Bài 10. Từ trái nghĩa

Thế nào là từ trái nghĩa ?Người già >< Cau non >< Rau non >< Người trẻ  Một từ nhiều nghĩa có thể thuộc nhiều cặp từ trái nghĩa khác nhau... - Một từ nhiều nghĩa có thể thuộc nhiều c

HỌC

Giáo viên: Trần Thị Vân Anh

1/ Gạch chân các từ và cụm từ đồng nghĩa trong những câu thơ sau? Cho biết chúng thuộc loại từ đồng nghĩa nào ?

- Bác đã đi rồi sao Bác ơi

Mùa thu đang đẹp nắng xanh trời

- Bác đã lên đường theo tổ tiên

Mác Lê-nin thế giới Người hiền.

- Ông cụ nhà hàng xóm vừa qua đời.

- Các chiến sĩ đã anh dũng hi sinh vì độc lập tự do cho dân tộc.

Những từ đồng nghĩa không hoàn toàn.

(1) (2)

Khóc >< Cười

Già >< Trẻ

I Thế nào là từ trái nghĩa ?

1/ Ví dụ.

CẢM NGHĨ TRONG ĐÊM THANH TĨNH

Đầu giường ánh trăng rọi, Ngỡ mặt đất phủ sương.

Ngẩng đầu nhìn trăng sáng, Cúi đầu nhớ cố hương.

( Lí Bạch)

NGẪU NHIÊN VIẾT NHÂN BUỔI MỚI VỀ QU

Trẻ đi, già trở lại nhà,

Giọng quê không đổi, sương pha mái đầu.

Gặp nhau mà chẳng biết nhau,

Trẻ cười hỏi: “Khách từ đâu tới làng”

I Thế nào là từ trái nghĩa ?

Từ ví dụ trên, em hiểu thế nào là từ trái nghĩa?

Từ trái nghĩa là những từ có nghĩa trái

ngược nhau.

- Từ trái nghĩa là những từ có nghĩa trái ngược nhau

I Thế nào là từ trái nghĩa ?

Người già

>< Cau non

>< Rau non

>< Người trẻ

 Một từ nhiều nghĩa có thể thuộc nhiều cặp

từ trái nghĩa khác nhau.

- Một từ nhiều nghĩa có thể thuộc nhiều cặp từ trái nghĩa

khác nhau

2/ Kết luận: ( Ghi nhớ 1: SGK )

I Thế nào là từ trái nghĩa ?

1/ Ví dụ.

- Từ trái nghĩa là những từ có nghĩa trái ngược nhau

- Một từ nhiều nghĩa có thể thuộc nhiều cặp từ trái nghĩa

- Một từ nhiều nghĩa có thể thuộc nhiều cặp

từ trái nghĩa khác nhau.

I Thế nào là từ trái nghĩa ?

1/ Ví dụ.

- Từ trái nghĩa là những từ có nghĩa trái ngược nhau

- Một từ nhiều nghĩa có thể thuộc nhiều cặp từ trái nghĩa

I Thế nào là từ trái nghĩa ?

1/ Ví dụ.

- Từ trái nghĩa là những từ có nghĩa trái ngược nhau

- Một từ nhiều nghĩa có thể thuộc nhiều cặp từ trái nghĩa

khác nhau

2/ Kết luận: ( Ghi nhớ 1: SGK )

CAO > < THẤP

* Bài tập mở rộng:

I Thế nào là từ trái nghĩa ?

II Sử dụng từ trái nghĩa.

1/ Ví dụ:

CẢM NGHĨ TRONG ĐÊM THANH TĨNH

Đầu giường ánh trăng rọi, Ngỡ mặt đất phủ sương.

Ngẩng đầu nhìn trăng sáng, Cúi đầu nhớ cố hương.

( Lí Bạch)

NGẪU NHIÊN VIẾT NHÂN BUỔI MỚI VỀ QUÊ

Trẻ đi, già trở lại nhà,

Giọng quê không đổi, sương pha mái đầu.

Gặp nhau mà chẳng biết nhau,

Trẻ cười hỏi: “Khách từ đâu tới làng”

Những cặp từ trái nghĩa

trên được sử dụng để

làm gì ?

- Dùng trong thể đối

I Thế nào là từ trái nghĩa ?

II Sử dụng từ trái nghĩa.

- Lên voi xuống chó.

- Chạy sấp chạy ngửa.

- Đổi trắng thay đen.

- Lên thác xuống ghềnh.

Tạo các hình tượng tương phản, gây ấn tượng mạnh, làm cho lời nói thêm sinh động.

- Tạo các hình tượng tương phản, gây ấn tượng mạnh, làm cho

lời nói thêm sinh động

2/ Kết luận: ( Ghi nhớ 2: SGK)

I Thế nào là từ trái nghĩa ?

II Sử dụng từ trái nghĩa.

1/ Ví dụ:

- Dùng trong thể đối

- Tạo các hình tượng tương phản, gây ấn tượng mạnh, làm cho

lời nói thêm sinh động

2/ Kết luận: ( Ghi nhớ 2: SGK)

Ghi nhớ 2:

- Từ trái nghĩa được sử dụng trong thể đối, tạo các hình hượng tương phản, gây ấn tượng mạnh, làm cho lời nói thêm sinh động.

I Thế nào là từ trái nghĩa ?

II Sử dụng từ trái nghĩa.

III Luyện tập:

1 Bài tập 1:

trong các câu ca dao, tục ngữ sau :

- Chị em như chuối nhiều tàu

Tấm lành che tấm rách, đừng nói nhau nhiều lời.

-Số cô chẳng giàu thì nghèo -Ngày ba mươi tết thịt treo

trong nhà.

I Thế nào là từ trái nghĩa ?

II Sử dụng từ trái nghĩa.

I Thế nào là từ trái nghĩa ?

II Sử dụng từ trái nghĩa.

ĐUỔI HÌNH BẮT CHỮ

Kẻ khóc người cười

Đầu - đuôi

Đầu voi đuôi chuột

Trống đánh xuôi , kèn thổi ngược.

I Thế nào là từ trái nghĩa ?

II Sử dụng từ trái nghĩa.

giàu tình người Trong cuộc sống dù còn nhiều khó khăn vất vả nhưng họ luôn biết chia sẻ với những nghĩa cử cao đẹp “lá lành đùm lá rách”, lúc vui , lúc buồn có nhau, cùng giúp nhau vươn lên gia đình ăm no, quê hương giàu mạnh…

I Thế nào là từ trái nghĩa ?

II Sử dụng từ trái nghĩa.

Tính chất Một từ nhiều nghĩa

có thể thuộc nhiều cặp từ trái nghĩa khác nhau.

thể đối, tạo hình tượng tương phản, gây ấn tượng mạnh, làm cho lời nói thêm sinh động.

* DẶN DÒ

1 Nội dung bài học:

- Học thuộc ghi nhớ, xem lại các ví dụ và bài tập.

- Tìm các cặp từ trái nghĩa được sử dụng để tạo hiệu quả diễn đạt trong một số văn bản đã học.

- Hoàn thành các bài tập vào vở.

2 Chuẩn bị bài mới:

- Lập lại dàn ý của bài viết TLV số 2 chuẩn bị cho tiết sau trả bài.