Môn học Bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng nghiên cứu trách nhiệm bồi thường thiệt hại do hành vi của con người gây ra và bồi thường thiệt hại do tài sản gây ra. Bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng là nội dung quan trọng trong hệ thống pháp luật dân sự trên thế giới nói chung và ở Việt Nam nói riêng. Tại Trường Đại học Luật Hà Nội, Bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng là môn học tự chọn, với dung lượng 2 TC, được áp dụng đối với các lớp cử nhân luật chất lượng cao.
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI HỌC LUẬT HÀ NỘI KHOA PHÁP LUẬT DÂN SỰ
BỘ MÔN LUẬT DÂN SỰ
ĐỀ CƯƠNG MÔN HỌC PHÁP LUẬT VỀ BỒI THƯỜNG THIỆT HẠI NGOÀI HỢP ĐỒNG
HÀ NỘI - 2017
Trang 3TRƯỜNG ĐẠI HỌC LUẬT HÀ NỘI KHOA PHÁP LUẬT DÂN SỰ
BỘ MÔN LUẬT DÂN SỰ
Hệ đào tạo: Chính quy - Cử nhân Luật chất lượng cao Tên môn học: Bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng
Số tín chỉ: 02
Loại môn học: Tự chọn
1 THÔNG TIN VỀ GIẢNG VIÊN
1.1 GIẢNG VIÊN THUỘC BỘ MÔN
Trang 48 TS Kiều Thị Thùy Linh - GV
Lưu ý: SV có thể xin tư vấn từ GV qua e-mail
1.2 GIẢNG VIÊN NGOÀI BỘ MÔN
1 PGS.TS Bùi Đăng Hiếu, GVCC, Giám đốc Trung tâm đảm bảo
chất lượng đào tạo, Trường Đại học Luật Hà Nội
Văn phòng Bộ môn luật dân sự
Phòng 305, Tầng 3, nhà A, Trường Đại học Luật Hà Nội
Số 87, đường Nguyễn Chí Thanh, Đống Đa, Hà Nội
Điện thoại: 04.37736637
Giờ làm việc: 8h00’ - 17h00’ hàng ngày (trừ thứ bảy, chủ nhật
và ngày nghỉ lễ)
2 TÓM TẮT NỘI DUNG MÔN HỌC
- Môn học Bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng nghiên cứu tráchnhiệm bồi thường thiệt hại do hành vi của con người gây ra và bồithường thiệt hại do tài sản gây ra
- Bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng là nội dung quan trọng trong hệthống pháp luật dân sự trên thế giới nói chung và ở Việt Nam nóiriêng Tại Trường Đại học Luật Hà Nội, Bồi thường thiệt hại ngoàihợp đồng là môn học tự chọn, với dung lượng 2 TC, được áp dụng đốivới các lớp cử nhân luật chất lượng cao
Trang 53 NỘI DUNG CHI TIẾT CỦA MÔN HỌC
Bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng có 2 TC, gồm 4 vấn đề sau:
Vấn đề 1: Quy định chung về bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng
Vấn đề 2: Bồi thường thiệt hại do hành vi của con người gây ra
Vấn đề 3: Bồi thường thiệt hại do tài sản gây ra
Vấn đề 4: Thực hành giải quyết các vụ việc về bồi thường thiệt hạingoài hợp đồng
4 MỤC TIÊU CHUNG CỦA MÔN HỌC
2 Phân tích, bình luận, đánh giá được các quy định của pháp luật vềbồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng
4.2 Các mục tiêu khác
1 Góp phần phát triển kĩ năng LVN cũng như kĩ năng cộng tác;
2 Góp phần phát triển kĩ năng độc lập nghiên cứu, kĩ năng tư duy
Trang 6sáng tạo, khám phá tìm tòi;
3 Góp phần trau dồi năng lực đánh giá và tự đánh giá;
4 Có ý thức tuyên truyền pháp luật, phổ biến kiến thức pháp luật dân
1B2 Xác định được
người phải bồithường và ngườiđược bồi thườngthiệt hại trong từngtrường hợp cụ thể
1B3 Xác định được
thời hạn bồi thườngthiệt hại trong trườnghợp tính mạng, sứckhoẻ bị xâm phạm
1B4 Xác định được
thời hạn yêu cầu giảiquyết việc bồithường thiệt hạitrong các trường hợp
cụ thể
1B5 Lấy được ít
nhất 2 ví dụ về phát
1C1 Phân biệt được
trách nhiệm bồi thườngthiệt hại theo hợp đồngvới trách nhiệm bồithường thiệt hại ngoài
hợp đồng
1C2 Phân tích được
các cơ sở để xác địnhcác chi phí hợp lítrong việc xác địnhthiệt hại
1C3 Đưa ra được
nhận xét cá nhân vềmức bồi thường thiệthại về tinh thần
1C4 Đưa ra được
quan điểm của cánhân trong việc xácđịnh năng lực chịutrách nhiệm bồithường thiệt hại vàthời hạn hưởng bồithường thiệt hại trongtrường hợp tính mạng,sức khoẻ bị xâm
Trang 71A5 Nêu được
1A6 Nêu được
thời hiệu khởi
kiện yêu cầu
uy tín bị xâm phạm
1B6 Lấy được ít
nhất 2 ví dụ về phátsinh trách nhiệm bồithường thiệt hại dotài sản bị xâm phạm
phạm
1C5 Chỉ ra được
những bất cập trongquy định của pháp luật
về trách nhiệm bồithường thiệt hại (trongphần những quy địnhchung) và phươnghướng hoàn thiện
2A1 Nêu được
khái niệm bồi
thường thiệt hại
2B2 Lấy được ít
nhất 2 tình huốngcho trường hợp bồithường thiệt hại do
2C1 Phát biểu được ý
kiến cá nhân về quyđịnh trách nhiệm bồithường thiệt hại trongtrường hợp vượt quágiới hạn phòng vệchính đáng liên quanđến mức bồi thường(bồi thường toàn bộhay bồi thường phầnvượt quá)
2C2 Phân biệt được
trách nhiệm liên đới
và trách nhiệm riêng
Trang 8thường thiệt hại
do vượt quá yêu
vụ gây ra; bồi
thường thiệt hại
2B3 Lấy được ít
nhất 2 tình huốngcho mỗi trường hợp
về bồi thường thiệthại do người củapháp nhân; người thihành công vụ; ngườilàm công, người họcnghề gây ra
2B4 Lấy ít nhất 2
tình huống cho mỗitrường hợp về bồithường thiệt hại dongười dưới 15 tuổi,người mất năng lựchành vi dân sự gây
ra, do người dùng chấtkính thích gây ra
2B5 Vận dụng các
quy định pháp luậtdân sự để giải quyếttình huống cụ thể vềbồi thường thiệt hại
do hành vi con ngườigây ra
rẽ trong trường hợp cónhiều người gây rathiệt hại
2C3 Phân biệt được
hỗn hợp lỗi với thiệthại do nhiều ngườicùng gây ra
2C4 Đưa ra được
quan điểm cá nhân vềnhững khó khăn, vướngmắc khi xác định bồithường thiệt hại dongười có thẩm quyềncủa cơ quan tiến hành
tố tụng gây ra
2C5 Phân biệt được
người làm công,người học nghề củapháp nhân với ngườicủa pháp nhân
2C6 Đưa ra được
quan điểm của cánhân về phươnghướng hoàn thiệnpháp luật về bồithường thiệt hại dolàm ô nhiễm môi trường
2C7 Giải thích được
tại sao các tranh chấp
về mồ mả lại thuộcphạm vi điều chỉnh
Trang 9tại sao pháp luật dân
sự lại quy định bồithường thiệt hại donguồn nguy hiểmcao độ gây ra
3B2 Phân tích được
từng loại nguồn nguyhiểm cao độ theoquy định của phápluật
3B3 Vận dụng được
quy định pháp luật
để giải quyết các vụviệc cụ thể bồithường thiệt hại do
- Chỉ ra và phân tích
được những điểmchưa rõ ràng trongquy định về bồithường thiệt hại donguồn nguy hiểm cao
độ gây ra
Trang 103B5 Giải quyết
được tình huống cụthể liên quan đến bồithường thiệt hại dosúc vật gây ra
3B6 Lấy được ví dụ
minh họa và vậndụng được quy địnhcủa pháp luật để giảiquyết các vụ việc bồithường thiệt hại docây cối gây ra
3B7 Lấy ví dụ minh
họa và vận dụngđược các quy địnhcủa pháp luật để giảiquyết các vụ việc bồithường thiệt hại donhà cửa, công trìnhxây dựng khác gây
- Chỉ ra được những
điểm bất cập trong cácquy định pháp luậthiện hành liên quanđến bồi thường thiệthại do nguồn nguyhiểm cao độ gây ra
3C2 Phân tích, đánh
giá được thực tiễn ápdụng quy định về bồithường thiệt hại dosúc vật, cây cối, nhàcửa, công trình xâydựng khác gây ra ởnước ta hiện nay
3C3 Đưa ra được
quan điểm của cánhân trong việc xácđịnh mối liên quantrong việc bồi thườnggiữa chủ sở hữu vớingười được chủ sởhữu giao quản lí, sửdụng nhà cửa, côngtrình xây dựng khi tàisản này gây thiệt hại
3C4 Chỉ ra điểm khác
biệt cơ bản giữa điềukiện phát sinh tráchnhiệm bồi thườngthiệt hại do hành vi
Trang 11và điều kiện phát sinhtrách nhiệm bồithường thiệt hại do tàisản gây ra.
4B2 Viết được các
luận cứ để bảo vệquyền và lợi ích củacác chủ thể trong vụviệc tranh chấp vềbồi thường thiệt hạingoài hợp đồng
4B3 Xác định được
trách nhiệm bồithường thiệt hạitrong trường hợp cụthể là bồi thường dohành vi hay do tàisản gây ra
4C2 Nhận xét được
về thực tiễn xét xửtranh chấp của Tòa án
và những bài học kinhnghiệm
Trang 124B5 Xác định được
các căn cứ loại trừtrách nhiệm bồithường thiệt hạitrong từng vụ việc cụthể
4B6 Xác định được
các yếu tố khác cóliên quan đến bồithường thiệt hạingoài hợp đồng:
nguyên tắc, năng lựcchịu trách nhiệm bồithường, thời hiệukhởi kiện, …
Trang 137 HỌC LIỆU
A GIÁO TRÌNH
1 Trường Đại học Luật Hà Nội, Giáo trình luật dân sự Việt Nam
(tập 2), Nxb Công an nhân dân, Hà Nội, 2014;
2 Lê Đình Nghị (chủ biên), Giáo trình luật dân sự Việt Nam (tập 2),
Nxb Giáo dục, Hà Nội, 2009
3 Trường Đại học Luật Hà Nội, Giáo trình luật dân sự Việt Nam (tập1& 2), Nxb Công an nhân dân, Hà Nội, 2017 (tái bản có chỉnhsửa)
B TÀI LIỆU BẮT BUỘC
4 Nguyễn Minh Tuấn (chủ biên), Bình luận khoa học Bộ luật dân
sự của nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam, Nxb Tư pháp,
Hà Nội - 2014 ;
5 Nguyễn Minh Tuấn (chủ biên), Bình luận khoa học Bộ luật dân sựcủa nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam 2015, Nxb Tưpháp, 2016;
6 Nguyễn Minh Tuấn (chủ biên), Bình luận khoa học những điểmmới của Bộ luật Dân sự năm 2015,NXB Tư Pháp, 2016;
7 Nguyễn Văn Cừ & Trần Thị Huệ (đồng chủ biên), Bình luận khoahọc Bộ luật dân sự năm 2015 của nước Cộng hòa xã hội chủnghĩa Việt Nam, Nxb Công an nhân dân, 2017;
* Văn bản quy phạm pháp luật
1 Bộ luật dân sự năm 2015;
Trang 142 Luật bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng năm 2010 và văn bảnhướng dẫn;
3 Luật trách nhiệm bồi thường của Nhà nước năm 2009 và văn bảnhướng dẫn;
4 Luật chất lượng sản phẩm hàng hoá năm 2007 và văn bản hướngdẫn;
5 Luật Nhà ở năm 2014 và văn bản hướng dẫn;
6 Luật Xây dựng năm 2014 và văn bản hướng dẫn;
C TÀI LIỆU THAM KHẢO LỰA CHỌN
* Sách
1 Nguyễn Mạnh Bách, Nghĩa vụ dân sự trong luật dân sự Việt Nam,
Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 1998;
2 Bộ tư pháp, Những vấn đề cơ bản của Bộ luật dân sự năm 2005,
Nxb Tư pháp, Hà Nội, 2005, tr 42 - 60;
* Luận văn, luận án:
1 Phạm Kim Anh (2008), “Trách nhiệm dân sự liên đới bồi thường thiệt hại trong pháp luật dân sự Việt Nam”, Luận án tiến sĩ luật
học - Trường Đại học Luật Hà Nội;
2 Nguyễn Văn Hợi (2017), “Trách nhiệm bồi thường thiệt hại do tài sản gây ra theo pháp luật dân sự Việt Nam”, Luận án tiến sĩ
luật học, Trường Đại học Luật Hà Nội
2 Nguyễn Xuân Anh, “Một số vấn đề liên quan đến trách nhiệm dân
sự trong lĩnh vực bảo vệ môi trường theo quy định của pháp luậtViệt Nam”, Tạp chí toà án nhân dân, số 4/2005;
3 Phan Thị Hải Anh, “Vấn đề xác định thiệt hại trong bồi thườngthiệt hại do tính mạng, sức khoẻ bị xâm hại”, Tạp chí toà án nhân dân, số 10/2004;
Trang 154 Trần Việt Anh, “So sánh trách nhiệm dân sự trong hợp đồng và
trách nhiệm dân sự ngoài hợp đồng”, Tạp chí nhà nước và pháp luật, số 4/2011.
5 Phạm Văn Bằng, “Chế định bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồngnhững vấn đề cần đặt ra khi sửa đổi Bộ luật dân sự năm 2005”,
Tạp chí dân chủ và pháp luật, số 4/2013;
6 Nguyễn Thanh Bình, “Trách nhiệm bồi thường thiệt hại ngoài hợpđồng, vài nét về thực tiễn xét xử và kiến nghị hoàn thiện”, Tạp chí kiểm sát, số 5/2003;
7 Đỗ Văn Đại, “Lỗi, căn cứ phát sinh trách nhiệm bồi thường thiệt
hại ngoài hợp đồng”, Tạp chí khoa học pháp lí, số 2 (57)/ 2010;
8 Đỗ Văn Đại, “Bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng; Trách nhiệm
hạn chế thiệt hại (bản án và bình luận bản án)”, Tạp chí khoa học pháp lí, số 6/2009;
9 Dương Quỳnh Hoa, “Xác định thiệt hại trong bồi thường thiệthại do tính mạng bị xâm phạm ” , Tạp chí nhà nước và pháp luật,
dân sự Việt Nam hiện hành”, Tạp chí toà án, số tháng 7/2011.
12 Nguyễn Văn Hợi, “Xác định thiệt hại khi tính mạng bị xâm phạm
theo quy định của pháp luật dân sự Việt Nam hiện hành”, Tạp chí dân chủ và pháp luật, số tháng 8/2011.
13 Nguyễn Văn Hợi, “Xác định thiệt hại về tinh thần theo quy định
của pháp luật dân sự Việt Nam hiện hành”, Tạp chí Dân chủ và Pháp luật, số chuyên đề tháng 8/2013.
14 Nguyễn Văn Hợi, “Bồi thường thiệt hại do tài sản của Nhà nướcgây ra”, Tạp chí Dân chủ và pháp luật, số chuyên đề quý III/2014;
15 Nguyễn Văn Hợi, “Trách nhiệm bồi thường thiệt hại ngoài hợp
đồng trong Dự thảo Bộ luật dân sự (sửa đổi)”, Tạp chí Luật học, số
đặc biệt, tháng 6/2015;
Trang 1616 Nguyễn Văn Hợi, “Điều kiện phát sinh trách nhiệm bồi thường
thiệt hại do tài sản gây ra trong Bộ luật dân sự”, Tạp chí Luật học,
số 12/2015;
17 Nguyễn Văn Hợi, “Năng lực chịu trách nhiệm bồi thường thiệt hại
do tài sản gây ra trong Bộ luật dân sự năm 2015”, Tạp chí Luật học, số 4/2016;
18 Nguyễn Văn Hợi, “Những điểm mới trong quy định của Bộ luậtdân sự năm 2015 về trách nhiệm bồi thường thiệt hại ngoài hợp
đồng”, Tạp chí Luật học, số 3/2017;
19 Nguyễn Văn Hợi, “Một số hạn chế và kiến nghị hoàn thiện quyđịnh của Bộ luật dân sự năm 2015 về trách nhiệm bồi thường thiệt
hại do tài sản gây ra”, Tạp chí Luật học, số 7/2017.
20 Trần Thị Huệ, “Bồi thường thiệt hại do vượt quá giới hạn mà phápluật cho phép”, Tạp chí luật học, số 6/2001;
21 Bùi Nguyên Khánh, “Góp ý về dự thảo Bộ luật dân sự sửa đổi
phần liên quan đến bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng”, Tạp chí dân chủ và pháp luật, Bộ tư pháp, số 10/2010.
22 Vũ Đình Long, Vũ Đình Nhất, “Trách nhiệm liên đới trong trả lại
tài sản và bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng”, Tạp chí tòa án nhân dân, số 20/2012;
23 Tiến Long, “Cách tính bồi thường thiệt hại tính mạng, sức khoẻ bịxâm hại”, Tạp chí toà án nhân dân, số 10/2004;
24 Lê Phước Ngưỡng, “Tìm hiểu về trách nhiệm bồi thường thiệt hại
do nguồn nguy hiểm cao độ gây ra”, Tạp chí kiểm sát, số 1/2005;
25 Phạm Vũ Ngọc Quang, “Cần có thông tư liên tịch hướng dẫn thihành quy định về bồi thường thiệt hại do nguồn nguy hiểm cao độ
gây ra”, Tạp chí viện kiểm sát, số 7/2012;
26 Nguyễn Xuân Quang, “Một số vấn đề pháp lí về trách nhiệm bồi
thường thiệt hại do nguồn nguy hiểm cao độ gây ra”, Tạp chí khoa học pháp lí, số 3/2011;
27 Phùng Trung Tập, “Lỗi và trách nhiệm bồi thường thiệt hại ngoàihợp đồng”, Tạp chí toà án, số 10/2004;
28 Phùng Trung Tập, “Về bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng trong
Trang 17luật tục Ê Đê, M’Nông”, Tạp chí dân chủ và pháp luật, số 9 năm
2008, tr 60 - 64;
29 Trần Ngọc Thành, “Một số vấn đề về nguyên tắc bồi thường đầy
đủ trong dân sự”, Tạp chí toà án nhân dân, số 02/2006;
30 Nguyễn Thị Thuỷ, “Một số vấn đề cơ bản về Luật bồi thườngthiệt hại của nước Cộng hoà nhân dân Trung Hoa ” , Tạp chí kiểm sát, số 5/2003;
31 Hoàng Thị Hải Yến, “Trách nhiệm dân sự trong trường hợp nhiều
người cùng gây thiệt hại theo pháp luật cộng hòa Pháp”, Tạp chí tòa án nhân dân, số 1/2013.
32 Hoàng Thị Hải Yến, “Bàn về khái niệm lỗi trong trách nhiệm dân
sự ngoài hợp đồng”, Tạp chí tòa án nhân dân, số 7/2012.
= 5
giờTC
= 5 giờ
Trang 18khái niệm, điều kiện phát sinh tráchnhiệm bồi thường thiệt hại ngoài hợpđồng, nguyên tắc bồi thường thiệthại, xác định thiệt hại (tài sản, tínhmạng, sức khoẻ, danh dự, nhânphẩm uy tín…), thời hiệu khởi kiện;
- SV nhận diện thiệt hại, điều kiệnphát sinh trách nhiệm bồi thườngthiệt hại ngoài hợp đồng, thời hiệukhởi kiện trong các tình huống cụthể
* Đọc:
- Giáo trình luậtdân sự Việt Nam(tập 2), TrườngĐại học Luật HàNội, Nxb Công
an nhân dân, HàNội, 2014;
- Giáo trình luậtdân sự Việt Nam(tập 2), Lê ĐìnhNghị (chủ biên),Nxb Giáo dục,
Hà Nội, 2009;
- Từ Điều 584đến Điều 608
2015;
- Các văn bản vàtài liệu khác cóliên quan đãđược liệt kê tạimục 7
Seminar 4
giờ
TC
* SV thảo luận các vấn đề sau:
- Ý nghĩa pháp lí của trách nhiệm bồithường thiệt hại ngoài hợp đồng;
- Sự khác nhau giữa trách nhiệm bồithường thiệt hại ngoài hợp đồng vớitrách nhiệm bồi thường thiệt hại theohợp đồng;
- Các cơ sở để xác định các chi phíhợp lí trong việc xác định thiệt hại;
Trang 19Các nhóm tự trao đổi, bàn luận thêm
về những vấn đề liên quan đến quyđịnh chung về bồi thường thiệt hạingoài hợp đồng
Tư vấn - Nội dung: Giải đáp, tư vấn về nội dung và phương pháp
học tập; chỉ dẫn khai thác nguồn tài liệu
- Thời gian: Từ 8h00’ đến 11h00’ thứ năm
- Địa điểm: Văn phòng Bộ môn luật dân sự
- SV nhận diện điều kiện, chủ
* Đọc:
- Giáo trình luật dân sựViệt Nam (tập 2),Trường Đại học Luật HàNội, Nxb Công an nhândân, Hà Nội, 2014;
- Giáo trình luật dân sự
Việt Nam (tập 2), Lê
