NGHIÊN CỨU XÁC ĐỊNH CÁC THÔNG SỐ KĨ THUẬT TRONG ĐIỀU CHẾ RỪNG TỰ NHIÊN LÀ RỪNG SẢN XUẤT TẠI TỈNH BOLYKHAMXAY, NƯỚC CHDCND LÀO

NGHIÊN C U XÁC NH CÁC THÔNG S K THU T TRONG I U CH R NG T NHIÊN LÀ R NG S N XU T

T I T NH BOLYKHAMXAY, N C CHDCND LÀO

Khamphilavong Khanthaly 1 , Tr n H u Viên 2

1 NCS Tr ng i h c Lâm nghi p

2 GS TS Tr ng i h c Lâm nghi p

Nghiên c u xác đ nh các thông s k thu t trong đi u ch r ng t nhiên là r ng s n xu t t nh Bolykhamxay

nh m cung c p c s khoa h c ph c v xây d ng ph ng án đi u ch r ng theo h ng b n v ng, phát huy

đ ng th i các tác d ng c a r ng v c ba m t: kinh t , xã h i và môi tr ng sinh thái Ph ng h ng phát tri n

lâm nghi p và các y u t k thu t đ c xác đ nh cho các tr ng thái r ng là r ng s n xu t K t qu nghiên c u

đã xác đ nh mô hình c u trúc m u, nhóm loài cây ch y u, th i gian chuy n c p kính c a cây r ng, ph ng

th c tái sinh, đ i t ng ch t, chu k đi u ch và s n l ng ch t cho r ng giàu và r ng trung bình theo

ph ng th c ch t ch n t m và cho nuôi d ng r ng nghèo ây là các thông s k thu t ch y u trong đi u

ch r ng đ i v i r ng t nhiên là r ng s n xu t trên đ a bàn t nh Bolykhamxay

T khóa: R ng t nhiên, r ng s n xu t, đi u ch r ng, r ng giàu, r ng trung bình, r ng nghèo

Tnh Bolykhamxay có di n tích đ t t nhiên

là 1.577.593,36ha, trong đó di n tích đ t lâm

nghi p là 1.223.101ha, chi m 77,53% t ng

di n tích t nhiên toàn t nh, di n tích r ng s n

xu t là 251.223ha ây là t nh r t có nhi u

kinh nghi m trong công tác qu n lý và s n xu t

kinh doanh lâm nghi p Vi c xây d ng đ c

m t ph ng án đi u ch r ng thích ng trên c

s qu n lý và phát tri n lâm nghi p b n v ng

có s tham gia c a c s và c ng đ ng dân c

đ a ph ng là yêu c u c p thi t đang đ t ra

Trên c s các k t qu nghiên c u v đ c đi m

c u trúc, t ng tr ng r ng, đ tài ti p t c đi sâu

nghiên c u xác đ nh các thông s k thu t

trong đi u ch r ng t nhiên là r ng s n xu t

cho các tr ng thái r ng nh m cung c p c s

khoa h c, ph c v xây d ng ph ng án đi u

ch r ng t nh Bolykhamxay theo h ng b n

v ng, phát huy đ ng th i các tác d ng c a

r ng c v kinh t , xã h i và môi tr ng sinh

thái D i đây là k t qu nghiên c u xác đ nh

các thông s k thu t đi u ch r ng áp d ng

ph ng th c khai thác ch n t m v i đ i t ng

r ng giàu, trung bình và nuôi d ng r ng v i

đ i t ng r ng nghèo t i t nh Bolykhamxay

2.1 M c tiêu

Xác đ nh các thông s k thu t trong đi u

ch r ng t nhiên là r ng s n xu t tnh Bolykhamxay

2.2 N i dung nghiên c u

- Hi n tr ng tài nguyên r ng và đ nh h ng phát tri n lâm nghi p t nh Bolykhamxay;

- Xác đ nh các thông s k thu t trong đi u ch

r ng t nhiên là r ng s n xu t trên đ a bàn t nh

2.3 Ph ng pháp nghiên c u

- S d ng ph ng pháp k th a có ch n l c các tài li u, s li u, b n đ hi n tr ng tài nguyên r ng m i nh t hi n có c a t nh

- Thi t l p và đo đ m ô tiêu chu n đ nh v đ thu th p s li u nghiên c u c s k thu t cho

đi u ch r ng T k t qu các nghiên c u đ c

đi m c u trúc, t ng tr ng, s n l ng, tái sinh

r ng cho các tr ng thái r ng giàu, r ng trung bình và r ng nghèo ti n hành xác đ nh các y u

t k thu t cho các lo i hình đi u ch r ng:

+ Xác đ nh mô hình c u trúc m u đ i v i

t ng lo i r ng: D a vào t ng tr ng, tr l ng

r ng, phân b N/D và phân b tr l ng theo các t c kính: D tr - k c n - thành th c

* Ph ng pháp t ng tr ng r ng ti n hành

đi u tra OTC th c p (20x50m) có 45 ô ng

v i các tr ng thái r ng giàu, trung bình và

nghèo, n m 2010 và n m 2013 đo đ ng kính

(D1,3 cm); chi u cao (HVN m); (HDC m); đ ng

kính tán (DT m) và tính theo công th c c a

t ng tr ng r ng

* C u trúc t thành: áp ng đ c m c

đích kinh doanh

* C u trúc đ ng kính - Phân b N/D1,3:

Theo d ng phân b gi m

* C u trúc tr l ng: m b o cân đ i gi a

ph n các ph n: D tr - K c n -Thành th c

+ Xác đ nh nhóm loài cây ch y u: d a vào

nhóm loài cây u th và yêu c u s n ph m

+ Xác đ nh ph ng th c tái sinh: d a vào

m c đích kinh doanh r ng, đ c đi m c u trúc và

đ c đi m loài cây, đ c đi m t nhiên c a đ n v

đi u ch r ng

+ Xác đ nh th i gian chuy n c kính: c s c a

ph ng pháp là d a vào t ng tr ng đ ng kính

(Zd) c a t ng c kính và phân b N/D1.3ban đ u

H s chuy n c p (f) đ c xác đ nh theo công

th c: f=Zd/k trong đó Zd: là l ng t ng tr ng

đ ng kính; k: là c ly c kính (4cm)

+ Xác đ nh l ng khai thác: áp d ng ph ng pháp c kính c a cây r ng, theo các b c: (1) xác đ nh l ng t ng tr ng bình quân theo c kính trong k ki m tra; (2) xác đ nh phân b N/D1.3 sau 10 n m trên c s phân b lý thuy t

hi n t i đã xác l p đ c; (3) xác đ nh t ng th tích cây chuy n c kính sau 10 n m; (4) xác đ nh

l ng khai thác trên n m

3.1 Hi n tr ng tài nguyên r ng t nh Bolykhamxay

Di n tích đ t lâm nghi p chi m kho ng 77,53% di n tích toàn t nh Trong đó, ch y u

là đ t đã có r ng và di n tích đ t r ng t nhiên

K t qu nghiên c u c c u di n tích các lo i

r ng và đ t lâm nghi p trong t nh Bolykhamxay đ c th hi n t i b ng d i đây:

B ng 3.1 C c u di n tích các lo i r ng và đ t lâm nghi p

R ng SX R ng PH R ng D

I R ng t nhiên 1065601 197956,90 519386,60 348257,50

II R ng tr ng 65677,10 29312 30113,60 6251,50

a c đi m c u trúc t thành t ng cây cao

- V i tr ng thái r ng giàu: Thành ph n loài

phong phú v i s loài bi n đ i t 29 - 35 loài,

tuy nhiên s loài u th tham gia công th c t thành đ t t 3 - 5 loài, đi u đó cho th y s u

th trong qu n xã th c v t tr ng thái này thu c

m t nhóm loài nh t đ nh nh : Sao, C m xe,

Th h ng, Côm r ng, C ng tía

- V i tr ng thái r ng trung bình: T ng s loài

bi n đ i t 35 - 42 loài, trong đó s loài tham gia

công th c t thành bi n đ i t 5 - 7 loài Nhóm

loài u th g m các loài nh : Sao, C m xe, May

khao (tên đ a ph ng), Côm r ng

- V i tr ng thái r ng nghèo: T ng s loài

tham gia công th c t thành (CTTT) dao đ ng

t 4 - 7 loài trong t ng s 31 - 39 loài tr ng

thái này Gi a các ODV có s khác bi t khá rõ

ràng v nhóm loài u th c ng nh h s t

thành c a các loài tham gia vào công th c t

thành Nhóm loài u th g m các loài nh :

C m xe, Côm r ng, May khao (tên đ a

ph ng) loài khác

b T ng tr ng và tr l ng r ng

- T ng tr ng

K t qu t ng tr ng cho th y, t ng tr ng

tr l ng bình quân trong đ nh k 3 n m (2010

- 2013) tr ng thái r ng giàu là l n nh t v i 6,243m3/ha/n m, t ng tr ng tính theo % (Pv%) 2,63%, tr ng thái r ng trung bình 3,835m3/ha/n m, Pv% 3,57% và tr ng thái

r ng nghèo 2,901m3/ha/n m, Pv% 3,60%

- Tr l ng r ng + Tr ng thái r ng nghèo

B ng 3.2 M t s ch tiêu đ nh l ng bình quân tr ng thái r ng nghèo

ODV Tr ng thái (Cây/ha) N D 1,3

(cm)

H vn (m)

G (m 2 /ha)

M (m 3 /ha)

tr ng thái này m t đ cây r ng th p bình

quân là 473cây/ha (bi n đ i t 380 - 548

cây/ha), đ ng kính bình quân là 16,04±0,57

cm, chi u cao trung bình 10,67±0,55m, tr

l ng bình quân là 45,440±7,04 m3

/ha C u trúc r ng g m 4 t ng chính: T ng tán, t ng

d i tán, t ng cây b i và th m t i

+ Tr ng thái r ng trung bình

B ng 3.3 M t s ch tiêu đ nh l ng bình quân

O D V Tr ng thái (Cây/ha) N D 1,3

(cm)

H vn (m)

G (m 2 /ha)

M (m 3 /ha)

M t đ cây r ng bình quân t ng đ i cao

trung bình là 605cây/ha (bi n đ i t 546 - 626

cây/ha), đ ng kính bình quân 19,47cm (bi n

đ i t 18,84 - 20,23cm), chi u cao bình quân là

13,01m (bi n đ i t 12,450 - 13,58m), tr l ng

bình quân là 107,911 m3/ha (bi n đ i t 96,073

- 125,045 m3/ha) C u trúc r ng b t đ u hình thành 5 t ng r ng, so v i tr ng thái r ng nghèo thì tr ng thái này có thêm t ng v t tán (A1) Tuy nhiên, t ng này b t đ u hình thành và ch a

th c s rõ nét

+ Tr ng thái r ng giàu

B ng 3.4 M t s ch tiêu đ nh l ng bình quân

(Cây/ha)

D 1.3 (cm)

H vn (m)

G (m 2 /ha)

M (m 3 /ha)

M t đ bình quân cây r ng là 691cây/ha (bi n

đ i t 666 – 730 cây/ha), đ ng kính bình quân

là 24,70cm (bi n đ i t 22,58-25,90cm), chi u

cao bình quân là 15,79m (bi n đ i t

14,53-17,12m), tr l ng bình quân 237,580 m3

/ha (bi n đ i t 176,906-270,279 m3

/ha) C u trúc

r ng g m 5 t ng r ng: T ng v t tán (A1), t ng

u th sinh thái (A2), t ng d i tán (A3), t ng

cây b i (B), t ng th m t i (C)

Ghi chú: V đi u ki n phân chia tr

l ng c a các tr ng thái r ng s n xu t là r ng

t nhiên n c Lào (Quy t đ nh s : 321/TT

ngày 06 tháng 09 n m 2007, v vi c phân chia

tr l ng r ng) nh sau: Tr ng thái r ng giàu

có tr l ng t 150m3

/ha tr lên, r ng trung bình t 50-149m3

/ha và r ng nghèo d i 50m3/ha

3.2 nh h ng phát tri n Lâm nghi p t nh Bolykhamxay

3.2.1 nh h ng b o v kinh doanh phát tri n r ng

a B o v r ng

i t ng: Bao g m toàn b di n tích r ng

t nhiên và r ng tr ng

Di n tích: T ng di n tích r ng đ a vào b o

v t các giai đo n là n m 2014-2020-2030 là 1.223.101ha Chi ti t b ng d i đây:

B ng 3.5 Di n tích b o v r ng

n v : ha

b Khoanh nuôi ph c h i r ng

i t ng: i t ng ph c h i r ng b ng

khoanh nuôi bao g m đ t làm n ng r y, r ng

non, tr ng thái đ t tr ng có cây g r i rác trong

c 3 lo i r ng (đ c d ng, phòng h , s n xu t)

Di n tích: T ng di n tích khoanh nuôi ph c

h i r ng giai đo n 2014 - 2020 khoanh nuôi là:

12.300ha, trong đó r ng s n xu t là 6.360ha,

r ng phòng h là 4.240ha và r ng đ c d ng là 1.700ha, giai đo n 2020 - 2030 di n tích khoanh nuôi là: 25.130ha, trong đó r ng s n

xu t là 12.558ha, r ng phòng h là 8.372ha và

r ng đ c d ng là 4.200ha, chi ti t đ c trình bày b ng 3.37 d i đây

B ng 3.6 Di n tích khoanh nuôi ph h i r ng

n v : ha

2014 - 2020 2021 - 2030

c Làm giàu r ng

i t ng: i t ng đ a vào xúc ti n tái

sinh k t h p v i tr ng b sung làm giàu r ng là

các tr ng thái r ng nghèo, tr ng thái đ t tr ng có

cây g r i rác trong c 3 lo i r ng (đ c d ng,

phòng h , s n xu t) i t ng này có m t đ

cây tái sinh m c đích có tri n v ng không đ m t

đ (H>50 cm) <300 cây/ha, không có ngu n gieo

gi ng t các khu r ng lân c n, không có đ m t

đ cây m gieo gi ng t i ch (N<25 cây/ha), không có đ m t đ cây m tái sinh t i ch (<150 cây/ha) thu c c 3 lo i r ng

B ng 3.7 Di n tích làm giàu r ng

n v : ha

2014 - 2020 2021 - 2030

Tiêu chí đ l a ch n loài cây tr ng b sung:

Nh ng cây b n đ a có giá tr kinh t cao và

ph i phù h p v i l p đ a t i đ a ph ng

d Nuôi d ng r ng

i t ng: i t ng đ a vào nuôi d ng

r ng là các tr ng thái r ng nghèo, các tr ng

thái r ng sau khai thác thu c c 3 lo i r ng,

nh m lo i tr cây kém ph m ch t, đi u ch nh

và tính gi m t thành, t o đi u ki n cho các loài cây m c đích tái sinh, sinh tr ng phát tri n nhanh và d n d t r ng theo c u trúc đ nh

h ng đã xác đ nh

B ng 3.8 Di n tích nuôi d ng r ng

n v : ha

2021 - 2030

d ng r ng là các tr ng thái

e Tr ng r ng

i t ng: i t ng đ a vào tr ng r ng là

các tr ng thái đ t tr ng, đ t tr ng có cây g r i

rác mà m t đ cây m c đích quá ít, không đáp

ng đ c quá trình tái sinh t nhiên thu c hai

lo i: r ng phòng h và r ng s n xu t

B ng 3.9 Di n tích tr ng r ng

n v : ha

2014 - 2020 2021 - 2030

quá ít không đáp ng đ c quá

3.2.2 nh h ng khai thác l i d ng r ng

(đ i v i r ng s n xu t)

Xác đ nh đ nh h ng quy ho ch khai thác

kinh doanh r ng là c s cho vi c t ch c khai

thác nh ng lâm s n chính nh g , tre n a…

ho c đ c s n r ng đáp ng nhu c u, nhi m v

kinh doanh Quy ho ch ph ng th c khai thác

r ng h p lý ph i xu t phát t s k t h p gi a

nhu c u lâm s n hi n t i và sau này, gi a nhu

c u nuôi d ng r ng và khai thác l i d ng r ng,

gi a l i d ng lâm s n và duy trì, phát huy tính

n ng có l i khác c a r ng

M c tiêu kinh doanh đ t ra v i đ i t ng

r ng giàu và r ng trung bình là khai thác Trên

c s các k t qu nghiên c u v đ c đi m c u

trúc, t ng tr ng r ng, đ tài s xác đ nh các

y u t k thu t nh m cung c p c s khoa h c

ph c v cho vi c xây d ng ph ng án khai thác r ng theo h ng b n v ng, đ ng th i tính

đ n tác d ng c a r ng c v kinh t , xã h i và

môi tr ng

đ t đ c m c tiêu phát tri n b n v ng thì ph ng th c khai thác đ c đ tài đ xu t

là khai thác ch n t m đ i v i tr ng thái r ng giàu và tr ng thái r ng trung bình, khai thác theo h ng tác đ ng th p đáp ng đ c các nguyên t c c a CCR (FSC), không làm gi m

ho c suy thoái r ng đ ng th i ph i tính đ n

y u t kinh t , xã h i và môi tr ng Tr ng thái

r ng nghèo thì ph i ti n hành nuôi d ng r ng, làm giàu r ng đ tr thành r ng trung bình

ho c r ng giàu và đ a vào k ho ch khai thác

giai đo n sau này

B ng 3.10 D ki n k ho ch s n l ng khai thác hàng n m c a các tr ng thái r ng t nh Bolykhamxay

TT Tr ng thái r ng T ng di n tích

(ha)

S n l ng khai thác (m 3 /n m)

Nh v y, l ng khai thác r ng t nhiên là

r ng s n xu t, hàng n m khai thác kho ng

50.000m3vào n m 2014, n m 2020 là 55.000m3

và n m 2030 là 60.000m3

3.3 Xác đ nh các thông s k thu t đi u ch

r ng t nhiên là r ng s n xu t

i t ng tài nguyên r ng c a t nh có 3

tr ng thái: r ng giàu, r ng trung bình và r ng

nghèo, do đi u ki n tài nguyên r ng r t phong

phú, đi u ki n t nhiên kinh t xã h i nhi u

thu n l i, đ qu n lý r ng b n v ng chúng tôi

đ xu t đ nh h ng nh sau:

- V i tr ng thái r ng giàu và tr ng thái r ng

trung bình: L a ch n ph ng th c khai thác

ch n t m

- V i tr ng thái r ng nghèo: nh h ng

nuôi d ng, làm giàu r ng đ đ t tr ng thái

r ng trung bình đ l a ch n khai thác ch n t

m vào giai đo n ti p theo

3.3.1 Các thông s k thu t đi u ch r ng

tr ng thái r ng giàu và r ng trung bình khai

thác ch n t m

i t ng áp d ng tr ng thái r ng giàu và

r ng trung bình ch t ch n t m là lo i ch t

ch n mà vi c xác đ nh c ng đ ch t, k gián

cách và l a ch n cây ch t, cây ch a ph i xu t

phát t yêu c u nâng cao s c s n xu t c a

r ng, duy trì hoàn c nh r ng đ phát huy t t

kh n ng phòng h c a r ng Ch t ch n t m

đ c coi là ph ng th c khai thác hoàn toàn phù

h p v i t t ng l y nuôi d ng, tái sinh làm

m c tiêu k t h p v i l y g

a L a ch n mô hình r ng đ nh h ng

- Tr ng thái r ng giàu: K t qu cho th y

ODV 2 đáp ng t t nh t nh ng tiêu chu n c a

đ tài nh : Có phân b s cây theo đ ng kính

theo d ng hàm gi m K t c u v tr l ng theo

3 l p: d tr , k c n, thành th c v i t l % là

9,41: 33,53: 57,06 có t ng tr l ng là 176,906

m3/ha, công th c t thành: 34.5 Sao + 11.06

Cax + 9.97 Cor + 44.47 Lok

- Tr ng thái r ng trung bình: K t qu trên

cho th y ODV 8 đáp ng t t nh t nh ng tiêu

chu n c a m t lâm ph n m u: Có phân b s

cây theo đ ng kính theo d ng hàm gi m K t

c u v tr l ng theo 3 l p: D tr , k c n, thành th c v i t l % là 11,23: 33,13: 55,63

có t ng tr l ng là 102,610 m3

/ha, công th c

t thành: 20.85 cax + 10.22 tdp + 8.83 cor + 7.38 cho + 6.23 thh + 5.54 sao + 5.44 gat + 35.51 lok

b Xác đ nh nhóm loài cây ch y u

- Tr ng thái r ng giàu: C n c vào k t qu ,

ta có nhóm loài cây ch y u là: Sao, G m t,

D u trái, C m xe, Làu táu, Re, Côm r ng

- Tr ng thái r ng trung bình: K t qu nhóm loài cây ch y u là: C m xe, Re, Côm r ng,

C ng tía, C nia, a, Th h ng

c Xác đ nh th i gian chuy n c p kính

- Tr ng thái r ng giàu: T ng tr ng bình quân Zd trong đ nh k 3 n m 2010 - 2013 là

Zd= 0,368 cm/n m Công th c:

092 , 0

1 4 /

Zd

Trong đó: 0,092 là giá tr c a Zd/4, con s 4 là: c ly t , nh v y, th i gian chuy n c p kính

là kho ng 10 n m

- Tr ng thái r ng trung bình: T ng tr ng bình quân Zd = 0,439 cm/n m

109 , 0

1 4 /

th i gian chuy n c p kính c ng g n 10 n m

d Xác đ nh chu k đi u ch r ng

Chu k đi u ch là s n m c n thi t đ cây

r ng t ng lên đ c m t c p kính hay là kho ng

th i gian nh t đ nh đ nh ng cây c p kính

d i s chuy n h t lên c p kính trên, t đó

r ng l i đ c đ a vào đi u ch , t c là ti n hành khai thác nh ng cây v t c p đ đ a

r ng v c u trúc N/D1,3 c b n Th i gian chuy n c p kính tr ng thái r ng giàu và r ng trung bình khu v c nghiên c u là 10 n m

e Xác đ nh đ i t ng ch t

Trong khai thác r ng, vi c xác đ nh cây

ch t và cây đ l i là r t quan tr ng đ m

b o r ng phát tri n b n v ng, khai thác ph i

k t h p v i nuôi d ng, tái sinh r ng sau khi

ch t, không ch l y s n l ng g mà bên c nh đó

c n ph i nuôi d ng, xúc ti n tái sinh r ng, t o

ti n đ cho chu k kinh doanh m i và duy trì kh

n ng phòng h c a r ng Do đó, c n ph i xây

d ng nguyên t c ch t nh t đ nh đ đ m b o

r ng phát tri n b n v ng Nguyên t c chung

khi xác đ nh đ i t ng ch t c n c n c vào tr

l ng r ng, phân b N/D và phân b tr l ng

theo t c p kính Ngoài ra c n c n c vào tình

hình v sinh, ch t l ng t t x u và t thành

loài cây c a t ng tr ng thái r ng c th đ t ng

b c đi u ch r ng ti p c n t i mô hình r ng

đ nh h ng đã l a ch n

f Xác đ nh ph ng th c tái sinh

K t qu nghiên c u cho th y kh n ng tái

sinh t nhiên c a khu v c nghiên c u hi n t i

r t t t c v s l ng và ch t l ng m c dù s

t ng đ ng gi a t thành cây tái sinh và t ng

cây cao không cao, trong t ng lai m t vài loài

cây có th thay đ i nh ng nhóm loài cây ch

y u không có s thay đ i nhi u, u th tái sinh

v n ph n ánh đ c t thành các loài cây t ng

cây g ch y u, bên c nh đó s cây tri n v ng

tham gia vào c u trúc r ng trong t ng lai là

r t l n Vì v y, vi c áp d ng ph ng th c xúc

ti n tái sinh t nhiên trong đi u ch đ m b o khôi ph c v n r ng khu v c nghiên c u

g Xác đ nh c ng đ khai thác và l ng khai thác

V nguyên t c, c ng đ khai thác trong khai thác ch n t m đây ph thu c vào s cây chênh l nh trong t ng c p kính gi a lâm

ph n th c so v i mô hình r ng đ nh h ng Tuy nhiên, k t qu nghiên c u v phân b tr

l ng c a tr ng thái r ng giàu và r ng trung bình t i khu v c nghiên c u cho th y h u h t các lâm ph n này đ u đã t ng đ i thành th c,

bi u hi n là l p cây thành th c chi m t l r t

l n t 55,63 - 57,06% Nh v y, n u khai thác nhi u l p cây thành th c này thì c ng đ khai thác là quá l n s làm cho c u trúc r ng b phá v , h s đ v l n, l p cây tái sinh, l p cây d i tán s b tàn phá Vì v y, c n xác đ nh

c ng đ ch t h p lý c n c vào c u trúc r ng (c u trúc N/D1,3) và l ng t ng tr ng c a

r ng xác đ nh c ng đ ch t h p lý đ đi u

chnh k t c u N/D1,3 d n t ng b c t i k t c u chu n theo mô hình r ng đ nh h ng

- Tr ng thái r ng giàu: C ng đ khai thác

là: 25% và 30%

B ng 3.11 D tính s n l ng ch t theo c ng đ (Tr ng thái r ng giàu)

khai thác

S n l ng ch t theo c ng đ M/ha sau khai thác

- Tr ng thái r ng trung bình: C ng đ khai thác là: 10% và 15%

B ng 3.12 D tính s n l ng ch t theo c ng đ (Tr ng thái r ng trung bình)

khai thác

S n l ng ch t theo c ng đ M/ha sau khai thác

3.3.2 Các thông s k thu t đi u ch r ng

tr ng thái r ng nghèo

Tr ng thái r ng nghèo do đã b tác đ ng r t

m nh nên c u trúc r ng đã b phá v , ch có

nh ng cây giá tr th p, cây có ph m ch t x u,

m t đ r t th p, cây có đ ng kính nh và c n

đ a vào nuôi d ng đ nâng cao ch t l ng và

tr l ng r ng, ph ng th c là ch t nuôi d ng,

tr ng b dung, làm giàu r ng, khoanh nuôi đ

sau này tr thành tr ng thái r ng trung bình và

r ng giàu và đ a vào k ho ch khai thác chu k

ti p theo

a Xác đ nh mô hình c u trúc m u

M c tiêu c a ch t nuôi d ng r ng là nh m

d n d t r ng t i m c tiêu kinh doanh d a trên

mô mình đ nh h ng, đ i v i đ i t ng r ng

nghèo m c tiêu h ng t i là nâng c p tr l ng

đ h ng t i c u trúc m u c a r ng trung bình

và ti p đó là c u trúc m u c a r ng giàu sau m t

vài chu k ch t nuôi d ng Nh v y, mô hình

c u trúc đ nh h ng mà tr ng thái r ng nghèo

h ng t i chính là mô hình c u trúc c a tr ng

thái r ng trung bình v i tr l ng r ng và c u

trúc N/D1,3trong đ i t ng r ng trung bình nh

đã nêu trên Mô hình r ng m u s h tr cho

vi c l p k ho ch nuôi d ng r ng b n v ng,

thông qua so sánh s cây c a lô r ng v i s cây

c a mô hình đ nh h ng: s cây v t h n mô

hình là ph n có th khai thác, s cây thi u h t

t ng c kính c n đ c duy trì và nuôi d ng đ

đ t m c n đ nh

b Xác đ nh nhóm loài cây ch y u

Nhóm loài cây ch y u tr ng thái r ng

nghèo, c n c vào k t qu nghiên c u nhóm

loài cây u th (ch y u) ki u tr ng thái r ng

nghèo, ta có nhóm loài cây ch y u đ c ch n

cho ki u tr ng thái r ng nghèo khu v c

nghiên c u là: C m xe, Cho i, Gáo tròn, Re,

Côm r ng, C ng tía, đó là tr ng thái r ng

nghèo sau sau n ng r y và sau khai thác ki t

c Xác đ nh th i gian nuôi d ng

Có nhi u ph ng pháp khác nhau đ xác

đ nh th i gian nuôi d ng tr ng thái r ng nghèo đ n khi đ t tr l ng c u trúc đ nh h ng

c a tr ng thái r ng trung bình Tuy nhiên, lu n

án l a ch n ph ng pháp đ n gi n, d áp d ng,

đ xác đ nh th i gian nuôi d ng đ n khi đ t

c u trúc m u c a tr ng thái r ng trung bình cho tr ng thái r ng nghèo khu v c nghiên c u

đ c k t qu sau:

18 901

, 2

707 , 45 100

ODV

T

17 901

, 2

685 , 49 100

ODV

T

20 901

, 2

898 , 40 100

ODV T

K t qu trên cho th y, th i gian nuôi d ng

r ng đ n k khai thác bi n đ i t 17-20 n m, đây là kho ng th i gian t ng đ i dài, vì v y

lu n án đ xu t c 10 n m ti n hành ch t nuôi

d ng m t l n v i s n l ng ch t c n cân đ i

v i s cây th a, cây thi u, v i c ng đ ch t nuôi d ng và v i t ng tr ng c a r ng

d i u ch nh phân b N/D theo mô hình r ng

đ nh h ng

Mô hình c u trúc m u giúp xác đ nh s

l ng cây c n duy trì, s l ng cây c n ch t,

s l ng cây còn thi u h t m i c p kính

b ng vi c so sánh s cây tr ng thái hi n t i

v i c u trúc m u

i v i nh ng c p kính th a s cây so v i

c u trúc m u thì bi n pháp x lý t ng đ i đ n

gi n là ch t nh ng cây th a này d a trên nguyên t c ch t đã đ c xây d ng và c ng đ khai thác cho phép Còn nh ng c p kính còn thi u s l ng cây thì gi i pháp k thu t là c n nuôi d ng r ng b ng cách phát lu ng dây leo,

b i d m, lo i b nh ng cây cong queo, sâu

b nh, cây già c i, cây c t ng n, cây phi m c đích đ m tán r ng giúp thúc đ y quá trình tái sinh, k t h p v i vi c làm giàu r ng b ng các cây con đ tiêu chu n và đúng m c đích

kinh doanh, ho c có th ti n hành đánh t a

nh ng cây nh ng n i phân b d y và c m r i

đem tr ng nh ng n i m t đ th p

e Xác đ nh đ i t ng ch t nuôi d ng

i t ng ch t là nh ng cây v t c p so

v i c u trúc m u trên c s đã cân đ i v i t ng

tr ng r ng và v i nh ng cây thi u h t c p

trên Trong đó, nh ng cây đ c xác đ nh ch t

nuôi d ng là nh ng cây c t ng n, cây cong

queo, cây phi m c đích, cây giá tr kinh t th p,

cây gãy đ , cây ph m ch t x u

Nh v y, đ i t ng ch t đa s là nh ng cây

ít giá tr, cây ph m ch t x u h n n a c ng đ

ch t nuôi d ng th ng r t th p nên giá tr g

ch t nuôi d ng là không cao, ch y u bán làm

c i, do đó các kho n thu t bán s n ph m ch t

nuôi d ng th ng không cao

f C ng đ ch t nuôi d ng

vi c khai thác r ng đ c ti p c n v i

c u trúc lâm ph n m u sau này thì c ng đ

ch t s đ c xác đ nh c n c vào k t qu tính

toán, xác đ nh nh ng cây v t c p so v i mô

hình c u trúc m u trên c s cân đ i l ng

khai thác và l ng đ l i nuôi d ng đ bù đ p

đ y đ cho s l ng cây thi u h t nh ng c

kính trên.Tuy nhiên, trong th c t có nh ng

lâm ph n có s l ng cây th a so v i c u trúc

m u là r t l n, n u c ch t h t nh ng cây này

thì s nh h ng đ n c u trúc r ng và l m

d ng vào v n r ng, vi c ch t nuôi d ng v n

ph i đ m b o làm sao r ng v n ph i nâng đ c

t i c p tr l ng cao h n.Vì v y, lu n án đ

xu t gi i h n s n l ng ch t nuôi d ng l n 1

không đ c v t quá 10% l ng t ng tr ng

c a r ng, l n 2 không đ c v t quá 15%

l ng t ng tr ng c a r ng

T ng tr ng bình quân c a tr ng thái r ng

nghèo là 2,901m3/ha/n m, v i chu k ch t nuôi

d ng đ c lu n án đ xu t là 10 n m Sau 10

n m r ng đã t ng tr ng đ c tr ng đ c

29,01m3 Nh v y, s n l ng ch t v i l n 1

không v t quá 2,901m3

, và l n 2 không đ c

v t quá 4,352m3

là h p lý đ m b o cho vi c tích l y v n r ng đ nâng d n tr l ng r ng lên tr ng thái r ng trung bình sau kho ng 2-3 chu k ch t nuôi d ng

IV K T LU N

Bolykhamxay là m t t nh mi n trung n c Lào, có di n tích đ t lâm nghi p là 1223101ha, chi m 77,53% di n tích toàn t nh trong đó ch

y u là r ng t nhiên v i tài nguyên r ng r t phong phú Phát tri n lâm nghi p là m t th

m nh và là nhi m v h t s c quan tr ng c a

tnh trong đó qu n lý s d ng b n v ng r ng t nhiên trên đ a bàn t nh có ý ngh a quy t đ nh

C u trúc t thành: Tr ng thái r ng giàu 29 - 35 loài, bi n đ i t 3 - 5 loài, tr ng thái r ng trung bình 35 - 42 loài, bi n đ i t 5 - 7 loài, tr ng thái r ng nghèo 31 - 39 loài, bi n đ i t 4 - 7 loài C u trúc t ng th tr ng thái r ng nghèo

tr l ng bình quân là 45,440m3

/ha, tr ng thái

r ng trung bình tr l ng bình quân là 107,911m3/ha, tr ng thái r ng giàu tr l ng bình quân 237,580m3/ha T ng tr ng r ng 3

n m (2010-2013) r ng giàu 6,243m3

/ha/n m,

r ng trung bình 3,835m3/ha/n m và r ng nghèo 2,901m3/ha/n m Tr l ng: r ng nghèo

có tr l ng bình quân 45,440±7,04m3

/ha,

r ng trung bình có tr l ng bình quân 107,911m3/ha và r ng giàu có tr l ng bình quân 237,580m3/ha

nh h ng quy ho ch b o v , phát tri n

r ng c a t nh bao g m 04 n i dung nhi m v chính: Khoanh nuôi ph c h i r ng, giai đo n

n m 2020 là 12.300ha, giai đo n 2030 là 25.130ha; làm giàu r ng giai đo n 2020 là 3.230ha, giai đo n 2030 là 7.520ha; nuôi

d ng r ng giai đo n 2020 là 4.760ha giai

đo n 2030 là 8.900ha; tr ng r ng giai đo n

2020 là 73.925ha và giai đo n 2030 là 109.525ha, vi c nghiên c u xác đ nh các thông

s k thu t trong đi u ch r ng t nhiên là

r ng s n xu t t nh Bolykhamxay nh m cung

c p c s khoa h c ph c v xây d ng ph ng