TRƯỜNG ĐẠI HỌC Y DƯỢC THÁI BÌNHNGUYỄN THỊ TUYÉT NGHIÊN CỨU ĐIỀU TRỊ VÔ SINH BẰNG PHƯƠNG PHÁP BƠM TINH TRÙNG VÀO BUÔNG TỬ CUNG TẠI BỆNH VIỆN ĐẠI HỌC Y THÁI BÌNH LUẬN ÁN BÁC SỸ CHUYÊN KHOA
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI HỌC Y DƯỢC THÁI BÌNH
NGUYỄN THỊ TUYÉT
NGHIÊN CỨU ĐIỀU TRỊ VÔ SINH BẰNG PHƯƠNG PHÁP BƠM TINH TRÙNG VÀO BUÔNG TỬ CUNG TẠI BỆNH VIỆN ĐẠI HỌC
Y THÁI BÌNH
LUẬN ÁN BÁC SỸ CHUYÊN KHOA CÁP II
THÁI BÌNH - 2014
Trang 2NGUYÊN THỊ TUYẾT
NGHIÊN CỨU ĐIÊU TRỊ VÔ SINH BẰNG PHƯƠNG PHÁP BƠM TINH TRÙNG VÀO BUỒNG TỬ CUNG TẠI BỆNH VIỆN ĐẠI HỌC
Y THÁI BÌNH
CK.62.72.01.3l
LUẬN ÁN BÁC SỸ CHUYÊN KHOA CẤP II
Hướng dẫn khoa học:
TS Lê Hoàng PGS.TS Ninh Văn Minh
THÁI BÌNH-2014
Trang 3LỜI CẢM ƠN
Sau 2 năm học tập và nghiên cửu, được sự giảng dạy, chì bảo tận tình của các Thầy giáo, Cô giáo, các Nhà khoa học và sự nồ lực của bản thân, tôi đã hoàn thành chương trình học tập Với lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc, tôi xin chân thành cảm ơn tới:
- Đảng uỷ, Ban Giám hiệu, Phòng Quản lý đào tạo Sau đại học, Bộ môn Phụ sản, Trung tâm hồ trợ sinh sản Trường Đại học Y Dược Thái Bình đã tạo mọi điều kiện thuận lợi đố em hoàn thành khoá học và thực hiện dề tài nghiên cứu của mình
- Ban Giám đốc và các Khoa, Phòng của Bệnh viện Phụ Sản Tỉnh Thái Bình, Bệnh viện Đại học Y Thái Bình đã tạo điều kiện thuận lợi cho tôi trong thời gian học tập
- Em xin trân trọng cảm ơn GS.TS Nguyễn Đức Vy - Chủ tịch Hội đồng
cùng các nhà khoa học, các thầy cô trong hội đồng đà cho em những ý kiến đóng góp quý báu Em xin tiếp thu và chinh sửa nghiêm túc theo ý kiến cùa Hội đồng đế bản luận án của em được hoàn thiện hơn
- Em xin trân trọng cảm ơn tới PGS TS Ninh Văn Minh và TS.Lê
Hoàng, những người Thầy đáng kính đã dành thời gian, trí tuệ, tận tâm hướng
dẫn, chì bảo em trong suốt quá trình học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận án
- Tôi xin trân trọng cảm ơn gia đình, bạn bè cùng các đồng nghiệp đã chia
sẻ động viên tôi trong quá trình học tập và nghiên cứu đế tôi hoàn thành bản luận
án này Xin trân trọng cảm ơn
Thải Bình, ngày 28 tháng 12 năm 2014
Học viên
Trang 4LỜI CAM ĐOAN
Nguyễn Thị Tuyết
Tôi xin cam đoan đây là cône trình nghicn cứu của ricng tôi và được tiến hành nghiêm túc Các số liệu, kết quả nêu trong luận án là trung thực và chưa từng được ai công bố trong bất kỳ một công trình nào khác
Thúi Bình, ngày 28 tháng 12 năm 2014
Tác giã luận án
Nguyễn Thị Tuyết
Trang 5LỜI CAM ĐOAN
BT : Buồng trứng
BTC : Buồng tử cung
BVBMVTSS : Bảo vệ bà mẹ và trẻ sơ sinh
BVPSTW : Bệnh viện Phụ Sản Trung ương
cc : Clomiphene Citrate
CRNN : Chưa rõ nguyên nhân
CTC : Cổ tử cung
E2 : Estradiol
FSH : Follicle Stimulating Hormone GnRH : Gonadotropin Releasing Hormone GnRHa : GnRH đồng vận
HCBTĐN : Hội chứng buồng trứng đa nang hCG : human Chorionic Gonadotropin
hMG : human Menopausal Gonadotropin HTSS : Hồ trợ sinh sản
ICSI : Intracytoplamic sperm Injection
IU : International Unit - Đơn vị quốc tế IUI
: Intra Uterine Insemination (Bơm tinh trùng vào buồng tử cung) IVF : In Vitro Fertilization
KTBT
(Thụ tinh trong ổng nghiệm) : Kích thích buồng trứng
LH : Luteinizing Hormone
LNMTC : Lạc nội mạc tứ cung
NMTC : Niêm mạc tử cung
PCOS
: Polycystic ovarian syndrome (Hội chứng buồng trứng đa nang)
Trang 6LỜI CAM ĐOAN
PĐ : Phác đồ
PTTK : Phẫu thuật tiểu khung
SÂ : Siêu âm
SLTTSLR : Sổ lượng tinh trùng sau lọc rửa
TC : Tử cung
TT : Tinh trùng
TTTON : Thụ tinh trong ống nghiệm
vs : Vô sinh
VTC : Vòi từ cung
WHO
: World Health Organization (Tổ chức y tế thế giới)
Trang 7MỤC LỤC
Lòi cảm ơn
Lòi cam đoan
Danh muc chữa viết tắt
Muc luc
• •
Danh mục bảng
Danh mục biểu đồ •
Danh mục hình
DAT VÁN ĐÈ 1
CHƯƠNG 1: TÓNG QUAN 3
1.1 Định nghĩa, nguyên nhân và tình hình vô sinh 3
1.1.1 Định nghĩa về vô sinh 3
1.1.2 Nguyên nhân vô sinh 3
1.1.3 Tình hình vô sinh trên thế giới và tại Việt Nam 5
1.2 Sinh lý sự thụ thai và làm tổ của trứng 6
1.2.1 Định nghĩa sự thụ thai 6
1.2.2 Sự di chuyển của tinh trùng và noàn 8
1.2.3 Ảnh hưởng của chất nhầy CTC đối với sự thâm nhập của tinh trùng.9 1.2.4 Sự thụ tinh và làm tổ của trứng 9
1.3 Phương pháp 1U1 trong điều trị vô sinh 10
1.3.1 Chi định của IUI 11
1.3.2 Chổng chỉ định 12
1.3.3 Điều kiện làm IUI 12
1.3.4 Các biến chứng của IƯI 12
1.3.5 Thực hiện kỹ thuật IUI gồm các bước 12
1.4 Kích thích buồng trứng trong IUI 12
1.4.1 Các thuốc KTBT thường dùng trong 1U1 13
Trang 81.4.2 Các phác đồ thường dùng trong IUI 15
Trang 91.5 Tinh dịch đồ và lọc rửa tinh trùng 16
1.5.1 Tinh dịch đồ 16
1.5.2 Lọc rửa tinh trùng 17
1.6 Các nghiên cứu trên thế giới và trong nước về phương pháp 1UI 19
1.6.1 Các tác giả nước ngoài 19
1.6.2 Tại Việt nam 21
CHƯƠNG 2: ĐÓI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CƯU 25
2.1 Đối tượng, địa điểm và thời gian nghicn cứu 25
2.1.1 Đối tượng nghiên cứu 25
2.1.2 Thời gian và địa điểm nghiên cứu 26
2.2 Phương pháp nghicn cứu 26
2.2.1 Thiết kế nghiên cứu 26
2.2.2 Cỡ mầu và chọn mầu 26
2.3 Phương pháp thu thập số liệu 27
2.4 Các kỹ thuật sử dụng trong nghiên cứu 27
2.4.1 Chẩn đoán nguyên nhân vô sinh 27
2.4.2 Tiến hành điều trị theo các bước 28
2.5 Chỉ số và biến số nghiên cứu 34
2.6 Phương pháp xử lv số liệu 36
2.7 Đạo đức trong nghiên cứu 36
CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN cúu 38
3.1 Kết quả có thai của phương pháp bơm tinh trùng vào buồng tử cung 38 3.1.1 Đặc điổm chung của đối tượng nghicn cứu 38
3.1.2 Kct quả của phương pháp bơm tinh trùng vào buồng tử cung 42
3.2 Một số yếu tố liên quan đến kết quá cúa phương pháp IUI 44
CHƯƠNG 4: BÀN LUẬN 56
4.1 Bàn luận về kết quả có thai 56
4.2 Bàn luận về mối liên quan giữa có thai và các yếu tố 58
4.2.1 Liên quan giữa có thai và tuổi bệnh nhân 58
4.2.2 Liên quan giữa có thai và loại vô sinh 60
Trang 104.2.3 Liên quan giữa có thai và thời gian vô sinh 61
4.2.4 Liên quan giữa có thai và nguyên nhân vô sinh 63
4.2.5 Liên quan giữa có thai và phác đồ kích thích buồng trứng 64
4.2.6 Liên quan giữa có thai và sổ nang noãn 66
4.2.7 Liên quan giữa có thai với độ dày và hình thái niêm mạc tử cung 67
4.2.8 Liên quan giữa sổ vòi tử cung thông và có thai 69
4.2.9 Liên quan giữa có thai và chất lượng tinh trùng di động trước lọc rửa
69 4.2.10 Liên quan giữa có thai và chất lượng tinh trùng di động sau lọc rửa
70 4.2.11 Liên quan giữa có thai và số lần làm IUI 72
4.2.12 Liên quan giữa có thai và số lần bơm trong 1 chu kỳ kích thích buồng trứng 72
4.2.13 Liên quan giữa có thai và một số đặc điểm trong kỳ thuật IUI 73
KÉT LUẬN 75
KHUYÊN NGHỊ 76 TÀI LIỆU THAM KHẢO
Trang 11DANH MỤC BẢNG
Tran g
PHU LUC
Phàn bố đối tượng nghiên cứu theo nhóm tuồi 38