Theo VAS 04:Tài sản cố định vô hình Intangible Fixed Asset: là những tài sản không có hình thái vật chất nhưng xác định được giá trị và do doanh nghiệp nắm giữ để sử dụng cho hoạt động
Trang 1Fixed Assets Chương 4
KẾ TOÁN TÀI SẢN CỐ ĐỊNH
Trang 2• Phân biệt TSCĐ hữu hình, TSCĐ vô hình.
• Xác định giá trị ban đầu của TSCĐ và lập các bút
toán ghi sổ trong các trường hợp tăng TSCĐ
• Giải thích và vận dụng lý luận về kế toán khấu hao
TSCĐ: lý do khấu hao, phạm vi khấu hao, nguyên tắc khấu hao, phương pháp khấu hao và lập bút toán khấu hao
• Thực hiện tính toán và lập các bút toán ghi sổ các
trường hợp giảm TSCĐ
• Thực hiện tính toán và lập các bút toán ghi sổ các
trường hợp sửa chữa lớn và sửa chữa thường xuyên TSCĐ
• Thu thập chứng từ liên quan đến kế toán TSCĐ và
thủ tục kế toán chi tiết TSCĐ
MỤC TIÊU
Trang 3• Chuẩn mực kế toán Việt Nam số 03, Số 04
(VAS 03, VAS 04).
• Thông tư 200/2014/TT-BTC ngày
22/12/2014.
• Giáo trình Kế toán tài chính (quyển 1)
• Tài liệu Kế toán tài chính có liên quan
• Các văn bản pháp lý có liên quan.
TÀI LIỆU SỬ DỤNG
Trang 4NỘI DUNG
4.1 NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG
4.2 TỔ CHỨC KẾ TOÁN TÀI SẢN CỐ ĐỊNH
• Kế toán tăng tài sản cố định
• Kế toán giảm tài sản cố định
• Kế toán trong quá trình sử dụng (khấu hao) tài sản cố định
• Kế toán về chi phí sửa chữa, bảo trì tài sản
cố định
4.3 TRÌNH BÀY THÔNG TIN TRÊN BCTC
Trang 6Khái niệm
Theo VAS 03:
Tài sản cố định (TSCĐ) hữu hình (Tangible Fixed
Asset): là những tài sản có hình thái vật chất do doanh nghiệp nắm giữ để sử dụng cho hoạt động sản xuất, kinh doanh phù hợp với tiêu chuẩn ghi nhận tài sản cố định hữu hình.
Trang 7Theo VAS 04:
Tài sản cố định vô hình (Intangible Fixed Asset): là những tài sản không có hình thái vật chất nhưng xác định được giá trị và do doanh nghiệp nắm giữ
để sử dụng cho hoạt động sản xuất, kinh doanh, cung cấp dịch vụ hoặc cho các đối tượng khác thuê
phù hợp với tiêu chuẩn ghi nhận tài sản cố định vô hình
Khái niệm
Trang 8Tiêu chuẩn ghi nhận
Tiêu chuẩn ghi
nhận
Chắc chắn mang lại lợi ích KT
Giá trị xác định đáng tin cậy Thời gian:
> 12 tháng
Giá trị:
>=30 triệu
Điều kiện ghi nhận
TÀI SẢN
TS dài hạn Theo quy định hiện hành
Trang 9Phân loại
Trang 10Đặc điểm và yêu cầu quản lý
• Giá trị được chuyển dần vào CP của đối tượng
liên quan (khấu hao).
Trang 11Kiểm soát nội bộ
• Trong mọi trường hợp tăng giảm tài sản cố định đều
phải lập chứng từ và thực hiện đúng thủ tục quy định Kế toán có nhiệm vụ lập và hoàn chỉnh hồ sơ tài sản cố định về mặt kế toán.
• Các loại chứng từ và sổ kế toán về tài sản cố định
(tham khảo Phụ lục 4 của Thông tư số BTC)
Trang 12200/2014/TT-Xác định giá trị của TSCĐ
gốc NGUYÊN GIÁ
GIÁ TRỊ CÒN LẠI
Ghi nhận cuối mỗi
Nguyên giá
Thời gian sử dụng hữu ích
Giảm giá trị (giá trị hao mòn)
CP hoạt động SXKD (CP khấu hao)
Giá trị ghi sổ
Trang 13• Xác định giá trị ban đầu của TSCĐ (Initial
Recognition)
TSCĐ phải được xác định giá trị ban đầu theo nguyên giá
Nguyên giá: là toàn bộ các chi phí doanh nghiệp phải
bỏ ra để có được tài sản cố định tính đến thời điểm đưa tài sản đó vào trạng thái sẵn sàng sử dụng.
Xác định giá trị của TSCĐ
Trang 14• Xác định giá trị ban đầu của TSCĐ
(a)Xác định nguyên giá của tài sản cố định hữu hình theo các trường hợp sau:
+ do mua sắm
+ do đầu tư xây dựng cơ bản hoàn thành
+ mua dưới hình thức trao đổi với một TSCĐ hữu hình không tương tự hoặc tài sản khác
+ được cấp, được điều chuyển đến
Xác định giá trị của TSCĐ
Trang 15• Xác định giá trị ban đầu của TSCĐ
(a)Xác định nguyên giá của tài sản cố định hữu hình theo các trường hợp sau:
+ nhận góp vốn, nhận lại vốn góp
+ do phát hiện thừa, được tài trợ, biếu, tặng
+ mua bằng ngoại tệ được thực hiện theo quy định tại Điều 69 – hướng dẫn phương pháp kế toán chênh lệch tỷ giá hối đoái.
Xác định giá trị của TSCĐ
Trang 16• Xác định giá trị ban đầu của TSCĐ
(b) Xác định nguyên giá của tài sản cố định vô hình.
Nguyên giá của TSCĐ vô hình là toàn bộ các chi phí
mà doanh nghiệp phải bỏ ra để có được TSCĐ vô hình tính đến thời điểm đưa tài sản đó vào sử dụng theo dự kiến Cụ thể một số trường hợp:
+ mua riêng biệt
+ mua sắm được thanh toán theo phương thức trả
chậm, trả góp
Xác định giá trị của TSCĐ
Trang 17• Xác định giá trị ban đầu của TSCĐ
(b) Xác định nguyên giá của tài sản cố định vô
hình.
+ dưới hình thức trao đổi với một TSCĐ vô hình không tương tự
+ được Nhà nước cấp hoặc được tặng, biếu
+ được điều chuyển đến
+ là quyền sử dụng đất
+ là quyền tác giả, quyền sở hữu công nghiệp,
quyền đối với giống cây trồng theo quy định của Luật sở hữu trí tuệ
+ là các chương trình phần mềm
Xác định giá trị của TSCĐ
Trang 18Một số chú ý quan trọng
• Toàn bộ chi phí thực tế phát sinh liên quan đến
giai đoạn triển khai không đủ điều kiện ghi nhận
là TSCĐ vô hình được tập hợp vào chi phí SXKD trong kỳ
• Chi phí phát sinh đem lại lợi ích kinh tế trong
tương lai cho doanh nghiệp gồm: chi phí thành lập doanh nghiệp, chi phí đào tạo nhân viên, chi phí quảng cáo phát sinh trong giai đoạn trước hoạt động của doanh nghiệp mới thành lập, chi phí cho giai đoạn nghiên cứu, chi phí chuyển dịch địa điểm được ghi nhận là chi phí SXKD trong kỳ hoặc được phân bổ dần vào chi phí SXKD trong thời gian tối đa không quá 3 năm.
Xác định giá trị của TSCĐ
Trang 19Một số chú ý quan trọng
• Chi phí liên quan đến tài sản vô hình đã được doanh
nghiệp ghi nhận là chi phí để xác định kết quả hoạt động kinh doanh trong kỳ trước đó thì không được tái ghi nhận vào nguyên giá TSCĐ vô hình.
• Các nhãn hiệu, tên thương mại, quyền phát hành,
danh sách khách hàng và các khoản mục tương tự được hình thành trong nội bộ doanh nghiệp không được ghi nhận là TSCĐ vô hình.
Xác định giá trị của TSCĐ
Trang 20Một số chú ý quan trọng
• Chỉ được thay đổi nguyên giá TSCĐ hữu hình trong
các trường hợp:
- Đánh giá lại TSCĐ theo quyết định của Nhà nước;
- Xây lắp, trang bị thêm cho TSCĐ;
- Thay đổi bộ phận của TSCĐ hữu hình làm tăng thời gian sử dụng hữu ích, hoặc làm tăng công suất sử dụng của chúng;
- Cải tiến bộ phận của TSCĐ hữu hình làm tăng đáng
kể chất lượng sản phẩm sản xuất ra;
- Áp dụng quy trình công nghệ sản xuất mới làm giảm chi phí hoạt động của tài sản so với trước;
- Tháo dỡ một hoặc một số bộ phận của TSCĐ.
Xác định giá trị của TSCĐ
Trang 21Xác định giá trị còn lại của TSCĐ
• Giá trị còn lại của TSCĐ là nguyên giá của TSCĐ sau
khi trừ (-) số khấu hao lũy kế của tài sản đó.
• Giá trị còn lại cũng có thể thay đổi trong trường hợp
giống như trường hợp thay đổi nguyên giá.
Xác định giá trị của TSCĐ
Trang 22Xử lý chi phí phát sinh sau ghi nhận ban đầu (Subsequent costs)
• Đối với TSCĐ hữu hình
- Các chi phí phát sinh sau ghi nhận ban đầu TSCĐ hữu hình được ghi tăng nguyên giá của tài sản nếu các chi phí này chắc chắn làm tăng lợi ích kinh
tế trong tương lai do sử dụng tài sản đó Các chi phí phát sinh không thỏa mãn điều kiện trên phải được ghi nhận là chi phí sản xuất, kinh doanh trong kỳ.
- Các chi phí phát sinh sau ghi nhận ban đầu TSCĐ hữu hình được ghi tăng nguyên giá của tài sản nếu chúng thực sự cải thiện trạng thái hiện tại so với trạng thái tiêu chuẩn ban đầu của tài sản đó
Xác định giá trị của TSCĐ
Trang 23Xử lý chi phí phát sinh sau ghi nhận ban đầu
• Đối với TSCĐ vô hình
- Chi phí liên quan đến TSCĐ vô hình phát sinh sau khi ghi nhận ban đầu phải được ghi nhận là chi phí sản xuất, kinh doanh trong kỳ, trừ khi thỏa mãn đồng thời 2 điều kiện sau thì được tính vào nguyên giá TSCĐ vô hình:
(a) Chi phí này có khả năng làm cho TSCĐ vô hình tạo ra lợi ích kinh tế trong tương lai nhiều hơn mức hoạt động được đánh giá ban đầu;
(b) Chi phí được đánh giá một cách chắc chắn
và gắn liền với một TSCĐ vô hình cụ thể
Xác định giá trị của TSCĐ
Trang 244.2 TỔ CHỨC KẾ TOÁN TSCĐ
Trang 25KẾ TOÁN TĂNG TSCĐ
Chứng từ thường sử dụng:
• Hóa đơn (GTGT) hoặc hóa đơn bán hàng.
• Biên bản giao nhận tài sản cố định
• Hợp đồng liên doanh, liên kết.
Trang 27Ví dụ 4.1: Trong năm 201X, phòng kế toán Công ty A
có tài liệu sau:
Mua 1 thiết bị sử dụng ở bộ phận sản xuất, có giá mua chưa thuế là 50.000.000đ, thuế GTGT 10%, tiền chưa thanh toán Chi phí vận chuyển chi bằng tiền mặt là 200.000đ Trong ngày tài sản được bàn giao và đưa vào sử dụng.
KẾ TOÁN TĂNG TSCĐ
Trang 29Ví dụ 4.2: Trong năm 201X, phòng kế toán Công ty A
có tài liệu sau:
Mua 1 thiết bị sử dụng ở phòng thí nghiệm, có giá mua chưa thuế là 50.000.000đ, thuế GTGT 10%, tiền chưa thanh toán Chi phí vận chuyển chi bằng tiền mặt là 200.000đ Tài sản này do quỹ phát triển khoa học và công nghệ tài trợ Trong ngày tài sản được bàn giao và đưa vào sử dụng.
KẾ TOÁN TĂNG TSCĐ
Trang 31XÁC ĐỊNH GIÁ TRỊ CỦA TSCĐ
Ví dụ 4.3: Trong năm 201X, phòng kế toán Công ty A
có tài liệu sau:
Mua 1 thiết bị sử dụng ở câu lạc bộ thể thao, có giá mua chưa thuế là 60.000.000đ, thuế GTGT 10%, đã thanh toán qua chuyển khoản Tài sản này do quỹ phúc lợi tài trợ theo nguyên giá Trong ngày tài sản được bàn giao và đưa vào sử dụng.
Nợ 211 66.000.000
Có 112
Nợ 3532 66.000.000
Có 3533
Trang 32KẾ TOÁN TĂNG TSCĐ
Sơ đồ kế toán tăng TSCĐ do mua trả góp
(1) Mua TSCĐ
111,112
(2) Trả tiền
331
GM trả ngay VAT
133
Lãi trả
Phân 211,213
Trang 33Sơ đồ kế toán TSCĐ do XDCB hoàn thành bàn giao
thuế GTGT khấu
trừ
133 111,112,331,
241
441 411
211, 213 TSCĐ do XDCB hoàn thành
Trang 34Ví dụ 4.4: Trong năm 201X, phòng kế toán Công ty A
có tài liệu sau:
Công ty tiến hành xây dựng 1 nhà kho, chi phí phát sinh liên quan đến xây dựng bao gồm: Nguyên vật liệu xuất dùng: 30.000.000đ, Công cụ xuất dùng: 5.000.000đ
Cuối năm, công trình nhà kho chưa hoàn thành.
KẾ TOÁN TĂNG TSCĐ
Trang 35Ví dụ 4.5 (tiếp theo 4.4): Sang năm 201X +1 , quá trình xây dựng nhà kho hoàn thành, nghiệm thu đưa vào sử dụng, chi phí xây dựng phải trả cho công ty Xây dựng
số 4 là 155.000.000đ (bao gồm thuế GTGT 10%) Giá quyết toán công trình được duyệt bằng 90% chi phí thực tế, khoản còn lại bắt bồi thường Tài sản này được hình thành từ nguồn vốn đầu tư xây dựng cơ bản.
KẾ TOÁN TĂNG TSCĐ
Trang 36KẾ TOÁN TĂNG TSCĐ
Sơ đồ kế toán tăng TSCĐ do sử dụng thành
phẩm làm TSCĐ:
Trang 37KẾ TOÁN TĂNG TSCĐ
Sơ đồ kế toán tăng TSCĐ do được cấp
(1) Giá trị tài sản nhận được
111,331,
(2) Chi phí trực tiếp ban đầu
Trang 38Sơ đồ kế toán tăng TSCĐ do nhận lại sau khi mang đi
cầm cố
KẾ TOÁN TĂNG TSCĐ
214
Trang 39KẾ TOÁN TĂNG TSCĐ
TSCĐVH được tạo ra từ nội bộ DN.
(1) CP GĐ nghiên cứu và GĐ triển khai chưa
đủ điều kiện ghi nhận TSCĐVH
133 241(2)
Trang 40• Giai đoạn nghiên cứu
Toàn bộ chi phí phát sinh trong giai đoạn này không được ghi nhận là TSCĐ vô hình mà được ghi nhận là CP SXKD trong kì.
Ví dụ:
• (a) Hoạt động nghiên cứu, phát triển tri thức mới và hoạt động
tìm kiếm, đánh giá và lựa chọn các phương án cuối cùng;
• (b) Việc ứng dụng các kết quả nghiên cứu, các tri thức khác;
• (c) Việc tìm kiếm các phương pháp thay thế đối với các vật
liệu, dụng cụ, sản phẩm, quy trình, dịch vụ;
• (d) Công thức, thiết kế, đánh giá và lựa chọn cuối cùng các
phương pháp thay thế đối với các vật liệu, dụng cụ, sản phẩm, quy trình, hệ thống, dịch vụ mới hoặc cải tiến hơn.
Trang 41Giai đoạn triển khai
•Tài sản vô hình tạo ra trong giai đoạn triển khai được ghi nhận là
TSCĐ VH nếu thỏa mãn 7 điều kiện sau:
•(a) Tính khả thi về mặt kỹ thuật đảm bảo cho việc hoàn thành và đưa
TS vào sử dụng theo dự tính hoặc để bán;
•(b) Dự định hoàn thành TS để sử dụng hoặc để bán;
•(c) Có khả năng sử dụng hoặc bán TS đó;
•(d) TS đó phải tạo ra được lợi ích kinh tế trong tương lai;
•(e) Có đầy đủ các nguồn lực về kỹ thuật, tài chính và các nguồn lực
khác để hoàn tất các giai đoạn triển khai, bán hoặc sử dụng TS đó;
•(f) Có khả năng xác định một cách chắc chắn toàn bộ chi phí trong
giai đoạn triển khai để tạo ra tài sản vô hình đó;
•(g) Ước tính có đủ tiêu chuẩn về thời gian sử dụng và giá trị theo quy
định cho TSCĐ vô hình.
Trang 42• Giai đoạn triển khai
• 41 Ví dụ về các hoạt động triển khai:
• (a) Thiết kế, xây dựng và thử nghiệm các vật mẫu hoặc
kiểu mẫu trước khi đưa vào sản xuất hoặc sử dụng;
• (b) Thiết kế các dụng cụ, khuôn mẫu, khuôn dẫn và
khuôn dập liên quan đến công nghệ mới;
• (c) Thiết kế, xây dựng và vận hành xưởng thử nghiệm
không có tính khả thi về mặt kinh tế cho hoạt động sản xuất mang tính thương mại;
• (d) Thiết kế, xây dựng và sản xuất thử nghiệm một
phương pháp thay thế các vật liệu, dụng cụ, sản phẩm, quy trình, hệ thống và dịch vụ mới hoặc được cải tiến.
Trang 43• Nguyên giá TSCĐ vô hình được tạo ra từ nội bộ doanh
nghiệp bao gồm:
• (a) Chi phí nguyên liệu, vật liệu hoặc dịch vụ đã sử dụng
trong việc tạo ra TSCĐ vô hình;
• (b) Tiền lương, tiền công và các chi phí liên quan đến việc thuê nhân viên trực tiếp tham gia vào việc tạo ra tài sản;
• (c) Các chi phí khác liên quan trực tiếp đến việc tạo ra TS,
như chi phí đăng ký quyền pháp lý, khấu hao bằng sáng chế phát minh, giấy phép được sử dụng để chế tạo ra TS;
• (d) Chi phí sản xuất chung được phân bổ theo tiêu thức hợp lý và nhất quán vào tài sản (Ví dụ: phân bổ khấu hao nhà xưởng, MMTB, phí bảo hiểm, tiền thuê nhà xưởng,
thiết bị).
Trang 44KẾ TOÁN KHẤU HAO TSCĐ
Hao mòn tài sản cố định là sự giảm dần giá trị sử
dụng và giá trị của tài sản cố định do tham gia vào
hoạt động sản xuất kinh doanh, do tác động cơ, lí,
hóa (hao mòn hữu hình), do tiến bộ của kỹ thuật (hao mòn vô hình).
(Depreciation / Amortisation)
Trang 45KẾ TOÁN KHẤU HAO TSCĐ
Theo VAS 03 và VAS 04:
Khấu hao TSCĐ là việc phân bổ một cách có hệ thống giá
trị phải khấu hao của TSCĐ trong suốt thời gian sử dụng hữu ích của tài sản đó.
Giá trị phải khấu hao = Nguyên giá TSCĐ – Giá trị thanh
Trang 46Nguyên tắc trích khấu hao TSCĐ
a) Về nguyên tắc, mọi TSCĐ, bất động sản đầu tư
(BĐSĐT) dùng để cho thuê của doanh nghiệp có liên quan đến sản xuất, kinh doanh (gồm cả tài sản chưa dùng, không cần dùng, chờ thanh lý) đều phải trích khấu hao theo quy định hiện hành.
b) Lựa chọn 1 trong các phương pháp tính, trích
khấu hao theo quy định của pháp luật phù hợp cho từng TSCĐ, BĐSĐT.
c) Thời gian khấu hao và phương pháp khấu hao
TSCĐ phải được xem xét lại ít nhất là vào cuối mỗi năm tài chính
Trang 47d) Đối với các TSCĐ đã khấu hao hết (đã thu hồi đủ vốn), nhưng vẫn còn sử dụng vào hoạt động sản xuất, kinh doanh thì không được tiếp tục trích khấu hao
e) Đối với TSCĐ vô hình, phải tùy thời gian phát huy hiệu quả để trích khấu hao tính từ khi TSCĐ được đưa vào sử dụng
f) Việc trích hoặc thôi trích khấu hao TSCĐ được thực hiện bắt đầu từ ngày (theo số ngày của tháng) mà TSCĐ tăng hoặc giảm
Nguyên tắc trích khấu hao TSCĐ
Trang 48Xác định thời gian sử dụng TSCĐ
+ Xác định thời gian trích khấu hao của tài sản cố định
hữu hình:
Đối với tài sản cố định còn mới
Đối với tài sản cố định đã qua sử dụng
Trang 49+ Thay đổi thời gian sử dụng tài sản cố định
DN phải lập Phương án thay đổi thời gian sử dụng tài
sản cố định trên cơ sở giải trình rõ các nội dung sau:
- Tuổi thọ kỹ thuật của TSCĐ theo thiết kế;
- Hiện trạng TSCĐ (thời gian TSCĐ đã qua sử dụng, thế
hệ tài sản, tình trạng thực tế của tài sản);
- Ảnh hưởng của việc tăng, giảm khấu hao TSCĐ đến kết
quả sản xuất kinh doanh và nguồn vốn trả nợ các tổ chức tín dụng.
+ Trường hợp có các yếu tố tác động (như việc nâng cấp
hay tháo dỡ một hay một số bộ phận của tài sản cố
Xác định thời gian sử dụng TSCĐ