Pháp luật trong khám chữa bệnh tại việt nam

Những hành vi vi phạm các quy tắc chung trong một số trường hợp cũng bị cưỡng chế, nhưng không phải là một bộ máy chuyên nghiệp mà là sự cưỡng chế của tập thể xã hội, của c

KHOA Y

BÀI THU HOẠCH MODULE QUẢN LÝ BỆNH VIỆN

PHÁP LUẬT TRONG KHÁM CHỮA BỆNH

TẠI VIỆT NAM

HỒ TUẤN DŨNG MSSV: 125272022

Tp HCM, 07/2017

LỜI CẢM ƠN

Em xin cảm ơn Ban Điều Phối Module và các thầy cô đã tham gia giảng dạy đã mang đến cho em những bài học hữu ích về một khía cạnh khác trong y học, về những điều mới mẻ em chưa được đề cập đến trong những bài giảng hay trong những giờ phút lâm sàng trước đó Những kiến thức về việc quản lý trong bệnh viện về các khía cạnh nhân

sự kinh tế điều phối hoạt động tổ chức… em sẽ xem nó như một sự bổ sung cho những

gì còn thiếu trong balo hành trang bước vào đời sau này của bản thân

MỤC LỤC

DANH SÁCH HÌNH VẼ

Hình 1 Luật khám bệnh, chữa bệnh năm 2009

Hình 2 27 năm mới học xong Bác Sĩ

Hình 3 Hình ảnh thường ngày tại bệnh viện ung bướu TP.Hồ Chí Minh

Hình 4-5 Cơ sở khám chữa bệnh sai phạm

Hình 6 Mổ nhầm chân ở bệnh viện Việt Đức

Hình 7 Bác sĩ trực cấp cứu bị hành hung

CHƯƠNG 1 GIỚI THIỆU

Pháp luật là hệ thống các quy tắc ứng xử do nhà nước ban hành và đảm bảo thực hiện Nó bao hàm hết mọi hoạt động từ hiến pháp, hành chính, tài chính, ngân hàng, đất đai, dân sự, lao động… và trong lĩnh vực y học nói riêng một ngành nghề mang tính xã hội cao, luật pháp khám bệnh chữa bệnh đảm bảo những quyền lợi và nghĩa vụ đối với người bệnh, người khám chữa bệnh, cơ sở khám chữa bệnh… giải quyết các vấn đề sai sót chuyên môn kỹ thuật, khiếu nại tố cáo tranh chấp, để đảm bảo công tác khám chữa bệnh được hiệu quả mang lại lợi ích cộng đồng

Tuy nhiên thực trạng chung hiện nay cũng như trong mọi lĩnh vực khác vấn đề phổ cập kiến thức về luật pháp để chủ thể nắm được quyền lời và nghĩa vụ của mình hoàn toàn khó khăn do vấn đề đào tạo nghành nghề không đề cập đến, người dân thiếu kiến thức cũng như tìm hiểu về luật pháp do vậy đã xảy ra nhiều trường hợp xảy ra trong xã hội mà báo chí đã đăng tin xoay quanh các vấn đề khám chữa bệnh, các cơ sở khám chữa bệnh tư nhân làm trái pháp luật, khám chữa bệnh không giấy phép trái thẩm quyền, dẫn đến việc khám chữa bệnh không hiệu quả gây mất lòng tin người bệnh dẫn đến những sự việc hành hung người khám chữa bệnh…

Vì vậy điều cần thiết là cần áp dụng luật pháp một cách nghiêm minh và giúp mọi người tìm hiểu về quyền lợi và nghĩa vụ bản thân mình có và phải làm để tránh xảy ra những sự việc đáng tiếc Công tác quan trọng nhất đó là giáo dục và truyền thông, sau đó là rà soát quản lý lại những quy định pháp luật tránh kẽ hở cho sự lơi dụng vào những mục đích cá nhân không phù hợp với quy tắc chung

Bài viết này của em đề cập đến vấn đề pháp luật trong khám chữa bệnh và

sự thiếu cập nhật kiến thức này trong đội ngũ khám chữa bệnh lẫn người bệnh lẫn xã hội

CHƯƠNG 2 TỔNG QUAN LÝ THUYẾT

I. PHÁP LUẬT ĐẠI CƯƠNG

1.Nguồn gốc pháp luật

Cùng với sự hình thành nhà nước, pháp luật cũng được hình thành và nhà nước sử dụng nó như là một công cụ để quản lý xã hội, bảo vệ địa vị và quyền lợi cho giai cấp thống trị trong xã hội Trong xã hội nguyên thuỷ, khi chưa có nhà nước và pháp luật, quan hệ giữa các thành viên trong xã hội được điều chỉnh bằng các phong tục, tập quán, tín điều tôn giáo Các phong tục, tập quán, tín điều tôn giáo được lấy làm chuẩn mực, những khuôn mẫu ứng xử chung để tạo cho xã hội có được một trật tự, ổn định Việc thực hiện theo những khuôn mẫu ứng xử chung ấy được mọi người trong xã hội tự giác thực hiện, không có sự cưỡng chế bằng bộ máy bạo lực chuyên nghiệp Những hành vi vi phạm các quy tắc chung trong một số trường hợp cũng bị cưỡng chế, nhưng không phải là một bộ máy chuyên nghiệp mà là sự cưỡng chế của tập thể xã hội, của cộng đồng với người vi phạm để duy trì và bảo vệ trật tự chung trong xã hội.Khi xã hội đã có sự phân hoá thành các giai tầng khác nhau và nhà nước xuất hiện, các phong tục, tập quán,tín điều tôn giáo mang tính chất bình đẳng giữa các thành viên trong xã hội không còn phù hợp với việc bảo vệ địa vị, quyền lợi của giai cấp thống trị Giai cấp thống trị đã thông qua Nhà nước cho phép giữ lại và tiếp tục áp dụng một số các quy tắc được lấy từ phong tục, tập quán, tín điều tôn giáo Như vậy, hệ thống các quy tắc hình thành trên cơ sở kế thừa cũng như tạo ra mới, được nhà nước sử dụng để điều chỉnh các quan hệ xã hội, thiết lập một trật tự, ổn định của xã hội Hệ thống các quy tắc đó được gọi là pháp luật

2.Khái niệm pháp luật

Pháp luật là hệ thống các quy tắc xử sự có tính bắt buộc chung do nhà nước đặt ra và bảo đảm thực hiện, thể hiện ý chí của giai cấp thống trị và nhu cầu tồn tại của xã hội nhằm điều chỉnh các quan hệ xã hội, tạo lập trật tự, ổn định cho sự phát triển xã hội

3.Đặc điểm pháp luật

Tính quy phạm phổ biến:

Được hiểu là tính bắt buộc thực hiện mọi quy định của pháp luật hiện hành đối với mọi cá nhân, tổ chức Bởi vì, pháp luật do cơ quan nhà nước có thẩm quyền ban hành và có giá trị bắt buộc thực hiện đối với moi ngừoi cứ trú trên lãnh thổ nước nước đó và đối với mọi công dân.Thuộc tính này được phân biệt qua các yếu tố biểu hiện như: dự liệu tình huống điển hình, xác định cách hành xử bắt buộc, đưa ra cách xử lý khi không tuân theo Tính xác định chặt chẽ về mặt hình thức:

Đặc trưng của pháp luật là phải rõ ràng, chuẩn xác nội dung của pháp luật bằng các điều khoản, văn bản quy phạm pháp luật và hệ thống văn bản quy phạm pháp luật tương xứng

- Yêu cầu cơ bản để đảm bảo tính xác định chặt chẽ về mặt hình thức của pháp luật cần đáp ứng những yêu cầu sau:

o Xác định mối tương quan giữa nội dung và hình thức của pháp luật

o Chuyển tải một cách chính các những chủ trương chính sách của Đảng sang các phạm trù, cấu trúc pháp lý thích hợp

o Bảo đảm nguyên tắc pháp chế trong hoạt động xây dựng pháp luật

o Mỗi văn bản pháp luật phải xác định rõ phạm vi điều chỉnh, phương pháp điều chỉnh của cơ quan có thẩm quyền ra văn bản

o Phân định phạm vi, mức độ của hoạt động lập pháp Lập quy

Tính cưỡng chế nhà nước:

Để thực hiện, nhà nước đưa vào quy phạm pháp luật tính quyền lực áp đặt đối với mọi chủ thể, bằng cách gắn cho pháp luật tính bắt buộc chung

Nhà nước sử dụng các phương tiện khác nhau để thực hiện pháp luật:

phương pháp hành chính,, kinh tế, tổ chức tư tưởng, tuyên truyền, giáo dục pháp luật và các biện pháp cưỡng chế Việc sử dụng các biện pháp này, biện pháp khác hay kết hợp các biện pháp truỳ vào hoàn cảnh lịch sử cụ thể Biện pháp cưỡng chế chỉ áp dụng khi các biện pháp khác không phát huy tác dụng

Tính hệ thống, tính thống nhất, tính ổn định và tính năng động:

Tất cả các văn bản pháp luật của cơ quan nhà nước cấp dưới phải phù hợp với văn bản pháp luật của cơ quan nhà nước cấp trên và không trái với Hiến pháp

Tất cả các văn bản pháp luật của cơ quan nhà nước cấp dưới phải phù hợp với văn bản pháp luật của cơ quan nhà nước cấp trên và không trái với Hiến pháp

4. Chức năng pháp luật

Chức năng điều chỉnh pháp luật:

Chức năng điều chỉnh của pháp luật thể hiện vai trò và giá trị xã hội của

pháp luật Pháp luật được đặt ra nhằm hướng tới sự điều chỉnh các quan hệ

xã hội Sự điều chỉnh của pháp luật lên các quan hệ xã hội được thực hiện

theo hai hướng: một mặt pháp luật ghi nhận các quan hệ xã hội chủ yếu trong xã hội Mặt khác pháp luật bảo đảm cho sự phát triển của các quan hệ xã hội Như vậy pháp luật đã thiết lập “trật tự” đối với các quan hệ xã

hội, tạo điều kiện cho các quan hệ xã hội phát triển theo chiều hướng nhất định phù hợp với ý chí của giai cấp thống trị, phù hợp với quy luật vận động khách quan của các quan hệ xã hội

Chức năng bảo vệ:

Chức năng bảo vệ là công cụ bảo vệ các quan hệ xã hội mà nó điều

chỉnh Khi có các hành vi vi phạm pháp luật xảy ra, xâm phạm đến các quan hệ xã hội được pháp luật điều chỉnh thì các cơ quan nhà nước có thẩm quyền sẽ áp dụng các biện pháp cưỡng chế được quy định trong bộ

phận chế tài của các quy phạm pháp luật đối với các chủ thể có hành vi vi phạm pháp luật Chẳng hạn hành vi xâm phạm tính mạng sức khoẻ con

người bị xử lý theo Luật hình sự, hnàh vi gây thiệt hại tài sản buộc phải bồi thường theo Luật dân sự

Chức năng giáo dục:

Chức năng giáo dục của pháp luật được thực hiện thông qua sự tác động

của pháp luật vào ý thức của con người, làm cho con người xử sự phù hợp

với cách xử sự được quy định trong các quy phạm pháp luật Việc giáo

dục có thể được thực hiện thông qua tuyên truyền trên các phương tiện thông tin đại chúng, có thể thông qua việc xử lý những cá nhân, tổ chức vi phạm (phạt những hành vi vi phạm giao thông, xét xử những người phạm tội hình sự,…) Xuất phát từ các vấn đề đã phân tích ở trên có thể đưa ra

định nghĩa pháp luật như sau: Pháp luật là hệ thống các quy tắc xử sự

mang tính bắt buộc chung, do nhà nước ban hành hoặc thừa nhận, thể hiện ý chí và bảo vệ lợi ích của giai cấp thống trị trong xã hội, được nhà nước

bảo đảm thực hiện nhằm mục đích điều chỉnh các quan hệ xã hội Pháp luật là công cụ để thực hiện quyền lực nhà nước và là cơ sở pháp lý cho

đời sống xã hội có nhà nước

5.Vai trò pháp luật

Phương tiện quản lý nhà nước: Nhà nước là một tổ chức xã hội đặc biệtcủa quyền lực chính trị được giai cấp thống trị thành lập nhằm thực hiện quyền chính trị của mình vì vậy nhà nước cần ban hành pháp luật làm công cụ để thực hiện quyền quản lý của mình

Phương tiện để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của các cá nhân, tổ chức trong xã hội

II. LUẬT KHÁM CHỮA BỆNH

Căn cứ Hiến pháp nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam năm 1992 đã được sửa đổi, bổ sung một số điều theo Nghị quyết số 51/2001/QH10 Quốc hội ban hành Luật khám bệnh, chữa bệnh vào ngày 23/11/2009

Luật này quy định quyền và nghĩa vụ của người bệnh, người hành nghề khám bệnh, chữa bệnh và cơ sở khám bệnh, chữa bệnh; điều kiện đối với người hành nghề khám bệnh, chữa bệnh và cơ sở khám bệnh, chữa bệnh; quy định chuyên môn kỹ thuật trong khám bệnh, chữa bệnh; áp dụng kỹ thuật, phương pháp mới trong khám bệnh, chữa bệnh; sai sót chuyên môn

kỹ thuật, giải quyết khiếu nại,tố cáo và tranh chấp trong khám bệnh, chữa bệnh; điều kiện bảo đảm công tác khám bệnh, chữa bệnh

Hình 1 Luật khám bệnh, chữa bệnh năm 2009

1. Quyền và nghĩa vụ của người bệnh

Quyền của người bệnh

Quyền được khám bệnh, chữa bệnh có chất lượng phù hợp với điều kiện thực tế

Quyền được tôn trọng bí mật riêng tư

Quyền được tôn trọng danh dự, bảo vệ sức khỏe trong khám bệnh, chữa bệnh

Quyền được lựa chọn trong khám bệnh, chữa bệnh

Quyền được cung cấp thông tin về hồ sơ bệnh án và chi phí khám bệnh, chữa bệnh

Quyền được từ chối chữa bệnh và ra khỏi cơ sở khám bệnh, chữa bệnh Quyền của người bệnh bị mất năng lực hành vi dân sự, không có năng lực hành vi dân sự, hạn chế năng lực hành vi dân sự hoặc người chưa thành niên từ đủ 6 tuổi đến chưa đủ 18 tuổi

Nghĩa vụ của người bệnh

Nghĩa vụ tôn trọng người hành nghề

Nghĩa vụ chấp hành các quy định trong khám bệnh, chữa bệnh

Nghĩa vụ chi trả chi phí khám bệnh, chữa bệnh

2. Quyền và nghĩa vụ của người hành nghề khám bệnh và chữa bệnh

Phải có đầy đủ chứng chỉ hành nghề do cơ quan có thẩm quyền cấp có giá trị sử dụng trong cả nước

Quyền của người hành nghề

Quyền được hành nghề: được phép hành nghề trong phạm vi được cấp

phép

Quyền từ chối khám bệnh, chữa bệnh: được quyền từ chối khám chữa

bệnh nếu tiên lượng vượt quá khả năng điều trị hoặc việc làm đó trái quy định của pháp luật

Quyền được nâng cao năng lực chuyên môn: quyền được tham gia học

tập, bồi dưỡng kiến thức chuyên môn, kiến thức pháp luật y tế

Quyền được bảo vệ khi xảy ra tai biến đối với người bệnh: được pháp

luật bảo vệ và không phải chịu trách nhiệm khi thực hiện đúng quy định về chuyên môn kỹ thuật mà vẫn xảy ra tai biến

Quyền được bảo đảm an toàn khi hành nghề: được trang bị đồ bảo hộ

khi hành nghề, trường hợp bị đe dọa tính mạng có quyền rời khỏi nơi hành nghề và báo cáo lại với người đứng đầu cơ sở khám chữa bệnh

Nghĩa vụ của người hành nghề

Nghĩa vụ đối với người bệnh: kịp thời cấp cứu, khám chữa bệnh, tôn trọng

bệnh nhân, đối xử bình đẳng với bệnh nhân, yêu cầu chi phí khám bệnh theo quy định nhà nước

Nghĩa vụ đối với nghề nghiệp: làm việc có trách nhiệm đúng chuyên môn

kỹ thuật, học tập cập nhật kiến thức thường xuyên

Nghĩa vụ với đồng nghiệp: hợp tác, bảo vệ danh dự đồng nghiệp Nghĩa vụ đối với xã hội: tham gia bảo vệ sức khỏe cộng đồng Nghĩa vụ thực hiện đạo đức nghề nghiệp

3. Quyền và trách nhiệm của cơ sở khám bệnh chữa bệnh

Quyền của cơ sở khám bệnh chữa bệnh: được thực hiện các hoạt động

khám bệnh chữa bệnh theo quy định của luật pháp, chịu trách nhiệm trước pháp luật về kết quả khám sức khỏe của mình Được từ chối khám chữa bệnh nếu tiên lượng vượt quá khả năng Được thu các chi phí khám chữa bệnh theo quy định

Trách nhiệm của cơ sở khám chữa bệnh: Tổ chức việc cấp cứu, khám

bệnh, chữa bệnh kịp thời Bảo đảm các điều kiện cần thiết để người hành nghề thực hiện khám bệnh, chữa bệnh Báo cáo cơ quan cấp giấy phép hoạt động trong trường hợp thay đổi người chịu trách nhiệm chuyên môn kỹ thuật của cơ sở khám bệnh, chữa bệnh hoặc người hành nghề là người nước ngoài theo quy định của Bộ trưởng Bộ Y tế Chấp hành quyết định huy động của cơ quan nhà nước có thẩm quyền trong trường hợp xảy ra thiên tai, thảm họa, dịch bệnh nguy hiểm

4. Sai sót chuyên môn kỹ thuật trong khám chữa bệnh

Xác định người hành nghề có sai sót hoặc không có sai sót chuyên môn

kỹ thuật: Người hành nghề được đáng giá có sai sót chuyên môn kỹ thuật

hay không sẽ được hội đồng chuyên môn suy xét theo quy định

Thành lập hội đồng chuyên môn: Trường hợp có yêu cầu giải quyết tranh chấp về khám bệnh, chữa bệnh khi xảy ra tai biến đối với người bệnh thì

thành lập hội đồng chuyên môn để xác định có hay không có sai sót chuyên môn kỹ thuật

Trách nhiệm của người hành nghề, cơ sở khám bệnh, chữa bệnh khi xảy ra tai biến trong khám bệnh, chữa bệnh: Trường hợp xảy ra sai sót

chuyên môn kỹ thuật gây ra tai biến cho người bệnh thì doanh nghiệp bảo hiểm mà cơ sở khám bệnh, chữa bệnh đã mua bảo hiểm có trách nhiệm bồi thường thiệt hại cho người bệnh theo hợp đồng bảo hiểm đã ký với cơ sở khám bệnh, chữa bệnh đó Trường hợp cơ sở khám bệnh, chữa bệnh chưa mua bảo hiểm theo quy thì phải tự bồi thường thiệt hại cho người bệnh theo quy định của pháp luật

CHƯƠNG 3 THỰC TRẠNG

Hiện nay, y tế Việt Nam vẫn còn những khó khăn và thách thức lớn Biểu hiện đặc trưng là: Nhu cầu chăm sóc sức khoẻ (cả Y tế dự phòng và Khám chữa bệnh) đòi hỏi cao; song nguồn lực rất hạn hẹp Phân tầng xã hội, chênh lệch giàu nghèo

dãn rộng (theo vùng miền, nhóm dân cư); song đòi hỏi dịch vụ Y tế phải công bằng, ưu tiên các đối tượng chính sách, dân tộc thiểu số, người nghèo Muốn quản lý và đưa vào khuôn khổ một hệ thống luật pháp khám chữa bệnh nghiêm minh và quy chuẩn đòi hỏi trong việc các cơ quản quản lý và thi hành cần theo dõi sát sao, tuy nhiên thực trạng hiện nay là sự quản lý lỏng lẻo kèm những bất cấp đã được báo chí nêu ra gần đây