- Biết phân tích kq lai 2 cặp tính trạng của Trực quan,vấn đáp,thuyết trình,hoạt độngnhóm, cánhân Trực quan,vấn đáp,thuyết trình,hoạt độngnhóm, cánhân Năng lựcquan sát,khaithác tàiliệu ,
Trang 1Trờng THCS HỒNG SƠN Tổ: tự nhiên
I.Mục tiêu:
1- Kiến thức:
- Mô tả đợc hình thái, cấu tạo của cơ thể sinh vật thông qua các đại diện của các nhóm sinh vật , thực vật ,động vật và cơ thể ng ời trong mối quan hệ với môi trờng sống.
- Nêu đợc đặc điểm sinh học ,trong đó có chú ý đến tập tính của sinh vật và tầm quan trọng của những sinh vật có giá trị trong nền kinh tế.
- Nêu đợc hớng tiến hoá của sinh vật đồng thời nhận biết sơ bộ về các đơn vị phân loại và hệ thống phân loại của ĐV,TV.
- Trình bày các quy luật cơ bản về sinh lý ,sinh thái , di truyền Nêu đợc cơ sở khoa học của các biện pháp giữ gìn vệ sinh, bảo vệ sức khoẻ ,bảo vệ cân bằng sinh thái, bảo vệ môi trờng và các biện pháp kỹ thuật nhằm nâng cao năng suất ,cải tạo giống vật nuôi cây trồng
Trang 2- Vận dụng đợc kiến thức vào việc nuôi trồng một số cây, con phổ biến ở địa phơng; vào việc giữ vệ sinh cá nhân, vệ sinh cộng đồng ; vào việc giải thích các hiện tợng sinh học thông thờng trong cuộc sống.
- Có kỹ năng học, tự học, sử dụng tài liệu học tập, lập biểu bảng sơ đồ.
- Rèn luyện năng lực t duy: phân tích ,đối chiếu, so sánh ,tổng hợp, khái quát hoá các sự kiện, hiện tợng sinh học.
3- Thái độ:
- Có niềm tin khoa học về bản chất vật chất của các hiện tợng sống và khả năng nhận thức của con ngời
- Có trách nhiệm thực hiện các biện pháp giữ gìn vệ sinh, bảo vệ sức khoẻ cho bản thân, cộng đồng và bảo vệ môi trờng.
- Sẵn sàng áp dụng những tiến bộ KHKT thuộc lĩnh vực sinh học vào trồng trọt ,chăn nuôi ở gia đình và địa phơng.
- Xây dựng ý thức tự giác và thói quen bảo vệ thiên nhiên ,bảo vệ môi tr ờng sống, có thái độ ,hành vi đúng đắn đối với chính sách của Đảng
và Nhà nớc về Dân số, sức khoẻ sinh sản, phòng chống HIV/AIDS , lạm dụng ma tuý và các tệ nạn xã hội
II Ph ơng pháp dạy học
Sinh học là môn khoa học thực nghiệm, các kiến thức sinh học cần đợc hình thành bằng phơng pháp quan sát và thí nghiệm Đồng thời dựa vào các thí nghiệm mô phỏng các sơ đồ khái quát và các bản so sánh.
Cần phát triển những phơng pháp dạy học tích cực Công tác độc lập hoạt động quan sát ,thí nghiệm ,hoạt động trong nhóm nhỏ Đặc biệt là
mở rộng, nâng cao trình độ vận dụng kiểu dạy học đặt và giải quyết vấn đề Dạy phơng pháp học đặc biệt là tự học Tăng cờng năng lực làm việc với SGK và tài liệu tham khảo rèn luyện năng lực tự học.
Dạy học các phơng pháp tích cực theo hớng phát triển các phơng tiện dạy học vì đồ dung dạy học là nguồn dẫn đến kiến thức mới bằng con
đờng khám phá Cần bổ sung tranh ảnh, phản ánh các sơ đồ, minh hoạ các quá trình phát triển, các tổ chức sống Sử dụng băng ,đĩa hình, phần mềm tin học trong việc giảng dạy những cấu trúc, cơ chế hay quá trình sống ở cấp độ tế bào, phân tử và các cấp trên cơ thể.
Những định hớng trên sẽ góp phần đào tạo nên những con ngời năng động , sáng tạo, dễ thích nghi trong cuộc sống lao động sau này Nh vậy , phơng pháp không chỉ là phơng tiện để chuyển tải nội dung mà còn coi là một thành phần học vấn
Trang 3
-PhÇn 2: KÕ ho¹ch gi¶ng d¹y m«n Sinh häc líp 9
Lí thuyết Bài tập Thực hành Ôn tập Kiểm tra Phần I – DI TRUYỀN VÀ BIẾN DỊ
Trang 4-Chương III ADN và gen 05 - 01 - 01
Phần II - SINH VẬT VÀ MÔI TRƯỜNG
I Môc tiªu:
Trang 51- Kiến thức:
- Nắm đợc những tri thức cơ bản về cơ sở vật chất , cơ chế, quy luật của hiện tợng di truyền
- Hiểu đợc mối quan hệ giữa di truyên học v i con ng ới con ng ời và những ứng dụng của nó trong các lĩnh vực công nghệ sinh học, y học và chọn giống
- Giải thích đợc mối quan hệ giữa cá thể với môi trờng thông qua sự tơng tác giữa các nhân tố sinh thái và sinh vật.
- Hiểu đợc bản chấy các khái niệm về quần thể, quần xã, hệ sinh thái và những đặc điểm, tính chất của chúng, dặc biệt là quá trình chuyển hoá vật chất và năng lợng trong hệ sinh thái.
- Phân tích đợc những tác động tích cực, đặc biệt là tác động tiêu cực của con ngời đa đến sự suy thoái của môi trờng, từ đó ý thức đợc trách nhiệm của bản thân với việc bảo vệ môi trờng.
2- Kỹ năng :
- Kỹ năng sinh học : Tiếp tục phát triển kỹ năng quan sát, thí nghiệm Học sinh quan sát đợc tiêu bản dới kính hiển vi, kính lúp, biết làm quen một số thí nghiệm đơn giản để tìm hiểu nguyên nhân của một số hiện tợng, quá trình sinh học hay môi trờng.
- Kỹ năng t duy : Tiếp tục phát triển kỹ năng t duy thực nghiệm – quy nạp, chú trọng phát triển t duy lí luận.
- Kỹ năng học tập : Tiếp tục phát triển kỹ năng học tập, đựăc biệt là tự học: Biết thu thập thông tin, xử lý, lập bảng, biểu , sơ đồ, làm việc cá nhân, làm việc theo nhóm, làm báo cáo nhỏ trình bày trớc lớp.
3- Thái độ :
- củng cố niềm tin vào khoa học hiện đại trong việc nhận thức bản chất và tính quy luật của các hiện tợng sinh học
- Có ý thức vận dụng các tri thức , kỹ năng học đợc vào cuộc sống lao động, học tập.
- Xây dựng ý thức tự giác và thói quenbảo vệ thiên nhiên, bảo vệ môi trờng, có thái độ hành vi đúng đắn đối viới chính sách của Đảng và Nhà nớc
- Cần phát triển các PP tích cực : Công tác độc lập, hoạt động quan sát, thí nghiệm, thảo luận nhóm nhỏ, đặc biệt mở rộng và nâng cao trình độ vận dụng dạy học đặt và giải quyết vấn đề
Trang 6KẾ HOẠCH GIẢNG DẠY MÔN SINH HỌC LỚP 9
Cả năm: 37 tuần (70 tiết) Học kỳ I: 19 tuần (36 tiết)
Học kỳ II: 18 tuần (34 tiết)
Các phương pháp chính được sử dụng
Định hướng phát triển năng lực
Chuẩn bị của GV
Chuẩn bị của HS Chương I: Các
Trang 7- Hiểu được phương pháp phân tích cácthế hệ lai của Menđen, ghi nhớ một sốthuật ngữ và kí hiệu trong DTH.
thuyết trình,hoạt độngnhóm, cánhân
thác tàiliệu ,tranhảnh
- Tranh cáccặp tính trạngtrong tn củaMen đen
Năng lựcquan sát,khaithác tàiliệu ,tranhảnh
- Sơ đồ thụphấn nhân tạotrên hoa đậu
Hà Lan
- Sơ đồ sự ditruyền màuhoa ở đậu HàLan
- Sơ đồ giảithích kết quả
tn lai 1 cặp ttcủa Menđen
Bảngphụ,bảngnhóm
- Nêu được ý nghĩa của quy luật phân liđối với lĩnh vực sản xuất Phân biệt được
sự DT trội không hoàn toàn với di truyềntrội hoàn toàn
- Mô tả được tn lai hai cặp tính trạng củaMenđen
- Biết phân tích kq lai 2 cặp tính trạng của
Trực quan,vấn đáp,thuyết trình,hoạt độngnhóm, cánhân
Trực quan,vấn đáp,thuyết trình,hoạt độngnhóm, cánhân
Năng lựcquan sát,khaithác tàiliệu ,tranhảnh
NL khai thác tài liệu ,tranh ảnh
NL hoạt độngnhóm.tư
- Tranh trộikhông hoàntoàn
- Bảng phụ,
- Tranh vẽ lai
2 cặp tínhtrạng
- Bảng phụ,
, bảng nhom
bảng nhóm
Trang 8- Phát triển kĩ năng quan sát và phân tíchkênh hình.
Trực quan,vấn đáp,thuyết trình,hoạt độngnhóm, cánhân
NL khai thác tài liệu ,tranh ảnh
NL hoạt độngnhóm.tư duy ,tìm tòi
NL thực hành
- Sơ đồ giảithích kết quảthí nghiệm lai
2 cặp tínhtrạng củaMenđen
- Biết vận dụng xác suất để hiểu được tỉ lệ cácloại giao tử và tỉ lệ các kiểu gen trong lai mộtcặp tính trạng
Trực quan,vấn đáp,thuyết trình,hoạt độngnhóm, cánhân
- Đồng kimloại, bảngphụ
Đồng kimloại
NL khai tháctài liệu ,
- Bảng phụ -
Làm bài tập
Trang 9- HS nêu được tính đặc trưng của bộ NST
ở mỗi loài Mô tả đựoc cấu trúc hiển viđiển hình của NST ở kì giữa của nguyênphân
- Hiểu được chức năng của NST đối với
sự di truyền các tính trạng
- Rèn kĩ năng quan sát và phân tích kênhhình
Trực quan,vấn đáp,thuyết trình,hoạt độngnhóm, cánhân
NL khai thác tài liệu ,tranh ảnh
NL hoạt độngnhóm.tưduy ,tìm tòi
- Tranh vẽhình 8.2, H8.3, H 8.4, H8.5
- Bảng phụ
Bảng nhóm
Bài 9: Nguyên
phân 9 - HS nắm được sự biến đổi hình thái NST
(chủ yếu là sự đóng và duỗi xoắn) trongchu kì tế bào
- Trình bày được những biến đổi cơ bản củaNST qua các kì của nguyên phân, ý nghĩacủa nguyên phân
- Tiếp tục phát triển kĩ năng qs và phân tíchkênh hình
Trực quan,vấn đáp,thuyết trình,hoạt độngnhóm, cánhân
NL khai thác tài liệu ,tranh ảnh
NL hoạt độngnhóm.tư duy ,tìm tòi
- Bảng phụ,bảng nhóm
- Tranh vẽchu kì TB
- Tranh vẽ sựbiến đổi hìnhthái NSTtrong chu kìTB
, bảngnhóm
- Tranh vẽchu kì TB,
Trang 10Bài 10: Giảm
phân
10 - Học sinh trình bày được những diễn biến cơ
bản của NST qua các kì của giảm phân I vàgiảm phân II
- Nêu được những điểm khác nhau củatừng kì ở giảm phân I và II
Trực quan,vấn đáp,thuyết trình,hoạt độngnhóm, cánhân
NL khai thác tài liệu ,tranh ảnh
NL hoạt độngnhóm.tư duy ,tìm tòi
Bảng phụ, Tranh phóng
to hình10.máy
chiếu,máytính
bảng nhóm
Bài 11: Phát
sinh giao tử và
thụ tinh
11 - Hiểu quá trình phát sinh giao tử ở động
vật Điểm giống và khác nhau giữa quátrình phát sinh giao tử đực và cái, bản chấtcủa quá trình thụ tinh
- Phân tích được ý nghĩa của các quá trìnhgiảm phân và thụ tinh về mặt di truyền vàbiến dị
Trực quan,vấn đáp,thuyết trình,hoạt độngnhóm, cánhân
NL khai thác tài liệu ,tranh ảnh
NL hoạt độngnhóm.tưduy ,tìm tòi
- Bảng phụ, Máy
chiếu ,máytính
bảng nhóm
Trang 11Bài 12: Cơ chế
xác định giới
tính 12 - Mô tả được một số đặc điểm của NSTgiới tính.
- Trình bày được cơ chế xác định NST giớitính ở người
- Phân tích được ảnh hưởng của các yếu tốmôi trường đến sự phân hoá giới tính
- Tiếp tục phát triển kĩ năng phân tíchkênh hình cho HS
Trực quan,vấn đáp,thuyết trình,hoạt độngnhóm, cánhân
NL khai thác tài liệu ,tranh ảnh
NL hoạt độngnhóm.tưduy ,tìm tòi
- Bảng phụ,
- - Phiếu họctập
Tranhh12.1,2 sgk
bảng nhóm
Bài 13:
Di truyền liên
kết
13 - Hiểu được những ưu thế của ruồi giấm đối
với nghiên cứu DT Mô tả và giải thíchđược thí nghiệm của Moocgan Nêu được ýnghĩa của di truyền liên kết, đặc biệt tronglĩnh vực chọn giống
Trực quan,vấn đáp,thuyết trình,hoạt độngnhóm, cánhân
NL khai thác tài liệu ,tranh ảnh
NL hoạt độngnhóm.tưduy ,tìm tòi
NL khai thác tài liệu ,tranh ảnh
NL hoạt độngnhóm.tư duy
NL thựchành
- Bảng phụ,hộp tiêu bản
- Kính hiển viquang học
Mẫu bài thuhoạch
Chương III:
ADN VÀ
GEN
Bài 15: ADN 15 - Phân tích được TPHH của ADN đặc biệt
là tính đặc thù và đa dạng của nó Mô tả
Trực quan,vấn đáp,
NL khai thác tài liệu ,tranh
- Bảng phụ,
- Mô hình
, bảng nhóm
Trang 12-được cấu trúc không gian của ADN theo
mô hình của J Oatsơn và F Crick
- Phát triển kĩ năng quan sát và phân tíchkênh hình
thuyết trình,hoạt độngnhóm, cánhân
ảnh
NL hoạt độngnhóm.tưduy ,tìm tòi
- Phân tích được các chức năng của ADN
Trực quan,vấn đáp,thuyết trình,hoạt độngnhóm, cánhân
NL khai thác tài liệu ,tranh ảnh
NL hoạt độngnhóm.tưduy ,tìm tòi
- Bảng phụ,
- Mô hình sự
tự nhân đôicủa ADN
- Bảng phụ,
Bài 17: Mối
quan hệ giữa
gen và ARN
17 - Mô tả được cấu tạo và chức năng của
ARN, điểm giống và khác nhau cơ bản giữaARN và ADN
- Trình bày được quá trình tổng hợp ARNđặc biệt là nêu được các nguyên tắc củaquá trình này
- Tiếp tục phát triển kĩ năng quan sát, phântích kênh hình và tư duy phân tích, so
Trực quan,vấn đáp,thuyết trình,hoạt độngnhóm, cánhân
NL khai thác tài liệu ,tranh ảnh
NL hoạt độngnhóm.tưduy ,tìm tòi
- Bảng phụ,
- Mô hìnhphân tử ARN
- Sơ đồ tổnghợp ARN
- bảng nhóm
,
Trang 13sánh
-Bài 18:
Prôtêin
18 - Nêu được thành phần hoá học của
prôtêin, phân tích được tính đặc trưng và
đa dạng của nó
- Mô tả được các bậc cấu trúc của prôtêin
và hiểu được vai trò của nó Nắm được các
cn của prôtêin
Trực quan,vấn đáp,thuyết trình,hoạt độngnhóm, cánhân
NL khai thác tài liệu ,tranh ảnh
NL hoạt độngnhóm.tưduy ,tìm tòi
19 - Nắm được mqh giữa ARN và Pr qua việc
trình bày sự hình thành chuỗi aa Giảithích được mqh trong sơ đồ: gen (1 đoạnphân tử ADN) ARN prôtêin tínhtrạng
Trực quan,vấn đáp,thuyết trình,hoạt độngnhóm, cánhân
NL khai thác tài liệu ,tranh ảnh
NL hoạt độngnhóm.tưduy ,tìm tòi
- Bảng phụ,
- Mô hình sơ
đồ sự hìnhthành chuỗiaa
NL khai thác tài liệu ,tranh ảnh
NL hoạt độngnhóm.tư duy
NL thựchành
- Mô hìnhtháo lắp phân
tử ADN rời
Bảng nhóm
Kiểm tra 1 tiết 21 - Kiểm tra kiến thức của HS từ chương I tới
chương III, đánh giá năng lực học tập của
HS Thấy ưu, nhược điểm của HS giúp GV
Trực quan,vấn đáp,thuyết trình,hoạt động
NL trình bày - Đề kiểm tra
Trang 14
tìm nguyên nhân, điều chỉnh và đề raphương án giải quyết giúp HS học tập tốt.
Phát huy tính tự giác, tích cực của HS
nhóm, cánhân
Trực quan,vấn đáp,thuyết trình,hoạt độngnhóm, cánhân
NL khai thác tài liệu ,tranh ảnh
NL hoạt độngnhóm.tư duy
Bảng phụ,
- Mô hìnhmột số dạngđột biến gen
NL khai thác tài liệu ,tranh ảnh
NL hoạt độngnhóm.tư duy
- Bảng phụ,
- Tranh một
số dạng độtbiến cấu trúcNST
bảng nhóm
-,
Trang 15- Hậu quả của biến đổi số lượng ở từngcặp NST.
Trực quan,vấn đáp,thuyết trình,hoạt độngnhóm, cánhân
NL khai thác tài liệu ,tranh ảnh
NL hoạt độngnhóm.tư duy
- Trình bày được sự hình thành thể đa bội
do nguyên phân, giảm phân Nhận biết ược một số thể đa bội bằng mắt tường quatranh ảnh và có
đ-Trực quan,vấn đáp,thuyết trình,hoạt độngnhóm, cánhân
NL khai thác tài liệu ,tranh ảnh
NL hoạt độngnhóm.tư duy
Trực quan, vấn đáp, thuyết trình, hoạt động nhóm, cá nhân
NL khai thác tài liệu ,tranh ảnh
NL hoạt độngnhóm.tư duy
- Bảng phụ,
Tranh phóng
to thườngbiến
bảng nhóm ảnh thườngbiến
Bài 26:
TH- Nhận biết
một vài dạng
đột biến
27 - Nhận biết 1 số đột biến hình thái ở TV và
phân biệt sự sai khác về hình thái của thân,
lá, hoa, quả, hạt giữa thể lưỡng bội và thể đabội trên tranh, ảnh
- Nhận biết được một số hiện tượng mấtđoạn NST trên ảnh chụp hoặc trên tiêu bản
Trực quan,vấn đáp,thuyết trình,hoạt độngnhóm, cánhân
NL khai thác tài liệu ,tranh ảnh
NL hoạt độngnhóm.tư duy
NL thựchành
- Bảng phụ,
- Các tranhảnh sưu tầm
về các dạnhđột biến ởthực vật
, bảng nhóm
Trang 16hiển vi.
Bài 27:
TH- Quan sát
thường biến
28 - Nhận biết một số thường biến phát sinh ở
một số đối tượng thường gặp qua tranh, ảnh
NL khai thác tài liệu ,tranh ảnh
NL hoạt độngnhóm.tư duy
NL thựchành
- Bảng phụ,
- Tranh ảnh,mẫu vật sưutầm
- Phân biệt đợc 2 TH: sinh đôi cùng trứng vàsinh đôi khác trứng,ý nghĩa của PP nghiêncứu trẻ đồng sinh
Trực quan,vấn đáp,thuyết trình,hoạt động
NL khai thác tài liệu ,tranh ảnh
NL hoạt độngnhóm.tư duy
NL khai thác tài liệu ,tranh ảnh
NL hoạt độngnhóm.tư duy
bảng nhóm ảnh cáctrường hợpsinh đôi
bảng nhóm
Trang 176 ngón tay.
- Trình bày được các nguyên nhân của các tậtbệnh dt và đề xuất được 1 số biện pháp hạn chếphát sinh chúng
nhóm, cánhân
Bài 30:
Di truyền học
với con người
31 - Học sinh hiểu được DTH tư vấn là gì và
nội dung của lĩnh vực này
- Giải thích được cơ sở DTH của việc cấmnam giới lấy nhiều vợ và nữ giới lấy nhiềuchồng Cấm những người có quan hệhuyết thống trong vòng 4 đời kết hôn vớinhau
Trực quan,vấn đáp,thuyết trình,hoạt độngnhóm, cánhân
NL khai thác tài liệu ,tranh ảnh
NL hoạt độngnhóm.tư duy
- Hiểu được kn công nghệ tế bào, nắm
đư-ợc những giai đoạn chủ yếu của công nghệ
tế bào và hiểu được tại sao cần thực hiệncác công nghệ đó
- Trình bày được những ưu điểm của nhângiống vô tính trong ống nghiệm và phư-ơng pháp nuôi cấy mô và tế bào trongchọn giống
Trực quan,vấn đáp,thuyết trình,hoạt độngnhóm, cánhân
NL khai thác tài liệu ,tranh ảnh
NL hoạt độngnhóm.tư duy
- Bảng phụ,
Tranh phóng
to h31
bảng nhóm