Bên cạnh đó, công tác đào tạo, bồi dưỡng, tự bồi dưỡng đối với GV GDCD chưa được quan tâm đúng mức nên còn gây khó khăn cho việc nâng cao chất lượng hiệu quả môn GDCD, đặc biệt là trong
Trang 1SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HÓA
-
TRẦN MAI HƯƠNG
TÀI LIỆU BỒI DƯỠNG THƯỜNG XUYÊN GIÁO VIÊN
NỘI DUNG BỒI DƯỠNG II
GIÁO DỤC PHÁP LUẬT VÀ VẤN ĐỀ KHAI THÁC, SỬ DỤNG TÀI LIỆU TRONG GIẢNG DẠY GIÁO DỤC PHÁP LUẬT
Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG
(LƯU HÀNH NỘI BỘ)
THANH HÓA - 2013
Trang 2LỜI NểI ĐẦU
Chương trình bồi dưỡng giáo viên mầm non, phổ thông và giáo dục thường
xuyên phần địa phương là một trong 3 khối kiến thức của chương trình bồi dưỡng thường xuyên giáo viên mầm non, phổ thông và giáo dục thường xuyên
do Bộ GD&ĐT đang triển khai xây dựng theo quan điểm và định hướng đổi mới công tác bồi dưỡng giáo viên Quan điểm và định hướng này đặt yêu cầu phải biên soạn được chương trình bồi dưỡng thường xuyên thiết thực đáp ứng nhu cầu phát triển nghề nghiệp của mỗi giáo viên và từng cơ sở giáo dục Yêu cầu này tất yếu dẫn đến sự lựa chọn kiểu chương trình bồi dưỡng mềm dẻo linh hoạt, tạo khả năng thích ứng cao cho các giáo viên, giúp họ có thể đạt mục tiêu của chương trình bồi dưỡng theo nhịp độ riêng của bản thân
Từ năm học 2006-2007 đến nay, chương trình, SGK mới môn GDCD ở trường THPT đã được triển khai trong cả nước Tuy nhiên, vẫn còn khá nhiều
GV chưa quán triệt yêu cầu dạy học theo chuẩn chương trình và chưa thực hiện tốt các yêu cầu về đổi mới phương pháp dạy học: vẫn còn hiện tượng giáo viên lệ thuộc vào SGK, SGV, dạy chay Trong kiểm tra đánh giá vẫn nặng về tái hiện kiến thức, chưa chú ý đến các yêu cầu HS vận dụng kiến thức đã học để giải quyết các vấn đề, tình huống trong cuộc sống… ở nhiều trường chưa coi trọng việc khai thác và sử dụng các thiết bị dạy học, việc áp dụng CNTT vào dạy học còn hạn chế, hiệu quả chưa cao Bên cạnh đó, công tác đào tạo, bồi dưỡng, tự bồi dưỡng đối với GV GDCD chưa được quan tâm đúng mức nên còn gây khó khăn cho việc nâng cao chất lượng hiệu quả môn GDCD, đặc biệt là trong giảng dạy
và phổ biến giáo dục pháp luật trong các nhà trường…
Để đáp ứng công tác bồi dưỡng giáo viên của các địa phương, các tác giả đã biên soạn một số bài trong chương trình bồi dưỡng thường xuyên môn GDCD, nhằm mục đích giới thiệu kịp thời phương pháp tiếp cận tài liệu bồi dưỡng thường xuyên mới
Với ý nghĩa đó, chương trình bồi dưỡng "giáo dục pháp luật và vấn đề khai
Trang 3cung cấp thêm những kiến thức và kỹ năng cơ bản để giáo viên được luyện tập,
có thêm kinh nghiệm xây dựng và tổ chức các hoạt động giảng dạy bộ môn Tài liệu bồi dưỡng chu kỳ này viết theo hình thức đổi mới phù hợp với việc tự học, tự bồi dưỡng của giáo viên
Nhóm tác giả mong muốn nhận được những góp ý quý báu của đội ngũ giáo viên và cán bộ quản lý giáo dục các cấp nhằm hoàn thiện, nâng cao chất lượng của nội dung chương trình bồi dưỡng
Xin chân thành cảm ơn!
Nhóm tác giả
Trang 4
Mục lục Bài 1: NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG VỀ GIÁO DỤC PHÁP LUẬT
1 Khỏi niệm giỏo dục phỏp luật
2 Bản chất của pháp luật
3 Hệ thống phỏp luật Việt Nam
Bài 2: MỘT SỐ PHƯƠNG PHÁP VÀ KĨ THUẬT DẠY HỌC TÍCH CỰC PBGDPL CHO HỌC SINH TRONG MễN GDCD Ở THPT
1 Một số phương phỏp dạy học tớch cực trong tớch hợp phổ biến GDPL trong GDCD
2 Một số kĩ thuật dạy học tớch cực:
3 Vai trũ của kiểm tra, đỏnh giỏ tớch hợp PBGDPL trong mụn GDCD THPT
4 Yờu cầu trong kiểm tra, đỏnh giỏ
5 Hỡnh thức kiểm tra
Bài 3: KHAI THÁC VÀ SỬ DỤNG PHƯƠNG TIỆN, THIẾT BỊ VÀ ĐỒ DUNG DẠY HỌC MễN GIÁO DỤC CễNG DÂN Ở THPT
1 Các thiết bị dạy hoc trong môn GDCD
2 ưu điểm của việc sử dụng các thiết bị dạy học trong môn GDCD:
3 Hạn chế ( một số khó khăn đối với GV):
4 Các hình thức sử dụng các thiết bị dạy học
Trang 5NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG VỀ GIÁO DỤC PHÁP LUẬT
Thời gian: 8 giờ
I Mục tiêu
1 Kiến thức
- Nắm vững được một số khái niệm cơ bản về pháp luật và giáo dục pháp luật
- Hiểu được bản chất của pháp luật, các thuộc tính cơ bản của pháp luật
- Nhận thức được một số đặc điểm của hệ thống pháp luật Việt Nam
2 Kỹ năng
- Biết phân biệt các hành vi thực hiện đúng pháp luật và các hành vi vi phạm pháp luật
- Giải thích được vì sao pháp luật mang tính xã hội
- Phân biệt được tính dân tộc, tính mở của pháp luật
3 Thái độ
- Có thái độ tự giác thực hiện đúng các quy định của pháp luật
- Có thái độ tích cực trong việc tố giác các hành vi vi phạm pháp luật
II Tài liệu và điều kiện hỗ trợ học tập
Trang 6Là những quy tắc xử sự có tính bắt buộc chung, do nhà nước xây dựng, ban hành và bảo đảm thực hiện bằng quyền lực Nhà nước, nhằm điều chỉnh các quan
hệ phát sinh trong tất cả các lĩnh vực của đời sống xã hội
- Pháp lí: Lẽ phải theo pháp luật
Ví dụ: Về mặt pháp lí, tài sản của vợ chồng do thu nhập mà có trong thời kì
hôn nhân là tài sản chung; tính pháp lí của hợp đồng thuê nhà là ở chỗ nó được
kí kết bằng văn bản; cơ sở pháp lí của vận chuyển hàng hóa là hợp đồng;
- Pháp quyền: Pháp luật (theo nghĩa rộng), thiên về tính hệ thống, bản chất
theo góc độ khái quát triết học (nên làm rõ hơn)
* Tầm quan trọng của việc phổ biến GDPL trong môn GDCD THPT:
Trước yêu cầu đẩy mạnh CNH, HĐH đất nước, XD Nhà nước pháp quyền XHCN & hội nhập quốc tế công tác PBGDPL của ngành GD cần được tăng cường thường xuyên, liên tục ở tầm cao hơn nhằm nâng cao chất lượng nguồn
nhân lực của đất nước Phổ biến giáo dục pháp luật (PBGDPL) đã và đang trở
thành một trong những nhiệm vụ quan trọng của các cơ quan Nhà nước, các đoàn thể quần chúng, các tổ chức chính trị xã hội và được xã hội ngày càng quan tâm Làm tốt công tác PBGDPL là góp phần giáo dục đạo đức, lối sống, hình thành nhân cách, rèn luyện hành vi ứng xử cho thế hệ trẻ ngay từ trên ghế nhà trường, tạo nếp sống, hành động “Sống và làm việc theo Hiến pháp và pháp luật"
- PBGDPL trong nhà trường bao gồm hai lĩnh vực: phổ biến pháp luật và
giáo dục pháp luật Hoạt động giáo dục pháp luật là một hoạt động giáo dục cụ thể gắn bó hữu cơ với hoạt động giáo dục nói chung Nội dung giáo dục pháp luật là một phần của nội dung chương trình giáo dục ở các cấp học và trình độ đào tạo của hệ thống giáo dục quốc dân
Nói cách khác, giáo dục pháp luật là một hoạt động tự thân, thường xuyên
của ngành giáo dục khác một số ngành khác Giáo dục pháp luật trong nhà trường thực hiện thông qua việc dạy và học nội dung, kiến thức pháp luật trong chương trình giáo dục chính khóa qua các môn học như giáo dục công dân
Trang 7(trong các trường phổ thông) hoặc được lồng ghép, tích hợp vào các môn học có liên quan như môn đạo đức, tìm hiểu tự nhiên xã hội, sinh học, lịch sử,…
2 Bản chất của pháp luật
2.1 Bản chất giai cấp của pháp luật
Pháp luật là một hiện tượng chính trị - xã hội cơ bản và rất phức tạp Pháp luật vừa có tính giai cấp sâu sắc vừa có giá trị xã hội to lớn
Pháp luật chỉ phát sinh, tồn tại và phát triển trong xã hội có giai cấp Pháp luật nào cũng mang bản chất giai cấp, phản ánh ý chí của giai cấp thống trị,
được cụ thể hoá trong các văn bản pháp luật của Nhà nước
Tính giai cấp của pháp luật còn thể hiện ở mục đích điều chỉnh của pháp luật Trong xã hội có giai cấp, sự điều chỉnh của pháp luật trước hết nhằm mục đích điều chỉnh các quan hệ giai cấp Pháp luật là yếu tố điều chỉnh về mặt giai cấp các quan hệ xã hội Mục đích của sự điều chỉnh đó nhằm định hướng cho các quan hệ xã hội phát triển
2.2 Bản chất xã hội của pháp luật
Vì sao pháp luật mang bản chất xã hội?
Một là, Pháp luật bắt nguồn từ chính thực tiễn đời sống xã hội, do thực tiễn
cuộc sống đòi hỏi
Hai là, Pháp luật phản ánh nhu cầu, lợi ích của giai tầng khác nhau trong xã
hội
Ba là, các quy phạm pháp luật được thực hiện trong thực tiễn đời sống xã
hội, vì sự phát triển của xã hội
Không chỉ có giai cấp thống trị thực hiện pháp luật, mà pháp luật do mọi thành viên trong xã hội thực hiện, vì sự phát triển chung của toàn xã hội
2.3 Tính dân tộc, tính mở của pháp luật
Trang 8* Tính dân tộc của pháp luật
- Pháp luật cần được xây dựng trên nền tảng văn minh, văn hoá của dân tộc
- Pháp luật phải phản ánh được những phong tục, tập quán, đặc điểm lịch sử, điều kiện địa lí và trình độ văn minh của dân tộc
- Những lĩnh vực: hôn nhân và gia đình; văn hóa – xã hội;…
3 Hệ thống pháp luật Việt Nam
- Hệ thống pháp luật Việt Nam: Tổng thể các quy phạm pháp luật có mối liên
hệ nội tại thống nhất với nhau, được phân định thành các chế định pháp luật, các ngành luật và được thể hiện trong các văn bản do Nhà nước ban hành theo những trình tự, thủ tục và hình thức nhất định
- Hệ thống pháp luật: Chỉnh thể thống nhất bao gồm cả hệ thống cấu trúc bên trong và hình thức biểu hiện bên ngoài của pháp luật (hệ thống văn bản quy phạm pháp luật)
3.1 Hệ thống cấu trúc của pháp luật
Tổng thể các quy phạm pháp luật có mối liên hệ nội tại thống nhất với nhau, bao gồm ba thành tố cơ bản ở ba cấp độ khác nhau là quy phạm pháp luật, chế định pháp luật và ngành luật
Quy phạm pháp luật
Quy phạm pháp luật điều chỉnh một quan hệ pháp luật cụ thể
VD (Điều 254 Bộ luật Dân sự năm 2005): Khi tài sản của chủ sở hữu do phạm tội, vi phạm hành chính mà bị tịch thu, sung quỹ NN thì quyền sở hữu đối với tài sản của chủ sở hữu đó chấm dứt kể từ thời điểm quyết định của cơ quan
NN có thẩm quyền có hiệu lực pháp luật
Ví dụ: Người gây thiệt hại về tinh thần cho người khác do xâm phạm đến
Trang 9chấm dứt hành vi vi phạm, xin lỗi, cải chớnh cụng khai cũn phải bồi thường một khoản tiền để bự đắp tổn thất về tinh thần cho người bị thiệt hại
Định nghĩa: Tổng thể cỏc quy phạm phỏp luật điều chỉnh cỏc quan hệ xó hội
trong một lĩnh vực nhất định của đời sống xó hội
3.2 Hệ thống văn bản quy phạm phỏp luật
- Hiến phỏp, luật, phỏp lệnh, nghị quyết, lệnh, nghị định, quyết định, chỉ thị, thụng tư, nghị quyết liờn tịch, thụng tư liờn tịch
IV Bài tập phát triển kỹ năng:
1 Tên bài tập: Xây dựng kế hoạch tự học cho phần chuyên môn nghiệp vụ của chương trình bồi dưỡng thường xuyên
2 Những vấn đề cần thực hiện:
- Đọc lại phần chuyên môn nghiệp vụ của chương trình BDTX
- Căn cứ vào chương trình BD phần chuyên môn nghiệp vụ, vào kế hoạch của nhà trường và nhiệm vụ đựơc phân công, bạn xây dựng kế hoạch cụ thể về: mục tiêu, tài liệu và điều kiện hỗ trợ học tập cần thiết, nội dung, thời gian, hình thức học tập và cách đánh giá từng bài
- Trao đổi với đồng nghiệp và tự điều chỉnh kế hoạch để báo cáo với BGH nhà trường
Trang 10Bài 2 MỘT SỐ PHƯƠNG PHÁP VÀ KĨ THUẬT DẠY HỌC TÍCH CỰC PBGDPL CHO HỌC SINH TRONG MÔN GDCD Ở THPT
Thời gian: 8 giờ
III Nội dung
1 Một số phương pháp dạy học tích cực trong tích hợp phổ biến GDPL trong GDCD
1 Phương pháp thảo luận nhóm
Trang 113 Phương pháp tọa đàm
4 Phương pháp nghiên cứu trường hợp điển hình
5 Phương pháp giải quyết vấn đề (xử lý tình huống)
6 Phương pháp đóng vai
7 Phương pháp dạy học theo dự án
8 Phương pháp trò chơi
9 Phương pháp liên hệ thực tế & tự liên hệ
10 Phương pháp tranh luận
9 KĨ thuật hỏi & trả lời
10 Kĩ thuật Hỏi chuyên gia
11 Kĩ thuật sơ đồ tư duy
12 Kĩ thuật hoàn tất 1 nhiệm vụ
13 Kĩ thuật viết tích cực
14 Kĩ thuật đọc hợp tác “đọc tích cực”
15 Kĩ thuật phân tích phim
3 Vai trò của kiểm tra, đánh giá tích hợp PBGDPL trong môn GDCD THPT
Đối với học sinh:
Về kiến thức: Giúp các các em phát hiện những thiếu sót trong kiến thức, kĩ năng; từ đó kịp thời điều chỉnh phương pháp học để thu được kết quả cao hơn
Trang 12- Về kĩ năng: Học sinh có điều kiện rèn luyện kĩ năng tư duy từ đơn giản đến phức tạp Từ đó giúp học sinh có kỹ năng phân tích, tổng hợp, khái quát hóa
- Về giáo dục: Góp phần hình thành phẩm chất ý chí tự giác vươn lên trong học tập, củng cố lòng tự tin vào khả năng của mình, tạo tính chủ động, biết hợp tác trong học tập
Đối với giáo viên:
- Giáo viên có thông tin về mức độ hiểu biết nắm vững và biết vận dụng kiến thức của học sinh đạt hay chưa đạt so với mục tiêu môn học đề ra Từ đó giáo viên điều chỉnh các hoạt động dạy và tìm ra những phương pháp nâng cao chất lượng dạy học
- Giáo viên tự đánh giá hiệu quả những cải tiến, đổi mới nội dung và phương pháp dạy học của mình
4 Yêu cầu trong kiểm tra, đánh giá
- Thực hiện đúng quy định của Quy chế đánh giá, xếp loại HS Đảm bảo khách quan, chính xác, công bằng
- Trong kiểm tra đánh giá cần căn cứ chuẩn kiến thức kĩ năng & nội dung tích hợp PBGDPL để đánh giá cho sát, đúng Tránh tình trạng không thống nhất giữa dạy học & kiểm tra
Cân đối các yêu cầu kiểm tra về kiến thức ( nhớ, hiểu, vận dụng) Hướng dẫn học sinh tự đánh giá kết quả học tập, rèn luyện năng lực tự học, tư duy độc lập
- Giảm nhẹ yêu cầu tái hiện kiến thức Tăng cường yêu cầu vận dụng kiến thức theo đề “ mở” Kết hợp hợp lí giữa TNKQ & tự luận
Khi đã đưa nội dung PBGDPL trong dạy học thì phải kiểm tra đánh giá kết quả học tập của học sinh
Nội dung kiểm tra đánh giá phải thống nhất với nội dung được đưa vào dạy học
5 Hình thức kiểm tra:
- Bài kiểm tra có thể là toàn bộ nội dung PBGDPL
- Kết hợp kiểm tra nội dung PBGDPL với những nội dung khác của bài học
Trang 13kiểm tra thông qua đánh giá, nhận xét kết quả học tập của HS khi làm BT nghiên cứu, báo cáo điều tra thực tế, báo cáo tham quan thực tế, phân tích đánh giá các
số liệu…
Về mức độ: Phải cân đối cả kiến thức, kĩ năng, thái độ
* Về kiến thức: Cân đối giữa mức độ hiểu biết với kĩ năng & thái độ
* Về kĩ năng: Rèn luyện khả năng trình bày nói và viết đặc biệt là kĩ năng
thực hành, vận dụng các nội dung PBGDPL đã học vào nhìn nhận đánh giá các vấn đề thực tiễn đang diễn ra
* Về thái độ:
- Hình thành phát triển ở hs tình cảm, biết yêu cái tốt, cái đẹp; không đồng tình với các hành vi, việc làm tiêu cực
- Trân trọng và phát huy các giá trị truyền thống của dân tộc, hình thành hành
vi thói quen phù hợp với những giá trị đã học giúp HS có sự thống nhất giữa ý thức và hành vi
Yêu cầu về lựa chọn, thiết kế câu hỏi kiểm tra, đánh giá:
- Tỉ lệ câu hỏi TNKQ & tự luận; tỉ lệ giữa nội dung bài học và nội dung tích hợp PBGDPL; các câu hỏi được thiết kế trong ma trận và mức độ khó, dễ của các câu hỏi tùy thuộc vào đối tượng học sinh song phải đảm bảo câu hỏi có độ tin cậy và tính giá trị
Yêu cầu về xây dựng đáp án, biểu chấm
- Chỉ ra được kết quả đúng cho câu hỏi Riêng đối với câu hỏi “ mở” (tự luận) đáp án phải chỉ ra được các ý đúng trong câu trả lời
- Đáp án phải hướng dẫn cách cho điểm cụ thể của từng câu, thang điểm của toàn bộ đề kiểm tra (thang điểm 10, điểm lẻ có thể đến 0,5 với bài Học kỳ)
Tiến hành kiểm tra
+ Đối với bài ktra thường xuyên: KT miệng, 15 phút viết ( không nhất thiết phải tiến hành đầu giờ mà có thể linh hoạt theo cấu trúc của giờ học)
+ Tăng cường kiểm tra bằng phiếu hỏi, phiếu học tập => giúp nhanh chóng thu những phản hồi về quá trình dạy & học để điều chỉnh việc học & phương pháp dạy một cách kịp thời
Trang 14* Đối với đề kiểm tra, đỏnh giỏ thường xuyờn:
Kết hợp kiểm tra miệng và kiểm tra viết, trong đú kiểm tra viết chia thành:
- Kiểm tra thường xuyờn trờn lớp sau khi học xong bài mới ( 5-7 phỳt cuối
tiết), 3-5 cõu thiờn về TNKQ, mức độ dễ, trung bỡnh, cõu khú ớt hơn hoặc khụng
sử dụng
- Kiểm tra thường xuyờn phỏt đề hoặc làm bài tập cho HS làm ở nhà Cõu
hỏi khú hơn gồm cả TNKQ & tự luận, thường là cõu khú nhiều hơn cõu trung bỡnh, khụng nờn cú cõu dễ
* Đối với bài kiểm tra đỏnh giỏ định kỳ:
- Đề kiểm tra 1 tiết giữa kỳ: gồm lượng kiến thức 1 phần chương trỡnh đó
được học đến thời điểm kiểm tra ( thường tương đương lượng kiến thức cần nắm
của ẵ HK)
- Đề KTHK: lượng kiến thức bao quỏt cả học kỳ
IV Bài tập phát triển kỹ năng:
1 Tên bài tập: Trình bày các yêu cầu cơ bản PBGDPL trong môn GDCD ở trường PT
2 Những vấn đề cần thực hiện:
- Nắm vững và thực hiện thành thạo các PP&KT DHTC trong PBGDPL
- Thực hiện kiểm tra đánh giá PBGDPL theo yêu cầu đổi mới
- Trao đổi với đồng nghiệp về những nội dung đó
Trang 15Bài 3 KHAI THÁC , SỬ DỤNG PHƯƠNG TIỆN, THIẾT BỊ
VÀ ĐỒ DUNG DẠY HỌC PHÁP LUẬT MÔN GIÁO DỤC CÔNG
DÂN Ở TRUNG HỌC PHỔ THÔNG
Thời gian: 8 giờ
Trang 16III Nội dung
1 Các thiết bị dạy học trong môn GDCD
a Các thiết bị chung
+ Mỏy chiếu
+ Bảng biểu, sơ đồ
b Các thiết bị riêng:
+ Các đoạn phim, video
+ Các câu chuyện tình huống PL
+ Hình ảnh, tranh ảnh
+ Bài tập tình huống, các vở kịch ngắn
2 ưu điểm của việc sử dụng các thiết bị dạy học trong môn GDCD:
- HS tiếp nhận các đơn vị kiến thức một cách chủ động hứng thú, tránh được thái độ thờ ơ, nhàm chán
- Nâng cao đựoc khả năng ghi nhớ của HS
- Tăng cường khả năng vận dụng kiến thức với liên hệ thực tế
- Không khí lớp học sôi nổi, hiệu quả đạt được cao hơn so với các giờ học khác ( không sử dụng)
- Cập nhật được các thông tin kiến thức mới kịp thời
3 Hạn chế (một số khó khăn đối với GV):
- GV phải đầu tư nhiều thời gian công sức: Tìm kiếm thông tin và chuẩn bị các phương tiện dạy học hỗ trợ (máy chiếu, loa đài, phiếu học tập, quay phim, chụp ảnh )
- GV phải lựa chọn được các đơn vị kiến thức phù hợp mới đem lại hiệu quả giáo dục thiết thực
- Cần phải có các phần mềm hỗ trợ để tải, cắt hình ảnh hoặc các đoạn video
4 Các hình thức sử dụng các thiết bị dạy học: (VD: Các đoạn Video, hình
ảnh hoặc các câu chuyện tình huống pháp luật)
- Kiểm tra bài cũ;
- Giới thiệu bài học;
Trang 17- Củng cố kiến thức;
- Bài tập về nhà
IV Bài tập phát triển kỹ năng:
1 Tên bài tập: Khai thác và sử dụng các thiết bị dạy học PBGDPL trong môn GDCD
2 Những vấn đề cần thực hiện:
- Biết cách khai thác và sử dụng các thiết bị dạy học PBGDPL một cách phù hợp, hiệu quả với từng bài và từng đối tượng HS
- Soạn 1 bài dạy cụ thể có sử dụng các thiết bị dạy học PBGDPL
- Trao đổi với đồng nghiệp về các nội dung đó
Trang 18a Sử dụng các câu chuyện pháp luật để dẫn dắt vào nội dung bài học, tiết học, đơn vị kiến thức
Khi giảng bài, giáo viên thường sử dụng phương pháp thuyết trình, kể chuyện, dùng lời nói để dẫn dắt học sinh vào bài học hoặc vào một tiết học
Có hai hình thức để dẫn học sinh vào nội dung bài học
Sử dụng các câu chuyện pháp luật để vào bài mới
Đây là hình thức giáo viên dùng một câu chuyện pháp luật có nội dung phù hợp với chủ đề bài học để đưa học sinh vào bài thay cho phần giới thiệu bài thông thường Từ nội dung của câu chuyện, giáo viên làm rõ chủ đề của bài học
và bằng những câu hỏi có tính logic để dẫn học sinh vào bài mới Học sinh sẽ hứng thú để bước vào bài
Ví dụ, để dẫn học sinh vào Bài 1: Pháp luật và đời sống, giáo viên có thể sử dụng câu chuyện:
Bác sĩ lái xe gây tai nạn liên hoàn lĩnh án 7 năm tù
16h10 ngày 7/10/2011, Trần Anh Huy điều khiển xe ôtô 5 chỗ BKS 52P lưu thông trên đường Lý Thái Tổ hướng về vòng xoay ngã Bảy (Q.10) Khi chạy đến
số nhà 325 Lý Thái Tổ thì va chạm với xe ôtô BKS 52P chạy cùng chiều và xe ôtô BKS 61A đang chạy chiều ngược lại Do đang chạy với tốc độ cao, không
Trang 19làm chủ được tình huống nên xe của Huy tiếp tục lao lên ủi thẳng vào 13 chiếc
xe máy đang chờ đèn đỏ
Hậu quả, chị Nguyễn Thị Lệ Quyên (SN 1970, ngụ Q7, TP.HCM) và chị Nguyễn Thị Liên Châu (SN 1973, ngụ Tây Ninh) tử vong tại chỗ, 7 người bị thương nặng phải đưa đi cấp cứu và hàng chục người khác bị thương nhẹ
Sau khi gây tai nạn, xe của Huy vượt đèn đỏ hơn 200m rồi mới dừng lại Ngay lập tức Huy bị người dân khống chế giao cho CA P.9, Q.10
Được biết, Trần Anh Huy đang làm bác sĩ, công tác tại Bệnh viện Nhi Đồng
1, TP.HCM
Sáng 19/6/2013, TAND Tối cao TP.HCM mở phiên tòa sơ thẩm, tuyên phạt
bị cáo Trần Anh Huy (SN 1969, ngụ Q.7, TP.HCM) 7 năm tù về tội “vi phạm quy định về điều khiển phương tiện giao thông đường bộ” gây hậu quả đặc biệt nghiêm trọng (Theo www.infonet.vn, ngày 19/6/2013)
Bác sĩ Trần Anh Huy tại phiên tòa
Trang 20Giáo viên: Câu chuyện trên nói về một trong các hành vi vi phạm pháp luật
Pháp luật nước ta có vai trò như thế nào đối với đời sống? Chúng ta sẽ tìm hiểu nội dung bài học hôm nay
Hay để dạy bài 6: Công dân với các quyền tự do cơ bản, giáo viên có thể sử dụng câu chuyện:
Đạp chết hàng xóm vì câu chửi đổng
Ngày 19/5/2013, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an huyện Vĩnh Bảo, Hải Phòng đã tạm giữ hình sự Phạm Văn Vịnh (25 tuổi) để điều tra hành vi đánh chết anh Nguyễn Văn Đà (34 tuổi)
Tối 18/5, anh Đà sang nhà hàng xóm ngồi hóng mát cùng những người trong thôn Có hơi men trong người, anh Đà chửi đổng Vịnh khiến hai bên xảy ra xô xát Anh Đà bị Vịnh xông vào đạp trúng bụng, ngã đập đầu xuống sân gạch bất tỉnh Rạng sáng hôm sau, nạn nhân tử vong do chấn thương sọ não, xuất huyết não
Theo nhiều hàng xóm, anh Đà thường uống rượu và kà khịa mọi người xung quanh nên không ai muốn quan hệ Anh này đang trong thời gian thi hành án phạt tù treo về tội Cố ý gây thương tích (Theo www.vnexpress.net, ngày 20/5/2013)
Trang 21Giáo viên: Qua câu chuyện trên chúng ta thấy anh Đà đã vi phạm pháp luật,
vi phạm đến quyền tự do cơ bản của công dân, xâm hại đến tính mạng của người khác, đến trật tự xã hội Vậy công dân có những quyền tự do cơ bản nào? Bài học này chúng ta sẽ tìm hiểu về điều đó
Sử dụng các câu chuyện pháp luật để dẫn học sinh vào từng đơn vị kiến thức của bài học
Cũng giống như sử dụng câu chuyện pháp luật để vào bài mới, chỉ có điều khác ở đây giáo viên sử dụng câu chuyện pháp luật để vào một phần nào đó, một đơn vị kiến thức nào đó của bài học Do vậy, nội dung của câu chuyện ở đây có thể không phải là nội dung chung của toàn bài mà chỉ là một câu chuyện mang một nội dung của một phần bài học
Ví dụ: Để dẫn học sinh vào Bài 4: Quyền bình đẳng của công dân trong một
số lĩnh vực của đời sống xã hội Mục 1b: Nội dung bình đẳng trong hôn nhân và gia đình, giáo viên có thể sử dụng câu chuyện pháp luật:
Kinh hoàng chồng cắt cổ vợ vì đòi 500 ngàn đồng
Cơ quan chức năng xã Hạnh Dịch cho biết, tối ngày 5/6/2013 chị V.T.Ngh (24 tuổi, trú bản Chiềng, xã Hạnh Dịch, Quế Phong) - ngồi chờ chồng về dùng bữa cơm tối Được một lát, chồng chị Ngh là Vi Văn B đi làm về
Trang 22Được bạn bè mời nhậu, B đã không còn làm chủ được bản thân Vừa vào đến nhà đối tượng B đã quát mắng chị Ngh và bảo đưa 500 ngàn đồng để sửa máy cưa Lúc đó, biết chồng mình đã có men rượu nên chị Ngh nói khéo là chưa nhận được tiền mẹ hứa cho hai vợ chồng
Chẳng nói chẳng rằng, B lao vào đánh chị Ngh gục xuống sàn nhà, mặc cho chị van xin Không những nghe lời cầu cứu của vợ, đối tượng B bất ngờ tay cầm con dao dí vào và cứa cổ vợ ba lần Sau khi hạ gục vợ bên vũng máu, anh B đã lên Công an xã Hạnh Dịch tự thú
Chị Ngh bảo: "Sẽ tha thứ cho chồng nếu chồng nhận ra sai lầm".
Về phía nạn nhân, chị Ng vẫn nằm đó trên sàn nhà máu chảy khắp nơi, quần
Trang 23Một lát sau, có hai đứa bé hàng xóm thường ngày vẫn sang đây chơi đã phát hiện và về báo cho bố mẹ chúng cùng một số người trong bản đến đưa chị Ngh
đi cấp cứu tại BV huyện Quế Phong
Sau gần một tháng cấp cứu, điều trị, hiện nay chị Ngh đã ra viện Tuy nhiên,
do vết thương bị cắt bên cổ phải điều trị lâu dài nên bây giờ chị lúc nào cũng phải nghiêng cổ
Những người hàng xóm cho biết thêm, thường ngày đối tượng Vi Văn B cũng hay đánh vợ, nhưng không hiểu sao chị Ngh cam tâm chịu khổ, chị không oán trách, cũng chẳng mắng nhiếc gì chồng
Chị Ngh còn cho biết: “Nếu chồng tôi sau này trở về và làm người tốt thì tôi vẫn sống cuộc sống gia đình với anh ấy Tôi mong anh ấy nhận ra lỗi lầm và sau này về yêu thương vợ con hơn”
Hiện anh B đang được CA huyện Quế Phong đưa về phục vụ điều tra (Theo www.dantri.com.vn, ngày 24/6/2013)
Giáo viên: Hành động của anh B đã vi phạm quyền bình đẳng giữa vợ và
chồng
Hay để dẫn học sinh vào Bài 2: Thực hiện pháp luật, mục 2: Vi phạm pháp luật và trách nhiệm pháp lí, giáo viên có thể sử dụng câu chuyện pháp luật:
Hất mắm tôm vào công an, lĩnh án tù
Hôm 17/5/2013, TANDTP Hà Nội đã mở phiên tòa xét xử phúc thẩm vụ án Nguyễn Thị Minh Huyền (SN 1983, trú tại xã Ngọc Hồi, huyện Thanh Trì, Hà Nội) về tội "Làm nhục người khác"
Theo nội dung vụ án, ngày 26/9/2012, tổ công tác liên ngành của huyện Thanh Trì phối hợp với lực lượng chức năng xã Ngọc Hồi, tổ chức kiểm tra vệ sinh an toàn thực phẩm và xử lý việc lấn chiếm lòng lề đường tại khu vực lăng Quang Trung, Ngọc Hồi
Mặc dù đã được nhắc nhở song gia đình Huyền (chuyên bán thịt chó sống) vẫn cố tình vi phạm, bày bán thịt chó lấn chiếm một phần lòng đường và vỉa hè,
Tổ công tác đã thu giữ chiếc bàn vi phạm
Trang 24Xin không được, Huyền quay sang cầm chiếc xô nhựa, bên trong chứa hơn 1 lít mắm tôm hất thẳng vào các cán bộ Công an xã Ngọc Hồi và Công an huyện Thanh Trì Cơ quan điều tra đã khởi tố Huyền về tội làm nhục người khác Tại phiên tòa sơ thẩm TAND huyện Thanh trì xử Huyền 12 tháng tù
Sau đó bị cáo kháng cáo theo trình tự phúc thẩm Tuy nhiên, tại phiên xử hôm qua Tòa nhận định mức án nói trên là có cơ sở nên tuyên giữ nguyên án sơ thẩm (Theo www.phapluatvn.vn, ngày 18/5/2013)
Bị cáo trước vành móng ngựa
Giáo viên: Qua câu chuyện trên chúng ta thấy Nguyễn Thị Minh Huyền đã vi
phạm pháp luật, cái giá phải trả là hoàn toàn thích đáng Mọi công dân nếu vi phạm pháp luật đều phải chịu trách nhiệm pháp lí Vậy vi phạm pháp luật là gì? Thế nào là trách nhiệm pháp lí? Chúng ta sẽ đến với nội dung này
Hình thức sử dụng câu chuyện pháp luật để dẫn dắt vào nội dung bài học là một cách làm có hiệu quả, nhất là việc dùng câu chuyện để thay lời vào bài Nó tránh được kiểu vào bài rập khuôn, công thức của giáo viên khi bắt đầu vào bài mới Vào bài theo lối này tạo cho học sinh sự bất ngờ, thu hút được sự chú ý của các em
b Sử dụng các câu chuyện pháp luật để làm rõ, khắc sâu kiến thức
Giáo viên dùng câu chuyện pháp luật có nội dung phù hợp để làm sáng tỏ tri
Trang 25bài học cho học sinh, đây là hình thức gắn kiến thức với thực tiễn, góp phần củng cố nội dung bài học
Ví dụ ở Bài 9: Pháp luật với sự phát triển bền vững của đất nước Mục 2: Nội dung cơ bản của pháp luật về sự phát triển bền vững của đất nước Phần a: Một
số nội dung cơ bản của pháp luật về phát triển kinh tế
Sau khi truyền đạt tri thức: Mọi công dân khi đã có điều kiện do pháp luật quy định để có quyền tiến hành hoạt động kinh doanh sau khi được cơ quan nhà nước có thẩm quyền chứng nhận đăng kí kinh doanh Khi tiến hành hoạt động kinh doanh công dân phải được thực hiện đầy đủ các nghĩa vụ mà pháp luật quy định cho mọi đối tượng, từng thành phần kinh tế, từng loại hình doanh nghiệp: + Kinh doanh đúng ngành nghề ghi trong giấy phép kinh doanh và những ngành nghề mà pháp luật không cấm;
+ Nộp thuế đầy đủ theo quy định của pháp luật;
+ Bảo vệ quyền lợi của người tiêu dùng;
+ Bảo vệ môi trường;
+ Tuân thủ các quy định quốc phòng, an ninh trật tự xã hội…
Giáo viên có thể củng cố tri thức bằng việc vận dụng câu chuyện pháp luật:
Xử phạt 12,5 triệu đồng công ty kinh doanh trái pháp luật
Tối 13.1.2012, Đoàn kiểm tra liên ngành tỉnh Hà Tĩnh kiểm tra đột xuất và
phát hiện Công ty cổ phần 3S tại 248 Hà Huy Tập, TP Hà Tĩnh kinh doanh
thực phẩm đa chức năng vi phạm pháp luật
Ông Phan Văn Toàn, Phó Chánh thanh tra Sở Y tế Hà Tĩnh cho biết: Khi đoàn kiểm tra liên ngành kiểm tra Công ty cổ phần 3S do ông Đỗ Văn Siết (62 tuổi) là Phó Giám đốc điều hành có hộ khẩu tại Châu Khê, huyện Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh điều hành
Công ty cổ phần 3S không có giấy chứng nhận hoạt động trên địa bàn tỉnh
Hà Tĩnh, không có giấy chứng nhận đủ điều kiện vệ sinh an toàn thực phẩm do
cơ quan chức năng có thẩm quyền cấp
Được biết, Công ty cổ phần 3S chuyên kinh doanh các sản phẩm như: Thấu cốt hoàn (giúp mạnh cốt cường gân), Bổ thận 3S, Bổ phế 3S, Carepro For Baby
Trang 26(cốm sửa non giúp bổ sung kháng thể tự nhiên cho bé) Công ty cổ phần 3S đã
về các trạm y tế các xã thuộc các huyện Can Lộc, Cẩm Xuyên, Lộc Hà, Thạch
Hà, Kỳ Anh xin giấy giới thiệu khống khám bệnh và bán cho người dân trong huyện Điều này đã làm cho nhân dân “mắc lừa”
Trong vòng hơn 2 tháng Công ty cổ phần 3S đã bán được trên 1,2 tỷ đồng thực phẩm chức năng cho người dân Hiện tại, lực lượng liên ngành đã xử phạt hành chính 12,5 triệu đồng và tiếp tục xử lý (Theo www.laodong.com.vn, ngày 14/01/2012)
Đoàn kiểm tra liên ngành đang xử lý vi phạm của Công ty 3S
Giáo viên hỏi: Trong câu chuyện trên Công ty cổ phần 3S đã vi phạm pháp
luật gì? Vi phạm đó có ảnh hưởng như thế nào đến đời sống người dân?
Sử dụng các câu chuyện pháp luật theo cách này sẽ đem lại hiệu quả rõ rệt Trong các câu chuyện, tình huống pháp luật, kiến thức của bài học đã được chuyển thành hành vi pháp luật thông qua các tình huống trong câu chuyện Do
đó giáo viên bằng nghệ thuật kể chuyện của mình làm toát lên và giúp học sinh nắm được tình huống và cách xử lý trong câu chuyện, như vậy có nghĩa là đã
Trang 27đối với việc giáo dục hành vi pháp luật cho học sinh, vì các em đang chuẩn bị bước vào cuộc sống sau này
c Sử dụng các câu chuyện pháp luật, tình huống pháp luật để kiểm tra bài cũ:
Ví dụ Bài 6: GV có thể kiểm tra bài cũ bằng cách sau:
1 GV cho HS xem đoạn video về nữ sinh đánh nhau và trả lời câu hỏi: Theo
em hành vi của bạn HS nữ đó đã vi phạm quyền tự do cơ bản nào của công dân? Nếu em là người chứng kiến sự việc trên em sẽ làm gì?
2 GV cho HS xem đoạn video về giữ người trái PL và trả lời câu hỏi: Theo
em hành vi giữ người trái PL trong đoạn phim trên đã vi phạm quyền tự do cơ bản nào của công dân và sẽ bị xử lý như thế nào?
d Sử dụng các câu chuyện pháp luật để củng cố bài học, ôn tập
Đây là hình thức sử dụng các câu chuyện pháp luật sau khi kết thúc bài học, Giáo viên kể cho học sinh nghe một câu chuyện có nội dung phù hợp với bài học, trong đó nhấn mạnh đến những chi tiết thể hiện kiến thức của bài học để củng cố lại tri thức đã truyền thụ cho học sinh
Ví dụ: Sau khi kết thúc Bài 8: Pháp luật với sự phát triển của công dân, giáo viên có thể kể cho học sinh nghe câu chuyện:
Cô gái bại liệt và những “kỷ lục vàng”
Nhà nghèo, đông anh em, mẹ mất sớm, bố bệnh nặng, bản thân bị bại liệt từ nhỏ; bằng một nghị lực phi thường, Lê Thị Dung đã vượt lên hoàn cảnh tối tăm
đó, vươn lên thành cô trò giỏi, cô gái “vàng” của thể thao dành cho người khuyết tật
Tại kỳ ParaGames ở Philipin năm 2005, Dung giành được 3 huy chương vàng và phá 3 kỉ lục khu vực của môn bơi lội Năm 2006, trong Đại Hội thể dục thể thao người khuyết tật toàn quốc tổ chức tại TPHCM, Dung đã xuất sắc vượt qua tất cả các đối thủ, giành 4 huy chương vàng và phá 3 kỉ lục do mình lập được trước đó Hiện tại, Dung đang kiên trì tập luyện để chuẩn bị cho các cuộc thi sắp tới với quyết tâm phá thêm những kỷ lục đã được lập
Ngoài thể thao, Dung cũng là một sinh viên liên tục có thành tích học tập xuất sắc “Số phận đã khắc nghiệt nhưng rồi lại nhân từ đối với em Em phải cố
Trang 28gắng nhiều hơn nữa để khỏi phụ sự quan tâm của những người đã giúp đỡ mình Phải sống sao để mình không nhạt nhẽo, vô nghĩa” - Dung khẳng định (Theo www.dantri.com.vn, ngày 24/7/2007)
Giáo viên hỏi: Qua câu chuyện trên chúng ta học được gì ở tấm gương Lê Thị Dung?
Giáo viên: Chúng ta thấy một nghị lực phi thường của cô gái khuyết tật Lê
Thị Dung Dung đã bỏ qua mặc cảm của bản thân và gia đình để tự vươn lên bằng nghị lực của mình, Dung đã khẳng định mình vẫn là con người có ích cho
xã hội “tàn nhưng không phế” Dù bại liệt nhưng Dung vẫn là một sinh viên giỏi, một cô gái vàng của thể thao Việt Nam Qua đây thể hiện rõ: mọi công dân đều có quyền học tập, sáng tạo và phát triển không bị phân biệt đối xử Nhà nước và pháp luật Việt Nam luôn tạo điều kiện để mọi công dân có quyền học tập và phát triển Một cô gái như Lê Thị Dung là một tấm gương cho chúng ta học tập
Đây là một cách củng cố bài vừa hấp dẫn vừa hiệu quả Dùng câu chuyện để củng cố bài học pháp luật là hình thức giúp học sinh liên hệ một cách tích cực kiến thức bài học và cuộc sống Củng cố bài học bằng kể chuyện sẽ làm cho giờ học kết thúc nhẹ nhàng, tạo tâm lý hào hứng cho học sinh
Tóm lại, tùy theo mục đích của mình mà giáo viên có thể sử dụng những câu chuyện pháp luật khác nhau và những cách sử dụng câu chuyện để dạy học khác nhau Mỗi cách đều có những tác dụng tích cực của nó Giáo viên cần khai thác tối đa để nâng cao hiệu quả bài dạy GDCD phần pháp luật
2 Các bước sử dụng các câu chuyện pháp luật để dạy học chương trình môn GDCD lớp 12
Sử dụng câu chuyện pháp luật để dạy học cũng là một phương tiện dạy học của giáo viên Thông qua câu chuyện, tình huống, giáo viên tổ chức hoạt động nhận thức cho học sinh một cách tích cực Trong dạy học môn GDCD việc sử dụng câu chuyện pháp luật có thể tiến hành bằng nhiều cách khác nhau tùy thuộc vào điều kiện dạy học Tuy nhiên ở đây chúng tôi chỉ đề cập đến việc sử
Trang 29dụng câu chuyên pháp luật thông qua phương pháp kể chuyện, hình ảnh, video,…
Với đặc thù kiến thức môn GDCD lớp 12, các tình huống, nội dung pháp luật thường khó và phải suy luận lâu Do đó, khi sử dụng câu chuyên pháp luật để dạy học cần có sự chuẩn bị kỹ trước khi lên lớp Trước khi dạy bài mới, ngoài việc giáo viên nhắc các em chuẩn bị đọc bài mới ở nhà, mà thông qua các kiến thức đã đọc hãy sưu tầm, tìm hiểu những ví dụ, những câu chuyện pháp luật liên quan đến nội dung Như vậy vào bài mới các em sẽ chủ động, tránh được tình trạng giáo viên nói còn học sinh chỉ ngồi nghe một chiều
Sử dụng câu chuyện pháp luật để dạy học chương trình môn GDCD lớp 12, giáo viên có thể thực hiện các bước sau
Thứ nhất: Giáo viên sưu tầm các câu chuyện pháp luật có nội dung phù hợp với nội dung kiến thức sắp dạy
Tùy theo hình thức tổ chức dạy học (cá nhân hay nhóm) mục đích sử dụng câu chuyện pháp luật (dạy bài mới, củng cố bài, giới thiệu bài…) mà giáo viên khai thác các câu chuyện theo định hướng nhất định
Thứ hai: Giáo viên hoặc học sinh kể câu chuyện trước lớp (do giáo viên lựa chọn), giáo viên yêu cầu học sinh phân tích và trả lời câu hỏi ở cuối câu chuyện tùy theo mục đích của giáo viên Trong khi học sinh thảo luận hoặc suy nghĩ, giáo viên cần quan sát hướng dẫn cho các em
Giáo viên cho cá nhân hoặc đại diện các nhóm trả lời câu hỏi, đồng thời những học sinh còn lại có thể bổ sung, nhận xét ý kiến mà các ban vừa nêu Với chương trình môn GDCD lớp 12, các tình huống, nội dung pháp luật sẽ có rất nhiều ý kiến được đưa ra nhằm phát triển kĩ năng nói, lập luận, phản biện giúp các em tự tin hơn
Thứ ba: Giáo viên theo dõi lắng nghe, phân tích và tổng hợp các ý kiến của học sinh trả lời, đồng thời đưa ra ý kiến chính xác giúp học sinh nắm vững kiến thức
Mục đích của bước này là giúp học sinh rút ra được ý kiến riêng của bản thân, học hỏi rút kinh nghiệm từ những ý kiến của bạn bè Giáo viên chỉ cần kết
Trang 30luận và rút ra vài ý kiến chính để định hướng cho các em Công việc còn lại là khuyến khích học sinh tự nhận xét, đánh giá Thông qua việc tổng kết đánh giá học sinh rút ra được bài học cho mình Nếu nhận xét hoặc đánh giá của học sinh không đúng, chệch hướng, giáo viên cần khéo léo định hướng cho các em
Để làm rõ việc sử dụng câu chuyện pháp luật trong dạy học môn GDCD lớp
12, chúng tôi xin đưa ra một số ví dụ sau:
Sau khi truyền đạt kiến thức ở phần 1b: Nội dung bình đẳng trong hôn nhân
và gia đình (bình đẳng giữa cha mẹ và con cái)
Bài 4: Quyền bình đẳng của công dân trong một số lĩnh vực của đời sống
xã hội
Giáo viên kể cho học sinh nghe câu chuyện pháp luật:
Hùm còn không nỡ ăn thịt con
Dư luận hết sức phẫn nộ trước việc cháu bé Nguyễn Thị Hảo (3 tuổi) bị
Trang 31chồng ông Nguyễn Văn Tước và bà Nguyễn Thị Mỳ ( xã Đức Hạnh, Phước Long, Bình Phước)
Ngày 13/9/2008, sau khi đi làm về thấy Hảo đang dùng kéo cắt tờ 100.000 đồng nên bà Mỳ tức giận lấy kéo cắt ngón tay của Hảo
Đến ngày 18/9, khi cháu Hảo nghịch ngợm leo cây dâu bên nhà, bà đã lớn tiếng chửi và dùng dao chặt gót chân cháu Hảo
Về những vết bỏng trên người cháu bé, bà Mỳ giải thích: “Ngày 18/9 có nói Hảo đi tắm nhưng cháu cứ nhùng nhằng và sau đó cháu té vào nồi dầu đang nấu trên bếp” Với những vết thương còn lại, theo bà Mỳ là do những đứa trong nhà gây nên
(Theo tuoitre.vn, ngày 25/9/2008)
Bước 1: Giáo viên tóm gọn ý chính và kể cho học sinh nghe về câu chuyện để
củng cố phần 1b trong khoảng 2 phút Giáo viên đưa ra câu hỏi sau khi kết thúc:
1 Phân tích những hành vi ngược đãi, hành hạ dã man bé Nguyễn Thị Hảo của
bà Nguyễn Thị Mỳ?
2 Em có nhận xét gì về hành vi của bà Mỳ và ý kiến của em như thế nào?
Bước 2: Học sinh lắng nghe câu chuyện và trả lời câu hỏi sau khi kết thúc câu chuyện
Học sinh thảo luận nhóm và trình bày ý kiến của mình, thời gian thảo luận
3 phút Giáo viên theo dõi, quan sát học sinh thảo luận
Đại điện các nhóm trả lời câu hỏi, những học sinh khác chú ý và bổ sung
Bước 3: Giáo viên theo dõi và phân tích tổng hợp ý kiến của các nhóm, đồng thời bổ sung, kết luận đưa ra đáp án hoàn chỉnh:
Hành vi của bà Mỳ là vi phạm pháp luật (vi phạm quyền bình đẳng giữa cha mẹ và con cái), đồng thời tỏ được thái độ lên án, tố cáo hành vi dã man, ngược đãi con cái của bà Mỳ nói riêng và những gia đình khác trong cuộc sống
Giáo viên có thể nhận xét quá trình làm việc của các cá nhân, nhóm, có thể cho điểm với những ý kiến hay để khuyến khích tinh thần học bài của các
em
Trang 323 Vận dụng các tình huống pháp luật cụ thể vào một số bài dạy học theo phương pháp sử dụng các câu chuyện pháp luật để dạy học chương trình môn GDCD lớp 12
Bài 1: Pháp luật và đời sống
(Tiết 1)
1 Khái niệm pháp luật
a Pháp luật là gì?
Để làm rõ tri thức vừa truyền đạt:
Giáo viên kể cho học sinh nghe chuyện pháp luật:
Bộ đội Biên phòng TP Hải Phòng Quyết định khởi tố vụ án vận chuyển
trái phép 2.999 tấn quặng ti-tan qua biên giới
Vào lúc 16h ngày 12/11/2009, tại khu vực 3, phường Thượng Lý, quận Hồng Bàng ( TP Hải Phòng), Biên phòng cửa khẩu Cảng phối hợp với Phòng phòng chống tội phạm, Bộ đội Biên phòng thành phố đã tiến hành kiểm tra, phát hiện tàu Hải Đăng 27 do Vũ Văn Thế, 45 tuổi, trú tại số 6/30 đường Phương Lưu, phường Vạn Mỹ, quận Ngô Quyền, Hải Phòng, làm thuyền trưởng cùng 12 thuyền viên từ Cảng Khâm Châu (Trung Quốc) trở về Việt Nam nhưng không làm các thủ tục khai báo xuất nhập cảnh Được biết, tàu Hải Đăng 27 có giấy phép đăng ký chở hàng từ Cảng Quy Nhơn đến Quảng Ninh nhưng trên thực tế tàu lại chở 2.999 tấn quặng titan từ Cảng Quy Nhơn đi Khâm Châu (Trung Quốc) (Theo www.baomoi.com, ngày 24/12/2009)
Câu hỏi: Trong câu chuyện trên, tàu Hải Đăng 27 có vi phạm pháp luật không? Bộ đội biên phòng TP Hải phòng đã thực hiện chức năng gì?
Gợi ý: Tàu Hải Đăng 27 đã vi phạm pháp luật là vận chuyển trái phép 2.999 tấn quặng ti-tan qua biên giới
Đội biên phòng Quảng Ninh đã thay mặt nhà nước thực hiện chức năng ngăn chặn những hành vi vi phạm pháp luật, ngăn chặn tình trạng xuất khẩu quặng ti tan lậu trái phép, gây ảnh hưởng đến sự phát triển kinh tế-xã hội
Trang 33Giáo viên sử dụng câu chuyện pháp luật để vào nội dung bài:
Phát hiện công ty sản xuất mũ bảo hiểm giả qui mô lớn
Sáng 19/6/2013, đoàn kiểm tra liên ngành phối hợp Ban an toàn giao thông Quốc gia, Bộ giao thông vận tải cùng nhiều đơn vị liên quan kiểm tra Công ty TNHH một thành viên sản xuất thương mại dịch vụ Duyên Lành (Q.Bình Tân, TP.HCM), phát hiện công ty này đang sản xuất mũ bảo hiểm giả
Tại thời điểm kiểm tra, đoàn liên ngành phát hiện Công ty TNHH trên do bà Lưu Ngọc Khanh làm giám đốc đã dùng nhựa tái chế đúc vỏ mũ bảo hiểm, sử dụng tem, nhãn giả để ráp vào mũ
Ngoài việc sản xuất mũ bảo hiểm mang nhãn hiệu Duyên Lành, công ty này còn sản xuất các loại mũ bảo hiểm mang nhãn hiệu Đông Dương, trên nhãn còn ghi sản xuất tại cơ sở Công ty TNHH Đông Dương
Khi kiểm tra, bên trong công ty có rất nhiều bao nhựa tái chế, nhiều vỏ mũ kém chất lượng Hàng ngàn tem nhãn của Công ty TNHH Đông Dương được cất giấu trong tủ sắt Đây là một trong 8 doanh nghiệp tham gia chương trình đổi
mũ bảo hiểm tại TP.HCM vừa qua diễn ra từ ngày 14-6 đến 16-6
Đoàn kiểm tra liên ngành quyết định Công ty TNHH một thành viên thương mại dịch vụ Duyên Lành buộc phải dừng sản xuất, bán mũ bảo hiểm nhãn hiệu Đông Dương Thu hồi toàn bộ sản phẩm mang nhãn hiệu Đông Dương đã tung
ra thị trường Đề nghị Ban an toàn giao thông TP.HCM không cho tham gia chương trình đổi mũ bảo hiểm
Đoàn kiểm tra chuyển hồ sơ và đề nghị Chi cục quản lí thị trường TP.HCM
xử lí vi phạm ( Theo www.tuoitre.vn, ngày 19/6/2013)
Câu hỏi: Đoàn kiểm tra liên ngành đã thực hiện quy định gì đối với vấn đề
mũ bảo hiểm giả ở trên?
Gợi ý: Đoàn kiểm tra liên ngành đã thực hiện quy định bắt buộc công ty phải dừng sản xuất, bán mũ bảo hiểm nhãn hiệu Đông Dương Thu hồi toàn bộ sản phẩm mang nhãn hiệu Đông Dương đã tung ra thị trường
Trang 34Bài 2: Thực hiện pháp luật
(Tiết 1)
1 Khái niệm các hình thức và các giai đoạn thực hiện pháp luật
a Khái niệm thực hiện pháp luật: Là những quy tắc xử sự có tính bắt buộc chung, do nhà nước xây dựng, ban hành và bảo đảm thực hiện bằng quyền lực Nhà nước, nhằm điều chỉnh các quan hệ phát sinh trong tất cả các lĩnh vực của đời sống xã hội
Giáo viên sử dụng câu chuyện pháp luật để vào bài:
6 tháng tù cho đối tượng chống người thi hành công vụ
Sáng 22/4/2013, Tòa án nhân dân thị xã Ninh Hòa (Khánh Hòa) xét xử sơ thẩm vụ án “Chống người thi hành công vụ” đối với bị cáo Trương Nguyễn Thành Chung (sinh năm 1995, trú phường Ninh Đa, thị xã Ninh Hòa)
Khoảng 22 giờ 15 ngày 20/5/2012, trong lúc Nguyễn Tấn Hiệp, Võ Văn Giỏi, Nguyễn Hữu Thọ, Nguyễn Minh, Trần Thanh Thiện và một số đối tượng khác đang tụ tập ăn nhậu ở khu vực ngã ba Tân Kiều, phường Ninh Đa thì Hiệp nhận được điện thoại của Trương Nguyễn Thành Chung nói đang chở Lại Nhân Nghĩa cùng bạn gái nhưng bị Công an truy đuổi, nhờ “giải vây” Nghe vậy, Hiệp cùng đồng bọn nhặt đá đứng chờ “giải vây” Khi 2 cán bộ Công an truy đuổi Chung vừa chạy ngang qua nhóm của Hiệp thì bị Hiệp cùng đồng bọn ném
đá Chung bị té ngã nhưng vẫn ném đá về phía Công an, sau đó bỏ trốn nên bị
cơ quan Công an truy nã Giỏi, Hiệp, Thọ, Minh, Thiện, Nghĩa bị Tòa án nhân dân thị xã Ninh Hòa đưa ra xét xử Ngày 21-12-2012, Chung ra đầu thú
Nhận thấy bị cáo là người chưa thành niên, phạm tội lần đầu, thành thật khai báo, ăn năn hối cải nên Hội đồng xét xử đã tuyên xử Chung 6 tháng tù về tội chống người thi hành công vụ (Theo www.baokhanhhoa.com.vn, ngày 24/4/2003)
Câu hỏi: Trong câu chuyện trên, Giỏi, Hiệp, Thọ, Minh, Thiện, Nghĩa,