Bài 1. Một số khái niệm cơ bản

Bài 1. Một số khái niệm cơ bản tài liệu, giáo án, bài giảng , luận văn, luận án, đồ án, bài tập lớn về tất cả các lĩnh v...

Ngày soạn: 15/ 8/2016 - Ngày dạy: 22/8/2016 Tiết KHDH: 1

Tuần: 1

CHUYÊN ĐỀ 1: MỘT SỐ KHÁI NIỆM CƠ BẢN

Thời lượng: 02 tiết

1 Tên bài học: MỘT SỐ KHÁI NIỆM CƠ BẢN MỘT SỐ KHÁI NIỆM CƠ BẢN (Tiết 1)

2 Mục tiêu:

a) Kiến thức: - Biết các vấn đề cần giải quyết trong một bài tóan quản lí và

sự cần thiết phải có CSDL

- Biết vai trò của CSDL trong học tập và cuộc sống

b) Kĩ năng: - Bước đầu hình thành kĩ năng khảo sát thực tế cho ứng dụng

CSDL

c) Thái độ: - Có ý thức sử dụng máy tính để khai thác thông tin, phục vụ

công việc hàng ngày

d) Xác định nội dung trọng tâm của bài:

- Khái niệm cơ sở dữ liệu

- Vai trò của CSDL trong học tập và cuộc sống

- Các yêu cầu cơ bản đối với hệ CSDL

3 Phương tiện, thiết bị sử dụng, phương pháp

Giáo viên: - SGK, SGV, giáo án, máy vi tính, máy chiếu

Học sinh: - SGK

4 Định hướng phát triển năng lực:

- Năng lực chung: tự học, tự giải quyết vấn đề, tư duy, kỹ năng giao tiếp, hợp tác

- Năng lực chuyên biệt:

5 Tiến trình dạy học

Hoạt động 1: Tìm hiểu bài toán quản lí

a) Chuẩn bị của GV, HS cho HĐ1: Bài toán quản lí

b) Nội dung kiến thức của HĐ1 Bài toán quản lí

- Bài toán quản lí là bài toán phổ biến trong mọi hoạt động kinh tế - xã hội Một xã hội ngày càng văn minh thì trình độ quản lí các tổ chức hoạt động trong

xã hội đó ngày càng cao Công tác quản lí chiếm phần lớn trong các ứng dụng của tin học

- Để quản lý học sinh trong nhà trường, người ta thường lập các biểu bảng gồm các cột, hàng để chứa thông tin cần quản lý

- Một trong những biểu bảng được thiết lập để lưu trữ thông tin về điểm của

hs như sau: (Hình 1 _SGK/4)

Chú ý:

- Hồ sơ quản lí học sinh của nhà trường là tập hợp các hồ sơ lớp

- Trong quá trình quản lí, hồ sơ có thể có những bổ sung, thay đổi hay nhầm lẫn đòi hỏi phải sửa đổi lại

- Việc tạo lập hồ sơ không chỉ đơn thuần là để lưu trữ mà chủ yếu là để khai thác, nhằm phục vụ các yêu cầu quản lí của nhà trường

c) Hoạt động thầy - trò:

Hoạt động 1: Tìm hiểu bài toán

quản lí

Đặt câu hỏi:

Theo em để quản lí thông tin về điểm

của học sinh trong một lớp em nên

lập danh sách chứa các cột nào?

Hoạt động nhóm:

Chia lớp thành 6 nhóm

Giáo viên đánh giá lại kết quả từng

nhóm

Để đơn giản vấn đề cột điểm nên

tượng trưng một vài môn VD: Stt,

hoten, ngaysinh, giới tính, đòan viên,

tóan, lý, hóa, văn, tin

(Dùng máy chiếu minh họa H1

_SGK/4)

Tác dụng của việc quản lí điểm của

học sinh trên máy tính là gì?

HS: Làm theo từng nhóm Suy nghĩ và trả lời câu hỏi ghi ra bảng phụ

Từng nhóm lên treo bảng phụ Đại diện nhóm trưởng trình bày kết quả

Để quản lí thông tin về điểm của học sinh trong một lớp ta cần cột Họ tên, giới tính, ngày sinh, địa chỉ, tổ, điểm toán, điểm văn, điểm tin

Quan sát máy chiếu và trả lời câu hỏi

Dễ cập nhật thông tin của học sinh, lưu trữ khai thác và phục vụ thông tin quản

lí của nhà trường,

d) Năng lực hình thành cho HS sau khi kết thúc hoạt động:

Tự học, tự giải quyết vấn đề, tư duy, kỹ năng giao tiếp, hợp tác

HĐ2: Tìm hiểu các công việc thường gặp khi xử lí thông tin của một tổ chức.

2 Các công việc thường gặp khi xử lí thông tin của một tổ chức.

Công việc quản lí tại mỗi nơi, mỗi lĩnh vực có những đặc điểm riêng về đối tượng quản lí cũng như về phương thức khai thác thông tin Công việc thường gặp khi xử lí thông tin bao gồm: tạo lập, cập nhật và khai thác hồ sơ

a) Tạo lập hồ sơ:

Để tạo lập hồ sơ, cần thực hiện các công việc sau:

- Tùy thuộc nhu cầu của tổ chức mà xác định chủ thể cần quản lí VD: Chủ thể cần quản lí là học sinh,

- Dựa vào yêu cầu quản lí thông tin của chủ thể để xác định cấu trúc hồ sơ VD: ở hình 1, hồ sơ của mỗi học sinh là một hàng có 11 thuộc tính

- Thu thập, tập hợp thông tin cần thiết cho hồ sơ từ nhiều nguồn khác nhau và lưu trữ chúng theo đúng cấu trúc đã xác định VD; hồ sơ lớp dưới, kết quả điểm thi học kì các môn học,

b) Cập nhật hồ sơ:

Thông tin lưu trữ trong hồ sơ cần được cập nhật để đảm bảo phản ánh kịp thời, đúng với thực tế

Một số việc thường làm để cập nhật hồ sơ:

- Sửa chữa hồ sơ;

- Bổ sung thêm hồ sơ;

- Xóa hồ sơ.

c) Khai thác hồ sơ:

Việc tạo lập, lưu trữ và cập nhật hồ sơ là để khai thác chúng, phục vụ cho công việc quản lí

Khai thác hồ sơ bao gồm các công việc chính sau:

- Sắp xếp hồ sơ theo một tiêu chí nào đó phù hợp với yêu cầu quản lí của tổ chức VD: sắp xếp theo bảng chữ cái của tên học sinh, theo điểm của môn học nào đó,

- Tìm kiếm là việc tra cứu các thông tin thỏa mãn một số yêu cầu nào đó VD: tìm họ tên hs có điểm môn Tin cao nhất,

- Thống kê là cách khai thác hồ sơ dựa trên tính toán để đưa ra các thông tin đặc trưng VD: Xác định điểm cao nhất, thấp nhất môn Tin,

- Lập báo cáo là việc sử dụng các kết quả tìm kiếm, thống kê, sắp xếp các

bộ hồ sơ để tạo lập một bộ hồ sơ mới có nội dung và cấu trúc khuôn dạng theo một yêu cầu nào đó VD: danh sách HSG của lớp,

HĐ2: Tìm hiểu các công việc

thường gặp khi xử lí thông tin của

một tổ chức.

Em hãy nêu lên các công việc thường

gặp khi quản lí thông tin của một đối

tượng nào đó? Cho ví dụ cụ thể

Hoạt động nhóm:

Chia lớp thành 6 nhóm

Giáo viên đánh giá lại kết quả từng

nhóm

Mục đích cuối cùng của việc tạo lập,

HS: Làm theo từng nhóm Suy nghĩ và trả lời câu hỏi ghi ra bảng phụ

Từng nhóm lên treo bảng phụ Đại diện nhóm trưởng trình bày kết quả

1 Tạo lập hồ sơ đối tượng cần quản lý

2 Cập nhật hồ sơ như thêm, xóa, sửa

hồ sơ

3 Khai thác hồ sơ như tìm kiếm, sắp xếp, thống kê, tổng hợp, in ấn,…

cập nhật, khai thác hồ sơ là phục vụ

hỗ trợ cho quá trình lập kế hoạch, ra

quyết định xử lí công việc của người

có trách nhiệm

VD: Cuối năm học, nhờ các thống kê,

báo cáo về phân loại học tập mà Hiệu

trưởng ra quyết định thưởng cho

những hs giỏi,

d) Năng lực hình thành cho HS sau khi kết thúc hoạt động:

Tự học, tự giải quyết vấn đề, tư duy, kỹ năng giao tiếp, hợp tác

6 Bảng ma trận kiểm tra các mức độ nhận thức

Mô tả yêu cầu cần đạt ở mỗi MĐ trong bảng sau

Nội dung Nhận biết

MĐ1

Thông hiểu

MĐ2

Vận dụng

MĐ3

Vận dụng cao

MĐ4

1

- Biết các vấn

đề cần giải quyết trong một bài tóan quản lí và sự cần thiết phải

có CSDL

Hiểu được để quản lí thông tin của một bài toán cần có những cột nào

Xác định được các vấn

đề cần giải quyết trong một bài toán

Áp dụng được vào thực tế cần quản lí thông tin về một cơ quan tổ chức nào

đó phức tạp

2 - Biết vai trò

của CSDL trong học tập và cuộc sống

Hiểu được các

thương gặp khi

xử lí thông tin của một tổ chức như: 1

Tạo lập hồ sơ đối tượng cần quản lý

2 Cập nhật hồ

sơ như thêm, xóa, sửa hồ sơ

3 Khai thác hồ

sơ như tìm kiếm, sắp xếp, thống kê, tổng hợp, in ấn,…

Xác định được: Tạo lập hồ sơ, Cập nhật hồ

sơ, Khai thác

hồ sơ

Áp dụng được các thông tin như: 1 Tạo lập hồ sơ đối tượng cần quản lý

2 Cập nhật hồ sơ như thêm, xóa, sửa

hồ sơ

3 Khai thác hồ sơ như tìm kiếm, sắp xếp, thống kê, tổng hợp, in ấn,…

Của một tổ chức nào đó

7 Câu hỏi và bài tập củng cố, dặn dò.

Câu 1: Các công việc thường gặp khi quản lí thông tin của một đối tượng

nào đó?

Câu 2: Lập bảng thứ 1 trên giấy gồm hai cột, cột 1 đặt tên là Tên môn học để

liệt kê tất cả các môn học mà em đang học, cột 2 đặt tên Mã môn học, dùng

ký hiệu 1,2,3 để đặt tên cho từng môn học Đặt tên cho bảng Môn học

Câu 3: Lập bảng thứ 2, gồm các cột sau: Mã học sinh, họ tên, ngày sinh,giới

tính, địa chỉ, tổ Chỉ ghi tượng trưng 5 học sinh Trong đó mỗi học sinh có một mã học sinh duy nhất, có thể đặt A1, A2 Đặt tên bảng DSHS

Câu 4: Lập bảng thứ 3, gồm các cột sau:Mã học sinh, mã môn học, ngày

kiểm tra, điểm Mỗi học sinh có thể kiểm tra nhiều môn Đặt tên là Bảng điểm