Quản trị cung ứng giống cây cà phê tại doanh nghiệp tư nhân dịch vụ nông nghiệp ea kmat tỉnh đắk lắk (tt)

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ NGUYỄN THANH HẢI QUẢN TRỊ CUNG ỨNG GIỐNG CÂY CÀ PHÊ TẠI DOANH NGHIỆP TƯ NHÂN DỊCH VỤ NÔNG NGHIỆP... Một trong những vấn đề đó là về nguồn cung cấp giống cây cà ph

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ

NGUYỄN THANH HẢI

QUẢN TRỊ CUNG ỨNG GIỐNG CÂY CÀ PHÊ TẠI DOANH NGHIỆP TƯ NHÂN DỊCH VỤ NÔNG NGHIỆP

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ, ĐHĐN

Người hướng dẫn KH: PGS TS NGUYỄN PHÚC NGUYÊN

Phản biện 1: TS LÊ THỊ MINH HẰNG

Phản biện 2: TS LÊ ĐỨC NIÊM

Luận văn đã được bảo vệ trước Hội đồng chấm Luận văn tốt nghiệp Thạc sĩ Quản trị kinh doanh họp tại Trường Đại học Tây Nguyên vào ngày 13 tháng 8 năm 2017

Có thể tìm hiểu luận văn tại:

- Trung tâm Thông tin - Học liệu, Đại học Đà Nẵng

- Thư viện trường Đại học Kinh tế, Đại học Đà Nẵng

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết đề tài

Quản trị chuỗi cung ứng là một nội dung quan trọng trong các doanh nghiệp Quản trị chuỗi cung ứng tốt sẽ giúp doanh nghiệp sống khỏe hơn trong môi trường cạnh tranh khốc liệt, gia tăng lợi nhuận và phục vụ tốt hơn cho người tiêu dùng và đó cũng là điều quan trọng nhất của doanh nghiệp

DN tư nhân dịch vụ nông nghiệp Ea Kmat tỉnh Đắk Lắk là DN hoạt động sản xuất kinh doanh dịch vụ nông nghiệp Trong đó, kinh doanh giống cây cà phê là hoạt động kinh doanh chủ lực của DN Xác định tầm quan trọng trong công tác quản trị cung ứng giống cây

cà phê quyết định đến mục tiêu xã hội, mục tiêu kinh tế mà DN đã đề

ra cho nên trong những năm qua, DN đã chú trọng vào việc quản trị cung ứng giống cây cà phê Tuy nhiên, công tác quản trị cung ứng giống cây cà phê đã được DN quan tâm, chú trọng nhưng vẫn còn nhiều vấn đề khó khăn Một trong những vấn đề đó là về nguồn cung cấp giống cây cà phê cho DN vì trong thời gian gần đây, hộ gia đình, vườn ươm, CT cung ứng giống cây cà phê đang có xu hướng cung cấp lượng hàng không đúng tiêu chuẩn làm ảnh hưởng khá lớn đến hình ảnh, uy tín và hoạt động kinh doanh của DN Chính vì vậy, tìm

và lựa chọn nhà cung cấp giống cây cà phê là hoạt động quan trọng trong quản trị cung ứng giống cây cà phê của DN Cho nên trong đề này tập trung vào vấn đề là làm thế nào để tìm và lựa chọn nhà cung cấp giống cây cà phê chất lượng cho DN Nhận thức được tầm quan

trọng của hoạt động này tôi xin chọn đề tài: "Quản trị cung ứng giống cây cà phê tại doanh nghiệp tư nhân dịch vụ nông nghiệp

Ea Kmat tỉnh Đắk Lắk" làm hướng nghiên cứu cho luận văn tốt

nghiệp của mình

2 Mục tiêu nghiên cứu

- Hệ thống hóa những lý luận cơ bản về chuỗi cung ứng và quản trị chuỗi cung ứng nhằm vận dụng vào việc tìm và lựa chọn nhà cung cấp giống cây cà phê tốt cho DN tư nhân dịch vụ nông nghiệp Ea Kmat tỉnh Đắk Lắk

- Đánh giá thực trạng công tác tìm và lựa chọn nhà cung cấp trong việc quản trị cung ứng giống cây cà phê tại DN tư nhân dịch vụ nông nghiệp Ea Kmat tỉnh Đắk Lắk

- Đề xuất một số giải pháp hoàn thiện công tác tìm và lựa chọn NCU nhằm nâng cao hiệu quả công tác quản trị cung ứng giống cây

cà phê tại DN tư nhân dịch vụ nông nghiệp Ea Kmat tỉnh Đắk Lắk

3 Đối tượng, phạm vi nghiên cứu

3.1 Đối tượng nghiên cứu

Nghiên cứu về việc tìm và lựa chọn nhà cung cấp trong hoạt động quản trị cung ứng giống cây cà phê của DN tư nhân dịch vụ nông nghiệp Ea Kmat tỉnh Đắk Lắk

3.2 Phạm vi nghiên cứu

- Về nội dung: Đề tài tập trung nghiên cứu về việc tìm và lựa chọn nhà cung cấp giống cây cà phê trong hoạt động quản trị cung ứng giống cây cà phê tại DN tư nhân dịch vụ nông nghiệp Ea Kmat tỉnh Đắk Lắk

- Về không gian: Đề tài thực hiện nghiên cứu trong không gian

DN tư nhân dịch vụ nông nghiệp Ea Kmat tỉnh Đắk Lắk

- Về thời gian: Hoạt động quản trị cung ứng tại DN từ năm 2014 đến năm 2016

4 Phương pháp nghiên cứu

- Phương pháp nghiên cứu tài liệu: thu thập các nguồn tài liệu từ sách, các luận văn đã bảo vệ thành công, các đề tài khoa học về quản

trị chuỗi cung ứng, tìm và lựa chọn nhà cung cấp để hình thành một

hệ thống cơ sở lý luận đầy đủ về hoạt động này

- Phương pháp thống kê mô tả: thu thập số liệu về kết quả hoạt động kinh doanh của DN tư nhân dịch vụ nông nghiệp Ea Kmat giai đoạn 2014 – 2016 để tổng hợp, so sánh, phân tích và thể hiện các số liệu đó trên các bảng biểu, biểu đồ để có được cái nhìn tổng quát về nhu cầu giống cây cà phê trong các năm qua phục vụ cho việc xác định nguồn cung ứng và thực trạng cung ứng giống cây cà phê của

DN

- Phương pháp tổng kết kinh nghiệm: xem xét tính thực tiễn công tác tìm và lựa chọn nhà cung cấp của DN đã thực hiện để đạt được mục tiêu trong hoạt động kinh doanh của mình, từ đó đề xuất những giải pháp cho công tác tìm và lựa chọn nhà cung cấp để nâng cao hiệu quả công tác quản trị cung ứng giống cây cà phê tại DN

6 Tổng quan tài liệu nghiên cứu

CHƯƠNG 1

LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ QUẢN TRỊ CHUỖI CUNG ỨNG, TÌM

VÀ LỰA CHỌN NHÀ CUNG CẤP 1.1 QUẢN TRỊ CHUỖI CUNG ỨNG

1.1.1 Cung ứng và chuỗi cung ứng

Theo quan điểm trước đây, cung ứng được hiểu bao gồm hai chức năng bộ phận là mua và quản lý dự trữ (tồn kho) Đến giai đoạn hiện nay thì “cung ứng” không còn gói gọn trong hai bộ phận chức năng mua và dự trữ nữa mà đã phát triển rộng hơn với nhiều nội dung và xuất hiện thuật ngữ “chuỗi cung ứng” (supply chain) từ những năm 60 của thế kỉ XX

Hình 1.1 Chuỗi cung ứng điển hình

(Nguồn: TS Nguyễn Phúc Nguyên và TS Lê Thị Minh Hằng,

Quản Trị Chuỗi Cung Ứng, NXB Đà Nẵng, 2016)

Trong một chuỗi cung ứng điển hình, nguyên vật liệu có thể được mua từ một hoặc nhiều nhà cung cấp khác nhau; đối với những

Nhà sản xuất linh kiện trung gian

Nhà sản xuất sản phẩm

Chi phí tồn kho

Nhà kho

và trung tâm phân phối

sản phẩm có cấu tạo phức tạp thì các bộ phận có thể được sản xuất ở các nhà sản xuất linh kiện trung gian Sản phẩm sản xuất ra có thể phải lưu kho hoặc thông qua các nhà bán buôn, bán lẻ, rồi mới đến khách hàng cuối cùng

Lợi ích của chuỗi cung ứng

- Lợi ích của chuỗi cung ứng là giảm bớt các trung gian

- Vì có các nhà phân phối trung gian, do vậy nhà sản xuất có thể

bố trí cơ sở sản xuất tại vị trí tốt nhất, mà không phải phụ thuộc nhiều vào vị trí của khách hàng cuối cùng

- Thông qua việc tập trung hoạt động sản xuất ở một cơ sở lớn, nhà sản xuất hưởng lợi từ tính kinh tế nhờ quy mô

Cấu trúc chuỗi cung ứng

1.1.2 Quản trị chuỗi cung ứng

Trong một chuỗi cung ứng điển hình, doanh nghiệp mua nguyên vật liệu từ một hoặc nhiều nhà cung cấp; các bộ phận, chi tiết hoặc thậm chí sản phẩm sau đó được sản xuất ở một số nhà máy và được vận chuyển đến nhà kho để lưu trữ ở giai đoạn trung gian, cuối cùng đến nhà bán lẻ và khách hàng Do đó, quản trị chuỗi cung ứng là vấn

đề cần bàn

Nội dung của quản trị chuỗi cung ứng

- Thu mua - Tổ chức quá trình sản xuất

- Phân phối - Tồn kho

- Vận tải - Thông tin.

1.2 QUẢN TRỊ CUNG ỨNG

1.2.1 Hoạch định nhu cầu

Hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp chịu ảnh hưởng của nhiều nhân tố khác nhau nhưng có hai nhân tố tác động đến kế hoạch kinh doanh của DN là hoạch định nhu cầu và tìm, lựa chọn NCU

- Dự báo nhu cầu

- Các nguồn thông tin cho dự báo

- Phương pháp dự báo

1.2.2 Thu mua

- Khái niệm thu mua

- Vai trò

- Nội dung của thu mua

+ Xác định nhu cầu thu mua:

+ Tìm và lựa chọn nhà cung cấp:

+ Thương lượng và đặt hàng:

+ Theo dõi và kiểm tra giao nhận hàng:

+ Đánh giá kết quả thu mua:

1.2.4 Đánh giá các nhà cung ứng tiềm năng

Đánh giá khả năng thực hiện của các NCU, theo dõi quá trình thực hiện đơn đặt hàng của các NCU nhằm tìm ra ưu, nhược điểm của từng NCU Hầu hết các tổ chức đều đánh giá các NCU của họ để đảm bảo rằng họ tiếp tục cung cấp dịch vụ làm thỏa mãn mình Hoạt động này được gọi là đánh giá các NCU.[16]

1.2.5 Lựa chọn nhà cung ứng

Lựa chọn nhà cung cấp là một hoạt động diễn ra liên tục để xác định những khả năng cung ứng cần thiết để thực hiện kế hoạch và vận hành mô hình kinh doanh của công ty Đây là hoạt động có tầm quan trọng đặc biệt liên quan đến lựa chọn của năng lực nhà cung cấp: mức phục vụ, thời gian giao hàng đúng thời hạn, hoạt động hỗ trợ kỹ thuật.[16]

1.2.6 Chính sách hỗ trợ các nhà cung ứng

Hỗ trợ nhà cung cấp là bất kỳ hoạt động nào được thực hiện bởi một người mua để cải thiện hiệu suất của một nhà cung cấp hoặc khả năng để đáp ứng nhu cầu của người mua trong ngắn hạn và dài hạn

- Tổ chức mối quan hệ với các NCU

- Những vấn đề thường gặp phải khi hỗ trợ NCU

CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG CÔNG TÁC QUẢN TRỊ CUNG ỨNG GIỐNG CÂY CÀ PHÊ TẠI DOANH NGHIỆP TƯ NHÂN DỊCH VỤ

NÔNG NGHIỆP EA KMAT 2.1 TÌNH HÌNH CƠ BẢN CỦA DOANH NGHIỆP TƯ NHÂN DỊCH VỤ NÔNG NGHIỆP EA KMAT ẢNH HƯỞNG ĐẾN CÔNG TÁC QUẢN TRỊ CUNG ỨNG GIỐNG CÂY CÀ PHÊ 2.1.1 Khái quát về doanh nghiệp tư nhân dịch vụ nông nghiệp Ea Kmat

2.1.2 Các yếu tố nguồn lực của DN

Lao động:

Tính đến nay, tổng số cán bộ, nhân viên, lao động của DN là

106 người, trong đó văn phòng và các bộ phận nghiệp vụ tại DN là

34 cán bộ, bộ phận sản xuất có 72 công nhân Trong đó: Thạc sỹ: 01 người; Đại học, kỹ sư: 14 người; Cao đẳng, trung cấp: 19 người; Công nhân sản xuất là lao động phổ thông cư trú tại địa phương Trong giai đoạn từ năm 2014 - 2016, DN đã tuyển dụng 15 người để đáp ứng yêu cầu kinh doanh giống cây cà phê Cụ thể: năm

2015 tuyển dụng thêm 7 người, năm 2016 tuyển dụng thêm 8 người

Nguồn vốn

Tổng số vốn chủ sở hữu của DN khoảng 30 tỷ đồng Tài sản ngắn hạn là 21,8 tỷ đồng, tài sản dài hạn là 18,2 tỷ (tài sản cố định) Nguồn vốn chủ sở hữu liên tục gia tăng trong giai đoạn từ năm 2014

- 2016, từ 41,26% (năm 2014) lên 69,11% (năm 2015) lên 73,56% (năm 2016) Hiện nay, tỷ trọng vốn chủ sở hữu của DN ở mức cao chứng tỏ DN có khả năng tự chủ về mặt tài chính Mặt khác, nguồn vốn vay có xu hướng giảm làm cho năng lực tự chủ tài chính của DN càng thêm mạnh

Chiến lược kinh doanh của DN

Trong giai đoạn 2015 - 2020, phấn đấu trở trành một doanh nghiệp

có uy tín, danh tiếng trên thị trường cung cấp giống cây cà phê Đồng thời, tăng cường năng lực của DN trong việc cung cấp giống cây cà phê cho người mua Đảm bảo khả năng cung cấp 4 triệu cây/năm, giảm tỷ lệ giống cây cà phê không đạt tiêu chuẩn dưới 3% Phấn đấu doanh thu hằng năm khoảng 16 tỷ đồng

2.1.3 Hoạt động kinh doanh giống cây cà phê của DN

Hoạt động kinh doanh giống cây cà phê của DN

Hiện nay, để phù hợp với thổ nhưỡng trên địa bàn và nhu cầu của khách hàng, DN tập trung vào kinh doanh giống cây cà phê TR4, TR5 và TR9 Trong đó, giống cây cà phê TR4 là nguồn giống được nhiều khách hàng lựa chọn nhất

Hình 2.2 Quy trình kinh doanh giống cây cà phê

(Nguồn: phòng Kế hoạch - Kinh doanh)

Tiêu chuẩn cây cà phê xuất vườn bán cho người mua

Cây cà phê đủ tiêu chuẩn xuất vườn thì tiến hành xuất bán cho người mua Tiêu chuẩn xuất vườn do DN căn cứ các quy định của cơ quan chức năng

Chăm sóc

Khảo sát tiêu chuẩn

Cà phê xuất vườn Khách hàng

Bảng 2.4 Tiêu chuẩn cà phê xuất vườn

Tỷ lệ rể thẳng đạt 99%

Phương pháp chọn mẫu ngẫu nhiên và kiểm tra

(Nguồn: phòng Kỹ thuật - Vật tư)

2.1.4 Kết quả kinh doanh giống cây cà phê của DN

Thu mua giống cây cà phê

Trong kinh doanh, thu mua giống cây cà phê là một trong những hoạt động quan trọng đóng góp vào thành công kinh doanh giống cây

cà phê của DN Những năm gần đây, khi tình hình kinh doanh của

DN ngày càng mở rộng thì hoạt động thu mua ngày càng được DN

chú trọng và quan tâm hơn

Trong giai đoạn từ năm 2014 đến năm 2016, bình quân hằng năm DN thu mua hơn 3,5 triệu cây giống cà phê Từ bảng số liệu cho thấy, những năm qua, với NCU là hộ gia đình, vườn ươm thì DN luôn ký hợp đồng cung ứng với số lượng cố định Với NCU là CT thì trong giai đoạn 2014 - 2016 có số lượng cung ứng khác nhau Điều này xuất phát từ những yếu tố về thời tiết, khí hậu, giá cả thị trường dẫn đến sự biến động về số lượng Trong giai đoạn 2014 - 2016 thì hộ gia đình là NCU giống cà phê chính cho DN với tỷ lệ trên 50% trong tổng số giống cây thu mua của DN, còn lại là các NCU vườn ươm và CT

Giống cây cà phê không đạt tiêu chuẩn trong giai đoạn 2014

- 2016

Giống cây cà phê không đạt tiêu chuẩn là những cây không đảm bảo tiêu chuẩn để xuất vườn bán cho người mua hoặc những cây cà phê đảm bảo tiêu chuẩn nhưng người mua không đồng ý mua do nhận thấy cây cà phê không có khả năng sinh trưởng, phát triển tốt Trong giai đoạn 2014 - 2016, cây giống cà phê sau khi thu mua

từ các NCU và tiến hành chăm sóc để xuất bán thì có rất nhiều cây giống cà phê không đảm bảo tiêu chuẩn làm cho DN phải chịu một khoản chi phí khá lớn và ảnh hưởng không nhỏ đến tình hình kinh doanh của DN

Năm 2014, tỷ lệ giống cây cà phê thu mua từ các vườn ươm không đạt tiêu chuẩn xuất vườn chiếm tỷ lệ cao nhất với 7,05%, tiếp theo là đến hộ gia đình với 6,47% và cuối cùng là CT với tỷ lệ là 3,94% Với tỷ lệ này, cho thấy các đơn vị cung ứng một lượng giống cây cà phê không đạt tiêu chuẩn chiếm tỷ lệ rất lớn

Bảng 2.6 Số lượng cây cà phê không đạt tiêu chuẩn năm 2014

Xuất bán (cà phê

đạt tiêu chuẩn xuất vườn)

Cà phê không đạt tiêu chuẩn

(Nguồn: phòng Kế hoạch - Kinh doanh)

Năm 2015, tỷ lệ giống cây cà phê thu mua từ các hộ gia đình không đạt tiêu chuẩn chiếm tỷ lệ cao với 7,71%, tiếp theo là đến CT với 5,17% và cuối cùng là vườn ươm với tỷ lệ là 4,96% Như vậy, hộ

gia đình đang có xu hướng cung ứng giống cà phê kém chất lượng ngày càng tăng

Năm 2016, tỷ lệ giống cây cà phê thu mua từ các hộ gia đình không đạt tiêu chuẩn xuất vườn chiếm tỷ lệ cao nhất với 8,86%, tiếp theo là đến vườn ươm với 7,19% và cuối cùng là CT với tỷ lệ là 4,36% Các chỉ số trên cho thấy NCU hộ gia đình, vườn ươm có xu hướng cung cấp giống cây cà phê kém chất lượng ngày càng tăng Nhìn chung những năm qua, tình hình cà phê không đạt chuẩn

có tỷ lệ khá cao Điều này ảnh hưởng không nhỏ đến tình hình sản xuất kinh doanh, uy tín của DN Thực tế hiện nay, không chỉ DN mà các đơn vị kinh doanh giống cây cà phê khác vẫn gặp phải tình trạng cây cà phê kém chất lượng, nên việc quản trị cung ứng giống cây cà phê nhằm tìm kiếm và lựa chọn NCU giống cây cà phê chất lượng được nhiều đơn vị quan tâm và đặt lên hàng đầu

Bảng 2.9 So sánh tỷ lệ % cây cà phê không đủ tiêu chuẩn xuất

vườn giai đoạn 2014 - 2016

2015

Tỷ lệ % năm

2016

Năm 2015/2014

Năm 2016/2015

Tỷ lệ % (+/-)

Tỷ lệ % (+/-) Giống cây

Như vậy, tình hình NCU của DN trong giai đoạn từ năm 2014 -

2016 có tỷ lệ giống cà phê kém chất lượng khá lớn, chất lượng không đảm bảo làm cho DN mất khoản chi phí khá lớn và ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động kinh doanh của DN Về dài hạn, chất lượng giống

cà phê không đảm bảo sẽ ảnh hưởng đến uy tín, thương hiệu của DN;

vì vậy vấn đề lựa chọn nhà cung cấp luôn là vấn đề đặt ra để đảm bảo uy tín, thương hiệu của DN

Kết quả kinh doanh giống cây cà phê của DN

Trong những năm qua, khách hàng chủ yếu của DN là nông dân trên địa bàn tỉnh tiêu thụ với tỷ lệ ưu thế Dù rằng, DN còn xuất bán cho các doanh nghiệp sản xuất cà phê trên địa bàn tỉnh nhưng không đáng kể Vì KH chủ yếu của DN là những người nông dân, nên DN đặc biệt quan tâm và chú trọng đến chất lượng cây giống cà phê trên

cơ sở phải có được những NCU giống cây cà phê uy tín, chất lượng

Bảng 2.10 Tình hình tiêu thụ giống cây cà phê của DN

(Nguồn: phòng Kế hoạch - Kinh doanh)

Qua bảng trên cho ta thấy: giai đoạn 2014 - 2016 khách hàng thu mua giống cây cà phê của DN chủ yếu là người nông dân với mức bình quân hằng năm chiếm trên 97,1%, còn lại là các doanh nghiệp sản xuất cà phê chiếm không đáng kể Với kết quả như vậy cho thấy, DN đã từng bước tạo dựng lòng tin của người nông dân