MỞ ĐẦU 1. Lý do chọn đề tài Xuất hiện từ thế kỷ XX, sách nuôi dạy con đã trở thành một trong những thương hiệu chưa bao giờ bị bỏ ngỏ trên thị trường sách. Những cuốn sách nuôi dạy con như một chiếc đùa thần biến việc nuôi dạy trẻ trở nên dễ dàng hơn, bớt cực nhọc, không còn cảnh đẫm nước mắt của trẻ và của cả các mẹ. Trong đó, không ít các bậc phụ huynh đã nuôi dạy con trưởng thành nhờ vào những cuốn sách này, để rồi họ chia sẻ nội dung ý nghĩa trong mảng sách nuôi dạy con đến với những bậc phụ huynh khác đang gặp những khúc mắc giống họ trong việc nuôi con mà chưa tìm ra được phương pháp thích hợp. Ngày nay, sách nuôi dạy con đang phát triển rất mạnh ở nước ta từ sau khi Việt Nam gia nhập WTO. Thấy được tiềm năng của mảng sách này, Thaihabooks đã xác định sách nuôi dạy con là một trong những dòng sách chủ lực của công ty. Sách nuôi dạy con luôn là một trong những mảng sách quan trọng trong kế hoạch phát hành hàng năm, thường chiếm 13 tổng số đầu sách mới mỗi năm. Khi nước ta mới ký Công ước BERN, công ty còn gặp một số khó khăn trong việc ký bản quyền và thương thảo hợp đồng với các nhà xuất bản nước ngoài. Nhưng sau những khó khăn đó, việc mua bản quyền và phát hành những cuốn sách nuôi dạy con đã không còn trở ngại như lúc đầu. Thaihabooks đã trở thành một trong những đối tác quan trong và chiếm được sự tin tưởng của nhiều đối tác nước ngoài như Nhật, Anh, Đức... khi ký bản quyền và phát hành các cuốn sách nuôi dạy con, cũng như chiếm được sự tin tưởng của độc giả và các bậc làm cha mẹ khi tìm đến mảng sách nuôi dạy con với hàng nghìn đầu sách khác nhau trên thị trường sách Việt Nam hiện nay. Năm 2014, trên thị trường sách Việt Nam các sách thuộc mảng sách nuôi dạy con vẫn tiếp tục được xuất bản và phát hành bởi nhiều nhà xuất bản và công ty phát hành sách khác nhau. Nhưng tủ sách Nuôi dạy con của Công ty Cổ phần Sách Thái Hà vẫn khẳng định được vị trí trên thị trường sách. Mặc dù ra đời sau những đơn vị đã khá thành công trong mảng sách này như: Nhà xuất bản Phụ Nữ, Công ty Cổ phần Sách Alpha, Công ty Sách Quảng Văn... Đặc biệt, cùng trong năm này, Thaihabooks đã cho ra đời cuốn sách Nuôi con không phải là cuộc chiến, cuốn sách đã trở thành một trong những cuốn sách bán chạy nhất của Thaihabooks. Đây cũng là cuốn sách được nhiều bậc cha mẹ tin tưởng tìm mua và đọc, nhận được rất nhiều phản hồi tích cực từ phía độc giả. Chính vì vậy, chúng tôi quyết định chọn nghiên cứu đề tài Công tác biên tập xuất bản cuốn sách Nuôi con không phải là cuộc chiến của Thaihabooks.
Trang 1DANH MỤC HÌNH VẼ 1
Dạy con kiểu Do Thái: Sự may mắn của điểm B trừ đã được phát hành tại Thaihabooks 8
1.1.4.1 Sách nuôi dạy con dành cho trẻ từ 0-3 tuổi 14
a Đặc điểm phát triển của trẻ trong giai đoạn từ 0-3 tuổi 14
Trong giai đoạn này, 80% não bộ của trẻ đang phát triển một cách toàn diện nhất Trẻ cần thức ăn đủ chất để phát triển về thể chất và cần cách chăm sóc, giáo dục của cha mẹ và người lớn để phát triển về tinh thần, nhận thức thế giới xung quanh 14
b Nội dung của sách nuôi dạy con trong giai đoạn từ 0-3 tuổi 14
Ở mảng sách này sách chú trọng đưa ra phương pháp nuôi con cả về thể chất lẫn tinh thần Những đầu sách như: Phương pháp giáo dục con của người Mỹ; Dạy con kiểu Pháp; Bách khoa thai giáo; Phương pháp ăn dặm bé chỉ huy; Dạy trẻ thông minh sớm Dù đa dạng như vậy nhưng nội dung của những cuốn sách nuôi dạy con trong giai đoạn này thường đề cập đến hai phần sau: .14
Thứ nhất, sách đề cập đến sự phát triển của trẻ về mặt thể chất: Sách sẽ đề cập đến những nội dung cách nuôi con rèn con ngủ sao cho trẻ ngủ ngoan, đỡ quấy khóc Cách cho trẻ ăn sao cho đủ chất Nếu trẻ dưới 1 tuổi thì tất cả các sách đều đưa ra lời khuyên cho trẻ bú sữa mẹ hoàn toàn và nếu trẻ từ 1-3 tuổi thì một số sách đưa ra các thuyết khác nhau về ăn dặm Bên cạnh đó, cách ngủ của trẻ cũng được các sách nghiên cứu khá sâu, về việc đưa giấc ngủ của trẻ sao cho phù hợp với giờ giấc của cha mẹ, tránh việc đảo lộn quá mức gây mệt mỏi cho phụ huynh Hầu hết các sách đều đưa ra các dẫn chứng cụ thể về từng trường hợp khó ăn hay khó ngủ của trẻ để lý thuyết được áp dụng một cách khoa học nhất 15
1.1.4.2 Sách nuôi dạy con dành cho trẻ từ 3-6 tuổi 16
a Đặc điểm phát triển của trẻ trong giai đoạn từ 3-6 tuổi 16
Trang 2sinh lý của trẻ đã có sự nhận thức chủ động hay đã hình thành cảm giác tội lỗi Từ 3 tuổi, trẻ bắt đầu phát triển tinh thần trách nhiệm và bắt đầu hình thành riêng cho mình những ước mơ 16
b Nội dung của sách nuôi dạy con trong giai đoạn từ 3-6 tuổi 16Đây là thời kỳ mà trẻ có những thay đổi nhanh nhất mà các bậc phụ huynh không thể tìm hiểu một cách rõ ràng, các thông tin trên mạng xã hội hay trangmạng đều không đầy đủ hoặc không đáng tin cậy Chính vì vậy, phụ huynh chỉ có thể tìm kiếm các loại sách để giải đáp thắc mắc này Các loại sách rất được phụ huynh quan tâm như: Nuôi dạy trẻ từ 3-6 tuổi; Hiểu lòng con trẻ; Chờ đến mẫu giáo thì đã muộn; Nói sao cho trẻ chịu nghe Nội dung chính màloại sách trong giai đoạn này cũng phân thành hai phần sau: 16Thứ nhất, sách đề cập đến sự phát triển của trẻ về mặt thể chất: Các sách thường đề cập đến cách mẹ cho bé ăn các loại thức ăn sao cho đầy đủ vitamin
và chất dinh dưỡng cần thiết để phát triển nhanh chóng cả về thể chất và trí tuệ Hơn nữa, các sách giờ đây còn đề cập đến chế độ dinh dưỡng cho trẻ ngay khi đến trường mẫu giáo Đây cũng là giai đoạn trẻ đã biết ăn cơm Các
mẹ nên chuẩn bị cho bé những gì? Trẻ hấp thụ các chất đấy ra sao? Hầu hết, trong mảng sách này, theo thống kê 80% các sách đều nhắc đến việc cung cấpsữa và chất canxi đầy đủ cho trẻ 16
c Hình thức của sách nuôi dạy con trong giai đoạn từ 3-6 tuổi 17Hình ảnh đưa ra rất phong phú, những hình ảnh về những đồ đạc trong gia đình trên để cẩn thận để gây nguy hiểm cho trẻ Hơn nữa, lúc này sách không chỉ dành cho mẹ và sách còn dành cho cả trẻ, mẹ dạy trẻ qua hình ảnh trong sách Chính vì vậy hình ảnh trong sách thường là những con vật dễ thương như gà, thỏ, cún để trẻ dễ nhận biết 17Bìa sách rất sáng tạo và màu sắc, những màu nổi bật luôn được ưu tiên để sử dụng như màu vàng, xanh, đỏ, cam Hình hoạt hình như mèo, những mẫu đồ chơi luôn được để làm các chi tiết cho bìa sách 17
Trang 3sách trong trường học, thích hợp với những đối tượng trẻ nhỏ Thích hợp với những thông tin trình bày cách thẳng thắn 181.1.4.3 Sách nuôi dạy con dành cho trẻ từ 6-9 tuổi 18
a Đặc điểm phát triển của trẻ trong giai đoạn từ 6-9 tuổi 18Khác hẳn với lứa tuổi mầm non, ở tuổi này, trẻ đã bắt đầu biết chữ và có thể
tự đọc sách một mình Đồng thời đây là giai đoạn trẻ bắt đầu học từ mới, các khái niệm mới do đó các sách nuôi dạy con cái trong giai đoạn này hướng tới những câu truyện nhập vai, giáo dục nhận thức cho trẻ, không áp đặt mà thông qua các nhân vật để trẻ có thể hiểu theo cách của trẻ và bậc phụ huynh không phải quát mắng hay đánh đòn thì trẻ mới có thể "ngoan" 18
b Nội dung của sách nuôi dạy con trong giai đoạn từ 6-9 tuổi 18Thứ nhất, sách đề cập đến sự phát triển của trẻ về mặt thể chất: Sách hướng dẫn cha mẹ giúp con giữ cơ thể khỏe mạnh Cùng với những nội dung tiêu biểu như cha mẹ có thể giúp con có chế độ ăn uống lành mạnh tại trường bằngnhiều cách Chẳng hạn trao đổi với giáo viên, nhân viên trong trường về việc hạn chế lượng muối, đường, các chất béo trong chế độ ăn cho trẻ hoặc mang bữa trưa tới trường Thực hành thói quen ăn uống lành mạnh và hoạt động thểchất từ sớm Khuyến khích các hoạt động vui chơi tích cực và bố mẹ làm gương cho con bằng cách ăn uống lành mạnh trong các bữa cơm gia đình và
có lối sống năng động Các sách nuôi con trong khoảng thời gian này tập trung đưa ra những cách hướng dẫn con đề phòng những tai nạn, giúp con có được cơ thể khỏe mạnh 18Cuốn sách The Baby Whisperer: Solves All Your Problems do Tracy Hogg - một chuyên gia về chăm sóc trẻ em viết Đây là một trong những sách bán chạy nhất mọi thời đại trở thành cuốn sách ăn khách nhất và cho đến nay cuốnsách này vẫn còn giá trị thiết thực trong việc nuôi dạy trẻ Cuốn sách được tái bản trên 20 lần và dịch ra hơn 15 ngôn ngữ khác nhau trên toàn thế giới Tác giả đã chứng minh về khả năng, kinh nghiệm của mình đã được áp dụng với
Trang 4baby whisperer như một phép lạ giúp họ "đọc vị" con trẻ ngay cả khi chúng chưa biết nói 20Cuốn sách The Wonder Weeks do tác giả Frans X Plooij - chủ tịch Viện Nghiên cứu trẻ sơ sinh quốc tế Hà Lan viết The Wonder Weeks đã trở thành một cuốn sách bán chạy trên toàn thế giới về phát triển của trẻ và đã bán đượchơn 1,5 triệu bản Cuốn sách đưa ra các giai đoạn phát triển diệu kỳ của trẻ, tác giả mô tả các thay đổi đáng kinh ngạc của trẻ về cả tinh thần và thể chất Các bậc phụ huynh hiểu được lý do thực sự đằng sau tiếng khóc, sự biếng ăn
và ngắt ngủ của trẻ, cho thấy những gì đang xảy ra bên trong tâm trí của trẻ 21MỤC LỤC 75
Trang 5MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài
Xuất hiện từ thế kỷ XX, sách nuôi dạy con đã trở thành một trong
những thương hiệu chưa bao giờ bị bỏ ngỏ trên thị trường sách Những cuốnsách nuôi dạy con như một chiếc đùa thần biến việc nuôi dạy trẻ trở nên dễdàng hơn, bớt cực nhọc, không còn cảnh đẫm nước mắt của trẻ và của cả các
mẹ Trong đó, không ít các bậc phụ huynh đã nuôi dạy con trưởng thành nhờvào những cuốn sách này, để rồi họ chia sẻ nội dung ý nghĩa trong mảng sáchnuôi dạy con đến với những bậc phụ huynh khác đang gặp những khúc mắcgiống họ trong việc nuôi con mà chưa tìm ra được phương pháp thích hợp.Ngày nay, sách nuôi dạy con đang phát triển rất mạnh ở nước ta từ sau khiViệt Nam gia nhập WTO
Thấy được tiềm năng của mảng sách này, Thaihabooks đã xác địnhsách nuôi dạy con là một trong những dòng sách chủ lực của công ty Sáchnuôi dạy con luôn là một trong những mảng sách quan trọng trong kế hoạchphát hành hàng năm, thường chiếm 1/3 tổng số đầu sách mới mỗi năm
Khi nước ta mới ký Công ước BERN, công ty còn gặp một số khó khăntrong việc ký bản quyền và thương thảo hợp đồng với các nhà xuất bản nướcngoài Nhưng sau những khó khăn đó, việc mua bản quyền và phát hànhnhững cuốn sách nuôi dạy con đã không còn trở ngại như lúc đầu.Thaihabooks đã trở thành một trong những đối tác quan trong và chiếm được
sự tin tưởng của nhiều đối tác nước ngoài như Nhật, Anh, Đức khi ký bảnquyền và phát hành các cuốn sách nuôi dạy con, cũng như chiếm được sự tintưởng của độc giả và các bậc làm cha mẹ khi tìm đến mảng sách nuôi dạy convới hàng nghìn đầu sách khác nhau trên thị trường sách Việt Nam hiện nay
Năm 2014, trên thị trường sách Việt Nam các sách thuộc mảng sáchnuôi dạy con vẫn tiếp tục được xuất bản và phát hành bởi nhiều nhà xuất bản
Trang 6và công ty phát hành sách khác nhau Nhưng tủ sách Nuôi dạy con của Công
ty Cổ phần Sách Thái Hà vẫn khẳng định được vị trí trên thị trường sách Mặc
dù ra đời sau những đơn vị đã khá thành công trong mảng sách này như: Nhàxuất bản Phụ Nữ, Công ty Cổ phần Sách Alpha, Công ty Sách Quảng Văn
Đặc biệt, cùng trong năm này, Thaihabooks đã cho ra đời cuốn sách
Nuôi con không phải là cuộc chiến, cuốn sách đã trở thành một trong những
cuốn sách bán chạy nhất của Thaihabooks Đây cũng là cuốn sách được nhiềubậc cha mẹ tin tưởng tìm mua và đọc, nhận được rất nhiều phản hồi tích cực
từ phía độc giả Chính vì vậy, chúng tôi quyết định chọn nghiên cứu đề tài
"Công tác biên tập - xuất bản cuốn sách Nuôi con không phải là cuộc chiến của Thaihabooks".
2 Tình hình nghiên cứu
Ở nước ta có rất nhiều nhà xuất bản, công ty phát hành sách, các nhàsách đã và đang phát hành sách nuôi dạy con như: Nhà xuất bản Trẻ, Nhà xuấtbản Thanh Niên, nhà xuất bản Thời Đại, Công ty Cổ phần Sách Alpha, Công
ty Cổ phần Sách Sky, Công ty Cổ phần Sách Thái Hà Tuy nhiên, hiện naychưa có đề tài nào nghiên cứu về mảng sách nuôi dạy con của các nhà xuất bản,công ty phát hành sách
Hơn nữa, cuốn sách Nuôi con không phải là cuộc chiến ở Thaihabooks
là cuốn sách mới được xuất bản năm 2014 nên cũng chưa có đề tài nào nghiêncứu sâu và tìm hiểu kỹ về vấn đề này
3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
3.1 Mục đích nghiên cứu
Từ những bài học trong việc tìm hiểu về công tác biên tập, truyền
thông, phát hành cuốn sách Nuôi con không phải là cuộc chiến, khóa luận sẽ
đưa ra cái nhìn toàn diện hơn về hoạt động thực tế của công ty Từ đó, đề ramột số giải pháp nhằm nâng cao chất lượng tủ sách Nuôi dạy con củaThaihabooks
Trang 73.2 Nhiệm vụ nghiên cứu
- Tìm hiểu những vấn đề lý luận chung về các khái niệm, đặc điểm, vaitrò của sách nuôi dạy con
- Tìm hiểu từng khâu trong công tác biên tập - xuất bản cuốn sách
Nuôi con không phải là cuộc chiến.
4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
4.1 Đối tượng nghiên cứu
Đối tượng nghiên cứu của khóa luận là cuốn sách Nuôi con không phải là cuộc chiến.
4.2 Phạm vi nghiên cứu
Tập trung nghiên cứu công tác biên tập - xuất bản cuốn sách Nuôi con
không phải là cuộc chiến.
5 Phương pháp nghiên cứu
Để thực hiện được mục tiêu và nhiệm vụ của đề tài, trong quá trìnhthực hiện đề tài này chúng tôi đã sử dụng một số phương pháp như phươngpháp tra cứu, phương pháp phân tích tổng hợp, phương pháp so sánh, phươngpháp phỏng vấn trên cơ sở vận dụng những kiến thức tích lũy được trong nhàtrường và tham khảo những ý kiến đóng góp của những người có kinh nghiệm
để làm rõ luận điểm, những ý kiến đánh giá, nhận xét có tính khách quan nhấtlàm cơ sở khoa học cho khóa luận
6 Kết cấu khóa luận
Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo và phụ lụcminh họa, nội dung khóa luận gồm 2 chương:
Chương 1: Những vấn đề chung về mảng sách nuôi dạy con
Chương 2: Thaihabooks đưa cuốn sách Nuôi con không phải là cuộc chiến trở thành cuốn sách bán chạy trên thị trường sách Việt Nam
Trang 8CHƯƠNG 1 NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG VỀ MẢNG SÁCH NUÔI DẠY CON
1.1 Khái quát về sách nuôi dạy con
1.1.1 Khái niệm sách nuôi dạy con
Khi mới ra đời, sách nuôi dạy con xuất hiện dưới hình dạng là nhữngbài báo về các cách chăm sóc con đơn thuần, với nội dung sao cho trẻ không
bị bệnh, những lời khuyên khi trẻ biếng ăn và hoàn toàn chưa có một nội dunghoàn chỉnh cho phương pháp nuôi dạy con Theo như quan niệm của nướcngoài và trong nước thì nuôi con phụ thuộc vào các thế hệ trong gia đình, sựtruyền đời từ thế hệ này sang thế hệ khác, khi chưa có những cuộc nghiên cứuchính thức thì bậc phụ huynh hầu hết đều cho rằng những đứa trẻ đều có sựphát triển gần giống như nhau và sự phát triển ảnh hưởng rất lớn từ người mẹ
Xuất hiện từ đầu thế kỉ XIX, sách nuôi dạy con đã bắt đầu xuất hiện,
qua từng năm thì lại có những chuyển biến rõ rệt Với những tên sách đầu tiên
là "Feeding children" hoặc "Careing children" dịch sang tiếng Việt có nghĩa là
"Nuôi dạy con" và "Chăm sóc trẻ" Để làm bạn cùng con và việc dạy trẻ thuậnlợi hơn, sách nuôi dạy con hướng dẫn các bậc làm cha mẹ một số kỹ năng đặcbiệt Với những kỹ năng này, việc dạy dỗ con cái không chỉ trở nên nhẹ nhànghơn mà người lớn sẽ được tận hưởng niềm vui, niềm hạnh phúc khi được làmcha mẹ
Đến thế kỉ XX, sách nuôi dạy con trở thành một mảng sách quan trọng
trên thị trường sách Các bác sĩ nhi khoa và các nhà tâm lí học đã chia ra cácgiai đoạn phát triển rõ rệt của trẻ, các mảng sách nuôi dạy con đã hướng vàphân theo từng giai đoạn phát triển của trẻ từ 0-3 tuổi; 3-6 tuổi và từ 6-12 tuổi
là độ tuổi trẻ bắt đầu trưởng thành Hơn nữa, trong độ tuổi phân chia đó thì
mảng sách nuôi dạy con cũng nhấm mạnh về các tháng phát triển quan trọng
của trẻ Các sách nuôi dạy con của nước Anh và Mỹ trong giai đoạn này đã
Trang 9nhắc đến các điều kiện của địa lý, xã hội và môi trường sống ảnh hưởng rấtlớn đến sự phát triển của trẻ.
Khác với những lời khuyên mang tính truyền thống thì mảng sách nuôidạy con đánh dấu bước ngoặt mới về khái niệm sách nuôi dạy con Nhà tâm
lý học người Mỹ, John Broadus Watson (1878-1958) đã đưa ra khái niệm đầutiên về mảng sách nuôi dạy con rằng: "Sách nuôi dạy con phải có sự khác biệt
rõ ràng về chất giữa trẻ em và người lớn Nội dung sách cần phân tích sâu vềviệc chăm sóc tâm lý và phân tích được yêu cầu cho trẻ sơ sinh và trẻ em."Ông đã đề ra các quan niệm mới rằng việc yêu thương hay an ủi trẻ quá mức
sẽ dẫn đến sự không phù hợp trong thực tế của trẻ và cần phải học điều này đểcân bằng chúng
Bác sĩ nhi khoa Benjamin McLane Spock (1903-1998), người đầu tiênnghiên cứu về tâm lý học trẻ em lại đưa vào sách nuôi dạy con những phươngthức mới về nhu cầu của trẻ em với động lực trong gia đình Sự ảnh hưởng tớiviệc chăm sóc trẻ ngày càng trở nên được chú trọng và linh hoạt hơn qua sựtừng thời kỳ phát triển của trẻ
Thạc sĩ Phạm Thị Thúy - chuyên viên tham vấn tâm lý trẻ em cho biếtsách nuôi dạy con cung cấp những kỹ năng cần thiết, giúp cha mẹ có thể yêuthương con cái mình đúng cách, hiểu hơn những phát triển tâm lý của con trẻ,đặc biệt là khi trẻ bước đầu phát triển trí não
Theo như tác giả Đỗ Thị Hương - tác giả cuốn sách Nuôi con không phải là cuộc chiến lại gói gọn khái niệm sách nuôi dạy con, tác giả cho rằng:
"Sách nuôi dạy con là sách đưa ra những phương pháp, những hướng giảiquyết để hỗ trợ cha mẹ trong việc nuôi dạy con trẻ."
Chính với tên gọi đơn giản ấy đã toát lên được khái niệm về sách nuôi
dạy con là sách cung cấp cho các bậc cha mẹ những kỹ năng cần thiết trong quá trình nuôi dạy trẻ, qua đó giúp cha mẹ có thể yêu thương con mình đúng cách, hiểu hơn về sự phát triển tâm lý của con trẻ qua từng độ
Trang 10tuổi để có những phương pháp giảng dạy thích hợp với trẻ Cha mẹ vừa có thể sắp xếp thời gian giữa công việc, vừa có thời gian hợp lý để quan tâm chăm sóc trẻ, để trẻ có thể phát triển một cách toàn diện và hợp lý ngay từ khi còn nhỏ
1.1.2 Đặc điểm của sách nuôi dạy con
1.1.2.1 Nội dung
a Trẻ em là đối tượng ảnh hưởng trực tiếp
Xét về đối tượng sách nuôi dạy con không chỉ ảnh hưởng đến cha mẹ
mà đối tượng chịu ảnh hưởng lớn nhất là trẻ em Đối tượng đầu tiên tiếp nhậncuốn sách đó chính là cha mẹ, những người đang có những thắc mắc haynhững khó khăn trong việc nuôi dạy con hay muốn nuôi dạy con khoa họchơn Chính những đòi hỏi đó đã tạo nên thôi thúc để bậc làm cha mẹ tìm hiểu
về những cuốn sách nuôi dạy con Qua sự tìm, đọc và hiểu về những cuốnsách nuôi dạy con, bậc làm cha mẹ đã có thể lĩnh hội được phần nào nhữngkiến thức, phương pháp về nội dung của sách Hay nói cách khác, sách nuôidạy con đã ảnh hưởng đến bậc làm cha mẹ qua việc đọc và áp dụng những lýthuyết, dẫn chứng có trong sách
Từ những kiến thức mà cha mẹ đã đọc và thẩm thấu được qua những cuốnsách nuôi dạy con, sẽ được áp dụng trực tiếp qua cách nuôi dạy con trẻ Trẻ emchính là đối tượng tiếp theo chịu sự ảnh hưởng của sách nuôi dạy con qua cáchnuôi dạy của cha mẹ, những người đã đọc hiểu những cuốn sách nuôi dạy con.Bởi mỗi cuốn sách nuôi dạy con đều có những lý thuyết hay phương pháp dạycon khác nhau Ở Việt Nam, trước đây hầu hết các bậc làm cha mẹ đều hạn chếtrong việc tìm, đọc các cuốn sách nuôi dạy con Không chỉ vì công nghệ tin họcchưa phát triển mà còn bởi quan niệm nuôi con theo "truyền thống", gửi ông bàchăm sóc hộ, áp dụng những cách thức dân gian như trẻ khóc thì cho bú ngayhay khi ăn thì đi dạo ngoài đường Nhưng hiện nay, khi đời sống dân trí đã đượcnâng cao thì việc chăm con như vậy không còn phù hợp đối với những gia đình
Trang 11trẻ, không có ông bà chăm sóc thay, họ không có thời gian để cho trẻ ăn hàng giờliền như vậy Chính vì vậy, bậc làm cha mẹ tìm đến với những cuốn sách nuôidạy con Giống như cuốn sách dạy kỹ năng, sách nuôi dạy con một khi đã tìm vàđọc thì nhất định bạn đọc sẽ bị ảnh hưởng bởi nội dung của cuốn sách qua cách
họ tác động lên chính sự vật, sự việc Trong sách nuôi dạy con, người đọc chính
là bậc làm cha mẹ và đối tượng mà họ tác động lên chính là trẻ em Cách trẻ lớn,trẻ tiếp nhận thế giới là kết quả của sự kiên nhẫn áp dụng các phương pháp trongsách nuôi dạy con đó
Chính bởi đối tượng ảnh hưởng là trẻ em, người chưa có bất kỳ một sựphản kháng nào ngoài tiếng khóc, cho nên bậc phụ huynh cần tìm những cuốnsách nuôi dạy con đã được khẳng định nội dung và phù hợp nhất với tính cáchcủa từng trẻ để áp dụng cho thích hợp
b Đa dạng các thuyết nuôi dạy con
Lý giải cho điều này, mỗi nước đều có những sự phát triển và cách nuôidạy trẻ khác nhau Như các phương Tây như Anh, Mỹ, Pháp, Canada nghiêng
về sự phát triển mà trẻ được tự lập ngay từ nhỏ điển hình là cho trẻ ngủ riêng,cho trẻ tự ăn Nhưng các nước phương Đông mà điển hình là Việt Nam thìcách chăm sóc con là bế ẵm trẻ "vô điều kiện" và thường cho ngủ cùng cha
mẹ Chính bởi những nét khác biệt trong cách chăm sóc con, cùng với sự khácbiệt về văn hóa, đã tạo nên những thuyết nghiên cứu khác nhau phù hợp vớitrẻ ở các nước và từng hoàn cảnh khác nhau đó Từ những nghiên cứu thựctiễn, các nhà khoa học, tâm lý học nghiên cứu về sự phát triển của trẻ ở cácnước đã đưa ra những thuyết nuôi con khác nhau, tạo ra bước ngoặt to lớn vềtâm sinh lý trẻ, để trẻ được lớn lên khoa học và yêu thương đúng cách nhất
Yếu tố quan trọng hơn trong sự đa dạng các thuyết là chính bản thân cơđịa và tâm sinh lý của từng trẻ Có những trẻ phát triển sớm và có giai đoạnquy hồi khác nhau chính vì vậy bé phù hợp với thuyết Tuần lễ vàng (Wonderweeks), có những trẻ lại bốc nhón sớm thì mẹ có thể hướng dẫn trẻ bằng
Trang 12thuyết Ăn dặm bé chỉ huy (Baby led weaning), hay như thuyết dạy con củangười Nhật1, dạy con kiểu Đức2, hay của người Do Thái3.
Nhiều thuyết nuôi dạy con và những cách tiếp cận khác nhau hướng tớitừng đối tượng khác nhau tùy thuộc vào quan điểm và kỳ vọng của từng cha
mẹ mà tìm những sách nuôi dạy con phù hợp Cha mẹ muốn tìm sách pháttriển trí tuệ cho con có thể tìm đến hoặc dòng sách Glenn Domann hoặc dòngsách Montessori Cha mẹ muốn rèn luyện con tự ngủ có thể tìm đến dòng sáchGiúp bé ngủ ngon (với phương pháp luyện ngủ Không khóc hoặc dòng sách
Để bé khóc)
c Dẫn chứng thực tế từ kinh nghiệm nuôi dạy con
Hầu hết trong các sách nuôi dạy con, đặc biệt là sách nói về việc dạycon đều đưa ra các dẫn chứng về các tình huống mà các bậc phụ huynh đã và
đang gặp khó khăn trong việc nuôi dạy con Trong cuốn sách Dạy trẻ làm việc nhà, do Công ty Cổ phần Sách Thái Hà phát hành, có hơn 20% số trang trong
nội dung đưa ra dẫn chứng về các tình huống về việc trẻ không muốn là việcnhà và những tình huống của cha mẹ động viên để hướng dẫn trẻ làm việcnhà, từ những việc đơn giản như nấu cơm, chuẩn bị bữa ăn cùng cha mẹ, chođến khi trẻ có thể tự làm việc một mình như rửa bát, nhặt rau Hay như cuốn
sách Chờ đến mẫu giáo thì đã muộn do Công ty Sách Quảng Văn phát hành,
đã đưa ra rất nhiều dẫn chứng về việc nuôi dạy con từ sớm (0-3 tuổi) Đó làcác ví dụ thực tiễn của các gia đình trong việc dạy con học bơi từ sớm, hay ví
dụ thực tiễn của cuốn sách, Nagata Masuo là một người cha nổi tiếng với việcnuôi dạy con cái từ ấu thơ Ông từ bỏ nghề làm giáo viên để dành tâm huyếtnuôi dạy con, áp dụng phương pháp giáo dục sớm, kết quả là hai người conđược gọi là thần đồng vì nhỏ tuổi mà đã nói được 5 ngoại ngữ
1 Dạy con kiểu Nhật: vừa là phương pháp đồng thời là tên sách của tác giả Kubota Kisou, đã được Thaihabooks phát hành.
2 Dạy con kiểu Đức: điển hình là bộ 3 cuốn: Mỗi đứa trẻ đều có thể - ăn ngon- quy tắc- kiểm soát bản thân
đã được Thaihabooks phát hành
3 Dạy con kiểu Do Thái: Sự may mắn của điểm B trừ đã được phát hành tại Thaihabooks.
Trang 13Chính những thực tiễn có thật trong việc nuôi dạy con như vậy, đã đưavào nội dung trong sách nuôi dạy con, làm cho những lý thuyết và phươngpháp của tác giả không phải là sáo rỗng, xa rời thực tế Những ví dụ thực tiễn
đó, còn làm cho bậc làm cha mẹ có thể dễ dàng hơn trong việc tìm ra hoàncảnh, điều kiện đời sống nào phù hợp với gia đình và con cái nhất, để từ đó ápdụng cho trẻ
1.1.2.2 Hình thức
Ngoài việc chú ý đến nội dung là điều kiện cần của cuốn sách thì hìnhthức của cuốn sách nuôi dạy con là điều kiện đủ để khiến bậc làm cha mẹ,cũng như bạn đọc có thể quyết định để chọn mua sách
a Hình minh họa ở bìa sách biểu trưng rõ nét cho sách nuôi dạy conKhác với những thể loại sách khác như sách văn học, sách kinh tế, sáchdạy kỹ năng có thể sử dụng các hình vẽ trừu tượng Nhưng những cuốn sáchnuôi dạy con lại có bìa sách cụ thể, rất dễ nhận biết ra thể loại sách Nhữngcuốn sách nuôi dạy con trong nước và ngoài nước đều sử dụng những hìnhảnh minh họa như hình mẹ và trẻ em, hay hình trẻ đang ngồi chơi, trẻ đang
ăn, hay đang được bú Qua những hình minh họa trên bạn đọc có thể dễ dàngnhận biết loại sách nuôi dạy con
Hình 1.1 (trái) và 1.2 (phải): Hình minh họa cụ thể mẹ và trẻ ở bìa sách
Trang 14Ngoài ra, người thiết kế có thể sáng tạo ra những hình vẽ hoạt hình môphỏng lại hình và mẹ, hay trẻ với nét vẽ ngộ nghĩnh, dễ thương và rất bắt mắtnhưng vẫn dễ dàng nhận ra đây là những sách nuôi dạy con và không thểnhầm lẫn với những loại sách khác.
Hình 1.3 (trái) và 1.4 (phải): Hình minh họa hoạt hình mẹ và trẻ ở bìa sách
b Trình bày đa dạng biểu bảng và hình họa trong nội dung của sáchNhững sách nuôi dạy con giờ đây không chỉ là những cuốn sách chỉ racách khắc phục khi trẻ ốm hay cách dạy trẻ vào nếp sinh hoạt với dung lượngchữ lớn Những sách nuôi dạy con được xuất bản và phát hành hiện nay đã
mở rộng trong phần nội dung bao gồm các biểu bảng như: bảng thời gian biểucho con ăn vào những giờ nào; bảng chế biến món ăn theo ngày, bảng theodõi quá trình con phát triển về tâm sinh lý Các bảng biểu, biểu đồ được đưa
ra để cụ thể hóa cho các bậc làm cha mẹ và để cho cha mẹ dễ hình dung raquá trình phát triển của trẻ qua từng thời kỳ
Trang 15Hình 1.5: Các bảng biểu được trích từ sách nuôi dạy con
Những bảng biểu này đã giúp ích rất nhiều cho bậc làm cha mẹ sắp xếplượng thức ăn phù hợp cho trẻ, đúng thời gian và quá trình phát triển khoa họccủa trẻ
Ngoài những biểu đồ, bảng biểu thời gian biểu được trình bày chi tiết hơnthì những hình họa được vẽ trong nội dung cuốn sách ngày càng đa dạng và bắtmắt hơn Những hình họa đôi khi còn được đầu tư công phu bằng giấy in màuchứ không chỉ là đen trắng như trước Các hình họa không những biểu thị chonhững thao tác nhưng việc giới thiệu, chuẩn bị đồ dùng sinh hoạt cho trẻ mà còn
là những hình họa miêu tả các món ăn, cách thức trình bày món ăn sao cho bắtmắt, những hình vẽ giúp trẻ tránh được những tai nạn trong gia đình
Hình 1.6: Hình minh họa cách làm và chế biến món ăn cho trẻ có trong
nội dung sách Ăn dặm kiểu Nhật
Trang 16Những hình họa được trình bày với số lượng lớn, giảm về dung lượngchữ đến nay đã không còn là điều xa lạ đối với sách nuôi dạy con ở Việt Nam.Cách trình bày như vậy cũng nhận được rất nhiều sự ủng hộ của bậc làm cha
mẹ cũng như bạn đọc
c Thiết kế tiêu đề cho bìa sách to, rõ ràng
Các loại font chữ dùng trong sách nuôi dạy con được trình bày ở bìasách hiện nay đang đòi hỏi phải có sự sáng tạo riêng, người họa sĩ cần có sựsáng tạo trong việc thiết kế những font chữ độc đáo và bắt mắt nhưng bêncạnh sự đòi hỏi về sự sáng tạo như vậy việc thì font chữ phải rõ ràng Đây làmột trong những đặc trưng của sách nuôi dạy con Theo nghiên cứu về những
lý do chọn mua sách nuôi dạy con của một nhóm nhà khoa học người Mỹ đãthống kê rằng: 80% các bậc phụ huynh khi chọn sách yêu cầu tiêu đề của sáchnuôi dạy con phải rõ ràng và dễ đọc; 74% bậc cha mẹ không chấp nhận việctrình bày tiêu đề theo kiểu lồng chữ trong chữ Ngay từ khi xuất bản và pháthành những cuốn sách nuôi dạy con đầu tiên thì tiêu đề bìa sách đã được thiết
kế font chữ rất to và rõ, thu hút sự chú ý của độc giả ngay từ lần xem đầu tiên.Trên thị trường sách, có rất nhiều các cuốn nhiều sách nuôi dạy con được thiết
kế tiêu đề bìa sách với font chữ lớn, có cỡ chữ từ 70-80 pt, và nếu tiêu đề sáchkhông thiết kế với font chữ to thì tiêu đề phải được trình bày rõ ràng, tác độngtrực tiếp đến bạn đọc
1.1.3 Vai trò của sách nuôi dạy con
Thứ nhất, giúp trẻ tự giác, phát huy tiềm năng về IQ và EQ Khác hẳn
với quan niệm truyền thống của nước ta rằng “trẻ em bé biết gì mà dạy”.Khoa học đã chứng minh Cửa sổ cơ hội (Window of opportunity) là cụm từ
mà các chuyên gia nghiên cứu về bộ não - hành vi - sự phát triển của trẻ sửdụng để chỉ những năm đầu đời, khoảng từ 0-6 tuổi Đây là giai đoạn cungcấp những kích thích để tạo thành nhiều kết nối thần kinh trên não bộ giúp trẻđạt được tiềm năng tối đa, đóng vai trò vô cùng quan trọng cho sự phát triển
Trang 17của trẻ cả về thể chất lẫn tinh thần, cũng như văn hóa và nhận thức trongtương lai của trẻ Chính vì vậy, những cuốn sách nuôi dạy con có vai trò pháthuy “Cửa sổ cơ hội” cho trẻ chính là giúp trẻ tiếp thu, học hỏi, phát huy hếttiềm năng của mình ngay từ bước khởi đầu quan trọng này Những cuốn sáchnuôi dạy con hướng dẫn cho các bà mẹ rèn nếp ngủ, rèn sinh hoạt, rèn ăn, rèn
kỷ luật, dinh dưỡng, hướng dẫn cha mẹ dạy con các kĩ năng trong cuộc sống
và cách giao tiếp nói chuyện với con, phát triển ngôn ngữ, trí tuệ IQ, EQ chocon, các kiến thức về sức khỏe, y tế, sự phát triển của trẻ Những bài học đầutiên này là chìa khóa để mở ra khả năng học hỏi và sự phát triển của trẻ trongtương lai, khi trẻ bắt đầu tiếp xúc và làm quen với thế giới bên ngoài Lúcnày, trẻ sẽ sử dụng những gì mình đã tìm hiểu và ghi nhớ xử lý những tìnhhuống xảy ra xung quanh mình
Thứ hai, cha mẹ nuôi dạy con khoa học - cha mẹ nhàn hơn - trẻ ít nước mắt Sách nuôi dạy con hỗ trợ cha mẹ tiếp cận với những thông tin khoa học -
giúp cha mẹ nhàn và tự tin trong việc nuôi dạy con - giải đáp những thắc mắc
và đưa ra những kế hoạch, những tình huống thực tế để giúp đỡ cho nhữngcha mẹ đang gặp khó khăn trong việc nuôi dạy con hàng ngày Đưa ra nhữngphương pháp, những cách tiếp cận mới cho cha mẹ trong việc nuôi dạy, pháttriển trí tuệ, điều chỉnh cảm xúc của con Các phương pháp trong nội dung màsách đề cập đến áp dụng nuôi con từ sớm có thể dành cho mọi gia đình dù dưgiả hay hạn hẹp về kinh tế Bởi vì sao? Để có thể nuôi dạy con tốt thì dù cóphương pháp tốt, có nhiều tiền thế nào đi nữa mà các bậc cha mẹ thiếu đi bốnyếu tố sau thì không thể nào thành công được đó là: yêu thương, kiên nhẫn,trò chuyện, khen ngợi Những điều đó cha mẹ nào cũng có thể cho con cáimình, điều này phụ thuộc vào cách mà cha mẹ áp dụng Qua các thuyết dạycon được áp dụng sớm sợi dây gắn kết được hình thành giữa cha mẹ và trẻ trởnên gần gũi và khăng khít nhất Vì thế việc đọc và áp dụng sách nuôi dạy consớm và đúng cách sẽ giúp cha mẹ tìm ra những phương pháp thích hợp cho sựphát triển tốt nhất của trẻ
Trang 18Thứ ba, sách nuôi con góp phần giúp cha mẹ trở thành bạn của con.
Mỗi trẻ em đều có một tính cách khác nhau Những lúc trẻ vui, buồn hay cáugắt thì trẻ đều biểu hiện ra thành hành động, nhưng hầu hết các bậc làm cha
mẹ thường không hiểu những cảm xúc đó của trẻ diễn đạt cảm xúc gì Nhiềuphụ huynh sẽ nghĩ rằng con nghịch ngợm hay hiếu động và sẽ vô tình bỏ quanhững cảm xúc đó của trẻ mà không chia sẻ hay hướng dẫn trẻ vượt quanhững cảm xúc đó Chính vì vậy, những sách nuôi dạy con đã và đang phântích những trạng thái cảm xúc này của trẻ bằng những kinh nghiệm thực tếcủa những trẻ khác đã có những biểu hiện như vậy Từ đó, tác giả sẽ đưa ranhững lời tư vấn mà cha mẹ có thể áp dụng Hơn nữa, những kinh nghiệmthực tế có trong sách đều đã được đọc và kiểm định kỹ lưỡng, chứ không phải
là những lời chia sẻ không có căn cứ
1.1.4 Phân loại sách nuôi dạy con
Chính vì giai đoạn phát triển của trẻ được chia thành những giai đoạnkhác nhau nên sách nuôi dạy con cũng dựa trên sự phân chia khoa học đó.Dựa theo độ tuổi của trẻ mà sách nuôi dạy con được phân chia thành nhữngloại mảng sách nhỏ theo những giai đoạn phát triển theo độ tuổi của trẻ
1.1.4.1 Sách nuôi dạy con dành cho trẻ từ 0-3 tuổi
a Đặc điểm phát triển của trẻ trong giai đoạn từ 0-3 tuổi
Trong giai đoạn này, 80% não bộ của trẻ đang phát triển một cách toàndiện nhất Trẻ cần thức ăn đủ chất để phát triển về thể chất và cần cách chămsóc, giáo dục của cha mẹ và người lớn để phát triển về tinh thần, nhận thứcthế giới xung quanh
b Nội dung của sách nuôi dạy con trong giai đoạn từ 0-3 tuổi
Ở mảng sách này sách chú trọng đưa ra phương pháp nuôi con cả về thể
chất lẫn tinh thần Những đầu sách như: Phương pháp giáo dục con của người Mỹ; Dạy con kiểu Pháp; Bách khoa thai giáo; Phương pháp ăn dặm bé chỉ huy; Dạy trẻ thông minh sớm Dù đa dạng như vậy nhưng nội dung của
Trang 19những cuốn sách nuôi dạy con trong giai đoạn này thường đề cập đến haiphần sau:
Thứ nhất, sách đề cập đến sự phát triển của trẻ về mặt thể chất: Sách
sẽ đề cập đến những nội dung cách nuôi con rèn con ngủ sao cho trẻ ngủngoan, đỡ quấy khóc Cách cho trẻ ăn sao cho đủ chất Nếu trẻ dưới 1 tuổi thìtất cả các sách đều đưa ra lời khuyên cho trẻ bú sữa mẹ hoàn toàn và nếu trẻ
từ 1-3 tuổi thì một số sách đưa ra các thuyết khác nhau về ăn dặm Bên cạnh
đó, cách ngủ của trẻ cũng được các sách nghiên cứu khá sâu, về việc đưa giấcngủ của trẻ sao cho phù hợp với giờ giấc của cha mẹ, tránh việc đảo lộn quámức gây mệt mỏi cho phụ huynh Hầu hết các sách đều đưa ra các dẫn chứng
cụ thể về từng trường hợp khó ăn hay khó ngủ của trẻ để lý thuyết được ápdụng một cách khoa học nhất
Thứ hai, sách đề cập đến sự phát triển của trẻ về mặt tinh thần: Các
sách nuôi con hướng đến nội dung giáo dục sớm từ 0-3 tuổi giúp kích hoạt vàkhai mở những khả năng tiềm ẩn của trẻ trong giai đoạn não bộ phát triểnmạnh nhất Các sách có nội dung nuôi dạy con trong khoảng 0-3 tuổi cónhững điểm đổi mới đáng kể và ngày càng áp dụng theo những phương phápkhoa học của thế giới Giống như việc ươm hạt giống tài năng, việc giáo dụcsớm bồi dưỡng nền tảng tính cách mỗi trẻ, phát triển đồng bộ ngôn ngữ thịgiác (nhận biết mặt chữ và đọc hiểu) và ngôn ngữ thính giác (nghe và nóichuyện) Ngoài ra, sách còn có phần riêng dành cho trẻ để trẻ được tiếp xúcvới việc học phản xạ từ sớm và khám phá cuộc sống qua các hành động đơngiản Không chỉ có nền tảng thể lực tốt, trẻ còn sở hữu sự phản xạ vượt trội,tính cách hài hoà và phát triển đồng bộ
c Hình thức của sách nuôi dạy con trong giai đoạn từ 0-3 tuổi
Bìa sách được trình bày rất bắt mắt, thường là ảnh mẹ và trẻ em hay làảnh của trẻ sinh hoạt Đôi khi có ảnh hoạt hình và màu sắc rất thu hút các bậcphụ huynh, những hình của bé như chiếc nôi, bình sữa, đồ chơi của bé được
vẽ hoạt hình hóm hỉnh
Trang 20Hình ảnh của sách trình bày hầu hết là các tranh và ảnh chụp thực tế vềviệc chăm sóc con Hình ảnh về những người mẹ cách học ẵm bế con như thếnào, cách pha sữa và các đồ dùng cho con ăn ra sao, bảo quản như thế nào
Font chữ được để theo truyền thống là để chữ Palatino là font chữ đểthẳng cao có chân dẹt Đây là một font đẹp vì có thể hiện nét cọ làm cho fontquyến rũ Thường được dùng cho những thiết kế mang tính sang trọng và caocấp hoặc để font Garamond là một font thanh lịch và duyên dáng, có nét chânchữ rõ ràng Là một font nhỏ nên tiết kiệm được giấy, nhưng vẫn là một fontkhá dễ đọc Thích hợp cho những thiết kế mang tính cổ điển
1.1.4.2 Sách nuôi dạy con dành cho trẻ từ 3-6 tuổi
a Đặc điểm phát triển của trẻ trong giai đoạn từ 3-6 tuổi
Giai đoạn từ 3-6 tuổi, trẻ phát triển mạnh về chiều cao và cân nặng Vềtâm sinh lý của trẻ đã có sự nhận thức chủ động hay đã hình thành cảm giáctội lỗi Từ 3 tuổi, trẻ bắt đầu phát triển tinh thần trách nhiệm và bắt đầu hìnhthành riêng cho mình những ước mơ
b Nội dung của sách nuôi dạy con trong giai đoạn từ 3-6 tuổi
Đây là thời kỳ mà trẻ có những thay đổi nhanh nhất mà các bậc phụhuynh không thể tìm hiểu một cách rõ ràng, các thông tin trên mạng xã hộihay trang mạng đều không đầy đủ hoặc không đáng tin cậy Chính vì vậy, phụhuynh chỉ có thể tìm kiếm các loại sách để giải đáp thắc mắc này Các loại
sách rất được phụ huynh quan tâm như: Nuôi dạy trẻ từ 3-6 tuổi; Hiểu lòng con trẻ; Chờ đến mẫu giáo thì đã muộn; Nói sao cho trẻ chịu nghe Nội dung
chính mà loại sách trong giai đoạn này cũng phân thành hai phần sau:
Trang 21Các mẹ nên chuẩn bị cho bé những gì? Trẻ hấp thụ các chất đấy ra sao? Hầuhết, trong mảng sách này, theo thống kê 80% các sách đều nhắc đến việc cungcấp sữa và chất canxi đầy đủ cho trẻ
Thứ hai, sách đề cập đến sự phát triển của trẻ về mặt tinh thần: Nội
dung sách hướng dẫn các bậc phụ huynh giúp trẻ có nhiều ý tưởng, chủ độngthực hiện các ý tưởng của trẻ, thử làm cái mới, trải nghiệm cái mới và phảiđược cảm thấy thoải mái khi sai Nếu không, trẻ sẽ có cảm giác tội lỗi mỗi khicác cố gắng không thành công Chính vì vậy, các sách trong độ tuổi 3-6 tuổihầu hết đều phân tích rất sâu về sự phát triển trí tuệ và cảm xúc của trẻ Làmsao cho bậc làm cha mẹ hiểu và áp dụng khoa học vào con cái Các sáchhướng dẫn trẻ về sự chủ động trong học tập và kích thích để trẻ thể hiện sự
sáng tạo: Giúp trẻ chủ động khám phá bằng các giác quan, tự chọn đồ chơi,
chơi độc lập tự chủ với sự lựa chọn của mình trong một môi trường mở và cónhiều sự lựa chọn Trẻ chủ động tham gia vào các hoạt động, tích cực thamgia thảo luận, đưa ra được sự lựa chọn, đưa ra được các phương án của mình,không sợ sai Trẻ thực hiện các công việc, bài tập được giao một cách sángtạo và linh hoạt Hướng tới sự tập trung, tuần tự từng bước của chu trình, biếtlập và làm theo các kế hoạch và cố gắng hoàn thành công việc từ khởi đầucho đến kết thúc trong mọi hoạt động chơi và học
c Hình thức của sách nuôi dạy con trong giai đoạn từ 3-6 tuổi
Hình ảnh đưa ra rất phong phú, những hình ảnh về những đồ đạc tronggia đình trên để cẩn thận để gây nguy hiểm cho trẻ Hơn nữa, lúc này sáchkhông chỉ dành cho mẹ và sách còn dành cho cả trẻ, mẹ dạy trẻ qua hình ảnhtrong sách Chính vì vậy hình ảnh trong sách thường là những con vật dễthương như gà, thỏ, cún để trẻ dễ nhận biết
Bìa sách rất sáng tạo và màu sắc, những màu nổi bật luôn được ưu tiên
để sử dụng như màu vàng, xanh, đỏ, cam Hình hoạt hình như mèo, nhữngmẫu đồ chơi luôn được để làm các chi tiết cho bìa sách
Trang 22Font chữ Century là một font lớn, rộng, rất thân thiện và dễ đọc Gợinhớ đến sách trong trường học, thích hợp với những đối tượng trẻ nhỏ Thíchhợp với những thông tin trình bày cách thẳng thắn
1.1.4.3 Sách nuôi dạy con dành cho trẻ từ 6-9 tuổi
a Đặc điểm phát triển của trẻ trong giai đoạn từ 6-9 tuổi
Khác hẳn với lứa tuổi mầm non, ở tuổi này, trẻ đã bắt đầu biết chữ và
có thể tự đọc sách một mình Đồng thời đây là giai đoạn trẻ bắt đầu học từmới, các khái niệm mới do đó các sách nuôi dạy con cái trong giai đoạn nàyhướng tới những câu truyện nhập vai, giáo dục nhận thức cho trẻ, không ápđặt mà thông qua các nhân vật để trẻ có thể hiểu theo cách của trẻ và bậc phụhuynh không phải quát mắng hay đánh đòn thì trẻ mới có thể "ngoan"
b Nội dung của sách nuôi dạy con trong giai đoạn từ 6-9 tuổi
Thứ nhất, sách đề cập đến sự phát triển của trẻ về mặt thể chất: Sách hướng dẫn cha mẹ giúp con giữ cơ thể khỏe mạnh Cùng với những nội dung
tiêu biểu như cha mẹ có thể giúp con có chế độ ăn uống lành mạnh tại trườngbằng nhiều cách Chẳng hạn trao đổi với giáo viên, nhân viên trong trường vềviệc hạn chế lượng muối, đường, các chất béo trong chế độ ăn cho trẻ hoặcmang bữa trưa tới trường Thực hành thói quen ăn uống lành mạnh và hoạtđộng thể chất từ sớm Khuyến khích các hoạt động vui chơi tích cực và bố mẹlàm gương cho con bằng cách ăn uống lành mạnh trong các bữa cơm gia đình
và có lối sống năng động Các sách nuôi con trong khoảng thời gian này tậptrung đưa ra những cách hướng dẫn con đề phòng những tai nạn, giúp con cóđược cơ thể khỏe mạnh
Thứ hai, sách đề cập đến sự phát triển của trẻ về mặt tinh thần: Các sách
thường đưa ra những thay đổi chung về mặt tâm lý cho trẻ để phụ huynh dễ dàngnắm bắt được tâm lý, suy nghĩ tại sao con thay đổi về tính cách, tình bạn ngàycàng quan trọng với trẻ Đây cũng là thời điểm quan trọng để trẻ phát triển sự tựtin trong mọi lĩnh vực của cuộc sống, chẳng hạn kết bạn, học tập tại trường và
Trang 23chơi thể thao Chính vì vậy các sách thường đưa ra các cách áp dụng của cácchuyên gia với những lời khuyên hay bài học khác nhau Tựu trung nội dung đềcập đến những vấn đề như sau: Trò chuyện với con về thái độ tôn trọng ngườikhác; Khuyến khích trẻ giúp đỡ người khác khi họ cần; Giúp con thiết lập cácmục tiêu có thể đạt được, trẻ sẽ học cách biết tự hào về bản thân và ít phụ thuộcvào những khen chê của người khác; Giúp trẻ học tính kiên nhẫn bằng cáchnhường người khác được đi/làm trước hoặc yêu cầu trẻ phải hoàn thành mộtnhiệm vụ nào đó trước khi được đi chơi Khuyến khích trẻ nghĩ về hậu quả cóthể đến trước khi hành động; Khuyến khích trẻ tham gia các hoạt động ở trườnglớp và các nhóm cộng đồng, chẳng hạn ra nhập đội thể thao hay trở thành tìnhnguyện viên cho các chương trình thiết thực.
c Hình thức của sách nuôi dạy con trong giai đoạn từ 6-9 tuổi
Hình ảnh lúc này dành cho cha mẹ thì đã ít đi mà thay vào đó là nhữngmẩu chuyện ý nghĩa để phụ huynh giáo dục con cái Nhưng hình ảnh trongsách của bé vẫn ở mức đa dạng: về những người bạn trong tranh, những chiếc
xe ô tô các loại quả, các loại động vật để dạy trẻ về đời sống
Bìa sách có hình ảnh và màu sắc vẫn đa dạng và phong phú tùy thuộc
vào nội dung bên trong của cuốn sách Qua bìa sách phụ huynh có thể đoánđược nội dung sẽ khái quát về vấn đề gì
Font chữ Helvetica là dạng font rất dễ đọc, thích hợp cho những thiết
kế mang tính hiện đại.Có thể sử dụng tốt cho cả tiêu đề và nội dung, nếu đượclàm đậm lên sẽ làm cho tiêu đề sống động và mạnh mẽ Bodoni là một fontdùng cho tiêu đề, chữ trang trí Bodoni có kết cấu hẹp, phẳng với chân gãyngang vuông góc Mặt chữ tương phản nét dày mỏng và tổng thể nhìn rấtthẩm mỹ
1.1.4.4 Sách nuôi dạy con dành cho trẻ từ 9-12 tuổi
Lúc này trẻ đã lớn và đã bắt đầu đi học ở trường Chính vì vậy, các trẻđược tiếp cận tri thức rất nhiều và đa phần là từ sách giáo khoa và những kỹnăng được giảng giải qua giáo viên Trẻ đã có một mảng sách riêng hay được
Trang 24gọi là mảng sách Tuổi mới lớn (hay còn gọi mảng sách tuổi Teen) Mảng sáchnày đi sâu vào tâm sinh lý của trẻ, sự khác biệt về giới tính, lứa tuổi, haynhững điều thầm kín khó nói của bạn trai và bạn gái.
1.2 Một số cuốn sách tiêu biểu trong mảng sách nuôi dạy con
Cuốn sách The Common Sense Book of Baby
and Child Care do tác giả Benjamin Spock
McLane - một bác sĩ nhi khoa người Hoa Kỳ viết
và được xuất bản vào năm 1946 Cuốn sách trởthành một hiện tượng và được bán với số lượng lớnlúc bấy giờ Thông điệp của tác giả gửi đến các bà
mẹ là "bạn biết nhiều hơn bạn nghĩ, bạn làm" Năm
1998, cuốn sách bán được hơn 50 triệu bản, đãđược dịch sang 39 ngôn ngữ Nghiên cứu của tác giả về việc chăm sóc trẻ em
bị ảnh hưởng bởi nhiều thế hệ trong gia đình và phụ huynh nên tôn trọng sựphát triển độc lập của trẻ em Hơn 50 năm kể từ ngày xuất bản, cuốn sách trởthành cuốn thứ hai bán chạy nhất sau Kinh Thánh
Cuốn sách The Baby Whisperer: Solves All Your Problems do Tracy Hogg - một chuyên
gia về chăm sóc trẻ em viết Đây là một trong
những sách bán chạy nhất mọi thời đại trở thành cuốn sách ăn khách nhất và cho đến nay cuốn sách này vẫn còn giá trị thiết thực trong việc nuôi dạy trẻ Cuốn sách được tái bản trên 20 lần và dịch ra hơn 15 ngôn ngữ khác nhau trên toàn thế giới Tác giả đã
chứng minh về khả năng, kinh nghiệm của mình đã được áp dụng với những
trẻ cáu kỉnh và ngỗ ngược nhất Các bậc phụ huynh chia sẻ rằng The baby
Trang 25whisperer như một phép lạ giúp họ "đọc vị" con trẻ ngay cả khi chúng chưa
biết nói
Cuốn sách The Wonder Weeks do tác giả
Frans X Plooij - chủ tịch Viện Nghiên cứu trẻ sơsinh quốc tế Hà Lan viết The Wonder Weeks đãtrở thành một cuốn sách bán chạy trên toàn thếgiới về phát triển của trẻ và đã bán được hơn 1,5triệu bản Cuốn sách đưa ra các giai đoạn pháttriển diệu kỳ của trẻ, tác giả mô tả các thay đổiđáng kinh ngạc của trẻ về cả tinh thần và thểchất Các bậc phụ huynh hiểu được lý do thực sựđằng sau tiếng khóc, sự biếng ăn và ngắt ngủ của trẻ, cho thấy những gì đangxảy ra bên trong tâm trí của trẻ
Cuốn sách Phát triển trí lực và tài năng
ở trẻ nhỏ do Shichida Makoto - tổng giám đốc
Viện Giáo dục trẻ em Shichida viết Cuốn sáchgiới thiệu về phương pháp nuôi con phát triển
về mọi mặt Với triết lý "yêu thương, khenngợi, nhìn nhận" và phương châm "nghiêmkhắc và tin tưởng", phương pháp Shichida sẽgiúp cho mọi trẻ em khắp mọi nơi phát triểntoàn diện về tâm hồn, trí tuệ và thể chất thông qua các hoạt động kích thíchnão phải, phát triển não trái và nuôi dưỡng tâm hồn Theo đó, Shichida chorằng: Giai đoạn từ 0-3 tuổi là thời kì mà khả năng hấp thu của trẻ là cao nhất,
Trang 26trẻ có thể tiếp nhận mọi kiến thức mà ta dạy, từ ngôn ngữ, chữ viết, âm nhạc,thi ca Giai đoạn từ 3-6 tuổi là thời kì quan trọng để bồi dưỡng các tố chất màtrẻ có, như trẻ có thiên hướng về mặt nào thì ta nên khuyến khích tối đa chotrẻ phát triển về mặt đó.
Cuốn sách Mọi đứa trẻ đều có thể học
ngủ do Annette Kast Zahn - thạc sĩ tâm lý học
và chuyên gia trị liệu hành vi trẻ em viết.Năm 1995, cô cùng Hartmut Morgenroth, lần
đầu tiên xuất bản cuốn sách Mọi trẻ em đều
có thể học ngủ Ngay lập tức cuốn sách này
trở thành cuốn sách bán chạy nhất trong hơn
11 năm với 700.000 bản, cuốn sách còn đượcđọc phổ biến trên các đài truyền hình Đức.Đến nay, cuốn sách vẫn còn được tái bản và được dịch ra hơn 10 ngôn ngữtrên thế giới: Anh, Mỹ, Trung Quốc, Hàn Quốc Những cuốn sách của côcũng đều được bậc phụ huynh đón nhận rất nồng nhiệt và một trong số những
cuốn sách đó có bộ 3 cuốn: Mọi đứa trẻ đều có thể đã được Thaihabooks phát
hành và đã tái bản đến lần thứ 3
Trang 27CHƯƠNG 2
THAIHABOOKS ĐƯA CUỐN SÁCH NUÔI CON KHÔNG PHẢI LÀ CUỘC CHIẾN TRỞ THÀNH CUỐN SÁCH BÁN CHẠY TRÊN
THỊ TRƯỜNG SÁCH VIỆT NAM
2.1 Giới thiệu khái quát về Công ty Cổ phần Sách Thái Hà
Công ty Cổ phần Sách Thái Hà hay còn được gọi là Thaihabooks đượcthành lập vào ngày 22/6/2007, là công ty chuyên về lĩnh vực xuất bản và pháthành sách, ThaihaBooks mong muốn mang tri thức từ những cuốn sách đếnvới độc giả, với khẩu hiệu "Phụng sự để dẫn đầu"
Năm 2007 - năm Thành lập, Những điều tôi biết về kinh doanh tôi học
từ mẹ tôi là cuốn sách đầu tiên của Thaihabooks Đây là kết quả cho những cố
gắng và nỗ lực vượt bậc của cả tập thể công ty Kết thúc năm 2007,ThaihaBooks đã có những bước đi vững chắc đầu tiên
Năm 2008 - năm Khởi nghiệp, công ty đã có những bước tiến mới.
Trong ngày kỷ niệm một năm thành lập (22/6/2008), Thaihabooks chính thứckhánh thành Showroom tại 119, C5, phố Tô Hiệu, quận Cầu Giấy, Hà Nội
Cũng trong năm này, Thaihabooks cho ra mắt cuốn Tôi là con gái của mẹ tôi.
Cuốn sách đã nhận được những phản ứng rất tích cực của độc giả, bằng chứng
là sách in không đủ để bán Chính cuốn sách này cũng là cuốn sách đầu tiêncủa ThaihaBooks bị in lậu
Năm 2009 - năm Xây móng, Thaihabooks chính thức áp dụng chuẩn
ISO 9001-2000 vào quản lý, sản xuất Đội ngũ nhân viên hết mình để xâymóng vững chắc cho Thaihabooks
Năm 2010 - năm Cất cánh, đánh dấu bước ngoặt quan trọng, công ty
chuyển sang văn phòng mới rộng rãi và tiện nghi hơn Đồng thời,Thaihabooks khai trương văn phòng ở Đà Nẵng đặt tại 59 Ông Ích Khiêm,quận Hải Châu
Trang 28Năm 2011 - năm Bản lề, để tiến sang mốc 05 năm hoạt động nên
ThaihaBooks chú trọng đến chất lượng ở tất cả các khâu trong quá trình quản
lý và sản xuất Thaihabooks trở thành công ty đầu tiên có mã sách quốc tếISBN, biên mục trên xuất bản sản phẩm CIP và thông tin bản quyền trên tất cảcác đầu sách
Năm 2012 - năm Hiệu quả, các chương trình đào tạo như: Khai sáng
nguồn năng lượng vô hạn trong bạn; Yoga & Tĩnh tâm - Bí quyết để có sứckhỏe; Nghĩ giàu làm giàu của Thaihabooks đã diễn ra với sự đào tạo của TS.Nguyễn Mạnh Hùng Trong năm này, Thaihabooks ra mắt bộ sách kinh thánh
thành công của Napoleon Hill Bộ sách gồm 03 cuốn Làm giàu, Kế hoạch làm giàu 365 ngày và Think and grow rich - 13 nguyên tắc nghĩ giàu làm giàu
Năm 2013 - năm Đột phá, Thaihabooks đã có những bước đi vững
chắc, dài hơn và bứt phá trong năm thành tựu Cùng với việc ra những đầusách hay thì ThaihaBooks luôn tổ chức các chương trình giao lưu, tọa đàm,các khóa đào tạo, các cuộc hội thảo thú vị và bổ ích dành cho bạn đọc
Năm 2014 - năm Vững bước, định hướng sự phát triển của
Thaihabooks Với sự tham gia và đồng hành với nhiều sự kiện của ngànhXuất bản Việt Nam Một trong những đơn vị chủ lực trong khuôn khổ Hộisách 2014 với tên gọi "Hà Nội - Thành phố vì hòa bình" được tổ chức tạiHoàng thành Thăng Long Tham gia Con đường sách được tổ chức tại Tp HồChí Minh
Năm 2015 - năm Đổi mới, một năm mới hứa hẹn thành công nhưng
cũng đầy thách thức của Thaihabooks khi cho ra mắt hàng loạt đầu sách phậtgiáo và sách danh nhân lịch sử mới Cuốn sách gây ấn tượng mở đầu chodòng sách mang âm hưởng lịch sử và nhận được rất nhiều sự tán đồng củagiới chuyên môn cũng như bạn đọc là Tướng lĩnh Việt Nam thế kỷ XX qua lời
kể của người thân
Trải qua gần 8 năm phát triển với những cố gắng không ngừng nghỉ,các đầu sách của Thaihabooks đã được đông đảo độc giả trong và ngoài nước
Trang 29quan tâm và yêu mến Là công ty sách đầu tiên ở Việt Nam cam kết 100%sách có bản quyền, uy tín của Thaihabooks ngày một tăng cao, thêm rất nhiều
bộ sách ra mắt gây ấn tượng mạnh với độc giả
2.2 Giới thiệu khái quát về cuốn sách Nuôi con không phải là cuộc chiến
2.2.1 Đôi nét về tác giả
Ba người mẹ trẻ cực kì cá tính: Nguyễn Thu Hà, Đỗ Liên Hương vàNguyễn Thanh Hương, có cảm giác như họ không có gì gắn kết với nhau.Nhưng khi cầm trên tay cuốn sách nuôi dạy con có thể nói là đầu tiên đượcviết bởi những bà mẹ Việt Nam Có một điều có thể gắn kết và lôi cuốn bangười mẹ xích lại gần nhau, cùng nhau làm nên nhiều điều ý nghĩa và kì diệu,
đó chính là những đứa con của họ
Bubu Hương tên thật là Nguyễn
Thanh Hương Cô gái Hà Nội trên đất SàiGòn, pha trộn một chút cá tính và hài hướccủa người Sài Gòn với một chút nồng nhiệtdịu dàng của người Hà Nội Chị quan niệm:
“Nhiều người thường nghĩ rằng sinh con,nuôi dạy con là nghĩa vụ, trách nhiệm củacha mẹ Đối với Thanh Hương, việc làm mẹcòn hơn thế - đó là một sứ mệnh và là niềm đam mê Thực ra, bà mẹ nào cũng
mê con của mình, nhưng mỗi người có một cách "mê con" khác nhau Hương
mê con theo một cách hơi khác thường - mê nhìn thấy con lớn lên tự lập, mênhìn thấy con vấp ngã và tự đứng dậy, mê nhìn thấy con gặp khó khăn và tựmình học cách giải quyết vấn đề Chính vì vậy ngay từ nhỏ xíu bé đã đượctrao cơ hội để tự lập, từ việc ăn, ngủ, chơi cho đến việc có những chính kiếncủa mình với những vấn đề có liên quan tới bé.”
Trang 30Mẹ Ong Bông tên thật là Đỗ Liên
Hương, hiện đang sống tại Hà Nội vớichồng và con gái Theo chị: “Một người
mẹ ở nhà chỉ có thời gian và "nhàn" mộtkhi con của họ có thể tự ăn, tự ngủ, tự chơi
để mẹ có thời gian nấu nướng và tìm hiểucác kiến thức nuôi con Mình nghĩ các bà
mẹ ở nhà chăm con và đã rèn con trởthành một em bé độc lập đều sẽ có thờigian dành cho bản thân và tìm hiểu các kiến thức nuôi con khác Và họ đềugiống như mình, sau khi tìm hiểu xong những kiến thức đó đều dành thời giantổng hợp, tóm tắt những gì chúng mình cho là đáng giá thành những thông tinngắn gọn và chắt lọc nhất để chia sẻ cho những người mẹ bận rộn hơn -những người không có thời gian đọc cả quyển sách hay tìm tòi, mày mò giữamột rừng kiến thức.”
Hachun Lyonet tên thật là
Nguyễn Thị Thu Hà, hiện đang sống tạiMalaisia với chồng và hai con Hachun
đã từ bỏ việc tư vấn đầu tư tài chính, chỉlàm bán thời gian để ở nhà chuyên tâmchăm sóc và nuôi dạy con Phần kiếnthức khung chị đều nghiên cứu dựa trêncác nguồn tại liệu có uy tín về nuôidưỡng và tâm lý trẻ thơ Nhưng những ví dụ, những bài học những kinhnghiệm đề cập trong sách là những bài học của các mẹ đã được tư vấn, đã ápdụng và đã có những biến đổi riêng theo hoàn cảnh gia đình ở Việt Nam
Trang 312.2.2 Nội dung khái quát của cuốn sách Nuôi con không phải là cuộc chiến
Nuôi con không phải là cuộc chiến nằm trong mảng sách nuôi dạy con
và nội dung sách dành cho cha mẹ nuôi dạy con cái từ 0-2 tuổi Chính bởivậy, cuốn sách không phải là cẩm nang để bé ăn nhiều tăng cân nhanh haydạy bé nghe lời răm rắp, mà giúp bạn hiểu con mình hơn Giúp bậc làm cha
mẹ hiểu chu kỳ sinh học của con và cách phối kết hợp cuộc sống gia đình vớichu kỳ sinh học đó của bé
Bậc phụ huynh liên tục tự hỏi: Con bú ít thế có đói không? Mình làmnhư thế có sao không? Con có ngủ được không? Con có nóng không? Con cólạnh không? Con tăng cân thế có chậm so với anh/chị/em hay con nhà hàngxóm không?
Chính vì vậy, Nuôi con không phải là cuộc chiến ra đời Cuốn sách
không chỉ là cẩm nang để bé ăn nhiều tăng cân nhanh hay dạy bé nghe lời rămrắp, mà giúp bạn hiểu con mình hơn Giúp bạn hiểu chu kỳ sinh học của con
và cách phối kết hợp cuộc sống gia đình với chu kỳ sinh học đó của bé Hơnthế, cuốn sách còn hướng dẫn bạn cách cho ăn khi con đói, các thông tin kinhnghiệm và các trường hợp thực tế áp dụng thành công của các “bà mẹ tuyệtvọng” khác nhau giúp cha mẹ có thông tin cũng như nghị lực thay đổi cách ápdụng nuôi và dạy con ở gia đình
Cuối cùng, cuốn sách là kinh nghiệm đặt những khuôn khổ hợp lý chotừng lứa tuổi, là bài học về tôn trọng trẻ thơ trong những khuôn khổ ấy Nó sẽlàm cho kinh nghiệm làm cha mẹ ngọt ngào hơn và tránh cho con một tuổi thơnước mắt bên bát cơm
2.3 Thành công của cuốn sách Nuôi con không phải là cuộc chiến
Cuốn sách đầu tiên sử dụng phương pháp Tự lập cho trẻ ngay từ nhỏ từcác nước châu Âu, áp dụng hiệu quả cho cha mẹ và trẻ em Việt Nam Rất
nhiều bài báo đã trích dẫn nội dung trong cuốn sách Nuôi con không phải là
Trang 32cuộc chiến để làm nội dung chính trong những chuyên mục về nuôi dạy trẻ
nhỏ có độ tuổi từ 0-3 tuổi
Từ khi chưa ra mắt cuốn sách đã gây được sự chú ý của bạn đọc bằnghàng ngàn lượt bình luận, phản hồi trên facebook 1000 cuốn sách đã được đặtmua qua mạng bởi bạn đọc, chưa tính đến các đơn hàng của các nhà sách vàcác công ty sách Tuy mới phát hành từ tháng 9/2014 nhưng đến hiện nay làtháng 5/2015, cuốn sách đã tái bản đến lần thứ 3 mỗi lần 3000 cuốn Cuốnsách vẫn được bán đều đặn và không còn nhiều hàng tồn kho Số lượng độcgiả quan tâm đến cuốn sách vẫn ở mức độ rất cao
Trang facebook chính thức của Nuôi con không phải là cuộc chiến, hiện
nay đã trở thành trang web tin cậy để các các bậc phụ huynh chia sẻ nhữngcách thức dạy con, nuôi con Nơi chia sẻ những khó khăn trong việc nuôi dạycon của các bậc phụ huynh Nhiều bạn đã trở thành thành viên thân thiết củatrang web Chính facebook này cũng là nơi truyền thông cho những dòng sáchnuôi dạy con mới, sắp ra mắt của Thaihabooks Trang web đã có hơn 25 nghìnlượt người like (quan tâm đến cuốn sách)
Hình 2.1: Trang Nuôi con không phải là cuộc chiến trên facebook
Ba tác giả của cuốn sách Nuôi con không phải là cuộc chiến, hiện nay
đã trở thành cộng tác viên thân thiết của Thaihabooks và thường xuyên đượccông ty mời đến các cuộc tọa đàm về sách nuôi dạy con và rất nhiều các bậcphụ huynh cũng tham gia vào các cuộc tọa đàm đó Chính ba nữ tác giả cũng
là người giới thiệu nhiều đầu sách nuôi dạy con mới và có ích cho
Trang 33Thaihabooks cũng như các bậc phụ huynh Sắp tới, ba nữ tác giả tiếp tục cộngtác với Thaihabooks cho ra mắt những đầu sách mới về lĩnh vực nuôi dạy con.
Qua cuốn sách Nuôi con không phải là cuộc chiến, Thaihabooks đã khẳng định được vị thế của mình trong mảng sách nuôi dạy con, sách của
Thaihabooks đã trở thành lựa chọn hàng đầu của nhiều độc giả trong lĩnh vựcnuôi dạy con Khẳng định con đường đúng đắn mà Thaihabooks đã lựa chọn
và cống hiến cho độc giả trong hơn 7 năm qua Đội ngũ biên tập viên khôngnhững giỏi về chuyên môn mà còn nhạy bén về công tác đề tài, mạnh dạnnắm bắt đề tài hay, theo kịp xu hướng của thị trường
2.4 Nội dung đặc sắc của cuốn sách Nuôi con không phải là cuộc chiến
Mỗi cuốn sách được độc giả chú ý, đón nhận hay bán được với sốlượng lớn thì ngoài việc truyền thông tốt thì nội dung cuốn sách cũng phải cónhững điều đặc sắc, đáp ứng nhu cầu thiết yếu của độc giả Hay có những
điều khác biệt mà những cuốn sách cùng loại trên thị trường không có Nuôi con không phải là cuộc chiến cũng vậy, ngoài việc truyền thông tích cực, nội
dung cuốn sách nhận được rất nhiều sự nhận xét tích cực của bạn đọc và củabậc phụ huynh
Nuôi con không phải là cuộc chiến tập trung vào giai đoạn cho trẻ từ
0-2 tuổi Nằm trong mảng sách dành cho việc nuôi dạy con cái từ 0-3 tuổi Cuốnsách được chia ra 2 phần lớn rõ rệt: thể chất và tinh thần
Nuôi con không phải là cuộc chiến : Bao gồm các mục liên quan đến
việc ăn, ngủ và thời gian sinh hoạt của trẻ Những dẫn chứng cụ thể về các
trường hợp ăn, ngủ, sinh hoạt khác nhau của con để từ đó tìm ra những
phương pháp thích hợp nhất cho sự phát triển về chất của trẻ
Dạy con không phải là cuộc chiến: Ở phần 2 này, bộ ba tác giả nêu raphương pháp dạy con chú trọng về mặt tinh thần như chơi, cách giáo dục trẻsớm, cách tiếp cận với đời sống xã hội một cách cơ bản Cách đề phòng chotrẻ tránh được những tai nạn bất ngờ từ những đồ dùng trong gia đình haychuẩn bị cho trẻ chu đáo trong những chuyến đi chơi
Trang 34Trong quá trình phát hành cuốn sách đã thu được nhiều phản ứng tíchcực của bạn đọc nói chung cũng như bậc làm cha mẹ nói riêng Sau khi thuthập các ý kiến phản hồi của độc giả, chúng tôi đã rút ra được những yếu tốlàm nên nội dung đặc sắc của cuốn sách như sau:
Thứ nhất, cuốn sách sử dụng phương pháp Tự lập cho trẻ ngay từ nhỏ của các nước châu Âu áp dụng hiệu quả cho cha mẹ và trẻ em ở Việt Nam
Cuốn sách đưa ra phương pháp khoa học, đã được áp dụng thành côngcho cách thức nuôi dạy con ở Mỹ, Pháp nhưng ở Việt Nam còn chưa được
áp dụng phổ biến hoặc các bậc cha mẹ còn chưa biết đến Trước đó, chưa cómột cuốn sách nào dịch hoàn chỉnh những phương pháp này
Lần đầu tiên giới thiệu về EASY - Tự lập cho trẻ ngay từ nhỏ, nếp sinhhoạt cố định, tầm quan trọng của nếp sinh hoạt, bảng thời gian thức ngủ,chướng dẫn cách đọc tín hiệu khóc của con, cách tự ngủ mà không cần ti mẹ,được thiết kế và điêu chỉnh phù hợp với người Việt Nam Phương phápEASY: Eat - Activity - Sleep - Your time (Ăn - Chơi - Ngủ - Mẹ thư giãn)
EASY là khái niệm về chu kỳ sinh hoạt cho trẻ được Tracy Hogg giới thiệu
trong bộ sách cẩm nang nuôi dạy trẻ sơ sinh The Baby Whisperer Hiểu đơn giản
EASY là chu kỳ sinh hoạt lặp đi lặp lại trong một khoảng thời gian ngắn từ sángsớm thức dậy đến hết ngày của một em bé sơ sinh từ lúc mới lọt lòng
Phương pháp này đã được áp dụng ở rất nhiều nước trên thế giới nhưng
ở Việt Nam thì đây là một phương pháp rất mới Những phụ huynh nào biếtđến chỉ qua việc tự dịch từ sách tiếng anh, sau đó chia sẻ trên cộng đồngmạng xã hội (webtretho, facebook) chứ chưa hề có cuốn sách nào giới thiệu
Trang 35đêm con dậy ăn liên tục trong khi cả ngày con chẳng ăn gì" Thực ra đều cócùng một câu trả lời và luôn luôn bắt đầu từ nền tảng cơ bản nhất: đưa trẻ vềnếp sinh hoạt EASY
Một phương pháp khác cũng được sử dụng rất nhiều trên thế giớinhưng ở Việt Nam chưa có một cuốn sách nào đề cập đến thuyết này, nếu cóchỉ là những phần tự dịch không đầy đủ trên các trang mạng xã hội Đó làthuyết Baby led weaning (Ăn dặm bé chỉ huy) Hầu như, theo truyền thống thìcác mẹ Việt quan niệm về việc “ăn dặm” là nghĩ ngay tới bột, cháo, thức ănnghiền nghiền nhuyễn và cảnh người lớn đút cho bé Phương pháp Ăn dặm béchỉ huy là phương pháp ăn dặm cho phép bé tự quyết định, do đó đòi hỏi ba
mẹ phải tôn trọng quyết định của bé Trẻ từ 6 tháng tuổi trở lên có thể theophương pháp này, trên nguyên tắc sữa vẫn là nguồn dinh dưỡng chính trongnăm đầu đời Phương pháp Ăn dặm bé chỉ huy giúp bé tận hưởng bữa ăn mộtcách chủ động Phương pháp này không mới, nó khá phổ biến ở nhiều nướcchâu Âu Ăn cùng bé - cùng lúc, cùng bàn và cùng món ăn là tinh thần chínhcủa phương pháp ăn dặm để bé tự chỉ huy Con của bạn sẽ tự ăn, khám phá vàthưởng thức bữa ăn gia đình ngay từ lần ăn dặm đầu tiên của mình Phươngpháp này sẽ giúp cho việc giới thiệu thức ăn dễ dàng hơn, thích thú hơn cho
cả gia đình và khuyến khích trẻ tự tin cũng như vui vẻ trong bữa ăn và thưởngthức được thức ăn tốt và dinh dưỡng khi trẻ lớn hơn
Giai đoạn ARA: là viết tắt của các từ Awareness (Nhận thức mơ hồ),Rejection (Từ chối), Acceptance (Chấp nhận) Mỗi khi thay đổi nếp sinhhoạt, luyện tự ngủ, giãn cữ, cai ti đêm, cái sữa thì trẻ đều trải qua giai đoạnnày Thông thường giai đoạn này kéo dài khoảng 1-2 tuần, có trẻ cá biệt lênđến 3 tuần
Với những thuyết và phương pháp khoa học đã được áp dụng phổ biến
ở các nước châu Âu như vậy, đã đưa một làn gió mới vào cách tư duy chămsóc con trẻ của các bậc làm cha mẹ Việt Hơn nữa, chính những phương pháp
Trang 36này đã làm cho Nuôi con không phải là cuộc chiến trở thành cuốn sách được
các bà mẹ và ngay cả những ông bố Việt quan tâm và tìm đọc, để chọn raphương pháp thích hợp nhất cho những đứa con của họ
Thứ hai, những kinh nghiệm thực tế trong cuốn sách là những kinh nghiệm thực tế từ trải nghiệm của chính tác giả cũng như trải nghiệm trong quá trình tư vấn các cho bậc phụ huynh.
Cuốn sách đầu tiên của tác giả Việt viết cho cha mẹ Việt tổng hợp cácvấn đề và những thắc mắc về đủ thứ liên quan đến 2 năm đầu đời của trẻ màchưa một cuốn sách nào đề cập đến Chính vì những kinh nghiệm thực tế này,
là các ví dụ xác thực nhất để các phương pháp nước ngoài đến gần hơn, dễhiểu hơn với các bậc cha mẹ Việt Bởi như chúng ta đã biết, khoa học chứngminh các giai đoạn là vậy, nhưng đâu phải bé nào cũng phát triển giống nhau,hơn hết, phương pháp này còn được áp dụng ở những nước khác nhau, vớiđời sống sinh hoạt và điều kiện ở mỗi nước, mỗi địa phương lại khác nhau.Bởi vậy, các kinh nghiệm thực tiễn chính là những bằng chứng và các cách ápdụng thích hợp nhất cho các bà mẹ Việt, các bà mẹ Việt thường bị ảnh hưởngrất lớn từ "thế hệ trước", và hay nhờ ông bà chăm sóc theo phương pháp cũ
Đó là đi rong - trẻ ăn; làm đủ trò - trẻ ăn, chính những điều đấy gây lãng phíthời gian rất nhiều, lại tạo ra thói quen xấu cho trẻ Bằng những ví dụ thựctiễn này, các bà mẹ Việt biết rằng, có rất nhiều bà mẹ cũng gặp những trườnghợp khó khăn trong việc nuôi con như mình và họ đã tìm ra các phương giảiquyết Những đứa trẻ cũng trong thời kỳ phát triển ương ngạch như con mình
từ đó bậc phụ huynh tìm cách đưa trẻ trở lại với nếp sinh hoạt - bằng các
phương pháp mà Nuôi con không phải là cuộc chiến đưa ra
Qua các chương, ba tác giả đều đưa ra rất nhiều kinh nghiệm thực tiễn,
và những kinh nghiệm ấy đều bắt nguồn từ việc như: bé bây giờ như thế nào,gặp khó khăn gì trong giai đoạn phát triển? Gia đình gặp những khó khăn gìkhi trẻ thay đổi như vậy? Gia đình đã áp dụng phương pháp nào? Kết quả của
Trang 37phương pháp đó ra sao Hoặc nếu không thì các kinh nghiệm thực tiễn đấyđược đưa dưới dạng: Những thắc mắc của cha mẹ về sự khó ăn, khó ngủ củacon - mà các bậc làm cha mẹ vẫn chưa tìm ra phương pháp để giải quyếtđược Từ đó, ba nữ tác giả tìm ra nguyên nhân và phương pháp để giúp trẻ
Một số thông tin về các chủ đề các mẹ quan tâm nhưng chưa nhận thứcđầy đủ được tổng hợp vào sách như kiến thức dinh dưỡng cân bằng, kiến thức
an toàn cho trẻ, chia sẻ về việc cho con đi nhà trẻ và đi du lịch Chính nhữngdẫn chứng đã đáp ứng được một phần thiết yếu về sự thay đổi của trẻ mà cácbậc phụ huynh rất quan tâm và phân vân không biết giãi bày với ai Chính
Nuôi con không phải là cuộc chiến đã làm được điều này, trút bỏ một phần
thắc mắc đến bế tắt của bậc làm cha mẹ, để từ đó tìm ra những phương phápthích hợp để chăm bé tốt, cha mẹ nhàn
Thứ ba, chỉ ra điểm yếu của cha mẹ Việt Nam về việc chăm sóc con
Điểm nổi bật của cuốn sách đã được bạn đọc hưởng ứng rất nhiều đó làcách chăm bẵm con đôi khi hơi thái quá của các bà mẹ Việt Trong cuốn sáchqua từng chương đã liệt kê :
Một là, cha mẹ Việt Nam “vô tư” bế bồng con Có em bé, cả nhà ai
cũng yêu Đi về tới nhà, dù quần áo bụi bặm, tay chân bẩn thỉu, mồ hôi nhễnhại hay miệng sặc mùi thuốc lá, các bố mẹ vô tư ôm ấp, bế bồng con yêu Họkhông biết rằng vô tình đã truyền bao nhiêu vi trùng cho con Ngay cả ngườilớn, hàng xóm, bạn bè của bố mẹ, cứ thấy bé con ở đâu là hôn hít, nựng nịu.Tất cả những điều đó chỉ thể hiện tình cảm của người lớn dành cho bé con,nhưng chẳng tốt cho bé chút nào Bé càng nhỏ, sức đề kháng càng thấp, cầnphải hạn chế tối đa sự tiếp xúc gần gũi với người lớn Đó cũng là lý do nhiều
bố mẹ hiện nay không cho con ngủ chung giường với mình
Hai là, trẻ bị ăn cơm kèm với "bụi" bất đắc dĩ Từ xưa tới nay, một
phương pháp cho con ăn rất Việt Nam được các bà, các mẹ truyền tai và ápdụng nhiều Đó là cho con ăn ở ngoài đường, ngoài ngõ, ngoài phố Kể cả khi
Trang 38mẹ cho con ăn ở công viên, nơi có không khí trong lành và tránh xa tất cả bụi
bặm của đường phố, bát cháo đó vẫn không tránh khỏi bụi Điều đó sẽ hình
thành cho bé một thói quen xấu, cứ phải đi dong ngoài đường mới chịu ăncơm Mệt cả mẹ lẫn con mà thức ăn lại chẳng vệ sinh chút nào Mẹ nên cho
bé ăn tại nhà tránh bụi bẩn.
Ba là, dạy con đổ lỗi cho người khác từ khi còn bé Mỗi khi con khóc,
bố mẹ xót con, chạy lại dỗ dành: “Thôi cho bố/mẹ/ông/bà xin” mà chưa cầnbiết bé khóc vì lý do gì Con bị vấp, ngã và òa lên khóc Bố mẹ sẽ chạy đến,đánh vào vật đã làm con đau: “Cái bàn này hư quá Làm em đau à Đánh chừanhé” Bố mẹ vô tình đã dạy con cách đổ thừa, đổ lỗi cho người khác và kèm
theo tật khóc nhè, dùng tiếng khóc để đòi hỏi mọi thứ Nếu chẳng may con có
ngã, bố mẹ hãy nên khuyến khích con: “Không sao đâu Con tự đứng dậy mẹxem nào Con mẹ giỏi lắm” Nếu con có bị va vào đâu bị đau, hãy dạy con lầnsau phải cẩn thận, đừng đổ lỗi cho đồ vật Khuyến khích con nhận lỗi chứkhông nên đổ cho người khác
Bốn là, luôn sẵn sàng làm hộ những việc con có thể tự làm Không ít
các bố mẹ vẫn sẵn sàng bón cơm, lấy nước, mặc quần áo, dọn dẹp sách vở đồchơi cho con khi con đã học tới lớp 5, thậm chí ở cả những lớp lớn hơn Cóthể, bố mẹ coi đó là niềm hạnh phúc khi được chăm sóc con Nhưng điều đólại dạy con tính lười biếng, ỉ lại, không chịu “tự thân vận động” Để dạy contính tự lập, bố mẹ không nên làm hộ những việc con có thể làm được Có thểhướng dẫn, làm mẫu cho con, làm cùng với con một vài lần và sau đó, yêucầu con phải tự làm mọi việc Các em bé ở nước ngoài, ngay từ khi 2 tuổi đã
tự xúc cơm ăn, dọn đồ chơi Khi đi chơi, các bé tự đeo ba lô, có chai nước vàbánh đề phòng khi đói - khát có thể tự phục vụ mình
Năm là, hầu hết 80% các mẹ ở Việt Nam cực kỳ không quan tâm đến giấc ngủ của trẻ mà chỉ lo bé đói nên suốt ngày cho bé ăn Nhưng theo nghiên
cứu của khoa học thì giấc ngủ của trẻ là quan trọng hơn Bởi khi em bé sinh ra
Trang 39thì bản năng không bao giờ để mình bị đói Đói em sẽ đòi ăn vì dạ dày nhỏnên em phải ăn thường xuyên, do đó các giấc ngủ của em không dài Giấc ngủcủa các em là một chu kỳ 45 phút gồm 25 phút ngủ sâu và 20 phút ngủ nông.Trong thời gian này nếu em đói em sẽ dậy và đòi ăn ngay, do đó em khôngbao giờ để mình đói quá 25 phút Đây là bản năng tự nhiên Không một đứatrẻ nào có thể nhịn đói Các mẹ cần tôn trọng quy luật tự nhiên đó Việc em béthay đổi môi trường từ trong bụng mẹ ra ngoài môi trường mới Trong bụng
mẹ, em thích ngủ lúc nào thì ngủ, nhưng ra ngoài em có ý thức hơn, môitrường thay đổi buộc bé phải học cách tự trấn an bản thân để đi vào giấc ngủ
Bé có thể được sự trợ giúp từ ti mẹ hay ti giả (làm em tập trung vào ti và từ đó
lơ là mất cảnh giác và ngủ gật), vòng tay rung lắc hát à ơi tạo cho bé cảm giác
cử động giống từ trong bụng mẹ, đơn giản hơn một số mẹ để bé ăn no nằmchơi đến lúc bé mệt bé tự đi vào giấc ngủ Tóm lại, điều kiện mà mẹ và nhữngngười xung quanh tạo ra là môi trường để bé đi vào giấc ngủ, tạo cho bé thóiquen và “môi trường ngủ”, sau này đến khi mệt, bé cần phải có những điềukiện ấy thì mới có thể ngủ được
Thứ tư, đưa ra các bảng biểu, thời gian sinh hoạt, danh sách món ăn phù hợp cho sự phát triển của trẻ.
Mỗi chương đều có nhiều bảng biểu chứ không phải chỉ là một bảngbiểu gọi là lấy lệ cho có Những bảng biểu đó đều là những ví dụ rất cụ thể,
để bậc phụ huynh dễ dàng tìm hiểu và áp dụng cho trẻ
Bảng tóm tắt những biểu hiện “khó ở” và kết quả đạt được của bé sauthời kỳ Tuần lễ vàng Được vẽ với hình họa rất dễ thương và dễ hiểu, khiphân chia ra thành các tuần với cả bé trai và bé gái Song song, lại có nhữngchú thích giải thích có các tuần lễ vàng mà bé khó tính nhất từ đó, các bậc phụhuynh có thể dễ dàng áp dụng cho trẻ
Trang 40Hình 2.2: Bảng biểu Tuần lễ vàng (The wonder weeks) trích trong cuốn sách
Nuôi con không phải là cuộc chiến
Bảng biểu này đưa ra những dẫn chứng và những biệu hiện của trẻ vôcùng dễ dàng nhận biết các biểu hiện của trẻ
Hình 2.3: Biểu đồ giẻ quạt khái quát quá trình ăn - chơi - ngủ của trẻ trích
trong cuốn sách Nuôi con không phải là cuộc chiến
Những biểu đồ hình giẻ quạt biểu hiện khái quát quy trình ăn chơi ngủcủa bé khiến các bậc phụ huynh có thể dễ dàng nhận biết và đưa trẻ vào nếp