Hoàn thiện công tác quản lý chi ngân sách nhà nước tại phòng tài chính kế hoạch huyện vĩnh linh, tỉnh quảng trị

Để quản lý thống nhất nền tài chính quốc gia, nâng cao tính chủ động và tráchnhiệm của các cơ quan tổ chức, cá nhân trong việc quản lý và sử dụng ngân sách nhànước, củng cố kỷ luật tài c

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

ĐẠI HỌC HUẾ TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ

LÊ VĨNH HƯNG

HOÀN THIỆN CÔNG TÁC QUẢN LÝ CHI NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC TẠI PHÒNG TÀI CHÍNH- KẾHOẠCH HUYỆN VĨNH

LINH, TỈNH QUẢNG TRỊ

Chuyên ngành: Quản lý kinh tế

Mã số: 60 34 04 10

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC KINH TẾ

NGƯỜI HƯỚNG DẪN: TS HOÀNG QUANG THÀNH

HUẾ 2017

Trường Đại học Kinh tế Huế

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan rằng đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các kết quảnghiên cứu được trình bày trong luận văn là trung thực, khách quan và chưa từngdùng bảo vệ để lấy bất kỳ học vị nào

Tôi cũng xin cam đoan rằng mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận văn đãđược cảm ơn, các thông tin trích dẫn trong luận văn này đều đã được chỉ rõ nguồngốc

Huế, tháng 6 năm 2017

Trường Đại học Kinh tế Huế

LỜI CẢM ƠN

Được dự phân công của trường Đại học Kinh tế Huế, và sự đồng ý của thầygiáo hướng dẫn TS Hoàng Quang Thành tôi đã thực hiện đề tài “Hoàn thiện côngtác quản lý chi Ngân sách nhà nước tại phòng Tài chính- Kế hoạch huyện VĩnhLinh, tỉnh Quảng Trị”

Để hoàn thành khóa luận này tôi xin chân thành cảm ơn các Thầy cô giáo đãtận tình hướng dẫn, giảng dạy trong suốt quá trình học tập, nghiên cứu và rèn luyện

ở trường Đại học Kinh tế Huế

Xin chân thành cảm ơn Thầy giáo hướng dẫn TS Hoàng Quang Thành đã tậntình, chu đáo hướng dẫn tôi trong quá trình thực hiện khóa luận này

Mặc dù đã có nhiều cố gắng để thực hiện đề tài một cách hoàn chỉnh nhất.Song do buổi đầu làm quen với nghiên cứu khoa học, tiếp cận với thực tế cũng nhưhạn chế về kiến thức cũng như kinh nghiệm nên không thể tránh khỏi những thiếusót nhất định mà bản thân chưa thấy được Tôi rất mong được sự góp ý của QuýThầy, Cô giáo và các bạn đồng nghiệp để bài khóa luận này được hoàn chỉnh hơn.Cuối cùng tôi xin bày tỏ lòng biết ơn tới gia đình, cơ quan và bạn bè đã tạomọi điều kiện thuận lợi, khích lệ tôi trong suốt quá trình nghiên cứu học tập và hoànthành khóa luận

Tôi xin chân thành cảm ơn!

DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT

NSNN Ngân sách nhà nước

HĐND Hội đồng nhân dân

UBND Ủy ban nhân dân

VH, TT, DL Văn hóa, thể thao, du lịch

KHHGĐ Kế hoạch hóa gia đình

NSTW Ngân sách trung ương

Trường Đại học Kinh tế Huế

MỤC LỤC

Lời cam đoan i

Lời cảm ơn ii

Mục lục iv

Danh mục các bảng vii

Danh mục hình, sơ đồ viii

PHẦN I: MỞ ĐẦU 1

1 Lý do chọn đề tài 1

2 Mục tiêu nghiên cứu 2

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 2

4 Phương pháp nghiên cứu 3

5 Kết cấu của luận văn 3

PHẦN II: NỘI DUNG NGHIÊN CỨU 4

CHƯƠNG I CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ QUẢN LÝ CHI NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC CẤP HUYỆN 4

1.1 Ngân sách nhà nước và chi ngân sách nhà nước 4

1.1.1 Ngân sách nhà nước 4

1.1.2 Chi ngân sách nhà nước cấp huyện 5

1.2 Quản lý chi Ngân sách nhà nước cấp huyện 9

1.2.1 Khái niệm quản lý chi ngân sách nhà nước cấp huyện 9

1.2.2 Mục tiêu và tiêu chí đánh giá quản lý chi ngân sách nhà nước cấp huyện 9

1.2.3 Nguyên tắc quản lý chi ngân sách nhà nước cấp huyện 11

1.2.4 Nội dung quản lý chi NSNN cấp huyện 13

1.2.5 Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý chi NSNN cấp huyện 19

1.3 Một số vấn đề thực tiễn liên quan đến quản lý chi NSNN cấp huyện 20

1.3.1 Quan điểm, định hướng phát triển KT-XH huyện Vĩnh Linh và những vấn đề đặt ra đối với công tác quản lý chi NSNN trên địa bàn 20 Trường Đại học Kinh tế Huế

1.3.2 Kinh nghiệm về quản lý chi NSNN của một số địa phương và bài học đối với

huyện Vĩnh Linh 24

CHƯƠNG II THỰC TRẠNG CÔNG TÁC QUẢN LÝ CHI NGÂN SÁCH TẠI PHÒNG TÀI CHÍNH- KẾ HOẠCH HUYỆN VĨNH LINH- TỈNH QUẢNG TRỊ 26

2.1 Điều kiện tự nhiên, kinh tế xã hội huyện Vĩnh Linh, tỉnh Quảng Trị 26

2.1.1 Điều kiện tự nhiên 26

2.1.2 Điều kiện kinh tế- xã hội 28

2.2 Thực trạng chi NSNN tại huyện Vĩnh Linh 31

2.2.1 Tình hình chung về chi NSNN trên địa bàn huyện giai đoạn 2013-2015 31

2.2.2 Chi đầu tư xây dựng cơ bản 32

2.2.3 Chi thường xuyên 35

2.3 Thực trạng quản lý chi NSNN tại phòng Tài chính-kế hoạch huyện Vĩnh Linh 39

2.3.1 Công tác lập dự toán chi Ngân sách nhà nước của huyện 39

2.3.2 Công tác tổ chức thực hiện chi ngân sách nhà nước của huyện Vĩnh Linh 44

2.3.3 Kiểm soát và quyết toán chi ngân sách nhà nước huyện Vĩnh Linh 46

2.4 Đánh giá quản lý chi NSNN tại phòng Tài chính-Kế hoạch huyện Vĩnh Linh 47

2.4.1 Mức độ đáp ứng các tiêu chí về quản lý chi ngân sách 47

2.4.2 Kết quả đạt được và những hạn chế tồn tại trong quản lý chi ngân sách nhà nước huyện Vĩnh Linh .52

CHƯƠNG III GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN CÔNG TÁC QUẢN LÝ CHI NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC TẠI PHÒNG TÀI CHÍNH KẾ HOẠCH HUYỆN VĨNH LINH, TỈNH QUẢNG TRỊ 67

3.1 Định hướng hoàn thiện công tác quản lý chi NSNN huyện Vĩnh Linh 67

3.2 Các giải pháp hoàn thiện quản lý chi NSNN tại phòng Tài chính- Kế hoạch huyện Vĩnh Linh 68

3.2.1 Nâng cao hiệu quả quản lý chi đầu tư phát triển 68

3.2.2 Đổi mới quản lý chi thường xuyên 71

Trường Đại học Kinh tế Huế

3.2.3 Củng cố tổ chức bộ máy, nâng cao năng lực, trình độ của cán bộ quản lý tài

chính ngân sách 75

3.2.4 Nâng cao chất lượng công tác kiểm soát chi ngân sách của Kho bạc Nhà nước huyện 77

3.2.5 Tăng cường công tác thanh tra tài chính, kịp thời phát hiện và xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm 78

3.2.6 Tăng cường sự lãnh đạo của Huyện ủy và sự điều hành của UBND huyện Vĩnh Linh đối với quản lý chi NSNN 79

3.2.7 Thực hiện nghiêm túc việc công khai tài chính các cấp 80

3.2.8 Tăng cường mối quan hệ phối hợp giữa các cơ quan Tài chính , Thuế, Kho bạc nhà nước và các cơ quan liên quan trong công tác quản lý NS 81

PHẦN III KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 82

1 Kết luận 82

2 Kiến nghị 83

TÀI LIỆU THAM KHẢO 85

QUYẾT ĐỊNH VỀ VIỆC THÀNH LẬP HỘI ĐỒNG CHẤM LUẬN VĂN THẠC SĨ BIÊN BẢN CỦA HỘI ĐỒNG CHẤM LUẬN VẮN THẠC SĨ KINH TẾ

NHẬN XÉT LUẬN VĂN THẠC SĨ CỦA PHẢN BIỆN 1

NHẬN XÉT LUẬN VĂN THẠC SĨ CỦA PHẢN BIỆN 2

BẢN GIẢI TRÌNH CHỈNH SỬA LUẬN VĂN

XÁC NHẬN HOÀN THIỆN LUẬN VĂN

Trường Đại học Kinh tế Huế

DANH MỤC CÁC BẢNG

Bảng 2.1: Dân số huyện Vĩnh Linh từ 2011 đến 2015 28

Bảng 2.2: Tình hình chi NS huyện giai đoạn 2013-2015 31

Bảng 2.3: Tình hình chi đầu tư XDCB từ ngân sách huyện qua 3 năm 2013-2015 .32

Bảng 2.4: Tình hình chi thường xuyên NS huyện qua 3 năm 2013-2015 35

Bảng 2.5: Tỷ lệ chi thường xuyên trong tổng chi NS huyện Vĩnh Linh 35

Bảng 2.6: Cơ cấu các khoản chi trong chi thường xuyên 36

Bảng 2.7: Tình hình thực hiện dự toán chi NS huyện qua 3 năm 2013-2015 39

Bảng 2.8: Tình hình thực hiện dự toán chi đầu tư phát triển từ NS huyện 40

Bảng 2.9: Tình hình thực hiện dự toán chi thường xuyên từ NS huyện 43

Bảng 2.10: Tính hiệu lực của quản lý chi ngân sách huyện Vĩnh Linh qua 3 năm 2013-2015 48

Trường Đại học Kinh tế Huế

PHẦN I: MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Ngân sách nhà nước là một công cụ tài chính quan trọng của mọi quốc gia, làmột khâu quan trọng trong điều tiết nền kinh tế vĩ mô Ngân sách huyện là một bộphận cấu thành nên ngân sách nhà nước, là công cụ để chính quyền cấp huyện thựchiện các chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn trong quá trình quản lý kinh tế, xã hội, anninh quốc phòng tại địa phương

Để quản lý thống nhất nền tài chính quốc gia, nâng cao tính chủ động và tráchnhiệm của các cơ quan tổ chức, cá nhân trong việc quản lý và sử dụng ngân sách nhànước, củng cố kỷ luật tài chính, sử dụng tiết kiệm có hiệu quả ngân sách và tài sảnnhà nước, tăng tích lũy nhằm thực hiện công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, đápứng yêu cầu phát triển kinh tế xã hội, nâng cao đời sống của nhân dân, đảm bảo quốcphòng an ninh, đối ngoại, Quốc hội Việt Nam đã thông qua Luật Ngân sách nhà nướcngày 16/12/2002 Luật ngân sách nhà nước đã quy định rõ, đầy đủ về trách nhiệmquyền hạn của các cơ quan quản lý chi ngân sách nhà nước đặc biệt trong việc lập,chấp hành, kiểm tra, thanh tra, kiểm toán, quyết toán Ngân sách nhà nước

Trong những năm qua, tình hình tăng trưởng kinh tế của huyện Vĩnh Linhtương đối ổn định, hoàn thành tốt các nhiệm vụ trọng tâm của năm ngân sách Tổngchi ngân sách cho các ngành, các lĩnh vực được đáp ứng kịp thời đảm bảo nguồnlực tài chính phục vụ cho các nhiệm vụ kinh tế-xã hội, an ninh quốc phòng trên địabàn huyện

Tuy nhiên, thực trạng quản lý chi ngân sách nhà nước của huyện Vĩnh Linhcòn nhiều hạn chế Chi cho đầu tư xây dựng cơ bản còn thấp, vốn chi cho lĩnh vựcnày còn dàn trải, đầu tư cho một số công trình còn bất hợp lý…Một số khoản chithường xuyên còn chưa tương ứng với nhiệm vụ chi như chi cho sự nghiệp giáodục, chi mua sắm sửa chữa…Việc xây dựng dự toán chi ngân sách còn chưa dự báođược hết và xác định đầy đủ các nhiệm vụ chi dẫn đến khó khăn trong việc điềuhành và quyết toán ngân sách

Trường Đại học Kinh tế Huế

Chính vì những lý do trên tác giả đã chọn đề tài “Hoàn thiện công tác quản

lý chi Ngân sách nhà nước tại phòng Tài chính-Kế hoạch huyện Vĩnh Linh, tỉnh Quảng Trị” để làm luận văn tốt nghiệp của mình Đây là đề tài mang tính thực

tiễn cao góp phần làm rõ hơn thực trạng quản lý chi ngân sách nhà nước của huyệnVĩnh Linh sau gần 15 năm thực hiện Luật Ngân sách và là cơ sở để có giải pháphoàn thiện quản lý chi ngân sách nhà nước cấp huyện hiện nay, một nhiệm vụ luônđược quan tâm hàng đầu trong quản lý nhà nước về tài chính, góp phần thực hiện tốt

và toàn diện các hoạt động kinh tế- xã hội, an ninh quốc phòng trên địa bàn huyện

2 Mục tiêu nghiên cứu

 Mục tiêu chung: trên cơ sở những vấn đề lý luận cở bản về quản lý NSNN,đánh giá thực trạng tình hình quản lý chi ngân sách tại huyện Vĩnh Linh để từ đó đềxuất các giải pháp chủ yếu nhằm hoàn thiện công tác quản lý chi NSNN huyện VĩnhLinh, tỉnh Quảng Trị

- Đề xuất các giải pháp chủ yếu nhằm hoàn thiện công tác quản lý chi NSNNcủa phòng Tài chính- Kế hoạch huyện Vĩnh Linh trong những năm tới

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

 Đối tượng nghiên cứu: đề tài nghiên cứu những vấn đề về lý luận và thực tiễnliên quan đến công tác quản lý chi NSNN trên địa bàn huyện Vĩnh Linh

- Thời gian: nghiên cứu đánh giá thực trạng quản lý chi NSNN trong giaiđoạn 2013-2015; đưa ra các giải pháp đề xuất áp dụng cho giai đoạn từ nay đếnnăm 2020.

- Nội dung: dựa vào hệ thống lý luận và thực tiễn về công tác quản lý chi NSNN

ở Việt Nam nói chung và tỉnh Quảng Trị nói riêng trong thời gian qua, trên cơ sở đótìm ra một số giải pháp nhằm hoàn thiện công tác quản lý chi NSNN huyện Vĩnh Linhtrong thời gian tới 2016-2020 Vì vậy đề tài nghiên cứu thực trạng về quản lý chiNSNN và định hướng quản lý chi ngân sách huyện để có những giải pháp phù hợp,hữu hiệu nhằm hoàn thiện công tác quản lý chi NSNN, phù hợp với khâu lập dự toán,chấp hành, quyết toán và kiểm tra NSNN và đặc thù của địa phương

4 Phương pháp nghiên cứu

- Phương pháp thu thập thông tin: thu thập thông tin số liệu từ các bảng báocáo thu-chi NSNN từ phòng Tài chính- Kế hoạch huyện Vĩnh Linh Ngoài ra còntham khảo các giáo trình, sách báo chuyên ngành các công trình nghiên cứu đã đượccông bố liên quan đến lĩnh vực và vấn đề nghiên cứu

- Phương pháp tổng hợp và xử lý: sử dụng phần mềm Excell để xử lý số liệutính toán

- Phương pháp khác: ngoài ra tác giả còn sử dụng các phương pháp quy nạp,phân tích tổng hợp, thống kê so sánh, thống kê mô tả, phương pháp chuyên gia, dựatrên lý thuyết quản lý nhà nước về quản lý kinh tế, kinh tế học vĩ mô, kinh tếngành để làm cho các lập luận có tính thuyết phục

5 Kết cấu của luận văn

Ngoài phần Mở đầu, Kết luận, Danh mục tài liệu tham khảo và Phụ lục, nộidung chính của luận văn bao gồm 3 chương:

Chương I: Cơ sở lý luận và thực tiễn về quản lý chi ngân sách nhà nước cấp huyệnChương II: Thực trạng công tác quản lý chi ngân sách nhà nước tại phòng Tàichính-Kế hoạch huyện Vĩnh Linh, tỉnh Quảng Trị

Chương III: Giải pháp hoàn hiện công tác quản lý chi ngân sách nhà nước tạiphòng Tài chính- Kế hoạch huyện Vĩnh Linh, tỉnh Quảng Trị

Trường Đại học Kinh tế Huế

PHẦN II: NỘI DUNG NGHIÊN CỨU

CHƯƠNG I

CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ QUẢN LÝ

CHI NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC CẤP HUYỆN

1.1 Ngân sách nhà nước và chi ngân sách nhà nước

1.1.1 Ngân sách nhà nước

1.1.1.1 Khái ni ệm

Sự hình thành và phát triển của Ngân sách nhà nước gắn liền với sự xuất hiện

và phát triển của kinh tế hàng hóa- tiền tệ trong các phương thức sản xuất của cộngđồng và nhà nước của từng cộng đồng Nói cách khác, sự ra đời của Nhà nước, sựtồn tại của hàng hóa- kinh tế là những tiền đề cho sự phát sinh, tồn tại và phát triểncủa ngân sách Nhà nước

Ngân sách nhà nước là một phạm trù kinh tế và là phạm trù lịch sử, là mộtthành phần trong hệ thống tài chính Luật Ngân sách nhà nước của Việt Nam đãđược Quốc hội Việt Nam thông qua ngày 16/12/2002 định nghĩa: Ngân sách nhànước là toàn bộ các khoản thu chi của nhà nước trong dự toán đã được cơ quan nhànước có thẩm quyền quyết định và được thực hiện trong một năm để đảm bảo thựchiện các chức năng nhiệm vụ của nhà nước

1.1.1.2 Chi ngân sách nhà nước và đặc điểm chi ngân sách nhà nước

Chi NSNN thể hiện các quan hệ tiền tệ hình thành trong quá trình phân phối

và sử dụng quỹ NSNN nhằm trang trải cho các chi phí bộ máy nhà nước và thựchiện các chức năng kinh tế xã hội mà nhà nước đảm nhận theo các nguyên tắcnhất định

Chi NSNN là sự phối hợp giữa hai quá trình phân phối và sử dụng quỹ NSNN.Quá trình phân phối là quá trình cấp phát kinh phí từ NSNN để hình thành các loạiquỹ trước khi đưa vào sử dụng, quá trình sử dụng là quá trình trực tiếp dùng khoảntiền cấp phát từ ngân sách không trải qua việc hình thành các loại quỹ trước khi đưa

Trường Đại học Kinh tế Huế

vào sử dụng Việc phân biệt hai quá trình này trong chỉ tiêu NSNN có ý nghĩa quantrọng quản lý NSNN.

Chi Ngân sách Nhà nước có những đặc điểm chủ yếu sau:

- Chi NSNN gắn với bộ máy nhà nước và những nhiệm vụ kinh tế chính trị xãhội mà nhà nước đảm đương trong từng thời kỳ Nhà nước với bộ máy càng lớn đảmđương nhiều nhiệm vụ thì mức độ, phạm vi chi NSNN càng lớn

- Chi NSNN gắn với quyền lực nhà nước, mang tính chất pháp lý cao

- Các khoản chi ngân sách nhà nước được xem xét hiệu quả trên tầm vĩ mô.Hiệu quả của các khoản chi ngân sách phải được xem xét toàn diện dựa vào việchoàn thành các mục tiêu kinh tế xã hội mà các khoản chi ngân sách đảm nhiệm

- Các khoản chi của NSNN mang tính chất không hoàn trả trực tiếp thể hiện

ở chổ là không phải mọi khoản thu với mức độ và số lượng của những địa chỉ cụ thểđều được hoàn lại dưới các khoản chi của NSNN Từ tính chất này mà các khoảnchi NSNN được phân biệt một cách rõ ràng với các khoản tín dụng Nhà nước

- Các khoản chi NSNN gắn chặt với sự vận động của các phạm trù giá trịkhác như giá cả, lãi suất, tỷ giá hối đoái, tiền lương, tín dụng…vv

Nhận thức rõ các đặc điểm này có ý nghĩa rất quan trọng trong việc kết hợpchặt chẽ giữa chính sách ngân sách với chính sách tiền tệ, chính sách thu nhập trongquá trình thực hiện các mục tiêu kinh tế vĩ mô (tăng trưởng, công ăn việc làm, ổnđịnh giá cả, cân bằng cán cân thanh toán…)

1.1.2 Chi ngân sách nhà nước cấp huyện

mà phải phân bổ cho từng mục tiêu, từng hoạt động và từng công việc thuộcchức năng của nhà nước

Trường Đại học Kinh tế Huế

Quá trình chi ngân sách nhà nước cấp huyện:

+ Quá trình phân phối: là quá trình cấp phát kinh phí từ NSNN để hình thànhcác loại quỹ trước khi đưa vào sử dụng

+ Quá trình sử dụng: là trực tiếp chi dùng khoản tiền cấp phát từ NSNN

mà không phải trải qua việc hình thành các loại quỹ trước khi đưa vào sử dụng

 Nội dung chi NSNN cấp huyện:

NSNN cấp huyện là mắt xích trong hệ thống NSNN, gồm hai nội dung chủyếu về thu và chi ngân sách huyện như sau:

a Về thu ngân sách cấp huyện:

- Bổ sung cân đối từ ngân sách cấp trên cho ngân sách cấp dưới để đảm bảocông bằng và phát triển cân đối giữa các vùng, các địa phương

- Các khoản thu ngân sách huyện hưởng 100%

- Các khoản thu của ngân sách huyện hưởng theo tỷ lệ phần trăm (%), cáckhoản này thu theo quy định của pháp luật

b Nhiệm vụ chi của ngân sách cấp huyện, gồm chi 2 lĩnh vực chính là chi đầu

tư phát triển và chi thường xuyên:

 Chi đầu tư phát triển: Chi đầu tư phát triển của NSNN là quá trình sử dụngmột phần vốn tiền tệ đã tập trung vào NSNN để xây dựng cơ sở hạ tầng KT-XH,phát triển sản xuất và thực hiện dự trữ vật tư hàng hóa, nhằm thực hiện mục tiêu ổnđịnh và tăng trưởng nền kinh tế

Chi đầu tư phát triển có các đặc điểm sau:

- Chi đầu tư phát triển của ngân sách là khoản chi tích lũy

- Quy mô và cơ cấu chi đầu tư phát triển của NSNN không cố định và phụthuộc vào chiến lược phát triển KT-XH của nhà nước trong từng thời kỳ và mức độphát triển của khu vực kinh tế tư nhân

- Chi đầu tư phát triển phải gắn chặt với chi thường xuyên nhằm nâng caohiệu quả vốn đầu tư

Theo phân cấp, chi đầu tư phát triển cấp huyện gồm:

Trường Đại học Kinh tế Huế

- Sự nghiệp kinh tế: đầu tư cơ sở hạ tầng các công trình giao thông, cơ sở hạtầng nông lâm ngư nghiệp và thủy sản Đầu tư các công trình, dự án khắc phục ônhiễm môi trường ảnh hưởng trong phạm vi một xã, thị trấn.

- Sự nghiệp giáo dục và đào tạo: đầu tư cơ sở hạ tầng các trường THCS, Tiểuhọc, Mầm non, Trung tâm bồi dưỡng chính trị huyện

- Sự nghiệp văn hóa- thể dục- thể thao: đầu tư các nhà văn hóa, trung tâm vănhóa thể thao, nhà thi đấu thể thao, nhà văn hóa thanh-thiếu niên cấp huyện; nhà vănhóa xã, nhà văn hóa thôn, khu dân cư, khu vui chơi cộng đồng Đầu tư bảo tồn, tôntạo các di tích trên địa bàn Đầu tư các công trình, dự án phục vụ hoạt động phátthanh, truyền hình cấp huyện, xã

- Sự nghiệp y tế: Đầu tư xây dựng bệnh viện, trung tâm y tế và hệ thống cáctrạm y tế trên địa bàn huyện

- Quản lý nhà nước: cải tạo, nâng cấp trụ sở làm việc của các cơ quan hànhchính, Đảng, đoàn thể huyện Đầu tư xây dựng mới, cải tạo hạ tầng kỹ thuật và trụ

sở làm việc của các cơ quan hành chính, Đảng, đoàn thể cấp xã; trụ sở hoặc nơi làmviệc của công an và quân sự xã

 Chi thường xuyên:

Chi thường xuyên là một bộ phận của chi NSNN, nó phản ánh quá trình phânphối và sử dụng quỹ NSNN để thực hiện các nhiệm vụ thường xuyên về quản lýKT-XH của Nhà nước Chi thường xuyên của NSNN bao gồm các khoản chi chocác lĩnh vực: Sự nghiệp Kinh tế, sự nghiệp giáo dục, Y tế, Văn hóa- xã hội; chi cho

bộ máy quản lý nhà nước; chi an ninh quốc phòng, chi chuyển giao… Cùng với quátrình phát triển KT-XH các nhiệm vụ thường xuyên của nhà nước ngày càng tănglên làm phong phú thêm nội dung chi của ngân sách Chi thường xuyên có đặc điểm

cơ bản đó là: đây là những khoản chi có tính chất liên tục; là những khoản chi mangtính chất tiêu dùng; phạm vi, mức độ chi thường xuyên phụ thuộc vào cơ cấu tổchức bộ máy nhà nước và quy mô cung ứng các hàng hóa công của nhà nước Nếu

bộ máy quản lý nhà nước gọn nhẹ, hoạt động có hiệu quả thì chi thường xuyên đượcgiảm nhẹ và ngược lại

Trường Đại học Kinh tế Huế

Ngoài ra còn có các nội dung chi khác như chi trả nợ gốc và lãi các khoản tiềnvay, chi việc nợ, chi cho vay theo quy định của pháp luật, chi bổ sung quỹ dự trữ tàichính, chi bổ sung cho ngân sách cấp dưới…

Theo phân cấp, chi thường xuyên cấp huyện bao gồm:

- Sự nghiệp kinh tế:

+ Sự nghiệp giao thông: quản lý, duy tu, bảo dưỡng và sửa chữa, nâng cấpđường giao thông và các công trình giao thông do huyện quản lý theo phân cấp.+ Sự nghiệp nông nghiệp, lâm nghiệp, ngư nghiệp và thủy lợi do huyện quảnlý; chuyển đổi cơ cấu kinh tế phục vụ phát triển mô hình nông thôn mới; chi bảo vệ,phòng chống cháy rừng, phòng chống lụt bão và các nhiệm vụ khác về nông- lâm-ngư nghiệp theo phân cấp của tỉnh

+ Hoạt động hệ thống các chợ, các trung tâm thương mại do cấp huyện quản

- Sự nghiệp Y tế và dân số KHHGĐ: các hoạt động về công tác y tế (vệ sinhphòng bệnh dịch, vệ sinh an toàn thực phẩm) kế hoạch hóa gia đình và trẻ em theophân cấp

- Sự nghiệp văn hóa, thể thao và du lịch: đảm bảo duy trì hoạt đông văn hóathông tin trên địa bàn huyện Quản lý bảo vệ các di tích lịch sử văn hóa theo phâncấp của tỉnh, đảm bảo hoạt động thể dục thể thao trên địa bàn huyện Bồi dưỡng,huấn luyện vận động viên các đội tuyển cấp huyện trong thời gian tập trung thi đấu,hoạt động của các trung tâm thể dục thể thao do huyện quản lý

- Sự nghiệp truyền thanh: các hoạt động của đài truyền thanh và công tácthông tin tuyên truyền

Trường Đại học Kinh tế Huế

- Sự nghiệp xã hội: chính sách xã hội cho các đối tượng người có công, chế

độ bảo trợ xã hội, phòng chống các tệ nạn xã hội và các hoạt động xã hội khác theophân cấp

- Quản lý nhà nước: đảm bảo kinh phí hoạt động cho hệ thống quản lý nhànước trên địa bàn huyện

- An ninh- quốc phòng: đảm bảo công tác an ninh trật tự trên địa bàn huyện

- Chi phí mua sắm tài sản cố định: đảm bảo cơ sở vật chất, trang thiết bị chocác đơn vị

1.2 Quản lý chi Ngân sách nhà nước cấp huyện

1.2.1 Khái niệm quản lý chi ngân sách nhà nước cấp huyện

Quản lý chi ngân sách nhà nước cấp huyện là quá trình lập dự toán, chấp hành

dự toán và kiểm soát chi NSNN cấp huyện theo đúng quy định của pháp luật nhằm

sử dụng NSNN đúng mục đích, có hiệu quả góp phần thực hiện các mục tiêu pháttriển kinh tế- xã hội trên địa bàn huyện

1.2.2 Mục tiêu và tiêu chí đánh giá quản lý chi ngân sách nhà nước cấp huyện

1.2.2.1 Mục tiêu

Mục tiêu tổng quát trong việc điều hành NSNN nói chung hay quản lý chiNSNN nói riêng, đó chính là thúc đẩy nền kinh tế tăng trưởng bền vững trong điềukiện sử dụng nguồn lực hiệu quả, tiết kiệm, thực hiện công bằng xã hội và đảm bảocác mục tiêu chính trị xã hội, an ninh quốc phòng, đối ngoại Mục tiêu này đượcthiết lập phù hợp với chiến lược, nhiệm vụ phát triển kinh tế- xã hội của đất nướctrong từng thời kỳ

Mục tiêu chung của quản lý chi NSNN cấp huyện là làm sao mang lại một kếtquả tốt nhất về phát triển kinh tế- xã hội, đồng thời giải quyết hài hòa các mối quan

hệ lợi ích kinh tế giữa một bên là nhà nước và một bên là các chủ thể khác trong xãhội, đáp ứng được các nhiệm vụ phát triển kinh tế- xã hội của huyện

Mục tiêu cụ thể của quản lý chi NSNN cấp huyện:

- Phân bổ nguồn lực theo hướng ưu tiên chiến lược, chính sách phát triển củahuyện

Trường Đại học Kinh tế Huế

- Bảo đảm sử dụng ngân sách đúng mục đích.

- Sử dụng NSNN có hiệu quả

- Kiểm soát chi tiêu công trên địa bàn huyện

1.2.2.2 Tiêu chí đánh giá quản lý chi ngân sách nhà nước cấp huyện

 Tính hiệu lực:

- Thực hiện nghiêm túc và kịp thời các nhiệm vụ chi

- Bảo đảm chi đúng mục đích, chi đúng kế hoạch, chi đủ, không bội chi ngânsách Tính hiệu lực của quản lý chi ngân sách cấp huyện có thể đo lường bằng kếtquả/ mục tiêu

- Phân cấp mạnh về khai thác nguồn thu ngân sách cấp huyện để đảm bảo cânđối ngân sách trong việc đẩy mạnh các hoạt động chi của Đảng, chính quyền, đoànthể đã góp phần quan trọng trong việc thúc đẩy phát triển kinh tế, ổn định chính trị

và an ninh quốc phòng trên toàn huyện nói riêng và sự phát triển kinh tế xã hộitrong toàn tỉnh nói chung

 Tính hiệu quả: quản lý ngân sách cấp huyện đảm bảo cho việc thực hiện cácnhiệm vụ trong điều kiện tiết kiệm, không gây thất thoát, lãng phí Ngoài ra trongquản lý ngân sách nhà nước cấp huyện minh bạch, công khai, được để hiện caotrong khâu lập dự toán, quyết toán ngân sách

 Tính bền vững:

- Tác động tích cực từ quản lý chi ngân sách nhà nước cấp huyện đối với sựphát triển kinh tế- xã hội, an ninh quốc phòng là lâu dài và ổn định

- Cân bằng lợi ích giữa các đơn vị dự toán ngân sách

- Không ảnh hưởng tiêu cực đến môi trường tự nhiên, sinh thái, xã hội

 Tính phù hợp: quản lý chi ngân sách cấp huyện đối với đường lối chínhsách chủ trương của Đảng, pháp luật nhà nước, phù hợp với thực tiễn tình hình đặcthù của huyện nhằm đáp ứng được nhiệm vụ chính trị phát triển kinh tế xã hội trênđịa bàn nhất là trong thời kỳ hội nhập kinh tế quốc tế

Trường Đại học Kinh tế Huế

1.2.3 Nguyên tắc quản lý chi ngân sách nhà nước cấp huyện

Chi NSNN cấp huyện có vai trò quan trọng trong sự nghiệp phát triển kinh

tế xã hội, ổn định chính trị, an ninh quốc phòng tại huyện Quản lý chi NSNN cóảnh hưởng lớn đến quá trình phát triển kinh tế- xã hội của huyện cũng như toàntỉnh Do vậy việc quản lý chi NSNN cấp huyện phải được tổ chức theo nhữngnguyên tắc sau:

- Cân đối thu chi ngân sách cấp huyện: chi NSNN huyện dựa trên cơ sởnguồn thu thực tế từ nền kinh tế Nó đòi hỏi mức độ chi và cơ cấu các khoản chidựa vào khả năng tăng trưởng của huyện Nếu vi phạm nguyên tắc này sẽ dẫn đếntình trạng bội chi ngân sách, một nguyên nhân gây mất ổn định cho sự phát triểnkinh tế- xã hội, ổn định chính trị của huyện

- Đảm bảo yêu cầu cần tiết kiệm và hiệu quả trong việc bố trí các khoản chitiêu của NSNN Tiết kiệm và hiệu quả là nguyên tắc chỉ đạo của mọi hoạt động kinh

tế, tài chính Nguyên tắc tiết kiệm và hiệu quả trong chi NSNN đặt ra như một tấtyếu của hoạt động ngân sách Tính tất yếu đó được bắt nguồn từ thực tế nhu cầu chingân sách của nhà nước ngày càng tăng, khả năng sinh lợi các khoản chi thườngthời gian dài và rất khó xác định bằng tiêu thức cụ thể Các khoản chi NSNN nóichung có đặc điểm là bao cấp với khối lượng chỉ tiêu lớn Trong thực tế, trải quamột thời gian dài với quan điểm chi với bất cứ giá nào đã gây ra tình trạng lãng phí,kém hiệu quả trong việc sử dụng các khoản chi NSNN, đặc biệt là các khoản chixây dựng cơ bản Mặt khác, trong xu hướng hiện nay tỷ trọng các khoản chi NSNNcho tiêu dùng ngày càng lớn, cho nên xét ở góc độ thuần túy về mặt kinh tế thì nócác khoản chi không sinh lợi, chính vì vậy nguyên tắc tiết kiệm hiệu quả trong chingân sách cần phải được quan tâm Do vậy cần quán triệt nguyên tắc tiết kiệm vàhiệu quả trong các khoản chi NSNN

- Cấp phát ngân sách và sử dụng nguồn vốn NSNN phải có dự toán: tuân thủnguyên tắc này nhằm tạo tiền đề cần thiết cho việc bảo đảm tính cân đối trong quátrình phát triển kinh tế, xã hội và là cơ sở để thực hiện nguyên tắc tiết kiệm trongchi NSNN Nguyên tắc này đòi hỏi mọi khoản chi tiêu NSNN phải được thực hiện

Trường Đại học Kinh tế Huế

trên cở sở những dự toán có cơ sở và thực tiễn Trên thực tế việc lập dự toán chiNSNN vừa phải đảm bảo tính chính xác nhất định vừa phải có tính thực tế thích ứngvới sự biến động của tình hình kinh tế tài chính hiện tại Điều đó có thể thực hiệnbằng cách nắm chắc những diễn biến của các nhân tố ảnh hưởng đến dự toán chingân sách từ đó kịp thời điều chỉnh dự toán theo những quy định chặt chẽ của LuậtNgân sách nhà nước.

- Chi ngân sách nhà nước theo những mục tiêu quy định: tuân thủ nguyên tắcnày vừa đảm bảo phương tiện tài chính cho việc thực hiện các chương trình kinh tế,

xã hội đã được nhà nước hoạch định, tránh sử dụng ngân sách nhà nước một cáchtùy tiện, lãng phí, không hiệu quả Tính mục tiêu của việc cấp phát, sử dụng nguồnvốn ngân sách được xem xét dưới hai dạng: mục tiêu theo ngành và mục tiêu theoloại chi Việc sử dụng nguyên tắc này là kết hợp giữa việc quản lý tập trung và pháthuy tính độc lập, vận dụng linh hoạt đạt hiệu quả cao trong việc sử dụng nguồn vốnngân sách đối với từng đơn vị dự toán

- Đảm bảo yêu cầu cân đối giữa khả năng và nhu cầu trong quản lý và điềuhành ngân sách: việc đảm bảo nguyên tắc cấp phát ngân sách và sử dụng nguồn vốnngân sách phù hợp với khả năng là một đòi hỏi khách quan không chỉ xuất phát từtình hình thu ngân sách mà đó là đòi hỏi của việc sử dụng ngân sách nhà nước làmcông cụ quản lý vĩ mô của nhà nước Muốn thực hiện được nguyên tắc này tất yếuphải khai thác đầy đủ kịp thời đúng chế độ, chính sách các nguồn thu của ngân sáchđồng thời định ra chế độ chi của NSNN hợp lý

- Nguyên tắc chi trả trực tiếp qua Kho bạc nhà nước Kho bạc tài chính là cơquan tài chính được cơ quan nhà nước giao nhiệm vụ quản lý quỹ NSNN, do vậynhiệm vụ thanh toán mọi khoản chi ngân sách KBNN có nhiệm vụ kiểm soát mọikhoản chi ngân sách và có quyền từ chối đối với các khoản chi sai chế độ và chịutrách nhiêm về quyết định của mình Các khoản chi ngân sách phải được thanh toántrực tiếp đến các đối tượng thụ hưởng, hạn chế tối đa thanh toán qua trung gian Đểthực hiện tốt nguyên tắc này yêu cầu các đơn vị dự toán phải mở tài khoản tàiKBNN để thực hiện các giao dịch của mình, chịu sử kiểm tra của KBNN trong quáTrường Đại học Kinh tế Huế

trình sử dụng kinh phí do ngân sách cấp phát, sử dụng nguồn thu sự nghiệp của đơn

vị, kể cả quá trình lập dự toán và quyết toán của đơn vị

1.2.4 Nội dung quản lý chi NSNN cấp huyện

1.2.4.1 Lập dự toán chi NSNN cấp huyện

a Dự toán chi đầu tư phát triển

Phân bổ vốn đầu tư:

Các ban quản lý dự án trên địa bàn huyện, UBND các xã lập tờ trình về việc

hổ trợ nguồn vốn đầu tư xây dựng cơ bản từ nguồn ngân sách huyện gửi về UBNDhuyện Phòng Tài chính- Kế hoạch huyện là đầu mối tiếp nhận các tờ trình trên vàthực hiện tổng hợp Căn cứ vào tổng giá trị chi cho đầu tư XDCB từ nguồn ngânsách huyện, tiến độ thực hiện dự án, tỷ lệ hổ trợ nguồn vốn ngân sách huyện chocông trình trong Quyết định cho phép lập dự án đầu tư, phòng Tài chính-Kế hoạchtham mưu cho UBND huyện phân bổ vốn đầu tư cho các dự án đủ điều kiện trìnhHĐND huyện phê chuẩn

Theo Nghị quyết của HĐND huyện, UBND huyện quyết định giao kế hoạchvốn đầu tư cho từng dự án thuộc phạm vi quản lý theo đúng quy định đảm bảo phùhợp với Kế hoạch phát triển Kinh tế-xã hội và dự toán NSNN hàng năm

Sau khi phân bổ vốn đầu tư, UBND huyện gửi kế hoạch vốn đầu tư về Sở Kếhoạch và đầu tư, Sở Tài chính để báo cáo; giao kế hoạch vốn cho các chủ đầu tư

Trường Đại học Kinh tế Huế

thực hiện; đồng thời gửi phòng Tài chính-Kế hoạch, Kho bạc nhà nước huyện VĩnhLinh để theo dõi, điều hành, kiểm soát và thanh toán vốn đầu tư.

Điều chỉnh kế hoạch vốn đầu tư,

Trong năm kế hoạch, phòng Tài chính- Kế hoạch phối hợp với Kho bạc nhànước huyện, các chủ đầu tư, các đơn vị được giao dự toán tiến hành rà soát tiến độ,mục tiêu dự án và tình hình giải ngân của các dự án đầu tư để tham mưu UBNDhuyện trình HĐND huyện điều chỉnh kế hoạch vốn vào kỳ họp HĐND giữa năm.Thực hiện chuyển kế hoạch vốn đầu tư cho những dự án đã được bố trí vốn nhưngkhông có khả năng thực hiện sang cho những dự án có khả năng thực hiện

b Dự toán chi thường xuyên

 Căn cứ lập dự toán:

Chủ trương nhà nước về duy trì và phát triển các hoạt động thuộc bộ máy quản

lý nhà nước, các hoạt động sự nghiệp, hoạt động quốc phòng an ninh và các hoạtđộng xã hội khác trong từng giai đoạn nhất định Dựa vào căn cứ này sẽ giúp choviệc xây dựng dự toán chi thường xuyên của NSNN có một cách nhìn tổng quát vềnhững mục tiêu và nhiệm vụ mà NSNN phải hướng tới

Các tiêu chí của kế hoạch phát triển kinh tế xã hội, đặc biệt là các chỉ tiêu cóliên quan trực tiếp đến việc cấp phát kinh phí thường xuyên của NSNN kỳ kế hoạch.Đây chính là việc cụ thể hóa các chủ trương của nhà nước trong từng giai đoạn pháttriển kinh tế xã hội kết hợp với các định mức chi thường xuyên sẽ là những yếu tố

cơ bản để xác lập dự toán chi thường xuyên của NSNN

Khả năng nguồn kinh phí có thể đáp ứng cho nhu cầu chi thường xuyên của kỳ

kế hoạch Muốn dự toán được khả năng này người ta phải dựa vào cơ cấu thuNSNN kỳ báo cáo và mức tăng trưởng của các nguồn thu kỳ kế hoạch

Các chính sách, chế độ chi thường xuyên của NSNN hiện hành và dự đoánnhững điều chỉnh hoặc thay đổi có thể xảy ra trong kỳ kế hoạch Đây là cơ sở pháp

lý cho việc tính toán và bảo vệ dự toán chi ngân sách của nhà nước Đồng thời nótạo điều kiện cho quá trình chấp hành dự toán không bị rơi vào tình trạng hụt hữngkhi có sự điều chỉnh hoặc thay đổi một hay một số chính sách chi nào đó

Trường Đại học Kinh tế Huế

Kết quả phân tích, đánh giá tình hình quản lý và sử dụng kinh phí thườngxuyên kỳ báo cáo sẽ cung cấp các thông tin cần thiết cho việc lập dự toán chi theocác phương diện:

+ Tính phù hợp của các định mức chi

+ Tính phù hợp của các hình thức cấp phát

+ Hướng gia tăng của các khoản chi cả về tốc độ và cơ cấu diễn ra như thế nào

 Phương pháp lập dự toán chi thường xuyên:

- Thứ nhất: hướng dẫn và giao số kiểm tra:

Hàng năm, quán triệt quyết định của Chính phủ, hướng dẫn của Bộ Tài chính

và chỉ thị của UBND tỉnh Quảng Trị về việc xây dựng kế hoạch phát triển kinh tế

xã hội và dự toán ngân sách nhà nước, sở Tài chính hướng dẫn cụ thể một số nộidung về xây dựng dự toán ngân sách đối với các huyện, thị xã

Các đơn vị dự toán ngân sách cấp I của ngân sách cấp huyện và dự toán chithường xuyên của ngân sách cấp xã trên địa bàn huyện căn cứ vào chức năng nhiệm

vụ được giao, chế độ định mức và tiêu chuẩn chi lập dự toán chi thường xuyên

- Thứ hai, dựa vào số kiểm tra và văn bản hướng dẫn lập dự toán kinh phí,phòng Tài chính- Kế hoạch huyện có nhiệm vụ xem xét và tổng hợp dự toán kinhphí của các đơn vị dự toán cấp I của ngân sách cấp huyện và dự toán chi thườngxuyên của ngân sách cấp xã trên địa bàn huyện để lập dự toán chi thường xuyên củangân sách huyện

UBND huyện có trách nhiệm xem xét dự toán do phòng Tài chính-Kế hoạchlập và trình thường trực Huyện ủy thông qua, sau đó trình sở Tài chính Trên cơ sởnội dung dự toán của UBND huyện trình, sở Tài chính xem xét và tổng hợp trìnhHĐND tỉnh quyết định Sau khi HĐND tỉnh quyết định dự toán ngân sách cấphuyện, UBND tỉnh quyết định phân bổ dự toán ngân sách cấp huyện Trên cơ sởphân bổ dự toán ngân sách huyện của UBND tỉnh, phòng Tài chính-Kế hoạch huyệnphối hợp với các đơn vị dự toán cấp I của huyện và UBND các xã điều chỉnh dựtoán kinh phí cho phù hợp trình UBND huyện xem xét

Trường Đại học Kinh tế Huế

UBND huyện xem xét nội dung dự toán kinh phí NSNN và trình Huyện ủythông qua, sau đó HĐND huyện quyết định Căn cứ và luật tổ chức HĐND-UBND ngày 6/11/2003, Luật NSNN ngày 16/12/2002, trên cơ sở xem xét báocáo của UBND huyện về dự toán thu chi ngân sách địa phương, phương án phân

bổ ngân sách cấp huyện, báo cáo thẩm tra của Ban Kinh tế xã hội- HĐND huyện

và ý kiên của đại biểu HĐND huyện, HĐND huyện phê chuẩn dự toán thu chingân sách huyện

- Thứ ba căn cứ vào dự toán chi thường xuyên đã được HĐND phê chuẩn,UBND huyện chính thức phân bổ và giao dự toán chi cho các đơn vị dự toán cấp I

và cấp xã

1.2.4.2 Tổ chức thực hiện chi ngân sách nhà nước cấp huyện

a Bộ máy tổ chức thực hiện: gồm cơ cấu tổ chức và cán bộ quản lý thực hiệnnhiệm vụ quản lý chi ngân sách cấp huyện

Sơ đồ: Hệ thống quản lý chi ngân sách nhà nước cấp huyện

Theo quy định của Luật NSNN và các văn bản thi hành luật NSNN, bộ máyquản lý NSNN bao gồm:

- Hội đồng nhân dân huyện: thực hiện quyết định dự toán, quyết định phân

bổ dự toán ngân sách cấp huyện; phê chuẩn quyết toán ngân sách cấp huyện; quyếtđịnh các chủ trương, biện pháp để thực hiện ngân sách huyện; quyết định điều chỉnh

bổ sung ngân sách cấp huyện trong các trường hợp cần thiết; giám sát việc thực hiệnngân sách đã được HĐND quyết định

ỦY BAN NHÂN DÂN HUYỆN

KHO BẠC NHÀ NƯỚC HUYỆN PHÒNG TÀI CHÍNH-KẾ HOẠCH HUYỆN

HỘI ĐỒNG NHÂN DÂN HUYỆN

Trường Đại học Kinh tế Huế

- Ủy ban nhân dân huyện: UBND huyện tổ chức quản lý thống nhất ngânsách huyện và các hoạt động tài chính khác của huyện gồm: lập dự toán ngân sáchcấp huyện, phương án phân bổ ngân sách cấp huyện.

- Phòng Tài chính- Kế hoạch huyện: là cơ quan tham mưu giúp UBND huyệntrong việc tổng hợp dự toán ngân sách huyện và phương án phân bổ dự toán ngânsách cấp huyện

- Kho bạc nhà nước huyện: là cơ quan kiểm soát các hoạt động chi NSNNtheo quy định luật NSNN

b Tổ chức thực hiện chi NSNN cấp huyện

- Trên cơ sở dự toán đã được duyệt và các chính sách chế độ chi NSNN hiệnhành, các cơ quan chức năng về quản lý NSNN phải hướng dẫn một cách cụ thể, rõràng cho các ngành, các cấp, các đơn vị thi hành

- Tổ chức cấp phát vốn thông qua Kho bạc nhà nước đảm bảo điều kiện: Đã

có trong dự toán ngân sách được giao; Đúng chế độ, tiêu chuẩn, định mức do cấpthẩm quyền quy định; Đã được Thủ trưởng đơn vị sử dụng ngân sách hoặc ngườiđược ủy quyền quyết định chi

- Các khoản chi có tính chất thường xuyên được chia đều trong năm để chi;các khoản chi có tính chất thời vụ hoặc chỉ phát sinh vào một số thời điểm như đầu

tư xây dựng cơ bản, mua sắm, sửa chữa lớn và các khoản chi có tính chất khôngthường xuyên khác phải thực hiện theo dự toán quý được đơn vị dự toán cấp I giaocùng với giao dự toán năm

- Phòng Tài chính- Kế hoạch phải thường xuyên xem xét khả năng đảm bảokinh phí cho nhu cầu chi từ nguồn NSNN

- Thường xuyên kiểm tra giám sát tình hình nhận và sử dụng kinh phí tại đơn

vị được cấp Sao cho các khoản chi tiêu đảm bảo đúng quy định hiện hành Việckiểm tra giám sát phải được tiến hành một cách liên tục và có hệ thống thông quacác hình thức sau:

+ Thực hiện kiểm tra giám sát hàng ngày thông qua mỗi nghiệp vụ cấp phátkinh phí cho nhu cầu chi

Trường Đại học Kinh tế Huế

+ Thực hiện kiểm tra giám sát định kỳ bằng việc thẩm định các báo cáo tàichính hàng quý của các đơn vị sử dụng ngân sách.

+ Thực hiện kiểm tra giám sát một cách đột xuất tại đơn vị bằng việc tổ chứcthanh tra tài chính

- Hàng năm, UBND huyện tổ chức tập huấn các văn bản, nghị định củaChính phủ, thông tư mới của Bộ Tài chính, đồng thời trên cơ sở các văn bản cấptrên, UBND huyện ban hành văn bản hướng dẫn về công tác tài chính ngân sáchđến các đơn vị cấp dưới và các đơn vị dự toán ngân sách

1.2.4.3 Kiểm soát chi NSNN cấp huyện

Kiểm soát chi ngân sách:

- Chủ thể kiểm soát chi ngân sách nhà nước cấp huyện bao gồm: Phòng Tàichính-Kế hoạch phối hợp với Kho bạc nhà nước cấp huyện tham mưu giúp UBNDhuyện kiểm soát chi ngân sách Trong lĩnh vực giáo dục thì ngoài sự phối hợp vớiKho bạc và phòng Tài chính-Kế hoạch thì còn có sự phối hợp giữa phòng TC-KH

và phòng Giáo dục-đào tạo

- Nguyên tắc kiểm soát chi ngân sách nhà nước cấp huyện: các khoản chingân sách phải có trong dự toán được duyệt, đúng chế độ, đúng tiêu chuẩn địnhmức và phải được thủ trưởng đơn vị sử dụng ngân sách chuẩn chi thì mới được tiếnhành cấp phát, thanh toán

- Nội dung kiểm soát chi NSNN cấp huyện:

Kiểm soát đối chiếu các khoản chi so với dự toán NSNN, bảo đảm các khoảnchi phải có trong dự toán NSNN được cấp có thẩm quyền giao, số dư tài khoản dựtoán của đơn vị còn đủ để chi

Kiểm tra, kiểm soát tính hợp pháp, hợp lệ của các hồ sơ, chứng từ theo quyđịnh đối với từng khoản chi

Kiểm tra, kiểm soát các khoản chi, bảo đảm đúng chế độ, tiêu chuẩn, định mứcngân sách do cơ quan nhà nước có thẩm quyền quy định Đối với các khoản chichưa có chế độ, tiêu chuẩn, định mức chi NSNN, Kho bạc nhà nước căn cứ vào dựtoán NSNN đã được cơ quan nhà nước có thẩm quyền giao để kiểm soát

Trường Đại học Kinh tế Huế

Thực hiện kiểm tra, đối chiếu số liệu giữa phòng TC-KH và Kho bạc để đảmbảo chi đúng, chi đủ cho các đơn vị.

Thực hiện công tác kiểm tra việc sử dụng ngân sách tại đơn vị định kỳ

Quyết toán chi ngân sách:

Sau khi năm ngân sách kết thúc, các đơn vị dự toán phối hợp với phòng

TC-KH để thực hiện quyết toán chi ngân sách Phòng TC-TC-KH sẽ đề nghị xuất toán cáckhoản chi không đúng với quy định trong dự toán đã giao

1.2.5 Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý chi NSNN cấp huyện

1.2.5.1 Yếu tố khách quan

 Yếu tố môi trường vĩ mô (gián tiếp)

- Môi trường kinh tế: giai đoạn từ năm 2009-2012 thế giới đang lâm vào tìnhtrạng khủng hoảng kinh tế Việt Nam đã gia nhập tổ chức thương mại thế giới nêncũng chịu ảnh hưởng lớn từ cuộc khủng hoảng kinh tế, dẫn tới đầu tư giảm, lạmphát tăng,tỷ lệ thất nghiệp tăng, hoạt động kinh doanh bị đình trệ…dẫn đến nhànước phải bổ sung thêm tiền để cứu các doanh nghiệp nhà nước đồng thời tiền thuếnộp vào ngân sách để phục vụ cho chi tiêu công giảm

- Môi trường chính trị- pháp luật: bao gồm các yếu tố có thể ảnh hưởng đếnhoạt động quản lý chi NSNN Trong giai đoạn này tình hình thế giới có nhiều bất ổn

về chính trị nhưng môi trường chính trị ở nước ta vẫn ổn định, tuy nhiên do ảnhhưởng của suy thoái kinh tế trên thế giới vì vậy nhà nước đề ra chính sách cắt giảmchi tiêu công dẫn đến các đơn vị dự toán phải tiết kiệm chi thường xuyên và giảmđầu tư công Ngân sách tỉnh cấp bổ sung cho ngân sách huyện giảm ảnh hưởng đếnquản lý chi ngân sách huyện

Trong xu hướng hiện tại nhà nước đang dần tinh giảm biên chế trong các cơquan nhà nước, xã hội hóa giáo dục và y tế

Ngoài thực hiện các quy định về quản lý ngân sách như Luật ngân sách, Nghịđịnh hướng dẫn, các thông tư hướng dẫn thì trong giai đoạn này còn phải thực hiệnthêm các văn bản chỉ đạo cụ thể của nhà nước để quản lý chi ngân sách phù hợp vớigiai đoạn hiện nay

Trường Đại học Kinh tế Huế

- Môi trường văn hóa- xã hội: điều kiện sống của nhân dân trên địa bàn thị xãngày càng được cải thiện, nâng cấp hệ thống cơ sở hạ tầng phù hợp với trình độ khudân cư.

- Môi trường công nghệ: công nghệ ngày càng phát triển trong khi đó cơ sở

hạ tầng phục vụ quản lý ngân sách chưa đảm bảo để đáp ứng với nhu cầu hiện tại

 Yếu tố môi trường vi mô (trực tiếp)

- Chính quyền tỉnh: UBND tỉnh ban hành các chính sách về quản lý chi NSNNcấp huyện, trong năm đầu của thời kỳ ổn định ngân sách UBND tỉnh ban hành quyđịnh về định mức phân bổ dự toán chi thường xuyên của ngân sách địa phương

- Tổ chức và đơn vị kinh doanh trên địa bàn: ảnh hưởng tới tình hình nộpthuế vào NSNN nhất là các doanh nghiệp

- Các tổ chức kinh tế xã hội của huyện: ảnh hưởng trực tiếp đến việc quản lýthu chi ngân sách trên địa bàn

1.2.5.2 Yếu tố chủ quan

 Các nguồn lực: là những yếu tố cơ bản tác động trực tiếp đến việc quản lýchi ngân sách Hệ thống cơ sở vật chất là yếu tố then chốt mang lại hiệu quả quản lýchi NSNN Đội ngũ quản lý chi ngân sách đủ về số lượng, cơ cấu hợp lý, có tínhchuyên nghiệp cao là yếu tố quan trọng để nâng cao hiệu quả quản lý chi NSNN

 Các hoạt động của tổ chức: các tổ chức hoạt động càng ổn định và hiệu quảthì công tác quản lý chi NSNN càng được cải thiện

1.3 Một số vấn đề thực tiễn liên quan đến quản lý chi NSNN cấp huyện

1.3.1 Quan điểm, định hướng phát triển KT-XH huyện Vĩnh Linh và những

vấn đề đặt ra đối với công tác quản lý chi NSNN trên địa bàn

1.3.1.1 Quan điểm phát triển kinh tế xã hội huyện Vĩnh Linh đến năm 2020

Quy hoạch tổng thể phát KT-XH huyện Vĩnh Linh đến năm 2020 phải phùhợp với Chiến lược phát triển KT-XH của cả nước, Quy hoạch tổng thể phát triểnKT-XH dải ven biển miền Trung và quy hoạch tổng thể phát triển kinh tế - xã hộitỉnh Quảng Trị đến năm 2020; đảm bảo tính đồng bộ, thống nhất với quy hoạchngành, lĩnh vực

Trường Đại học Kinh tế Huế

Phát huy mọi nguồn lực để phát triển kinh tế - xã hội nhanh và bền vững, đặc biệt

là những ngành và lĩnh vực có lợi thế so sánh; đáp ứng nhu cầu nội huyện và khôngngừng nâng cao sức cạnh tranh của hàng hóa trên thị trường nội tỉnh , ngoại tỉnh vànước ngoài Tăng nhanh năng suất lao động xã hội và nâng cao chất lượng tăng trưởng.Triệt để tiết kiệm, chống lãng phí, tăng tích lũy cho đầu tư và phát triển

Nâng cao chất lượng và hiệu quả của giáo dục đào tạo, đáp ứng nhu cầu pháttriển kinh tế xã hội; xây dựng xã hội học tập và học tập suốt đời Nâng cao hàmlượng tri thức trong các nhân tố phát triển kinh tế xã hội, từng bước phát triển nềnkinh tế tri thức

Giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc, đẩy lùi các tệ nạn xã hội Nângcao chất lượng cuộc sống nhân dân về ăn mặc, ở, đi lại, phòng và chữa bệnh, họctập làm việc, tiếp nhận thông tin, sinh hoạt có văn hóa Khuyến khích làm giàu hợppháp, ra sức xóa đói giảm nghèo, tạo điều kiện về hạ tầng và năng lực sản xuất đểcác vùng, các cộng đồng đều có thể phát triển, tiến tới thu hẹp khoảng cách về trình

độ phát triển giữa các vùng miền Chăm lo về bình đẳng giới, sự tiến bộ của phụ nữ,đặc biệt chăm lo đến sự phát triển và tiến bộ của trẻ em

Phát triển xã hội gắn chặt với bảo vệ và cải thiện môi trường, bảo đảm sự hàihòa giữa môi trường nhân tạo và môi trường tự nhiên, giữ gìn đa dạng sinh học, bảo

vệ môi trường sinh thái, kiên trì tái sinh rừng đầu nguồn Chủ động phòng tránh vàhạn chế tác động xấu của thiên tai, của biến đổi khí hậu

Kết hợp chặt chẽ giữa phát triển kinh tế - xã hội với bảo vệ quốc phòng anninh, đảm bảo trật tự an toàn xã hội, ổn định dân cư các vùng xung yếu Xây dựng

kế hoạch phòng thủ của huyện, kế hoạch phòng chống cháy nổ, giảm nhẹ thiên tai,đảm bảo trật tự an toàn xã hội, giảm thiểu tai nạn giao thông

1.3.1.2 Mục tiêu phát triển

 Mục tiêu tổng quát

Xây dựng huyện Vĩnh Linh trở thành đô thị văn hóa, khu du lịch nghỉdưỡng, đô thị xanh, đô thị vệ tinh của cửa ngõ phía Bắc của tỉnh Quảng Trị Làtrung tâm kinh tế, văn hóa- nghệ thuật, vui chơi giải trí, dịch vụ tham quan du

Trường Đại học Kinh tế Huế

lịch của tỉnh gắn với các khu du lịch nghỉ dưỡng cuối tuần tại bãi tắm Cửa Tùng,

di tích lịch sử đặc biệt quốc gia Địa đạo Vịnh Mốc, di tích lịch sử cầu HiềnLương, sông Bến Hải; có vị trí quan trọng về an ninh quốc phòng; là đầu mốigiao thông quan trọng của tỉnh

Đẩy nhanh tốc độ tăng trưởng và phát triển kinh tế, gắn liền với đảm bảo ansinh xã hội và nâng cao đời sống vật chất, tinh thần của nhân dân; giữ gìn và pháthuy giá trị văn hóa, các di tích lịch sử, bảo vệ môi trường sinh thái Phát triển đô thịđồng bộ, bền vững, văn minh, hiện đại Đảm bảo an ninh quốc phòng

 Mục tiêu cụ thể

a Về kinh tế

Phấn đấu tốc độ tăng tổng giá trị sản xuất theo giá so sánh hàng năm giai đoạn2016-2020 đạt 20,5%, tăng thu ngân sách hàng năm 20-22% Thu nhập bình quânđầu người đến năm 2020 là 60 triệu đồng/người/năm

Đẩy mạnh chuyển dich cơ cấu kinh tế theo hướng công nghiệp hóa, hiện đạihóa, tăng nhanh tỷ trọng công nghiệp và dịch vụ, đến năm 2020 tỷ trọng côngnghiệp – xây dựng chiếm khoảng 45%, thương mại – dịch vụ chiếm khoảng 30% vànông nghiệp chiếm 25%

Cơ cấu kinh tế Năm

2020

Năm

2030 Công nghiệp, Xây

Xây dựng kết cấu hạ tầng đáp ứng yêu cầu phát triển – kinh tế xã hội, an ninhquốc phòng Hệ thống giao thông đảm bảo lưu thông an toàn, thông suốt Hệ thống

Trường Đại học Kinh tế Huế

thủy lợi phát triển và được kiên cố hóa 100% các xã, thị trấn được sử dụng điện,điện thoại và các dịch vụ bưu chính viển thông.

b Về văn hóa - xã hội

Đến năm 2020, tỷ lệ tăng trưởng dân số tự nhiên khoảng 0,7-0,8% /năm và ổnđịnh ở thời kỳ 2021-2030 Tỷ lệ hộ nghèo giảm từ 1-1,5%/năm

Tỷ lệ lao động đã qua đào tạo giai đoạn đến năm 2020 đạt khoảng 65-70%.Giai đoạn từ năm 2021-2030 đạt trên 80%

Nâng cao chất lượng giáo dục ở tất cả các bậc học, phấn đấu đưa tỷ lệ cáctrường (từ mầm non đến trung học phổ thông) đạt chuẩn quốc gia, trong đó đến năm

2020 có 100% trường đạt chuẩn quốc gia ở cấp tiểu học và trung học cơ sở, 80%trường đạt chuẩn quốc gia ở cấp trung học phổ thông Năm 2030 phấn đấu đạt100% các trường đạt chuẩn quốc gia của các cấp trên địa bàn

Phát triển các hoạt động bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe, tăng tuổi thọcho nhân dân Đến năm 2020, tỷ lệ trẻ em suy dinh dưỡng còn khoảng 7-8% Duytrì 100% các xã , thị trấn đạt chuẩn y tế, tiêm chủng mở rộng đạt 100% trong thời kì2021-2030

Nâng cao chất lượng, hiệu quả phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đờisống văn hóa mới” Đến năm 2020 có 90% các hộ gia đình đạt tiêu chuẩn gia đìnhvăn hóa, 95% đạt tiêu chuẩn làng văn hóa; đơn vị, cơ quan, doanh nghiệp, trườnghọc văn hóa đạt 95%

c Hệ thống kinh tế hạ tầng

Phát triển nhanh và đồng bộ mạng lưới giao thông trên địa bàn thị xã để phục

vụ cho phát triển kinh tế- xã hội của huyện

Phấn đấu đến năm 2020, huyện Vĩnh Linh có cơ sở hạ tầng được xây dựngđồng bộ và phát triển góp phần quan trọng trong việc giải quyết cơ bản giao thôngcủa phía bắc tỉnh Quảng Trị

Đảm bảo phát triển hệ thống cung cấp nước sạch; phấn đấu đến năm 2020100% dân số được sử dụng nước hợp vệ sinh, năm 2030 cơ bản nhân dân được sửdụng nước sạch

Trường Đại học Kinh tế Huế

d Về vệ sinh môi trường

Bảo đảm nguồn nước mặt sông hồ đều đạt tiêu chuẩn môi trường, tương ứngvới các chức năng sử dụng của mỗi nguồn nước

Giảm thiểu ô nhiễm bụi và ngăn ngừa ô nhiễm các khí thải độc hại trên địa bànhuyện

Ngăn chặn các hoạt động làm suy thoái tài nguyên và đa dạng sinh học, cảnhquan thiên nhiên, phát triển cây xanh và giữ gìn vệ sinh môi trường ở các khu du lịch,đảm bảo cho du lịch của huyện phát triển góp phần nâng cao đời sống của nhân dân.Năm 2020 có 100% rác thải, chất thải rắn trong sản xuất và sinh hoạt được thugom và xử lý bằng công nghệ thích hợp Năm 2030 rác thải, chất thải và nước thảiđược xử lý đạt tiêu chuẩn an toàn vệ sinh môi trường

e An ninh quốc phòng

Giữ vững trật tự, an toàn xã hội và an ninh quốc gia, xây dựng thế trận quốcphòng toàn dân và an ninh nhân dân, xây dựng khu vực phòng thủ vững chắc, sẳnsàng phục vụ mọi tình huống

Phát huy tốt sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị trong xây dựngphong trào toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc Tăng cường củng cố, nâng cao hiệuquả hoạt động của các mô hình phong trào dân quân tự quản, vành đai liên kết antoàn về an ninh trật tự

1.3.2 Kinh nghiệm về quản lý chi NSNN của một số địa phương và bài học đối với huyện Vĩnh Linh

1.3.2.1 Kinh nghiệm của một số địa phương

 Huyện Gio Linh:

Công tác quản lý thu thuế, phí, lệ phí được thực hiện như sau: trên cơ sở đề án

ủy nhiệm thu được UBND tỉnh phê duyệt, Chi cục thuế thực hiện quản lý thu thuếcông thương nghiệp ngoài quốc doanh đối với các doanh nghiệp và hộ kinh doanh

có doanh thu lớn, thuế chuyển quyền sử dụng đất, thu cấp quyền sử dụng đất, lệ phítrước bạ; cấp xã, thị trấn tổ chức thu thuế nhà đất, môn bài từ bậc 4 đến bậc 6, thuếcông thương nghiệp đối với hộ kinh doanh nhỏ, người trực tiếp thực hiện ủy nhiệmTrường Đại học Kinh tế Huế

thu và xã, thị trấn được trích tỷ lệ hoa hồng ủy nhiệm thu từ kinh phí của Chicục thuế.

Công tác quản lý chi thường xuyên: đã tiến hành khoán biên chế và khoán chihành chính nên đơn vị đã chủ động trong sử dụng kinh phí được ngân sách cấp, sắpxếp bộ máy, bảo đảm hoàn thành nhiệm vụ và tăng thu nhập cho cán bộ, công chức.Thực hiện nghiêm túc việc công khai ngân sách các cấp, nhất là các quỹ nhân dânđóng góp xây dựng cơ sở hạ tầng

Việc phân cấp nguồn thu và nhiệm vụ chi cũng như tỷ lệ điều tiết các khoảnthu giữa các cấp ngân sách được thực hiện ổn định, đã từng bước nâng cao đượctính chủ động và trách nhiệm của chính quyền địa phương trong điều hành ngânsách, tăng nguồn vốn đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng

 Huyện Triệu Phong:

Trong quản lý chi đầu tư đã tiến hành phân cấp vốn đầu tư dưới hình thức bổsung có mục tiêu cho các xã, thị trấn đã góp phần nâng cao được năng lực quản lýđầu tư, hạ tầng kỹ thuật giao thông nông thôn từng bước được cải thiện

Việc xác định số bổ sung cân đối, bổ sung có mục tiêu cho các xã, thị đảm bảohợp lý, công bằng, có cơ sở, phù hợp với khả năng ngân sách theo hướng phân cấpmạnh cho cơ sở

1.3.2.2 Bài học rút ra đối với huyện Vĩnh Linh

Qua nghiên cứu công tác quản lý NSNN ở hai địa phương trong tỉnh QuảngTrị có thể rút ra một số kinh nghiệm sau:

- Hầu hết các địa phương đều tăng cường thực hiện công tác ủy nhiệm thu,điều này vừa tăng thu cho ngân sách về thuế, chống thất thu sót hộ, đồng thời tăngcường trách nhiệm của các xã, thị trấn trong công tác thu ngân sách

- Coi việc thực hiện công khai tài chính ngân sách các cấp là biện pháp đểtăng cường giám sát của cán bộ, công chức và nhân dân trong việc quản lý sử dụngngân sách ở địa phương, đơn vị, nâng cao hiệu quả sử dụng ngân sách

- Đẩy mạnh thực hiện việc khoán biên chế và quỹ lương, coi đây là biện pháp đểnâng cao hiệu quả công tác của bộ máy hành chính, tăng cường trách nhiệm của cán bộcông chức trong thực thi nhiệm vụ đồng thời tăng thu nhập cho cán bộ công chức

Trường Đại học Kinh tế Huế

CHƯƠNG II

THỰC TRẠNG CÔNG TÁC QUẢN LÝ CHI NGÂN SÁCH TẠI PHÒNG TÀI CHÍNH- KẾ HOẠCH HUYỆN VĨNH LINH-

TỈNH QUẢNG TRỊ

2.1 Điều kiện tự nhiên, kinh tế xã hội huyện Vĩnh Linh, tỉnh Quảng Trị

2.1.1 Điều kiện tự nhiên

a Vị trí địa lý

Hình 2.1: Bản đồ địa giới hành chính huyện Vĩnh Linh, tỉnh Quảng Trị

Vĩnh Linh là huyện nằm phía Bắc tỉnh Quảng Trị, trong cuộc kháng chiếnchống mỹ cứu nước là nơi địa đầu giới tuyến của 2 miền nam bắc; với chiếc cầuHiền Lương- sông Bến Hải, vỹ tuyến 17 đã đi vào lịch sử của một thời hào hùng;Phía Bắc giáp tỉnh Quảng Bình, phía Tây giáp huyện Hướng Hóa, phía Nam giáphuyện Gio Linh, phía đông giáp với biển Đông; có quốc lộ 1A đi qua kéo dài17km,có đường mòn Hồ Chí Minh xuyên suốt theo hướng Tây Nam, từ phía TâyTrường Đại học Kinh tế Huế

kéo sang phía đông rộng 62km, bờ biển dài gần 30 km Vĩnh Linh có tổng diện tích617km2, dân số trên 85.000 người bao gồm dân tộc Kinh( chiếm 97,8%) và dân tộcVân Kiều (chiếm 2,2%) sinh sống trên 22 đơn vị hành chính xã, thị trấn trong đó có

3 thị trấn, 11 xã đồng bằng, 3 xã miền núi và 5 xã miền biển Mật độ dân số bìnhquân tổng thể là 144,37 người/km2 nhưng ở 3 vùng khác biệt, vùng núi20người/km2, vùng đồng bằng trung du 232người/km2, vùng ven biển607người/km2 Khí hậu khắc nghiệt, thiên tai, hạn hán, bảo, lũ thường xuyên xảyra; có thể nói Vĩnh Linh như một miền trung thu nhỏ bởi có đầy đủ các yếu tố về tựnhiên: rừng, biển, sông, hồ, đồi núi và đồng bằng

b Điều kiện tự nhiên

Tài nguyên đất, tổng diện tích đất 61715,83 ha gồm đất nông nghiệp 51356,97

ha chiếm 83,22% tổng diện tích , có điều kiện rất thuận lợi để phát triển các loại câycông nghiệp ngắn, dài ngày, cây lâm nghiệp, phát triển chăn nuôi và nuôi trồng thủysản; Đất phi nông nghiệp 7170,84 ha chiếm 11,62% là cơ sở hình thành các cụmcông nghiệp trên địa bàn huyện và đất chưa sử dụng 3188,02 ha chiếm 5,17% Vớiquá trình khai thác quản lý đất chưa sử dụng như vậy cơ bản là hợp lý

Tài nguyên biển khá phong phú, đa dạng với bờ biển kéo dài, có Cảng CửaTùng tạo điều kiện cho tàu thuyền neo đậu tránh bảo Có nhiều loại hải sản quý như

cá Mú, tôm Hùm, cá Thu… có giá trị xuất khẩu cao; các xã Vĩnh Thạch, Vĩnh Thái,Vĩnh Kim có điều kiện tốt cho việc nuôi trồng thủy sản

Tài nguyên rừng: Vĩnh Linh có địa hình đa dạng, có nhiều điều kiện để pháttriển ngành sản xuất lâm nghiệp, rừng tự nhiên chiếm khoảng 40% với các loại gỗquý như lim, dỗi, huyệng… Ngoài ra còn phát triển thêm rừng trồng và các chủ yếucác loại cây tràm, keo… Đặc biệt là các loại cây có giá trị kinh tế cao như cây lấytrầm, cây cao su… được trồng ở những vùng có vị trí thuận lợi để phát triển kinh tế.Tài nguyên khoáng sản: Vĩnh Linh có các loại khoáng sản như: Vàng, titan, đábazan có trử lượng tương đối lớn, khả năng khai thác được lâu dài

Có thể nói điều kiện tự nhiên của huyện Vĩnh Linh với sự phong phú và đadạng về địa hình và tài nguyên đã tạo cho địa phương những tiềm năng to lớn về

Trường Đại học Kinh tế Huế

phát triển kinh tế, có thể khai thác tăng thu ngân sách, quỹ đất chưa sử dụng cònnhiều và dễ dàng tăng thu ngân sách từ đất mà đặc biệt là thu tiền sử dụng đất để tạonguồn lực về tài chính trước mắt cho ngân sách.

2.1.2 Điều kiện kinh tế- xã hội

a Đặc điểm kinh tế

Do có vị trí giao thông quan trọng, là nơi trung chuyển hàng hóa giữa hai miềnNam-Bắc và được ưu đãi về tài nguyên thiên nhiên nên huyện Vĩnh Linh có điều kiện tốttrong việc phát triển các ngành kinh tế: Nông nghiệp, công nghiệp, thương mại dịch vụ

và du lịch…Mặt khác, được sự quan tâm giúp đỡ của Đảng và Nhà nước, đặc biệt là sự

nổ lực cố gắng của Đảng bộ và nhân dân địa phương nên kinh tế của huyện đạt đượcnhững kết quả khả quan, cơ cấu kinh tế chuyển dịch theo hướng công nghiệp hóa, hiệnđại hóa, tăng tỷ trọng công nghiệp dịch vụ, giảm tỷ trọng nông nghiệp, cơ sở hạ tầngđược chú trọng đầu tư, đời sống nhân dân ngày càng được nâng cao

42.36742.443

42.43242.486

42.70942.753

42.22443.079

3 Phân theo khu vực

- Thành thị

- Nông thôn

Số người trong độ tuổi lao động

15.19369.40542.972

21.19063.62043.065

21.22263.69644.122

21.52563.93744.230

21.48563.81843.487

Nguồn: Niên giám thống kê huyện Vĩnh Linh 2010-2015

Trường Đại học Kinh tế Huế

Qua bảng 2.1, dân số bình quân năm 2011 là 84.598 người, trong đó nam42.230 người, nữ 42.368 người; thành thị 15.193 người, nông thôn 69.405 người;Dân số bình quân năm 2015 là 85.303 người, trong đó nam 42.224 người, nữ 43.079người; thành thị 21.485 người, nông thôn 63.818 người.

Qua số liệu thống kê , dân số bình quân hàng năm trên địa bàn huyện VĩnhLinh ổn định trong thời kỳ 2011-2015 Tỷ lệ dân số sống ở thành thị tăng dần quacác năm Số người trong độ tuổi lao động chiếm trên 50% dân số nên huyện VĩnhLinh có lực lượng lao động tương đối dồi dào

c Đặc điểm văn hóa

Vĩnh Linh là huyện có truyền thống cách mạng, nơi được mệnh danh là lũythép anh hùng trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, cùng với truyền thốngvăn hóa và hiếu học đã tạo dựng cho Vĩnh Linh có những nét rất riêng

Ngoài ra Vĩnh Linh có những cảnh quan thiên nhiên, nhiều truyền thống dângian có giá trị văn hóa phi vật thể; mang đậm ý nghĩa lịch sử xã hội nhân văn đãđược bảo tồn và tôn tạo Với những thế mạnh này rất thuận lợi cho Vĩnh Linh xâydựng chiến lược phát triển ngành du lịch- dịch vụ trong tương lai

2.1.3 Tình hình phát triển kinh tế-xã hội

 Về kinh tế:

Tốc độ tăng trưởng GDP bình quân hàng năm khá ổn định, năm 2015 tốc độtăng giá trị sản xuất ước đạt 6,8%, thu nhập bình quân đầu người tăng hơn so vớicác năm trước, ước đạt khoảng 29,4 triệu đồng/năm

Về cơ cấu Kinh tế: tỷ trọng cơ cấu kinh tế có sự chuyển dịch theo hướng tíchcực: công nghiệp- xây dựng, tiểu thủ công nghiệp đạt 24,6%; dịch vụ du lịch,thương mại đạt 28,9%; nông-lâm-ngư nghiệp đạt 46,5% Sản xuất nông lâm ngưnghiệp và tiểu thủ công nghiệp có dấu hiệu tăng trưởng khá

 Về văn hóa xã hội:

Các hoạt động văn hóa văn nghệ, truyền thanh đã kịp thời phục vụ các nhiệm

vụ chính trị của địa phương góp phần xây dựng con người mới, xây dựng nền vănhóa Việt Nam đậm đà bản sắc dân tộc Trong những năm qua, cùng với sự phát triển

Trường Đại học Kinh tế Huế

mọi mặt về kinh tế, hoạt động văn hóa xã hội ngày càng phát triển, hàng năm đềuhoàn thành xuất sắc nhiệm vụ về giáo dục đào tạo, y tế, dân số, thể dục thể thao;thực hiện tốt các chính sách xã hội; số hộ nghèo còn khoảng 6,7% (chủ yếu ở vùngdân tộc thiểu số) và đang có xu hướng giảm dần trong thời gian qua.

Công tác giáo dục- đào tạo đã phát triển cả về số lượng và chất lượng Trong

5 năm đã đầu tư xây dựng, cải tạo, nâng cấp được 34 trường học, đa dạng hóa cácloại trường lớp Đến nay 22/22 xã, thị trấn đạt chuẩn phổ cập giáo dục tiểu học đúng

độ tuổi và phổ cập trung học cơ sở Có 38/70 trường đạt tiêu chuẩn quốc gia Chấtlượng giáo dục hàng năm được tăng lên, số lượng học sinh thi đỗ vào các trường đạihọc, cao đẳng, trung cấp đạt khá cao Kết quả thi tốt nghiệp ở các cấp hàng năm đạtkhá cao khoảng 98% Đội ngũ giáo viên và quản lý giáo dục được bổ sung và nângcao trình độ

Công tác y tế, chăm sóc bảo vệ sức khỏe nhân dân được quan tâm, không cóbệnh dịch xảy ra Hiện nay đã có 22/22 trạm y tế xã, thị trấn có bác sĩ

Tình hình an ninh trật tự, an toàn xã hội trong những năm gần đây có nhiềutiến bộ, tệ nạn xã hội đã có chiều hướng bị đẩy lùi, phong trào toàn dân đoàn kếtxây dựng đời sống mới đã phát triển cả chiều rộng và chiều sâu Hàng năm có trên70% số hộ đăng ký được công nhận gia đình văn hóa, số làng, khóm, cơ quan,doanh nghiệp, đơn vị được công nhận đạt danh hiệu là làng, khóm, cơ quan, doanhnghiệp, đơn vị văn hóa ngày càng tăng

Bên cạnh những mặt thuận lợi, những mặt đã thực hiện tốt song nhìn chungKinh tế của huyện phát triển còn chậm chưa tương xứng với tiềm năng sẵn có, chưahuy động được mọi nguồn lực cho phát triển kinh tế xã hội của huyện chính vì vậy

mà tình hình kinh tế địa phương còn mất cân đối, đặc biệt là ngân sách xã còn gặpnhiều khó khăn, chưa có nguồn thu chủ lực, bền vững Trước tình hình đó cần phảităng cường công tác quản lý chi thường xuyên và quản lý đầu tư XDCB góp phầnphát triển kinh tế, văn hóa, xã hội, nâng cao đời sống cho nhân dân

Trường Đại học Kinh tế Huế

2.2 Thực trạng chi NSNN tại huyện Vĩnh Linh

2.2.1 Tình hình chung về chi NSNN trên địa bàn huyện giai đoạn 2013-2015

Bảng 2.2: Tình hình chi NS huyện giai đoạn 2013-2015

(Đơn vị: triệu đồng)

A CHI TRONG CÂN ĐỐI NGÂN SÁCH 254585.0 250610.7 241590.7

II Chi thường xuyên 116849.3 125637.3 123079.0

B CHI QUẢN LÝ QUA NGÂN SÁCH

(TỪ NGUỒN THU ĐỂ LẠI ĐƠN VỊ) 3070.3 5569.7 13158.0

(Nguồn: phòng TC-KH huyện Vĩnh Linh)Qua bảng số liệu trên ta có thể thấy tổng chi NSNN qua các năm từ 2013-

2015 giảm dần nhưng không đáng kể, thể hiện ở năm 2013 tổng chi NS là 257.655triệu đồng giảm xuống 256.180 triệu đồng trong năm 2014 và còn 254748.7 triệuđồng trong năm 2015 Trong đó chi thường xuyên chiếm tỷ trọng lớn nhất trong chiNgân sách (gần 50% trong tổng chi NSNN)

Trường Đại học Kinh tế Huế