V n b n: "B p l a " - B ng Vi t ă ả ế ử ằ ệ
* Gi i thi u bài h c: ớ ệ ọ Quê h n g , gia ì nh, làng xóm là nh ng k ni m p , bình d và thân ươ đ ữ ỉ ệ đẹ đẽ ị thu c v i nh ng ai xa quê i v i T Hanh, quê h n g là làng chài ven bi n “n c bao vây ộ ớ ữ Đố ớ ế ươ ể ướ cách bi n n a ngày sông” V i ể ử ớ Đỗ Trung Quân thì “quê h n g là chùm kh ng t – Quê h n g làươ ế ọ ươ con di u bi c”… Nh ng riêng v i B ng Vi t, quê h n g c a ông ề ế ư ớ ằ ệ ươ ủ được g i v b ng hình n h b pợ ề ằ ả ế
l a m c m c, gi n d Ngh v b p l a là ngh v bà, ngh v quá kh tu i th y khó nh c, v t ử ộ ạ ả ị ĩ ề ế ử ĩ ề ĩ ề ứ ổ ơ đầ ọ ấ
v ả
I – Tìm hi u chung: ể
1 Tác gi : ả
- B ng Vi t, tên khai sinh Nguy n Vi t B ng, sinh n m 1941.ằ ệ ễ ệ ằ ă
- Quê: Th ch Th t, Hà Tây ( Hà N i)ạ ấ ộ
- Làm th t u nh ng n m 60 c a TK XX và thu c l p nhà th tr tr n g thành trong th i kì ơ ừđầ ữ ă ủ ộ ớ ơ ẻ ưở ờ kháng chi n ch ng M ế ố ĩ
- Th B ng Vi t trong tr o, m t mà, tràn y c m xúc, ơ ằ ệ ẻ ượ đầ ả đề tài th th n g i vào khai thác nh ngơ ườ đ ữ
k ni m, nh ng kí c th i th u và g i nh ng c m tu i tr ỉ ệ ữ ứ ờ ơ ấ ợ ữ ướ ơ ổ ẻ
- Tác ph m tiêu bi u:ẩ ể H n g cây b p l a (th in chung v i L u Quang V ), Nh ng g n g ư ế ử ơ ớ ư ũ ữ ư
m t,nh n g kho ng tr i(1973),Cát sáng(1983)… ặ ữ ả ờ
2 Tác ph m: ẩ
a Hoàn c nh sáng tác: ả
- Sáng tác n m 1963, khi nhà th a ng là sinh viên theo h c ngành Lu t t i n c Ngaă ơ đ ọ ậ ạ ướ
- In trong t pậ “H n g cây – b p l a ”ươ ế ử – t p th u tay c a B ng Vi t in chung v i L u Quang ậ ơ đầ ủ ằ ệ ớ ư
V ũ
- Nhà th k l i:ơ ể ạ “Nh ng n m u theo h c lu t t i ây tôi nh nhà kinh kh ng Tháng 9 bên ó ữ ă đầ ọ ậ ạ đ ớ ủ ở đ
tr i se se l nh, bu i sáng s n g khói th n g bay m m m t t , ngoài c a s , trên các vòm ờ ạ ổ ư ư ờ ờ ặ đấ ử ổ cây, g i nh c nh mùa ô ng quê nhà M i bu i d y s m i h c, tôi hay nh n khung c nh ợ ớ ả đ ở ỗ ổ ạ ớ đ ọ ớ đế ả
m t b p l a thân quen, nh l i hình n h bà n i l i c i d y s m n u n i xôi, lu c c khoai, c s n ộ ế ử ớ ạ ả ộ ụ ụ ạ ớ ấ ồ ộ ủ ủ ắ cho c nhà” ả
b B c c: ố ụ
- Bài th m ra hình nh b p l a, g i nh ng k ni m tu i th s ng bên bà T k ni m, a cháu ơ ở ả ế ử ợ ữ ỉ ệ ổ ơ ố ừ ỉ ệ đứ nay ã tr n g thành suy ng m, th u hi u cu c i bà, v l s ng c a bà Cu i cùng, trong hoàn đ ưở ẫ ấ ể ộ đờ ề ẽ ố ủ ố
c nh xa cách, a cháu g i n i nh mong ả đứ ử ỗ ớ được g pặ bà
- B c c bài th i theo m ch c m xúc: h i t n g =>hi n t i, k ni m =>suy ng m L a ch n b ố ụ ơ đ ạ ả ồ ưở ệ ạ ỉ ệ ẫ ự ọ ố
c c nh th là thích h p v i vi c kh c ho k ni m tu i th B c c ó còn cho th y hình n h c aụ ư ế ợ ớ ệ ắ ạ ỉ ệ ổ ơ ố ụ đ ấ ả ủ
bà kh c sâu vào tâm kh m c a ng i cháu, thành ch d a tinh th n ắ ả ủ ườ ỗ ự ầ để ng i cháu tr n g ườ ưở thành
- B c c chia 4 ph n:ố ụ ầ
+ Kh th u : Hình nh b p l a kh i ngu n cho dòng h i t n g , c m xúc v bà.ổ ơ đầ ả ế ử ơ ồ ồ ưở ả ề
+ Ba kh th ti p: ( Ti p… n … ”ni m tin dai d ng): H i t n g nh ng k ni m tu i th s ng bên ổ ơ ế ế đế ề ẳ ồ ưở ữ ỉ ệ ổ ơ ố bà
+ Kh ti p: ( Ti p… n … ” b p l a!”):ổ ế ế đế ế ử Suy ng m c a ng i cháu v bà, v hình n h b p l a.ẫ ủ ườ ề ề ả ế ử + Kh cu i: N i nh bà, nh quê h n g khôn nguôi, da di t.ổ ố ỗ ớ ớ ươ ế
c Hình n h trong bài th : ả ơ
Trong bài th có hai hình n h n i b t, g n bó m t thi t v i nhau, v a tách b ch, v a nhòe l n ơ ả ổ ậ ắ ậ ế ớ ừ ạ ừ ẫ trong nhau,t a sáng bên nhau ó là hình n h ng i bà và b p l a Vì sao trong dòng h i t n g ỏ Đ ả ườ ế ử ồ ưở
và suy ngh c a nhà th , hai hình n h y l i luôn g n bó, song hành, n g hi n?ĩ ủ ơ ả ấ ạ ắ đồ ệ Vì bà luôn hi n ệ
di n cùng b p l a Bên b p l a là bóng hình bà Bà nhóm b p l a m i sáng, m i chi u và su t ệ ế ử ế ử ế ử ỗ ỗ ề ố
c cu c i trong t ng c nh ng : t nh ng ngày khó kh n gian kh n lúc bình yên B p l a ả ộ đờ ừ ả ộ ừ ữ ă ổ đế ế ử còn là bi u t n g giàu ý ngh a: nó là bi u hi n c th và y g i c m v s t o t n, ch m sóc, ể ượ ĩ ể ệ ụ ể đầ ợ ả ề ự ả ầ ă
Trang 2và yêu th n g c a ng i bà dành cho cháu con.B p l a là tình bà m n ng B p l a là tay bà ươ ủ ườ ế ử ấ ồ ế ử
ch m chút B p l a g n v i bao v t v , c c nh c i bà Ngày ngày bà nhóm b p l a là nhóm ă ế ử ắ ớ ấ ả ự ọ đờ ế ử lên s s ng ni m vui, tình yêu th n g , ni m tin, và hi v ng cho cháu con, cho m i ng i ự ố ề ươ ề ọ ọ ườ
II – c – hi u v n b n: Đọ ể ă ả
1 Hình n h b p l a kh i ngu n cho dòng h i t n g , c m xúc v bà ả ế ử ơ ồ ồ ưở ả ề
M t b p l a ch n v n s n g s m ộ ế ử ờ ờ ươ ớ
M t b p l a p iu n ng ộ ế ử ấ ồ đượ m
Cháu th n g bà bi t m y n ng m a ươ ế ấ ắ ư
- Ba ti ngế “m t b p l a” ộ ế ử được nh c l i hai l n, tr thành i p khúc m u bài th v i gi ng i uắ ạ ầ ở đệ ở đầ ơ ớ ọ đệ sâu l ng, kh ng n h hình n h“b p l a” nh m t d u n không bao gi phai m trong tâm t n g ắ ẳ đị ả ế ử ư ộ ấ ấ ờ ờ ưở
c a nhà th ủ ơ
- “B p l a ch n v n s n g s m”ế ử ờ ờ ươ ớ là hình n h quen thu c i v i m i gia ì nh Vi t Nam tr c ả ộ đố ớ ỗ đ ệ ướ
ây m i bu i s m mai Hình n h b p l a th t m áp gi a cái l nh ch n v n
đ ỗ ổ ớ ả ế ử ậ ấ ữ ạ ờ ờ “s n g s m”,th t ươ ớ ậ thân th n g v i bao tình c mươ ớ ả “ p iu n ng ấ ồ đượm ”
+ T láy“ch n v n”ừ ờ ờ r t th c nh g i nh , g i th n g n dáng hình b p bùng, ch p ch n c a ấ ự ư ợ ớ ợ ươ đế ậ ậ ờ ủ
ng n l a trong kíọ ử c ứ
+ T láy “ p iu”ừ ấ g i bàn tay kiên nh n, khéo léo và t m lòng chi chút c a ng i nhóm l a, l i r t ợ ẫ ấ ủ ườ ử ạ ấ chính xác v i công vi c nhóm b p c th ớ ệ ế ụ ể
- R t t nhiên, hình n h b p l a ã làm tr i d y tình yêu th n g : “Cháu th n g bà bi t m y ấ ự ả ế ử đ ỗ ậ ươ ươ ế ấ
n ng m a” Tình th n g tràn y c a cháu ã ắ ư ươ đầ ủ đ được b c l m t cách tr c ti p và gi n d n g ộ ộ ộ ự ế ả ị Đằ sau s gi n d y là c m t t m lòng, m t s th u hi u n t n cùng nh ng v t v , nh c nh n, ự ả ị ấ ả ộ ấ ộ ự ấ ể đế ậ ữ ấ ả ọ ằ lam l c a i bà.ũ ủ ờđ
=>Ba câu th m u ã di n t c m xúc ang dâng lên cùng v i nh ng kí c , h i t n g c a ơ ở đầ đ ễ ả ả đ ớ ữ ứ ồ ưở ủ tác gi v b p l a, v bà, là s khái quát tình c m c a ng i cháu v i cu c i lam l c a ng iả ề ế ử ề ự ả ủ ườ ớ ộ đờ ũ ủ ườ bà
2 H i t n g nh n g k ni m tu i th s n g bên bà: ồ ưở ữ ỉ ệ ổ ơ ố
*B n kh th t n g n g v i ba k ni m c a kho ng th i th u c a nhà th s ng bên bà ó là ố ổ ơ ươ ứ ớ ỉ ệ ủ ả ờ ơ ấ ủ ơ ố Đ
nh ng k ni m bên b p l a và bên ng i bà kính yêu o n th th m thía b i s k t h p hài hòaữ ỉ ệ ế ử ườ Đ ạ ơ ấ ở ự ế ợ
gi a bi u c m v i miêu t , t s v i tr tình.ữ ể ả ớ ả ự ự ớ ữ
a K ni m tu i th bên c nh bà là cu c s ng có nhi u gian kh , thi u th n nh c nh n: ỉ ệ ổ ơ ạ ộ ố ề ổ ế ố ọ ằ
Lên b n tu i cháu ã quen mùi khói ố ổ đ
N m y là n m ó i mòn ó i m i ă ấ ă đ đ ỏ
B i á nh xe khô r c ng a g y ố đ đ ạ ự ầ
Ch nh khói hun nhèm m t cháu ỉ ớ ắ
Ngh l i n gi s ng m i còn cay ĩ ạ đế ờ ố ũ
- Tu i th y có bóng e n ghê r n c a n n ó i n m 1945 H n hai tri u ng i dân Vi t Nam ch tổ ơ ấ đ ợ ủ ạ đ ă ơ ệ ườ ệ ế
ói vì chính sách cai tr dã man c a gi c Nh t, gi c Pháp Ng i s ng thì “d t d nh nh ng
bóng ma” Cái ó i c h ã ám n h trong v n ch n g Vi t Nam m t th i, ó i n n i ph i n tđ ơ ồ đ ả ă ươ ệ ộ ờ đ đế ỗ ả ă đấ sét (trong v n Ngô T t T ), nh ng tr n tr v mi ng n luôn d n v t trang vi t c a Nam Cao… ă ấ ố ữ ă ở ề ế ă ằ ặ ế ủ
n n i nhà th Ch Lan Viên ã t ng t ng k t trong m t câu th a u n : “C dân t c ó i
nghèo trong r m r ”.ơ ạ
- Hình nh “b i á nh xe khô r c ng a g y” c ng ph n nào di n t ả ố đ đ ạ ự ầ ũ ầ ễ ả được hoàn c nh khó kh n, ả ă thi u th n c a gia ì nh tác gi trong cái kh n khó chung c a nh ng ng i lao n g ế ố ủ đ ả ố ủ ữ ườ độ
- ” ó i mòn ó i m i”, “khô r c ng a g y”- nh ng chi ti t th m ch t hi n th c ã tái hi n l i Đ đ ỏ ạ ự ầ ữ ế ơ đậ ấ ệ ự đ ệ ạ hình n h xóm làng x xác,tiêu i u cùng nh ng con ng i ti u t y, v t l n m u sinh Không tr i ả ơ đề ữ ườ ề ụ ậ ộ ư ả qua cái ó i quay, ói qu t thì B ng Vi t ch ng th vi t đ đ ắ ằ ệ ẳ ể ế được nh ng câu th chân th c n th !ữ ơ ự đế ế
- n t n g nh t i v i cháu trong nh ng n m ói kh là mùi khói b p c a bà – mùi khói ã hun Ấ ượ ấ đố ớ ữ ă đ ổ ế ủ đ nhèm m t cháu ắ để đế n bây gi ngh l iờ ĩ ạ “s ng m i còn cay”.ố ũ Cái cay vì khói b p c a c u bé b n ế ủ ậ ố
Trang 3tu i và cái cay b i xúc ổ ở động c a ngủ ười cháu ã trđ ưởng thành khi nh v bà hòa quy n.Quá kh ớ ề ệ ứ
và hi n t i ệ ạ đồng hi n trên nh ng dòng th i u này cho th y, mùi khói b p c a bà có s c ám ệ ữ ơ Đ ề ấ ế ủ ứ
nh, làm lay ng c th ch t và tâm h n cháu
b Nh v nh ng k ni m là nh v b p l a, nh v tình bà trong su t tám n m bên bà: ớ ề ữ ỉ ệ ớ ề ế ử ớ ề ố ă
Tám n m ròng cháu cùng bà nhóm l a ă ử
Tu hú kêu trên nh ng cánh ữ đồ ng xa
Tu hú kêu bà con nh không bà? ớ
Bà hay k chuy n nh ng ngày Hu ể ệ ữ ở ế
Ti ng tu hú sao mà tha thi t th ! ế ế ế
M cùng cha công tác b n không v ẹ ậ ề
Cháu cùng bà, bà b o cháu nghe ở ả
Bà d y cháu làm, bà ch m cháu h c ạ ă ọ
Tu hú i! Ch ng ơ ẳ đế ở n cùng bà
Kêu chi hoài trên nh ng cánh ữ đồ ng xa?
- “Tám n m ròng cháu s ng cùng bà” – tám n m cháu nh n ă ố ă ậ được s yêu thự ương, che ch , ở
dưỡng nuôi tâm h n t t m lòng c a bà Tám n m y, cháu s ng cùng bà v t v , khó kh n ồ ừ ấ ủ ă ấ ố ấ ả ă
nh ng ư đầy tình yêu thương
- Kháng chi n bùng n , “M cùng cha công tác b n không v ”,bà v a là cha, l i v a là m : “bà ế ổ ẹ ậ ề ừ ạ ừ ẹ
b o cháu nghe - Bà d y cháu làm, bà ch m cháu h c” Chính bà là ngả ạ ă ọ ườ đi ã nuôi dưỡng, d y dạ ỗ cháu nên người Bà hay k chuy n nh ng ngày Hu ể ệ ữ ở ế để nh c nh cháu v truy n th ng gia ắ ở ề ề ố ình, v nh ng au th ng m t mát và c nh ng chi n công c a dân t c Bà luôn bên cháu, d y
d , ch m sóc cho cháu l n lên.ỗ ă ớ
-> M t lo t các t ng “bà b o”,”bà d y”,”bà ch m” v a di n t m t cách sâu s c tình thộ ạ ừ ữ ả ạ ă ừ ễ ả ộ ắ ương bao la, s ch m chút h t mình c a ngự ă ế ủ ười bà dành cho cháu, v a th hi n ừ ể ệ được lòng bi t n c a ế ơ ủ cháu đố ới v i bà Tình yêu và kính tr ng bà c a tác gi ọ ủ ả được th hi n th t chân thành, sâu s c: ể ệ ậ ắ
“Nhóm b p l a ngh thế ử ĩ ương bà khó nh c”.ọ
- Bà và b p l a là ch d a tinh th n, là s ch m chút, ùm b c dành cho cháu B p l a c a quê ế ử ỗ ự ầ ự ă đ ọ ế ử ủ
hương, b p l a c a tình bà l i g i thêm m t k ni m tu i th – k ni m g n v i ti ng chim tu hú ế ử ủ ạ ợ ộ ỉ ệ ổ ơ ỉ ệ ắ ớ ế trên đồng quê m i ỗ độ hè v :ề
Ti ng tu hú sao mà tha thi t th ! ế ế ế
Tu hú i! Ch ng ơ ẳ đế ở n cùng bà
Kêu chi hoài trênnh ng cánh ữ đồ ng xa?
o n th khi n ta ch nh nh v “ti ng chim tu hú” c a n s Anh Th : ti ng chim tu hú g n li n
v i hình nh cha già v i nh ng k ni m v m t th i thi u n hoa niên, ti ng chim tu hú len l i ớ ả ớ ữ ỉ ệ ề ộ ờ ế ữ ế ỏ
kh p bài th nh m t âm thanh u n, không bu n mà ti c Còn ây, ti ng chim tu hú bắ ơ ư ộ ẩ ồ ế ở đ ế ước vào
th B ng Vi t nh m t chi ti t ơ ằ ệ ư ộ ế để ợ g i nh c nhà th v nh ng k ni m u th ắ ơ ề ữ ỉ ệ ấ ơ được s ng bên bà ố
Ti ng chim tu hú – âm thanh quen thu c c a làng quê Vi t Nam m i ế ộ ủ ệ ỗ độ hè v , báo hi u mùa lúa ề ệ chín vàng đồng, v i chín ả đỏ cây Ti ng chim nh gi c giã, nh kh c kho i m t i u gì da di t ế ư ụ ư ắ ả ộ đ ề ế khi n lòng ngế ườ ỗ ậi tr i d y nh ng hòa ni m, nh mong Ph i ch ng ó chính là ti ng ữ ệ ớ ả ă đ ế đồng v ng ọ
c a ủ đất tr i ờ để an i, s chia v i cu c ủ ẻ ớ ộ đời lam l c a bà? Câu h i tu t “Tu hú i ch ng ũ ủ ỏ ừ ơ ẳ đế ởn cùng bà – Kêu chi hòa trên nh ng cánh ữ đồng xa” m i th m thía làm sao, xót xa làm sao! Nó di nớ ấ ễ
t n i lòng da di t c a tác gi khi nh v tu i th , nh v bà.ả ỗ ế ủ ả ớ ề ổ ơ ớ ề
=> Nh ng câu th nh l i ữ ơ ư ờ đối tho i tâm tình, cháu trò chuy n v i bà trong tâm tạ ệ ớ ưởng, cháu trò chuy n v i chim tu hú trong tình yêu thệ ớ ương Và t t c ấ ả đều là s b c b ch c a cháu dành cho ự ộ ạ ủ
người bà kính yêu Hình nh c a bà, hình nh c a b p l a và âm thanh c a chim tu hú vang ả ủ ả ủ ế ử ủ
v ng trong m t không gian mênh mông khi n c bài th nhu m ph s c bàng b c c a không ọ ộ ế ả ơ ố ủ ắ ạ ủ gian hoài ni m, c a tình bà cháu ệ ủ đẹp nh trong chuy n c tích.ư ệ ổ
c Đọ ng l i trong k ni m c a ng ạ ỉ ệ ủ ườ i cháu là:
Trang 4N m gi c ă ặ đố t làng cháy tàn cháy r i ụ
Hàng xóm b n bên tr v l m l i ố ở ề ầ ụ
Đỡ đầ n bà d ng l i túp l u tranh ự ạ ề
Chi ti t th ế ơ đậm ch t hi n th c, thành ngấ ệ ự ữ “cháy tàn cháy r i”ụ em đ đến c m nh n v hình nh ả ậ ề ả làng quê hoang tàn trong khói l a c a chi n tranh Trên cái n n c a s tàn phá h y di t y là s ử ủ ế ề ủ ự ủ ệ ấ ự
c u mang, ùm b c c a xóm làng ư đ ọ ủ đố ới v i hai bà cháu i u khi n cháu xúc Đ ề ế động nh t là m t ấ ộ mình bà già nua, nh bé ã ch ng ch i ỏ đ ố ọ để ả tr i qua nh ng n m tháng gian nan, au kh mà ữ ă đ ổ không h kêu ca, phàn nàn.ề Bà m nh m ,kiên cạ ẽ ường trước hi n th c ác li t.ệ ự ệ Đặc bi t là l i d n ệ ờ ặ cháu c a bà ã làm ng i sáng v ủ đ ờ ẻ đẹp tâm h n c a ngồ ủ ười ph n giàu lòng v tha, giàu ụ ữ ị đức hi sinh:
Mày có vi t th ch k này k n ế ư ớ ể ể ọ
C b o nhà v n ứ ả ẫ đượ c bình yên
V y là bà ã g ng mình gánh vác m i lo toan ậ đ ồ ọ để các con yên tâm công tác Bà không ch là ch ỉ ỗ
d a cho ự đứa cháu th , là i m t a cho các con ang chi n ơ đ ể ự đ ế đấu mà còn là h u phậ ương v ng ữ
ch c cho c ti n tuy n, góp ph n không nh vào cu c kháng chi n chung c a dân t c Tình c m ắ ả ề ế ầ ỏ ộ ế ủ ộ ả
bà cháu hòa quy n trong tình yêu quê hệ ương, T qu c.ổ ố
d Hình nh ng ả ườ i bà và nh ng k ni m n m tháng tu i th luôn g n v i hình nh b p ữ ỷ ệ ă ổ ơ ắ ớ ả ế
l a: ử
R i s m r i chi u l i b p l a bà nhen ồ ớ ồ ề ạ ế ử
M t ng n l a, lòng bà luôn s n ộ ọ ử ủ ẵ
M t ng n l a ch a ni m tin dai d ng… ộ ọ ử ứ ề ẳ
- T hình nh b p l a c th câu trên, tác gi chuy n thành hình nh ng n l a trong lòng bà ừ ả ế ử ụ ể ở ả ể ả ọ ử
Nh th , b p l a không ch ư ế ế ử ỉ được nhen lên b ng nhiên li u c i r m mà còn ằ ệ ủ ơ được nhen lên t ừ
ng n l a c a s c s ng, lòng yêu thọ ử ủ ứ ố ương “luôn s n” trong lòng bà, c a ni m tin vô cùng “dai ủ ẵ ủ ề
d ng”, b n b và b t di t Ng n l a là nh ng k ni m m lòng, là ni m tin thiêng liêng kì di u nângẳ ề ỉ ấ ệ ọ ử ữ ỉ ệ ấ ề ệ
bước cháu trên su t ch ng ố ặ đường dài Ng n l a là s c s ng, lòng yêu thọ ử ứ ố ương, ni m tin mà bà ề truy n cho cháu.ề
- Cùng v i hình tớ ượng “ng n l a”, các t ng ch th i gian:“r i s m r i chi u”, các ọ ử ừ ữ ỉ ờ ồ ớ ồ ề động t ừ
“nhen”, “ s n”, “ch a” ã kh ng nh ý chí,b n l nh s ng c a bà, c ng là c a ngủ ẵ ứ đ ẳ đị ả ĩ ố ủ ũ ủ ười ph n Vi t ụ ữ ệ Nam gi a th i chi n i p ng - n d “m t ng n l a” cùng k t c u song hành ã làm cho gi ng ữ ờ ế Đ ệ ữ ẩ ụ ộ ọ ử ế ấ đ ọ
th vang lên m nh m , ơ ạ ẽ đầy xúc động t hào.ự
=> T hình nh b p l a c th , bài th ã g i ừ ả ế ử ụ ể ơ đ ợ đến ng n l a v i ý ngh a tr u tọ ử ớ ĩ ừ ượng, khái quát
Bà không ch là ngỉ ười nhóm l a, gi l a mà còn là ngử ữ ử ười truy n l a – ng n l a c a s s ng, ề ử ọ ử ủ ự ố
ni m tin cho các th h n i ti p.ề ế ệ ố ế
3 Suy ng m c a ng ẫ ủ ườ i cháu v bà và hình nh b p l a: ề ả ế ử
T nh ng h i từ ữ ồ ưởng v k ni m tu i th s ng bên bà, ngề ỉ ệ ổ ơ ố ười cháu ã suy ng m v bà, v hình đ ẫ ề ề
nh b p l a:
ả ế ử
L n ậ đậ đờ n i bà bi t m y n ng m a ế ấ ắ ư
M y ch c n m r i, ấ ụ ă ồ đế n t n bây gi ậ ờ
Bà v n gi thói quen d y s m ẫ ữ ậ ớ
Nhóm b p l a p iu n ng ế ử ấ ồ đượ m
Nhóm ni m yêu th ề ươ ng khoai s n ng t bùi ắ ọ
Nhóm n i xôi g o m i s chung vui ồ ạ ớ ẻ
Nhóm d y c nh ng tâm tình tu i nh ậ ả ữ ổ ỏ
- N u t ế ừ đầu bài th , hình nh bà và b p l a song hành thì ơ ả ế ử đế đn ây hoà vào làm m t, nhòe l n, ộ ẫ
t a sáng bênỏ nhau
- C m t ch th i gian “ụ ừ ỉ ờ đời bà”, “M y ch c n m”, t láy tấ ụ ă ừ ượng hình “l n ậ đận”, hình nh n d ả ẩ ụ
“n ng m a” -> di n t c m nh n c a nhà th v cu c ắ ư ễ ả ả ậ ủ ơ ề ộ đời gian nan, v t v và s t n t o, ấ ả ự ầ ả đức hi
Trang 5sinh, ch u thị ương,ch u khó c a bà.ị ủ Tình thương yêu tác gi dành cho bà ả được th hi n trong ể ệ
t ng câu ch Tình c m y gi n d , chân thành mà th t sâu n ng thi t tha.ừ ữ ả ấ ả ị ậ ặ ế
- Su t cu c ố ộ đời, bà luôn ch m chút cho cháu c v v t ch t và tinh th n ă ả ề ậ ấ ầ để cháu l n lên Bà là ớ
người nhóm l a, c ng là ngử ũ ười luôn gi cho ng n l a luôn m nóng, t a sáng trong gia ình.ữ ọ ử ấ ỏ đ
- i p ng “nhóm” Đ ệ ữ được nh c l i b n l n v i nh ng ý ngh a phong phú, g i nhi u liên tắ ạ ố ầ ớ ữ ĩ ợ ề ưởng T ừ hành động, bà ã nhóm d y nh ng gì thiêng liêng, cao quý nh t c a con ngđ ậ ữ ấ ủ ười Bà nhóm b p ế
l a m i s m mai là nhóm lên:ử ỗ ớ
+ Tình yêu thương
+ Ni m vui sề ưở ấi m
+ S san s tình làng ngh a xóm.ự ẻ ĩ
+ Nh ng tâm tình, ữ ước v ng c a tu i thọ ủ ổ ơ
-> Nh ng n l a mà bà “ ”, bà “nhen”, bà “gi ”, cháu bi t cách s ng ân ngh a, th y chung, bi t ờ ọ ử ủ ữ ế ố ĩ ủ ế
m lòng ra v i m i ngở ớ ọ ười xung quanh, bi t s chia, g n bó v i xóm làng Ngế ẻ ắ ớ ười cháu yêu bà,
nh hi u bà mà thêm hi u, thêm yêu dân t c mình, nhân dân mình.ờ ể ể ộ
- Trong tâm trí nhà th , b p l a và bà là nh ng gì tuy th t bình d , song n gi u i u cao quý ơ ế ử ữ ậ ị ẩ ấ đ ề thiêng liêng C m xúc dâng trào, tác gi ã ph i th t lên:ả ả đ ả ố
“Ôi kì l và thiêng liêng – b p l a!”.ạ ế ử
Hình nh bà và hình nh b p l a sáng ả ả ế ử đẹp lung linh trong tâm h n nhà th ồ ơ
4 N i nh bà, nh quê h ỗ ớ ớ ươ ng khôn nguôi, da di t ế
Gi cháu ã i xa, có ng n khói tr m tàu, ờ đ đ ọ ă
Có l a tr m nhà, ni m vui tr m ng , ử ă ề ă ả
Nh ng v n ch ng bao gi quên nh c nh : ư ẫ ẳ ờ ắ ở
- S m mai này bà nhóm b p lên ch a ? ớ ế ư
i p t
Đ ệ ừ “tr m”ă m ra m t th gi i r ng l n v i bao i u m i m Tu i th ã lùi xa, ở ộ ế ớ ộ ớ ớ đ ề ớ ẻ ổ ơ đ đứa cháu nhỏ
n m x a gi ã l n khôn, ã ă ư ờ đ ớ đ được ch p cánh bay cao, bay xa ắ đến nh ng chân tr i cao r ng cóữ ờ ộ “ khói tr m tàu”,”l a tr m nhà”,”ni m vui tr m ng ” Tuy th , cháu v n khôn nguôi nh v bà và ă ử ă ề ă ả ế ẫ ớ ề
b p l a quê hế ử ương, nh v góc b p, n i n ng m a hai bà cháu có nhau Cháu s không bao giớ ề ế ơ ắ ư ẽ ờ quên và ch ng th nào quên ẳ ể được vì ó chính là ngu n c i, là n i mà tu i th c a cháu đ ồ ộ ơ ổ ơ ủ được nuôi dưỡng để ớ l n lên t ó Bà và quê hừ đ ương yêu d u là i m t a, là ch d a tinh th n v ng ấ đ ể ự ỗ ự ầ ữ
ch c cho cháu trên m i bắ ỗ ướ đườc ng đời
=> T nh ng suy ng m c a ng ừ ữ ẫ ủ ườ i cháu, bài th bi u hi n m t tri t lí sâu s c: Nh ng gì ơ ể ệ ộ ế ắ ữ thân thi t nh t c a tu i th m i ng ế ấ ủ ổ ơ ỗ ườ đề i u có s c t a sáng, nâng b ứ ỏ ướ c con ng ườ i trong
su t hành trình dài r ng c a cu c ố ộ ủ ộ đờ i Tình yêu đấ t n ướ c b t ngu n t lòng yêu quý ông ắ ồ ừ
bà, cha m , t nh ng gì g n g i và bình d nh t ẹ ừ ữ ầ ũ ị ấ
III – T ng k t: ổ ế
1 N i dung: ộ
“B p l a” c a B ng Vi t là nh ng h i tế ử ủ ằ ệ ữ ồ ưởng và suy ng m c angẫ ủ ười cháu ã trđ ưởng thành, nh ớ
l i nh ng k ni m ạ ữ ỉ ệ đầy xúc động v ngề ười bà vàtình bà cháu Qua ó, b c l nh ng tình c m sâu đ ộ ộ ữ ả
n ng ặ đố ới v i gia ình, quêhđ ương, đấ ướt n c
2 Ngh thu t: ệ ậ
-S k t h p nhu n nhuy n gi a bi u c m và miêu t , t s và bình lu n.ự ế ợ ầ ễ ữ ể ả ả ự ự ậ
-Th th tám ch k t h p v i 7 ch ,9 ch phù h p v i vi c di n t dòng c m xúc và suy ng m ể ơ ữ ế ợ ớ ữ ữ ợ ớ ệ ễ ả ả ẫ
v bà.ề
-Gi ng i u tâm tình, thi t tha, t nhiên, chân thành.ọ đ ệ ế ự
-Sáng t o hình nh b p l a – hình nh v a th c v a mang ý ngh a bi u tạ ả ế ử ả ừ ự ừ ĩ ể ượng