SKKN PP GIẢI SÁNG tạo bài TOÁN hóa hữu cơ

TRUNG TÂM HỌC LIỆU HÓA HỌC TRỰC TUYẾN CHỌN LỌC-ĐẦY ĐỦ-CHẤT LƯỢNG http://HOAHOC.edu.vn ─ http://LUUHUYNHVANLONG.com “Học Hóa bằng sự đam mê” Thầy LƯU HUỲNH VẠN LONG Giảng viên Trườn

TRUNG TÂM HỌC LIỆU HÓA HỌC TRỰC TUYẾN

CHỌN LỌC-ĐẦY ĐỦ-CHẤT LƯỢNG

http://HOAHOC.edu.vn ─ http://LUUHUYNHVANLONG.com

“Học Hóa bằng sự đam mê”

Thầy LƯU HUỲNH VẠN LONG

(Giảng viên Trường ĐH Thủ Dầu Một – Bình Dương)

TUYỂN CHỌN VÀ GIỚI THIỆU

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM ĐẠT GIẢI CÁC CẤP MÔN

HÓA HỌC 12

KHÔNG tức giận vì muốn biết thì KHÔNG gợi mở cho

KHÔNG bực vì KHÔNG hiểu rõ được thì KHÔNG bày vẽ cho

Khổng Tử

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO ĐỒNG NAI

TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG DẦU GIÂY

Mã số: ………

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

PHƯƠNG PHÁP GIẢI SÁNG TẠO BÀI

TOÁN HÓA HỮU CƠ

Người thực hiện : HỒ THỊ SEN

Lĩnh vực nghiên cứu: Phương pháp dạy học bộ môn hóa học

Có đính kèm:

Mô hình  Phần mềm  Phim ảnh  Hiện vật khác 

Năm học: 2012 – 2013

SƠ LƯỢC LÝ LỊCH KHOA HỌC

I/ THÔNG TIN CHUNG VỀ CÁ NHÂN:

1 Họ và tên: HỒ THỊ SEN

2 Ngày tháng năm sinh: 12/12/1965

3 Nam,nữ: Nữ

4 Địa chỉ: 153/2 Xuân Thạnh - Thống Nhất - Đồng Nai

5 Điện thoại:

Cơ quan: 061.3761229 Nhà riêng: 061.3761857 Di động:

01212500486 , Email : hothisen1212@yahoo.com.vn

6 Chức vụ: Tổ trưởng tổ Hóa

7 Đơn vị công tác: Trường THPT Dầu Giây

II/ TRÌNH ĐỘ ĐÀO TẠO:

- Học vị hoặc trình độ chuyên môn nghiệp vụ cao nhất: Cử nhân hóa học

- Năm nhận bằng: 1987

- Chuyên ngành đào tạo: Hóa học

III/ KINH NGHIỆM KHOA HỌC:

- Lĩnh vực chuyên môn có kinh nghiệm: Hóa học

- Số năm có kinh nghiệm: 27 năm

- Các sáng kiến đã có trong 5 năm gần đây:

Năm học 2007-2008 sáng kiến : “Tổ trưởng chuyên môn

quản lí thực hành thí nghiệm hóa học trường THPT ”, được

tặng danh hiệu : Chiến sĩ thiđua cấp cơ sở theo quyế định 2508/ GĐ.GD – ĐT ngày 30-7-2008 của GĐ – ĐT Đồng Nai

Năm học 2008-2009 sáng kiến : “Bài tập phát huy tính sáng

tạo cho học sinh” , Đạt danh hiệu “Chiến sĩ thi đua” cấp Cơ sở

năm học 2008 – 2009 theo quyết định số 642/ QĐ GD-ĐT của

Sở Giáo dục và Đào tạo Đồng Nai Năm học 2009-2010 : Đạt danh hiệu “Chiến sĩ thi đua” cấp Cơ

sở năm học 2009 – 20010 theo quyết định số 519/ QĐ GD-ĐT của Sở Giáo dục và Đào tạo Đồng Nai

Năm học 2011-2012 sáng kiến : “ Giúp học sinh tiếp cận với

đề thi tuyển sinh đại học ” Đạt danh hiệu “Chiến sĩ thi đua” cấp Cơ sở năm học 2011 – 2012 theo quyết định số 587/ QĐ GD-ĐT ngày 04 tháng 7 năm 2012 của Giám đốc sở Giáo dục - Đào tạo tỉnh Đồng Nai

Năm học 2012-2013 sáng kiến : “ Phương pháp giải sáng tạo

bài toán hóa hữu cơ ”

MỤC LỤC

II THỰC TRẠNG TRƯỚC KHI THỰC HIỆN CÁC GIẢI

PHÁP CỦA ĐỀ TÀI:

1/ Thuận lợi:

2/ Khó khăn:

1

1

1

B Nội dung, biện pháp thực hiện các giải pháp của đề tài: 2

VII KẾT LUẬN: 10

MỘT SỐ PHƯƠNG PHÁP GIẢI BÀI TOÁN HÓA HỮU CƠ

1 Lập công thức phân tử :

a) Lập công thức phân tử dạng cơ bản :

x y z v

- Dựa vào phương trình phản ứng cháy :

CxHyOzNv + (x+

4 2

2

y

VA ;

2

Y

=V H O( 2 )

b ) Lập công thức phân tử đồng đẳng hay đồng đẳng kế tiếp :

Câu 36: mã đề 296 , TSĐH khối A 2012 :

Hỗn hợp M gồm một anken và hai amin no, đơn chức, mạch hở X và Y là

A etylamin B propylamin C

nCO + nH O

C H



 

Bảo toàn nguyên tố:

n  2.n  2.n  2.0,2025 2.0,1 0,205  

2 2

3

2

2

CO

amin

1, 43

n 0, 07

2 Phương pháp dựa vào sản phẩm cháy :

3 Phương pháp bảo toàn nguyên tố :

Giải :

ROH + Na

4 Phương pháp bảo toàn khối lượng :

( Khối lượng các chất tham gia phản ứng bao giờ cũng bằng khối lượng các chất tạo thành sau phản ứng )

Giải :

m = 20,4 g

5 Phương pháp tăng giảm khối lượng :

với Na dư thu được 20,4g muối Tính V thu được (đkc)

Ta có thể giải theo PP tăng giảm như sau :

0,3 mol 0,15 mol

22



6 Phương pháp tăng giảm V :

Vd : Dẫn 4,48 lít(đkc) hỗn hợp hiđrocacbon thuộc đồng đẳng anken và

Giải : CnH2n + H2 to

  CnH2n+2

4, 48 = 50%

7 Phương pháp qui đổi :

M; k



8 Phương pháp sơ đồ chéo : Dựa vào sơ đồ chéo ta tính nhanh thành phần hỗn hợp

Câu 49: mã đề 296 , TSĐH khối A 2012 :

ứng hiđro hoá là

D 50%

Chọn

H C H

n = n = 1 mol nX = 2 mol

 nH pö 2 = nX – nY = 2 – 1,2 = 0,8 mol

9 Phương pháp biện luận :

Khi số ẩn nhiều hơn số phương trình , để tìm nghiệm bằng cách biện luận Trước khi tìm nghiệm ta phải đặt giới hạn của ẩn số

Vd : Tỉ khối hỗn hợp số mol bằng nhau của ankan và anken thể khí so

14 2 14

2

=28,5.2=57

7(n+m)=56 n+m=8

Loại loại loại chọn

Câu 41: mã đề 296 , TSĐH khối A 2012 :

Hóa hơi 8,64 gam hỗn hợp gồm một axit no, đơn chức, mạch hở X và một

axit no, đa chức Y (có mạch cacbon hở, không phân nhánh) thu được một

áp suất) Đốt cháy hoàn toàn 8,64 gam hỗn hợp hai axit trên thu được 11,44

A 72,22% B 27,78% C 35,25%

D 65,15%

Khi đó:

10 Phương pháp giải bài toán hóa bằng cách lập hệ phương trình :

VD : Đốt cháy hoàn toàn 7,6 gam hỗn hợp gồm một axit cacboxylic no, đơn

chức, mạch hở và một ancol đơn chức (có số nguyên tử cacbon trong phân

este hóa 7,6 gam hỗn hợp trên với hiệu suất 80% thu được m gam este Giá trị của m là

D 6,12

ancol đốt cháy là ancol no, đơn

Khi đó n ancol = 0,4 – 0,3 = 0,1 mol và số nguyên tử cacbon <

2

CO

3

TH1: CH3OH (0,1 mol) và CnH2nO2 (x mol) `TH2: C2H5OH



(tm)



(loại)

11 Phương pháp tính theo dư , thiếu:

( Tuyển sinh cao đẳng khối A , B năm 2012 ) :

Câu 17: Đốt cháy hoàn toàn m gam hỗn hợp X gồm hai ancol đơn chức,

Mặt khác, thực hiện phản ứng este hóa m gam X với 15,6 gam axit axetic, thu được a gam este Biết hiệu suất phản ứng este hóa của hai ancol đều bằng 60% Giá trị của a là

Hướng dẫn giải

Gợi ý :số mol CO 2 = 0,7 mol; số mol H 2 O = 0,95 mol suy ra số mol hai ancol = 0,25 mol;

Vậy số C trung bình 2 ancol = 0,7/0,25 = 2,8 vậy Mtb ancol = 57,2g Mtb (R) = 57,2-17=40,2

Số mol axit = 0,26 mol; Tính theo ancol; este có dạng CH 3 COOR

a = (59+40,2).0.25.0,6 =14,88g;

12 Bài toán lien quan đến hiệu suất phản ứng :

(Hiệu suất p/ư là tỉ lệ giữa lượng thực tế và lượng sản phẩm)

Vd1 : Poli (vinyl clorua) được điều chế từ khí thiên nhiên( Chứa 95% thể tích khí metan ) theo sơ đồ chuyển hóa hiệu suất mỗi giai đoạn như sau:

Giải :

? 1000 ( kg)

V= 100 100 100 100 .

95 90 95 15 2.22, 4

62, 5 1000 =5883m3

thu được 8,0g este Tính hiệu suất phản ứng

Giải :

0,1 0,2 dư 0,1

13 / Sản phẩm cháy vào dung dịch kiềm :

đổi tăng hoặc giảm tùy thuộc vào lượng thêm vào , lượng kết tủa

Vd : Đốt cháy hoàn toàn 4,64 gam một hiđrocacbon X (chất khí ở điều kiện

thường) rồi đem toàn bộ sản phẩm cháy hấp thụ hết vào bình đựng dung dịch

dung dịch giảm bớt 19,912 gam Công thức phân tử của X là

A CH4 B C3H4 C C4H10

D C2H4

2.b = 4,64

mdd giảm = mKT – (44.a + 18.b)  44.a + 18.b = 39,4 – 19,912 = 19,488 Khi đó: a = 0,348 ; b = 0,232 Khi đó C : H = a : (2b) = 0,348 :

14 / Nhận xét tỷ lệ mol để giải bài toán :

Vd : Hỗn hợp X gồm axit fomic, axit acrylic, axit oxalic và axit axetic Cho

D 1,80

2

CO

  nCOOH =

2

CO

Bảo toàn nguyên tố O trong phản ứng đốt cháy: 2.0,06 + 2.0,09 =

15/ Sử dụng bất đẳng thức :

Vd : Hỗn hợp M gồm một anken và hai amin no, đơn chức, mạch hở X và Y

A etylamin B propylamin

C butylamin D etylmetylamin

2

nCO + nH O

C H



 

Bảo toàn nguyên tố:

n  2.n  2.n  2.0,2025 2.0,1 0,205  

2 2

3

2

2

CO

amin

1, 43

n 0, 07

16/ Linh hoạt trong đặt công thức :

- Axit cacboxilic no, đa chức, mạch hở, không phân nhánh :

Vd : Hóa hơi 8,64 gam hỗn hợp gồm một axit no, đơn chức, mạch hở X và

một axit no, đa chức Y (có mạch cacbon hở, không phân nhánh) thu được

độ, áp suất) Đốt cháy hoàn toàn 8,64 gam hỗn hợp hai axit trên thu được

A 72,22% B 27,78% C 35,25%

D 65,15%

2

N

n = 0,1 mol X: CnH2n+1COOH (a mol); Y không phân

nhánh) : C m H 2m (COOH) 2 (b mol)

Khi đó:

17/ Phương pháp tổng hợp :

- Tỷ lệ mol , sử dụng bất đẳng thức ,lập hệ phương trình , tính theo dư thiếu , tính theo hiệu suất

Vd : Đốt cháy hoàn toàn 7,6 gam hỗn hợp gồm một axit cacboxylic no, đơn

chức, mạch hở và một ancol đơn chức (có số nguyên tử cacbon trong phân

este hóa 7,6 gam hỗn hợp trên với hiệu suất 80% thu được m gam este Giá trị của m là

A 8,16 B 4,08 C 2,04 D 6,12

ancol đốt cháy là ancol no, đơn

Khi đó n ancol = 0,4 – 0,3 = 0,1 mol và số nguyên tử cacbon <

2

CO

ancol

3



(tm)



(loại)

SỞ G.D&Đ.T.ĐỒNG NAI CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Đơn vị: Trường THPT Dầu Giây Độc lập - Tự do - Hạnh phúc

Dầu Giây,ngày … tháng … năm 2013

PHIẾU NHẬN XÉT ĐÁNH GIÁ SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

Năm học: 2012 – 2013

Tên sáng kiến kinh nghiệm:

PHƯƠNG PHÁP GIẢI SÁNG TẠO BÀI TOÁN HÓA HỮU CƠ

Họ và tên tác giả: HỒ THỊ SEN , Tổ: Hóa

Lĩnh vực

Quản lý giáo dục  Phương pháp dạy học bộ môn: Sinh học



Phương pháp giáo dục  Lĩnh vực khác



1 Tính mới

- Có giải pháp hoàn toàn mới 

- Có giải pháp cải tiến, đổi mới từ giải pháp đã có 

2 Hiệu quả:

- Hoàn toàn mới và đã triển khai áp dụng trong toàn ngành có hiệu quả cao 

- Có tính cải tiến hoặc đổi mới từ những giải pháp đã có và đã triển khai

áp dụng trong toàn ngành có hiệu quả cao 

- Hoàn toàn mới và đã triển khai áp dụng tại đơn vị có hiệu quả cao



- Có tính cải tiến hoặc đổi mới từ những giải pháp đã có và đã triển khai

áp dụng tại đơn vị có hiệu quả cao 

3 Khả năng áp dụng:

- Cung cấp được các luận cứ khoa học cho việc hoạch định đường

Đạt 

- Đưa ra các giải pháp khuyến nghị có khả năng ứng dụng thực tiễn,dễ

Đạt 

- Đã được áp dụng trong thực tế đạt hiệu quả hoặc có khả năng áp dụng

Đạt 

(Ký tên và ghi rõ họ tên) (Ký tên,ghi rõ họ tên và đóng

dấu)