Đề cương Xây dựng văn bản pháp luật hệ liên thông 2TC

Xây dựng VBPL là môn khoa học pháp lí ứng dụng, cung cấp những kiến thức cơ bản về VBPL và xây dựng VBPL, đặc biệt là kĩ năng soạn thảo VBPL. Môn học được chia thành hai phần: Phần lí thuyết: Tập trung giới thiệu những vấn đề xây dựng văn bản pháp luật theo từng loại văn bản với những nội dung sau: + Khái quát về VBPL; + Quy trình xây dựng VBPL; + Cách thức trình bày hình thức và nội dung của VBPL; + Cách thức kiểm tra, rà soát và xử lí VBPL; Phần thực hành: Trên cơ sở lí thuyết, môn học giúp sinh viên vận dụng giải quyết BT tình huống cụ thể để soạn thảo VBPL

TRƯỜNG ĐẠI HỌC LUẬT HÀ NỘI KHOA HÀNH CHÍNH-NHÀ NƯỚC

BỘ MÔN XÂY DỰNG VĂN BẢN PHÁP LUẬT

(Dùng cho hệ liên thông)

HÀ NỘI - 2017

Nxb Nhà xuất bảnQPPL Quy phạm pháp luật

VBHC Văn bản hành chínhVBPL Văn bản pháp luật

TRƯỜNG ĐẠI HỌC LUẬT HÀ NỘI KHOA HÀNH CHÍNH-NHÀ NƯỚC

BỘ MÔN XÂY DỰNG VĂN BẢN PHÁP LUẬT

Hệ đào tạo: Chính quy liên thông - Cử nhân luật

Tên môn học: Xây dựng văn bản pháp luật

Số tín chỉ: 02

Loại môn học: Bắt buộc

1 THÔNG TIN VỀ GIẢNG VIÊN

1 TS Đoàn Thị Tố Uyên - GV, Phó Trưởng Khoa

Văn phòng Bộ môn xây dựng văn bản pháp luật

Bộ môn Xây dựng văn bản pháp luật - Khoa Hành chính-Nhà nướcPhòng 501 nhà A Trường Đại học Luật Hà Nội

Số 87, đường Nguyễn Chí Thanh, Đống Đa, Hà Nội

Điện thoại: 04 38352357

2 MÔN HỌC TIÊN QUYẾT

- Lí luận Nhà nước và pháp luật

- Luật Hiến pháp

- Luật Hành chính

3 TÓM TẮT NỘI DUNG MÔN HỌC

Xây dựng VBPL là môn khoa học pháp lí ứng dụng, cung cấpnhững kiến thức cơ bản về VBPL và xây dựng VBPL, đặc biệt là kĩ năngsoạn thảo VBPL.

Môn học được chia thành hai phần:

- Phần lí thuyết: Tập trung giới thiệu những vấn đề xây dựng vănbản pháp luật theo từng loại văn bản với những nội dung sau: + Khái quát về VBPL;

+ Quy trình xây dựng VBPL;

+ Cách thức trình bày hình thức và nội dung của VBPL;

+ Cách thức kiểm tra, rà soát và xử lí VBPL;

- Phần thực hành: Trên cơ sở lí thuyết, môn học giúp sinh viên vậndụng giải quyết BT tình huống cụ thể để soạn thảo VBPL

4 NỘI DUNG CHI TIẾT CỦA MÔN HỌC

Vấn đề 1 Khái quát về văn bản pháp luật

1.1 Khái niệm văn bản pháp luật

1.1.1 Định nghĩa văn bản pháp luật

1.1.2 Đặc điểm văn bản pháp luật

1.1.2 Phân loại văn bản pháp luật

1.2 Tiêu chí đánh giá chất lượng văn bản pháp luật

1.2.1 Tiêu chí về chính trị

1.2.2 Tiêu chí về tính hợp hiến, hợp pháp

1.2.3 Tiêu chí về tính hợp lí

Vấn đề 2 Quy trình xây dựng văn bản pháp luật

2.1 Quy trình xây dựng văn bản quy phạm pháp luật

2.1.1 Xây dựng văn bản quy phạm pháp luật theo thủ tục thông thường2.1.1.1 Đề nghị xây dựng văn bản quy phạm pháp luật

2.1.1.2 Soạn thảo văn bản quy phạm pháp luật

2.1.1.3 Thẩm định, thẩm tra dự thảo văn bản quy phạm pháp luật

2.1.1.4 Trình văn bản quy phạm pháp luật

2.1.1.5 Thông qua, ban hành văn bản quy phạm pháp luật

2.1.2.Xây dựng văn bản quy phạm pháp luật theo thủ tục rút gọn

2.2 Quy trình xây dựng văn bản áp dụng pháp luật

2.2.1 Xác định thẩm quyền giải quyết công việc cần áp dụng pháp luật vàlựa chọn quy phạm pháp luật để áp dụng pháp luật

2.2.2 Soạn thảo văn bản áp dụng pháp luật.

2.2.3 Trình, thông qua, kí và ban hành văn bản áp dụng pháp luật

Vấn đề 3 Hình thức văn bản pháp luật

3.1 Xác định tên loại văn bản pháp luật

3.1.1 Sự cần thiết phải xác định tên loại văn bản pháp luật

3.1.2 Căn cứ xác định tên loại văn bản pháp luật

3.2 Kĩ thuật trình bày hình thức văn bản pháp luật

3.2.1 Yêu cầu về mẫu giấy và vùng trình bày văn bản pháp luật

3.2.2 Cách thức trình bày hình thức văn bản pháp luật

Vấn đề 4 Soạn thảo quyết định, chỉ thị

4.1 Soạn thảo quyết định

4.1.1 Thẩm quyền ban hành quyết định

4.1.2 Nội dung của quyết định

4.1.3 Cách thức soạn thảo quyết định

4.2 Soạn thảo chỉ thị

4.2.1 Thẩm quyền ban hành chỉ thị

4.2.1 Nội dung của chỉ thị

4.2.2 Cách thức soạn thảo chỉ thị

Vấn đề 5 Kiểm tra, rà soát và xử lí văn bản pháp luật

5.1 Kiểm tra văn bản pháp luật

5.1.1 Khái niệm và đặc điểm kiểm tra văn bản pháp luật

5.1.2 Ý nghĩa của hoạt động kiểm tra văn bản pháp luật

5.1.3 Nguyên tắc và phương thức kiểm tra văn bản pháp luật

5.1.4 Nội dung kiểm tra văn bản pháp luật

5.1.5 Quy trình kiểm tra văn bản pháp luật

5.2 Rà soát văn bản pháp luật

5.2.1 Khái niệm rà soát văn bản pháp luật

5.2.2 Cơ sở tiến hành rà soát văn bản quy phạm pháp luật

5.2.3 Nội dung rà soát văn bản quy phạm pháp luật

5.3 Xử lí văn bản pháp luật khiếm khuyết

5.3.1 Những khiếm khuyết của văn bản pháp luật

5.3.2 Nguyên tắc xử lý văn bản pháp luật khiếm khuyết

5.3.3 Thẩm quyền xử lý văn bản pháp luật khiếm khuyết

5.3.4 Cách thức xử lý văn bản pháp luật khiếm khuyết

5.3.5 Cách thức soạn thảo văn bản pháp luật có nội dung xử lý văn bảnpháp luật khác

5 MỤC TIÊU CHUNG CỦA MÔN HỌC

+ Hình thức văn bản pháp luật phù hợp (để ban hành)

+ Các dạng khiếm khuyết của văn bản pháp luật (để xử lí)

- Kĩ năng soạn thảo văn bản pháp luật:

+ Lập đề cương chi tiết dự thảo văn bản pháp luật

+ Soạn thảo văn bản pháp luật hoàn chỉnh

- Kĩ năng giao tiếp, thuyết trình, LVN và sử dụng công nghệ thôngtin phục vụ việc tra cứu và soạn thảo văn bản pháp luật

biểu hiện của tiêu chí

về chính trị mà VBPL

phải đáp ứng

1A5 Nêu được 5 biểu

hiện của tiêu chí về

tính hợp pháp của

VBPL

1A6 Nêu được 4 biểu

hiện của tiêu chí về

tính hợp lý của VBPL

đặc điểm của từngnhóm VBPL và lấyđược ví dụ minh họacho mỗi nhóm

1B4.Minh họa được

bằng ví dụ cho mỗinhóm VBPL

chí tính hợp lýcủa VBPL

1C2 Đánh giá

lượng củaVBPL hiệnnay

2A1 Liệt kê được các

bước trong quy trình

2A3 Liệt kê được các

cơ sở cho việc đề nghị

xây dựng VBQPPL

2A4 Trình bày được

các nhiệm vụ của cơ

quan soạn thảo

VBQPPL

2A5 Nêu được nội

dung của hoạt động

thẩm định, thẩm tra

2B1 Lấy được ví dụ

minh họa cho từnghoạt động trong quytrình ban hành vănbản QPPL Vận dụng

để chỉ ra được cácbước trong quy trình

để ban hành văn bảnQPPL cụ thể

2B2 Lấy được ví dụ

cho từng hoạt độngchuyên môn trong quytrình ban hành vănbản ADPL

2B3 Phân tích được

sự khác nhau giữahoạt động thẩm định

và thẩm tra dự thảoVBQPPL

2C1 So sánh

được quy trìnhban hành vănbản ADPL vớiquy trình banhành văn bảnQPPL

2C2 Đánh giá

được nhữngbất cập trongquá trình thựchiện thủ tục đềnghị xây dựngVBQPPL (lậpchương trình)

tích được vaitrò, ý nghĩacủa hoạt độngđánh giá tácđộng của dự

2A8 Nêu được các

bước trong quy trình

2C4 Đánh giá

được ý nghĩa,

trọng của hoạtđộng thẩmđịnh, thẩm tra

2C6 Nhận

diện được sựkhác biệt vềthủ tục banhành

VBADPLtrong nội bộ

và thủ tục banhành

VBADPL giảiquyết côngviệc cho ngườidân

3A3 Nêu được cách

3C2 Bình luận

được sự khácbiệt trong cáchthức trình bàyhình thức vănbản ADPL vàvăn bản QPPL

4A1 Nêu được thẩm

quyền ban hành quyết

định

4A2 Nêu được nội

dung của quyết định

4A3 Nêu được thẩm

4B2 Vận dụng để

trình bày được kết cấuhình thức và nội dungcủa quyết định theotình huống cụ thể

4B3 Trình bày được

kết cấu hình thức vànội dung của chỉ thị

4B4 Vận dụng để

trình bày được kết cấuhình thức và nội dungcủa chỉ thị theo tìnhhuống cụ thể

4C1 Phân tích

được thựctrạng ban hànhquyết định, chỉthị hiện nay

4C2 Đánh giá

về chất lượngcủa quyết định,chỉ thị hiện nay

5C1 Nêu được

quan điểm cá

nguyên nhândẫn đến nhữngkhiếm khuyết

5A4 Nêu được mối

quan hệ giữa hoạt

động kiểm tra và hoạt

5B3 Vận dụng để chỉ

ra được dạng khiếmkhuyết cụ thể trongcác VBPL

5B4 Vận dụng để xác

định được chủ thể cóthẩm quyền xử líVBPL trong tìnhhuống cụ thể

5B5 Lựa chọn được

biện pháp xử lí cụ thểtrong tình huống thựctiễn

5B6 Vận dụng để

soạn thảo được VBPL

có nội dung xử líVBPL khiếm khuyếttrong tình huống cụthể

của VBPL

5C2 Nêu được

ý kiến cá nhân

về việc lựa chọnthẩm quyền xử

lí VBPL khiếmkhuyết

5C3 Bình luận

được quy địnhcủa Luật banhành văn bảnQPPL về cácbiện pháp xử línhất là huỷ bỏ,bãi bỏ văn bảnQPPL

điều khoản cần phải

B TÀI LIỆU THAM KHẢO BẮT BUỘC

* Văn bản quy phạm pháp luật

1 Hiến pháp năm 2013

2 Luật tổ chức Quốc hội năm 2014

3 Luật tổ chức Chính phủ năm 2015

4 Luật tổ chức chính quyền địa phương năm 2015

5 Luật tổ chức Viện kiểm sát nhân dân năm 2014

6 Luật ban hành văn bản quy phạm pháp luật năm 1996 (sửa đổi,

bổ sung năm 2002); Luật ban hành văn bản quy phạm pháp luậtnăm 2008

7 Luật ban hành văn bản quy phạm pháp luật của hội đồng nhân

dân, uỷ ban nhân dân năm 2004.

8 Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật năm 2015

9 Luật Khiếu nại năm 2011

10 Luật Tố cáo năm 2011

11 Luật Thanh tra năm 2010

12 Luật Phòng chống tham nhũng năm 2005 (sửa đổi, bổ sung năm

2007 và năm 2012)

13 Luật Thực hành tiết kiệm, chống lãng phí năm 2013

14 Luật Cán bộ, công chức năm 2008

15 Luật Viên chức năm 2010

20 Nghị định số 110/2004/NĐ-CP ngày 08/4/2004 của Chính phủ vềcông tác văn thư; Nghị định của Chính phủ số 09/2010/NĐ-CPngày 02/02/2010 sửa đổi, bổ sung Nghị định số 110/2004/NĐ-CP

21 Nghị định số 16/2013/NĐ-CP ngày 06/02/2013 của Chínhphủ về rà soát, hệ thống hóa văn bản quy phạm phápluật

22 Nghị định số 34/2016/NĐ-CP, của Chính phủ, ban hành ngày14/5/2016 quy định chi tiết và biện pháp thi hành Luật Ban hànhvăn bản quy phạm pháp luật năm 2015

23 Thông tư số 01/2011/TT-BNV ngày 19/01/2011 của Bộ nội vụ hướngdẫn về thể thức và kĩ thuật trình bày văn bản hành chính

24 Nghị quyết số 351/2017/UBTVQH14 ngày 14/3/2017 của Uỷ banthường vụ Quốc hội Quy định thể thức và kĩ thuật trình bày vănbản quy phạm pháp luật của Quốc hội và Uỷ ban thường vụ Quốchội, Chủ tịch nước

C TÀI LIỆU THAM KHẢO LỰA CHỌN

* Sách

1 Bộ Tư pháp, Dự án VIE 02/015, Hỗ trợ thực thi Chiến lược phát

triển hệ thống pháp luật đến năm 2010, Sổ tay Kỹ thuật soạn thảo, thẩm định, đánh giá tác động của văn bản quy phạm pháp luật, Hà Nội 2011.

2 Bùi Khắc Việt, Kĩ thuật và ngôn ngữ soạn thảo văn bản quản lý Nhà nước, Nxb Khoa học xã hội, Hà Nội 1998.

* Bài viết đăng trên tạp chí

1 Đoàn Thị Tố Uyên, “Hoạt động lập pháp của Quốc hội trong thời

kì đổi mới”, Tạp chí Luật học, số 11/2007.

2 Đoàn Thị Tố Uyên, “Hoàn thiện quy định pháp luật về xử lí văn bản QPPL sai trái”, Tạp chí Nhà nước và Pháp luật, số 6/2008.

3 Đoàn Thị Tố Uyên, “Khái niệm văn bản quy phạm pháp luật,

nhìn từ góc độ lí luận và thực tiễn”, Tạp chí Luật học, số 11/2009.

4 Đoàn Thị Tố Uyên, “Thực trạng và giải pháp nâng cao hiệu quảhoạt động thẩm định dự thảo VBQPPL do cơ quan tư pháp địa

phương thực hiện”, Tạp chí Dân chủ và Pháp luật, số Chuyên đề

6 Đoàn Thị Tố Uyên ”Đánh giá tác động pháp luật trong quá

trình xây dựng văn bản quy phạm pháp luật”, Tạp chí Luật học số 5/2016.

7 Lê Thị Ngọc Mai, “Nâng cao hiệu quả nguyên tắc đảm bảo tính

khả thi của văn bản quy phạm pháp luật”, Tạp chí Dân chủ và Pháp luật, số Chuyên đề tháng 7/2013.

8 Ngô Linh Ngọc, “Hoàn thiện công tác thẩm tra dự thảo văn bảnquy phạm pháp luật do cơ quan nhà nước ở địa phương ban

hành“, Tạp chí Dân chủ và Pháp luật, số Chuyên đề tháng

7/2013

9 Cao Kim Oanh, “Bàn về việc lấy ý kiến nhân dân trong quá trình

xây dựng văn bản quy phạm pháp luật”, Tạp chí Dân chủ và Pháp luật, số Chuyên đề tháng 7/2013.

10 Trần Thị Vượng, “Vấn đề chuẩn hoá thể thức văn bản QPPL”, Tạp chí Luật học, số 10/2008.

11 Trần Thị Vượng, “Một số ý kiến nhằm nâng cao chất lượng của

Báo cáo thẩm định, thẩm tra dự thảo văn bản QPPL”, Tạp chí Dân chủ và Pháp luật, số Chuyên đề tháng 5/2011.

12 Trần Thị Vượng, “Hiệu lực về thời gian của văn bản QPPL –

Một số nhận xét và kiến nghị hoàn thiện”, Tạp chí Dân chủ và Pháp luật, số Chuyên đề tháng 7/2013.

13 Trần Thị Vượng, “Hiến pháp 2013 – Bước tiến mới về kỹ thuật lập hiến”, Tạp chí Luật học, số 6/2014.

t Seminar LVN

Tự NC

Tư vấn Khá

= 10

giờTC

= 5

giờTC

30

giờTC

- Phân loại vănbản pháp luật.

- Tiêu chí đánh giáchất lượng vănbản pháp luật:

+Tiêu chí về chínhtrị

+ Tiêu chí về tínhhợp hiến, hợppháp

+ Tiêu chí về tínhhợp lí

* Đọc:

- Chương 1 Giáo trình Xây dựngvăn bản pháp luật, Trường Đạihọc Luật Hà Nội, Nxb Tư pháp,

Hà Nội, 2015

- Điều 1, Điều 2 Luật Ban hànhvăn bản quy phạm pháp luậtnăm 2008

- Điều 1 Luật Ban hành văn bảnquy phạm pháp luật của HĐND,UBND năm 2004

- Điều 4 Luật Ban hành văn bảnquy phạm pháp luật năm 2015

Seminar 02

giờ

TC

- Nhận diệnVBPL

- Phân biệt cácnhóm văn bảnpháp luật

- Đánh giá cáctiêu chí về chấtlượng của văn bảnpháp luật

văn bản quy phạmpháp luật qua cácgiai đoạn khácnhau

KTĐG Nhận BT học kỳ và BT nhóm

Tư vấn ‐ Nội dung: Giải đáp, tư vấn về nội dung và phương

pháp học tập; chỉ dẫn khai thác các nguồn tài liệu

‐ Thời gian: Từ 8h00 đến 11h00 thứ năm

+ Xây dựng vănbản quy phạmpháp luật theo thủtục thông thường

+ Xây dựng vănbản quy phạmpháp luật theo thủtục rút gọn

* Đọc:

- Chương 2 Giáo trình Xây dựngvăn bản pháp luật, Trường Đạihọc Luật Hà Nội, Nxb Tư pháp,

- Quy trình banhành văn bản áp

* Đọc:

- Luật Ban hành văn bản quyphạm pháp luật năm 2015

- Nghị định số 110/2004/NĐ-CPngày 08/4/2004 của Chính phủ

về công tác văn thư; Nghị định số09/ 2010/NĐ-CP ngày

dụng pháp luật 02/02/2010 của Chính phủ sửa

đổi, bổ sung Nghị định số110/2004/NĐ-CP

Mỗi nhóm đọc, nghiên cứu tàiliệu để hiểu sâu về ý nghĩa, thựctrạng hoạt động lập chương trìnhxây dựng VBQPPL và RIA

Tự NC 03

giờ

TC

Quy trình banhành VBQPPLcủa một số nướctrên thế giới

Tư vấn ‐ Nội dung: Giải đáp, tư vấn về nội dung và phương pháp

học tập; chỉ dẫn khai thác các nguồn tài liệu

‐ Thời gian: Từ 8h00 đến 11h00 thứ năm

- Kĩ thuật trình bàyhình thức văn bảnpháp luật

* Đọc:

- Chương 4 Giáo trình Xâydựng văn bản pháp luật,Trường Đại học Luật Hà Nội,Nxb Tư pháp, Hà Nội, 2015

Seminar 02 - Nhận diện và so * Đọc:

TC

sánh cách trình bàyhình thức của cácnhóm văn bản

- Nghị quyết số351/2017/UBTVQH14 ngày14/3/2017 của Uỷ ban thường

vụ Quốc hội Quy định thể thức

và kĩ thuật trình bày văn bảnquy phạm pháp luật của Quốchội và Uỷ ban thường vụ Quốchội, Chủ tịch nước

- Nghị định số

34/2016/NĐ-CP, của Chính phủ, ban hànhngày 14/5/2016 quy định chitiết và biện pháp thi hành LuậtBan hành văn bản quy phạmpháp luật năm 2015

- Thông tư số 01/2011/TT-BNVngày 19/01/2011 của Bộ Nội vụ

04

giờ

TC

Soạn thảo hình thứccủa một số VBQPLđiển hình

Tự NC 03

giờ

TC

Căn cứ khoa học đểxác định chính xáctên loại VBPL

* Đọc:

- Vấn đề chuẩn hoá thể thứcvăn bản QPPL, Trần ThịVượng, Tạp chí Luật học, số10/2008

Tư vấn ‐ Nội dung: Giải đáp, tư vấn về nội dung và phương pháp

học tập; chỉ dẫn khai thác các nguồn tài liệu

‐ Thời gian: Từ 8h00’ đến 11h00’ thứ năm

+ Nội dung củaquyết định.

+ Cách thức soạnthảo quyết định

- Soạn thảo chỉ thị:

+ Thẩm quyền banhành chỉ thị

+ Nội dung củachỉ thị

+ Cách thức soạnthảo chỉ thị

* Đọc:

- Mục 7.4, 7.5 Chương 7 Giáotrình Xây dựng văn bản pháp luật,Trường Đại học Luật Hà Nội,Nxb Tư pháp, Hà Nội, 2015

- Luật Ban hành VBQPPL năm

2008 và Luật Ban hành văn bảnquy phạm pháp luật của Hộiđồng nhân, Ủy ban nhân dânnăm 2004

- Luật Ban hành VBQPPL năm2015

- Nghị định số 34/2016/NĐ-CP,của Chính phủ, ban hành ngày14/5/2016 quy định chi tiết vàbiện pháp thi hành Luật Banhành văn bản quy phạm phápluật năm 2015

- Thông tư số 01/2011/TT-BNVngày 09/01/2011 của Bộ Nộivụ