chiếm khoảng 5,4% kim ngạch xuất khẩu

và chiếm khoảng 5,8% kim ngạch nhập khẩu) Hàng

hóa xuất khẩu của các doanh nghiệp sẽ được tự do

lưu chuyển trong khối và hưởng thuế ưu đãi nhập

khẩu 0% từ các nước thành viên khác trong ASEAN và

nhiều đối tác khác thông qua các FTA của ASEAN với

các đối tác này Do đó, các doanh nghiệp có lợi thế

xuất khẩu của thành phố sẽ ngày càng lớn mạnh Mặt

khác, hàng hóa sản phẩm từ các quốc gia trong khu

vực và các nước có hiệp định FTA với ASEAN sẽ tràn

vào cạnh tranh gay gắt với các hàng hóa nội địa Điều

này dễ dẫn đến tình trạng các doanh nghiệp trong

nước không có khả năng cạnh tranh với các hàng hóa

nhập khẩu Đối với thương mại dịch vụ, mục tiêu của

AEC cũng hướng tới tự do lưu chuyển dịch vụ trong

và ngoài khối Vì vậy, một khi AEC được thành lập, nó

sẽ tạo cơ hội đưa các ngành dịch vụ của Việt Nam như

du lịch, ngân hàng, vận tải kho bãi… vươn ra hoạt

động tại các thị trường ASEAN Tuy nhiên các doanh

nghiệp dịch vụ nước ngoài sẽ có cơ hội thâm nhập

sâu vào thị trường trong nước, đặc biệt là các dịch vụ

logistic và ngân hàng, tạo áp lực cạnh tranh gay gắt

cho phân ngành dịch vụ trong nước

Tham gia vào AEC cũng sẽ góp phần điều chỉnh

cơ cấu sản phẩm xuất khẩu của Việt Nam nói chung

và của thành phố nói riêng theo hướng tích cực, nâng

cao chất lượng và giá trị sản phẩm Trong thời gian

qua, ngoài các mặt hàng xuất khẩu truyền thống như

nông sản và nguyên liệu, cơ cấu hàng xuất khẩu của

Việt Nam sang ASEAN đã có chuyển biến tích cực,

hướng đến xuất khẩu các mặt hàng tiêu dùng, hàng

công nghiệp như linh kiện máy tính, hàng dệt may có

giá trị cao và ổn định Riêng tại thành phố Đà Nẵng,

hàng hóa xuất khẩu sang các nước trong ASEAN và các đối tác khác đã tăng và chú trọng đến các mặt hàng như thủy sản, thực phẩm, hàng dệt may, giày dép…, vốn là những mặt hàng thế mạnh của thành phố Về thu hút FDI, với mục đích tự do lưu chuyển đầu tư của AEC, ASEAN là nguồn đầu tư FDI lớn của Việt Nam cũng như là cầu nối gắn kết các khoản đầu tư của các công ty đa quốc gia có trụ sở đặt tại ASEAN Thành viên ASEAN hiện đang có vốn đầu tư lớn vào thành phố Đà Nẵng là Singapore (với tổng số vốn đăng ký là 588 triệu USD) và Malaysia (với tổng số vốn đầu tư đăng ký khoảng 105 triệu USD) Về nhập khẩu, các hiệp định trong AEC sẽ giúp ổn định nguồn nhập khẩu và hạ giá đầu vào nhập khẩu Điều này có

ý nghĩa rất quan trọng trong việc duy trì tăng trưởng kinh tế nói chung và tăng trưởng xuất khẩu nói riêng Tuy nhiên, điều này khiến cho hàng hóa từ các nước ASEAN tràn ngập thị trường Việt Nam, gây khó khăn cho việc cải thiện tình trạng nhập siêu của Việt Nam với các nước ASEAN

3 Tình hình hội nhập kinh tế quốc tế tại Đà Nẵng - cơ hội và thách thức

Hơn mười năm qua, thành phố Đà Nẵng đã chủ động tham gia tiến trình hội nhập kinh tế quốc tế, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội Từ năm 1997, cơ cấu kinh tế của thành phố đã có những thay đổi đáng

kể, bắt đầu chuyển dịch tích cực và đúng hướng, đáp ứng yêu cầu hội nhập kinh tế quốc tế Cơ cấu các ngành có nhiều biến động: dịch vụ tăng mạnh từ 35,8% năm 1997 lên 61,67% năm 2013, công nghiệp giảm từ 54,4% năm 1997 xuống còn 46,5% năm 2001

và sau đó giảm xuống 34,7% năm 2013; và nông nghiệp giảm dần trong cơ cấu kinh tế từ 9,7% năm

1997 còn 2,7% năm 2013 Bên cạnh đó, thành phố tập trung đẩy mạnh xuất khẩu hàng hóa, tập trung vào các nhóm hàng: thủy sản, thực phẩm, đồ uống, hàng dệt may, giày dép, cơ khí, điện tử, hóa chất, và vật liệu xây dựng Kim ngạch xuất khẩu của thành phố liên tục tăng qua các năm, tổng kim ngạch xuất khẩu sơ bộ năm 2013 là 1.008 triệu USD, tăng 97 triệu USD so với năm trước đó Kim ngạch xuất khẩu các nhóm hàng dệt may, thủy sản, máy móc và thiết bị lần lượt là 209,9 triệu USD, 138,3 triệu USD và 670,2 triệu USD Ngoài ra, tình hình thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) tại Đà Nẵng đã có nhiều khởi sắc trong những năm vừa qua Tính đến năm 2013, tại Đà Nẵng có 281 dự án FDI còn hiệu lực với tổng

số vốn đăng ký hơn 3,3 tỷ USD Trong đó Hàn Quốc

là quốc gia có tổng số vốn đầu tư đăng ký lớn nhất trong số hơn 30 quốc gia và vùng lãnh thổ có dự án

đầu tư tại Đà Nẵng, theo sau đó là Quốc đảo Virgin

thuộc Anh, Singapore, Nhật Bản, Hoa Kỳ và quần đảo

Cayman Tính đến hết năm 2013, lĩnh vực bất động

sản thu hút nhiều vốn đầu tư nhất, chiếm 41,45%

tổng vốn đăng ký FDI, tiếp sau đó là công nghiệp chế

biến, chế tạo, dịch vụ lưu trú và ăn uống, và các lĩnh

vực khác

Mặc dù các số liệu thống kê về tăng trưởng xuất

khẩu, cơ cấu ngành kinh tế và thu hút vốn đầu tư

trực tiếp nước ngoài cho thấy thành phố Đà Nẵng đã

đạt được nhiều kết quả đáng kể trong mười năm hội

nhập kinh tế quốc tế, nhưng các chỉ số về độ mở của

nền kinh tế lại chỉ ra kết quả ngược lại Theo đó, độ

mở của nền kinh tế Đà Nẵng có xu hướng giảm trong

giai đoạn 2001 - 2012 Nếu tổng kim ngạch xuất,

nhập khẩu/GDP năm 2001 của thành phố đạt trên

mức 160% thì năm 2012, con số này đã giảm xuống

còn khoảng 80% Điều này cho thấy, mặc dù đã thực

hiện nhiều cơ chế thông thoáng để hỗ trợ hội nhập

kinh tế quốc tế, nhưng tiến trình hội nhập vẫn chưa

đạt được hiệu quả cao như mong muốn

Bảng 1: Độ mở của nền kinh tế thành phố

Đà Nẵng giai đoạn 1997 - 2002

3.1 Cơ hội và thách thức

Quá trình hội nhập kinh tế quốc tế một mặt đem

lại nhiều cơ hội phát triển tiềm năng về kinh tế - xã

hội của thành phố, nhưng mặt khác cũng đưa đến

nhiều thách thức Đà Nẵng với vai trò là một cửa ngõ

của đất nước và khu vực sẽ có tiềm năng cao phát

triển kinh tế trong quá trình hội nhập Hội nhập kinh

tế quốc tế giúp chuyển dịch cơ cấu kinh tế của thành

phố theo hướng hiện đại, bền vững Ngoài ra, tiến

trình này mở ra nhiều thị trường và cơ hội hợp tác

kinh doanh cho các doanh nghiệp địa phương Về

xuất nhập khẩu, tiến trình hội nhập kinh tế quốc tế

giúp định hình các mặt hàng xuất khẩu chủ lực, có

giá trị kinh tế cao và ổn định của thành phố Tương tự,

việc gắn kết và tham gia vào các cộng đồng kinh tế

trong khu vực tạo điều kiện thuận lợi cho thành phố

quốc gia Ngoài ra các nguồn lực phát triển của thành phố cũng được khai thông vào quá trình hội nhập Tuy nhiên hội nhập sâu rộng với nền kinh tế quốc

tế cũng đem đến nhiều rủi ro Thứ nhất đó là ảnh hưởng liên đới từ các đợt suy thoái kinh tế trong khu vực và trên thế giới Các cuộc khủng hoảng tài chính quốc tế khiến các nguồn vốn đầu tư nước ngoài bị cắt giảm, việc mở rộng thị trường xuất khẩu gặp nhiều khó khăn Thứ hai là sự cạnh tranh gay gắt ngay ở môi trường nội địa Một khi Việt Nam tham gia vào các hiệp định tự do thương mại quốc tế, với các ưu đãi về thuế xuất nhập khẩu, hàng hóa Việt Nam sẽ gặp phải

sự cạnh tranh từ hàng hóa các nước ngay tại chính

“sân nhà”, thị trường trong nước trở thành thị trường tiêu thụ các sản phẩm nước ngoài Cuối cùng là khả năng định hướng phát triển nền kinh tế bị thay đổi dưới sức ép hoặc bị kìm hãm bởi các quốc gia có tiềm lực mạnh trong quan hệ kinh tế đối ngoại Về mặt văn hóa - xã hội, quá trình hội nhập kinh tế quốc tế góp phần quảng bá, giới thiệu bản sắc văn hóa Việt Nam ra với bạn bè quốc tế Tuy nhiên những lối sống, văn hóa phẩm đồi trụy có nguy cơ thâm nhập vào đời sống văn hóa trong nước Bên cạnh đó, hệ thống thông tin viễn thông toàn cầu hóa đang phát triển nhanh chóng có thể gây ra tác động tiêu cực trực tiếp đến an ninh kinh tế, văn hóa và xã hội theo hướng gây rối loạn và làm lợi cho các thế lực bên ngoài

3.2 Đà Nẵng chuẩn bị như thế nào cho việc thực hiện các cam kết hội nhập kinh tế quốc tế của Việt Nam?

Hội nhập kinh tế quốc tế là xu thế toàn cầu Việt Nam cũng đã tích cực chuẩn bị cho tiến trình hội nhập này nhằm mục đích đem lại lợi ích trong mọi mặt của đời sống nhân dân Để đạt được tính hiệu quả cao của quá trình hội nhập kinh tế quốc tế của toàn quốc gia, điều kiện tất yếu là mỗi một địa phương cũng phải chung tay góp sức nâng cao năng lực hiểu biết

và đẩy mạnh các hoạt động hội nhập sao cho tận dụng được các lợi thế cạnh tranh và hạn chế những bất lợi của nó Nhận thức rõ điều này, cùng với các địa phương trong cả nước, thành phố Đà Nẵng đã

có các bước chuẩn bị cho việc thực hiện các cam kết hội nhập kinh tế quốc tế của Việt Nam Về mặt chính sách, trước yêu cầu hội nhập quốc tế trong giai đoạn mới, Thành ủy Đà Nẵng đã ban hành Chương trình hành động số 29/CTr-TU, trong đó đưa ra sáu nhóm giải pháp thúc đẩy quá trình hội nhập quốc tế ở Đà Nẵng, bao gồm: (1) Quán triệt chủ trương, đường lối, nhiệm vụ trọng yếu của hội nhập quốc tế, (2) Đẩy

mạnh hội nhập kinh tế quốc tế trên cơ sở nâng cao

nội lực của nền kinh tế địa phương, (3) Mở rộng và

làm sâu sắc quan hệ với các đối tác nước ngoài, (4)

Các lực lượng vũ trang vừa làm nhiệm vụ đảm bảo

cho quá trình hội nhập của thành phố đồng thời chủ

động thúc đẩy các cơ chế hợp tác chuyên môn, (5)

Mở rộng hợp tác quốc tế trên nhiều lĩnh vực nhằm

tiếp thu nguồn tri thức, kinh nghiệm của các nước

trong quá trình xây dựng và phát triển thành phố, và

(6) Phát triển nguồn nhân lực đáp ứng yêu cầu của

quá trình hội nhập

Chương trình hành động này cũng xác định hội

nhập kinh tế quốc tế làm trọng tâm, do đó yêu cầu

tăng cường nội lực của nền kinh tế địa phương bằng

cách đổi mới mô hình tăng trưởng gắn với tái cơ cấu

kinh tế theo hướng hiện đại, xác định rõ lợi thế so

sánh của thành phố, đẩy mạnh đầu tư thu hút nước

ngoài vào các lĩnh vực định hướng ưu tiên như dịch

vụ tạo giá trị gia tăng cao và công nghiệp công nghệ

cao Bên cạnh đó, chính quyền thành phố còn tích

cực tuyên truyền, phổ biến thông tin và hỗ trợ xúc

tiến thương mại cho các doanh nghiệp Các sở, ban,

ngành, các cơ quan xúc tiến thương mại, đầu tư và

du lịch đã tích cực tìm hiểu, nghiên cứu và giới thiệu

cho các tổ chức, doanh nghiệp của thành phố những

thông tin về các thị trường tiềm năng trong khu vực

và trên thế giới, qua đó góp phần định hướng phát

triển thị trường xuất khẩu cho các doanh nghiệp

Bên cạnh các thông tin trên, những kiến thức về hội

nhập kinh tế quốc tế, Luật Kinh doanh quốc tế và

các quy định nhà nước về hội nhập kinh tế quốc tế

cũng thường xuyên được cập nhật cho các tổ chức và

doanh nghiệp thông qua nhiều hình thức khác nhau

như lớp đào tạo, hội thảo hay các ấn phẩm thông

tin… Ngoài ra, thành phố cũng thường xuyên bổ

sung và ban hành các ấn phẩm thông tin nhằm giới

thiệu một bức tranh tổng quát về lợi thế cạnh tranh

và cơ hội hợp tác với Đà Nẵng cho các nhà đầu tư,

doanh nghiệp và đối tác trên thế giới

Mặt khác, để tạo môi trường thuận lợi thúc đẩy

đầu tư và xuất khẩu, thành phố đã và đang thực hiện

các cơ chế chính sách vượt trội, chú trọng phát triển

cơ sở hạ tầng kinh tế, hạ tầng kỹ thuật và hạ tầng

công nghệ thông tin Đầu tiên là chính sách huy động

các nguồn tài chính cho đầu tư phát triển, dựa trên

Quyết định số 13/2006/QĐ-TTg của Thủ tướng chính

phủ Theo đó, Đà Nẵng được huy động vốn vay ngoài

nước để thực hiện các dự án quan trọng, được ưu tiên

bố trí nguồn vốn hỗ trợ phát triển chính thức (ODA)

Thứ hai là chính sách hỗ trợ cho các doanh nghiệp

xuất khẩu phần mềm Các doanh nghiệp tham gia hoạt động sản xuất và gia công phần mềm để xuất khẩu sẽ được hưởng các ưu đãi khi sử dụng cơ sở hạ tầng thông tin và truyền thông do thành phố xây dựng và quản lý, được hỗ trợ kinh phí đào tạo và tư vấn, được hỗ trợ 100% kinh phí đăng ký bảo hộ bản quyền phần mềm trong nước… Các dự án đầu tư trực tiếp nước ngoài cũng được Đà Nẵng quan tâm

và ưu tiên xem xét phê duyệt, với các thủ tục đăng ký lược giản và thuận tiện cho doanh nghiệp Nhờ vào những chính sách ưu đãi này, trong hơn mười năm qua đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) và kim ngạch xuất khẩu của thành phố đã có nhiều chuyển biến tích cực

Nguồn nhân lực chất lượng cao cũng là một vấn

đề được thành phố đặc biệt quan tâm trong tiến trình hội nhập kinh tế quốc tế Để đáp ứng một cách tốt nhất cơ hội hội nhập kinh tế quốc tế, Đà Nẵng đã

và đang triển khai có hiệu quả chương trình thu hút nguồn nhân lực có chất lượng cao và đề án đào tạo nguồn nhân lực từ ngân sách thành phố Ngoài ra các lớp bồi dưỡng nâng cao kiến thức về hội nhập kinh

tế quốc tế cũng thường xuyên được phối hợp tổ chức giữa các sở, ban, ngành và Bộ, ngành trung ương

Kết luận

Một nhận định khá rõ ràng đó là xu thế hội nhập kinh tế quốc tế đang là xu thế tất yếu toàn cầu bởi những lợi ích to lớn mà nó mang lại Bất kỳ một quốc gia, một địa phương nào muốn phát triển, muốn nâng cao đời sống của mỗi người dân đều phải nỗ lực hết mình nhằm đạt được hiệu quả cao nhất của tiến trình hội nhập kinh tế quốc tế Tuy nhiên, mong muốn là một chuyện, việc đạt được mong muốn đó hay không và đạt đến mức độ nào lại là một thách thức không hề dễ của mỗi địa phương, mỗi quốc gia trên thế giới Nhận thức rõ vấn đề này, thành phố

Đà Nẵng nói riêng và Việt Nam nói chung đã không ngừng nghiên cứu tìm hiểu bản chất của quá trình hội nhập kinh tế quốc tế, từ đó đề ra các chương trình, giải pháp hữu ích góp phần đẩy mạnh tiến trình hội nhập một cách hiệu quả nhất Con đường hội nhập vẫn còn khá dài và chông gai, nhưng với nỗ lực phát huy tính năng động, lợi thế cạnh tranh và nội lực cộng đồng, tin rằng toàn dân thành phố Đà Nẵng

sẽ sớm nắm rõ và hòa nhập vào nền kinh tế thế giới, tận dụng cao nhất các lợi ích và hạn chế tối đa các bất cập của quá trình hội nhập này

M.T.T.H - B.T.Q.T