Trả lời: 1/ Phương pháp xác định giá trị doanh nghiệp theo phương pháp tài sản Phương pháp định giá doanh nghiệp theo giá trị tài sản cho rằng giá trị của một doanh nghiệp bằng tổng giá
Trang 1LỜI NÓI ĐẦU
Trong nền kinh tế thị trường, nhu cầu đánh giá và xác định giá trị đối với doanh nghiệp là hoàn toàn tự nhiên Trước hết đánh giá doanh nghiệp xuất phát từ nhu cầu hoạt động mua bán, sát nhập, hợp nhất cổ phần hóa hoặc chia nhỏ doanh nghiệp Đây là công việc diễn ra có tính chất thường xuyên và phổ biến trong cơ chế thị trường phản ánh nhu cầu đầu tư trực tiếp vào sản xuất kinh doanh Giá trị doanh nghiệp là loại thông tin quan trọng để nhà quản trị phân tích, đánh giá trước khi ra quyết định về kinh doanh tài chính có liên quan đén doanh nghiệp được đánh giá trong đó có thông tin về uy tính kinh doanh khả năng tài chính và vị thế tín dụng Giá trị doanh nghiệp là sự phản ánh năng lực tổng hợp, phản ánh khả năng tồn tại và phát triển của doanh nghiệp Thông tin về giá trị doanh nghiệp cho người ta một sự đánh giá tổng quan về uy tín kinh doanh, về khả năng tài chính và vị thế tín dụng để từ đó đưa ra quyết định đầu tư tài trợ hoặc có tiếp tục cấp tín dụng cho doanh nghiệp nữa không Giá trị doanh nghiệp còn là loại thông tin quan trọng trong quản lý kinh tế vĩ
mô Giá trị của chứng khoán được quyết định bởi giá trị thực của doanh nghiệp có chứng khoán được trao đổi mua bán trên thị trường
Ngoài ra trong quá trình chuyển đổi cơ chế quản lý kinh tế xác định giá trị doanh nghiệp còn là bước quan trọng để các nước tiến hành cải cách doanh nghiệp như: cổ phần hóa, sát nhập, hợp nhất, mua, bán, khoán, cho thuê…Có thể nói, hoạt động quản lý và những giao dịch kinh tế đã đặt ra những yêu cầu cần thiết phải xác định giá trị doanh nghiệp
Vướng mắc lớn nhất khi định giá doanh nghiệp chính là sử dụng phương pháp nào để định giá doanh nghiệp một cách phù hợp nhất những phương pháp khác nhau
sẽ cho ra những kết quả khác nhau Trên thế giới hiện nay có rất nhiều phương pháp định giá doanh nghiệp, nhưng thực tế ở Việt Nam thì có hai phương pháp chủ yếu
Trang 2thường được các tổ chức định giá sử dụng đó là: Phương pháp định giá theo giá trị tài sản hay phương pháp dòng tiền chiết khấu
Học viên
Nguyễn Minh Thuấn
Trang 3Câu 1: Phân biệt những điểm giống và khác nhau của các phương pháp định giá giá
trị doanh nghiệp mà anh (chị) đã biết?
Trả lời:
1/ Phương pháp xác định giá trị doanh nghiệp theo phương pháp tài sản
Phương pháp định giá doanh nghiệp theo giá trị tài sản cho rằng giá trị của một doanh nghiệp bằng tổng giá trị của từng loại tài sản riêng trên bảng cân đối kế toán trừ
đi các khoản nợ của doanh nghiệp Giá trị của tài sản được đo bằng hiệu quả sử dụng
và khai thác chúng nhằm tạo ra những lợi ích kinh tế trong tương lai
Phương pháp này được tính bằng giá trị thực tế của toàn bộ tài sản theo giá thị trường + lợi thế kinh doanh
Trong đó: Lợi thế kinh doanh được = phần vốn Nhà nước theo sổ kế toán tại thời điểm định giá x (tỷ suất lợi nhuận sau thuế trên vốn Nhà nước bình quân trong 3 năm trước khi cổ phần hóa- lãi suất trái phiếu Chính phủ kỳ hạn 10 năm gần nhất)
Phương pháp định giá công ty cổ phần theo tài sản có ưu điểm là đơn giản, dễ tính toán, không phức tạp trong việc xử lý và xác định giá trị còn lại của tài sản Các công thức được sử dụng đều đơn giản Phương pháp này phản ánh một cách khá đầy
đủ và trực quan giá trị các tài sản hiện có của doanh nghiệp theo giá trị hiện hành tại thời điểm định giá hoặc theo giá trị sổ sách mà doanh nghiệp đã ghi chép Nó là một công cụ đắc lực cho việc định giá doanh nghiệp khi mà thị trường chứng khoán chưa phát triển, trình độ của đội ngũ chuyên gia định giá chưa thực sự đáp ứng được đòi hỏi của công tác định giá theo các phương pháp khác
Nhược điểm: Phát sinh một số chi phí do phải thuê chuyên gia đánh giá tài sản; Không thể loại bỏ hoàn toàn tính chủ quan khi tính giá trị doanh nghiệp; Việc định giá
Trang 4doanh nghiệp dựa vào giá trị trên sổ sách kế toán, chưa tính được giá trị tiềm năng như thương hiệu, sự phát triển tương lai của doanh nghiệp
Phương pháp này bị giới hạn trong trường hợp tài sản của doanh nghiệp chủ yếu là tài sản vô hình như doanh nghiệp có thương hiệu mạnh, có bí quyết công nghệ, ban lãnh đạo doanh nghiệp có năng lực và đội ngũ nhân viên giỏi,…
2/ Phương pháp xác định giá trị doanh nghiệp theo mô hình dòng tiền chiết khấu:
Phương pháp định giá theo mô hình dòng tiền chiết khấu DCF được xây dựng dựa trên một nguyên lý cơ bản, đó là giá trị của doanh nghiệp được xác định bằng cách hiện tại hoá các dòng thu nhập (dòng tiền) chiết khấu các dòng tiền đó theo một mức lãi suất chiết khấu phù hợp có tính đến rủi ro của doanh nghiệp Theo đó, đối với phương pháp DCF thì hai yếu tố quan trọng nhất và không thể thiếu được là dòng tiền thu nhập hàng năm và lãi suất chiết khấu dòng tiền đó
Phương pháp chiết khấu dòng tiền (DCF) được xác định dựa trên cơ sở thu được từ hoạt động sản xuất kinh doanh trong tương lai của doanh nghiệp Cách tính này được coi là sẽ làm chính xác hơn giá trị của các công ty đang hoạt động có hiệu quả và khả năng phát triển trong tương lai, đặc biệt là các đơn vị đang hoạt động trong lĩnh vực dịch vụ, bảo hiểm Việc áp dụng phương pháp này cũng sẽ giải quyết được một phần các vướng mắc trong việc xác định lợi thế thương mại của doanh nghiệp, tạo độ chính xác của giá trị doanh nghiệp, đặc biệt là những đơn vị đang làm ăn có lãi, thương hiệu và thị phần trên thị trường
Để có thể áp dụng phương pháp này, các doanh nghiệp phải xác định được những thông tin chủ yếu như tỷ suất lợi nhuận của 3-5 năm liền kề và dự kiến trong
5-10 năm tương lai, tỷ lệ tăng trưởng, hệ số rủi ro Đây là những thông tin không thể
Trang 5Phương pháp này áp dụng trong trường hợp các tài sản của doanh nghiệp là tài sản hữu dụng, vì phương pháp này phản ánh giá trị của doanh nghiệp trên cơ sở chiết khấu các dòng lợi ích trong tương lai, nghĩa là giá trị của doanh nghiệp chỉ là giá trị của những tài sản hữu dụng; các tài sản không hữu dụng (hoặc kể cả các tài sản dưới mức hữu dụng) phải được xem xét, đánh giá riêng theo các phương pháp thẩm định giá
Phương pháp này bị giới hạn trong các trường hợp sau:
+ Doanh nghiệp đang trong quá trình tái cơ cấu:
+ Đó là việc bán tài sản, mua thêm tài sản hoặc thay đổi cơ cấu vốn cổ đông và chính sách cổ tức, thay đổi cơ cấu sở hữu (chẳng hạn từ doanh nghiệp sở hữu công sang sở hữu tư nhân) hoặc chính sách quản lý chi phí Mỗi thay đổi trên dẫn đến việc ước tính các dòng tiền dự kiến sẽ khó khăn hơn và tác động đến yếu tố rủi ro của doanh nghiệp Do đó, sử dụng số liệu trong quá khứ có thể sẽ phản ánh không đúng giá trị của các doanh nghiệp này
+ Để có thể ước tính được giá trị doanh nghiệp trong trường hợp này thì dòng tiền dự kiến phải phản ảnh được tác động của các thay đổi trên trong thời gian sắp tới
và tỷ suất chiết khấu phải được điều chỉnh để phản ánh được hoạt động kinh doanh mới và mức rủi ro tài chính của doanh nghiệp
+ Đối với các doanh nghiệp nhỏ:
Phương pháp này đòi hỏi phải đo lường được mức rủi ro của doanh nghiệp, để
từ đó tính tỷ suất chiết khấu; nhưng do các doanh nghiệp nhỏ không có chứng khoán giao dịch trên thị trường nên không thể tính được các thông số rủi ro của các doanh nghiệp này
Trang 6Vì vậy, giải pháp trong trường hợp này là nên xem xét mức rủi ro của các doanh nghiệp có thể so sánh có chứng khoán giao dịch trên thị trường, hoặc tham khảo các số liệu kế toán có sẵn ở các doanh nghiệp này
Câu 2: Với doanh nghiệp mà anh (chị) đang làm việc hoặc đã biết thì dùng phương
pháp định giá nào là phù hợp? Tại sao?
Trả lời:
Phương pháp định giá giá trị doanh nghiệp đang áp dụng định giá hiện tại là phương pháp tài sản
Phương pháp này được tính bằng giá trị thực tế của toàn bộ tài sản theo giá thị trường + lợi thế kinh doanh
Trong đó: Lợi thế kinh doanh được = phần vốn Nhà nước theo sổ kế toán tại thời điểm định giá x (tỷ suất lợi nhuận sau thuế trên vốn Nhà nước bình quân trong 3 năm trước khi cổ phần hóa- lãi suất trái phiếu Chính phủ kỳ hạn 10 năm gần nhất)
Phương pháp định giá công ty cổ phần theo tài sản có ưu điểm là đơn giản, dễ tính toán, không phức tạp trong việc xử lý và xác định giá trị còn lại của tài sản Các công thức được sử dụng đều đơn giản Phương pháp này phản ánh một cách khá đầy
đủ và trực quan giá trị các tài sản hiện có của doanh nghiệp theo giá trị hiện hành tại thời điểm định giá hoặc theo giá trị sổ sách mà doanh nghiệp đã ghi chép Nó là một công cụ đắc lực cho việc định giá doanh nghiệp khi mà thị trường chứng khoán chưa phát triển, trình độ của đội ngũ chuyên gia định giá chưa thực sự đáp ứng được đòi hỏi của công tác định giá theo các phương pháp khác
Phương pháp tài sản: là phương pháp xác định giá trị doanh nghiệp trên cơ sở
Trang 7xác định giá trị doanh nghiệp Căn cứ để xác định giá trị doanh nghiệp theo phương pháp tài sản theo quy định tại Điều 30 Nghị định số 59/2011/NĐ-CP gồm:
- Báo cáo tài chính, số liệu theo sổ kế toán của doanh nghiệp tại thời điểm xác định giá trị doanh nghiệp
- Tài liệu kiểm kê, phân loại và đánh giá chất lượng tài sản của doanh nghiệp tại thời điểm xác định giá trị doanh nghiệp
- Giá thị trường của tài sản tại thời điểm tổ chức định giá
- Giá trị quyền sử dụng đất được giao, trị giá tiền thuê đất xác định lại trong trường hợp doanh nghiệp đã trả tiền một lần cho cả thời hạn thuê đất và giá trị lợi thế kinh doanh của doanh nghiệp
Phương pháp này gần gũi với thị trường, dễ hiểu, dễ cập nhật số liệu, áp dụng được cho doanh nghiệp lớn lẫn doanh nghiệp Do mật độ thông tin thị trường, lẫn thông tin của doanh nghiệp cung cấp chưa đáng tin cậy nên việc dò tìm các chỉ số theo phương pháp khác để đáp ứng cho yêu cầu thẩm định là rất khó khăn
Trang 8KẾT LUẬN
Sau khi phân biệt các phương pháp định giá giá trị doanh nghiệp, áp dụng phương pháp tài sản để định giá doanh nghiệp doanh nghiệp, em đã có thể nhận thấy được sự chênh lệch rất lớn khi sử dụng những phương pháp khác nhau Vì kết quả tính toán được phụ thuộc vào khả năng ước lượng với độ chính xác cao và tham số, túc phụ thuộc vào mặt kỹ thuật của bản than từng phương pháp, nó còn phụ thuộc vào quan điểm đánh giá về mặt lợi ích của doanh nghiệp, đối với từng nhà đầu tư và những dự định của riêng họ đối với thuong lai của doanh nghiệp Do đó, chúng ta không nên chỉ sử dụng một phương pháp duy nhất để đánh giá doanh nghiệp mà nên kết hợp nhiều phương pháp khác để hỗ trợ và kiểm tra lẫn nhau Như vậy, kết quả cuối cùng sẽ chính xác hơn và có cơ sở lý luận vững chắc hơn
Nhìn chung, những tồn tại trong công tác định giá doanh nghiệp là trình
độ chuyên môn nghiệp vụ của ta chưa cao, cần phải xây dựng mô hình tổ chức và quản lý định giá thống nhất cả nước, xây dựng cơ sở dữ liệu phục vụ cho thị trường định giá
Trang 9TÀI LIỆU THAM KHẢO
1 Nguyễn Đoàn (1995), “Xác định giá trị doanh nghiệp trong cổ phần hóa ở Việt Nam”, Tạp chí tài chính, 95 (5), tr 21-24
2 Vĩnh Định (1998), “Xác định giá trị vô hình của doanh nghiệp như thế nào?”, tạp chí tài chính, 98 (7), tr 18-20
3 Nguyễn Minh Hoàng, Nguyên lý chung định giá tài sản và giá trị doanh nghiệp, Nxb Lao động – Xã hội, 2008
4 Hồ Thị Lam Trà (2009), Định giá đất, ĐH Nông nghiệp, Hà Nội
5 Đỗ Văn Thận (1996), Đánh giá giá trị doanh nghiệp, Nxb T.P Hồ Chí Minh
6 Các văn bản pháp quy: Pháp lệnh giá 2002; Luật đất đai 2003