ĐỀ CƯƠNG CHI TIẾT THỰC TRẠNG sử DỤNG hóa CHẤT bảo vệ THỰC vật TRONG sản XUẤT NÔNG NGHIỆP tại xã CHÂU THỚI HUYỆN VĨNH lợi TỈNH bạc LIÊU TRONG NHỮNG năm gần đây

TRƯỜNG ĐẠI HỌC BẠC LIÊU KHOA NÔNG NGHIỆP  ĐỀ CƯƠNG CHI TIẾT THỰC TRẠNG SỬ DỤNG HÓA CHẤT BẢO VỆ THỰC VẬT TRONG SẢN XUẤT NÔNG NGHIỆP TẠI XÃ CHÂU THỚI HUYỆN VĨNH LỢI TỈNH BẠC LIÊU TRONG

TRƯỜNG ĐẠI HỌC BẠC LIÊU KHOA NÔNG NGHIỆP



ĐỀ CƯƠNG CHI TIẾT

THỰC TRẠNG SỬ DỤNG HÓA CHẤT BẢO VỆ THỰC VẬT TRONG SẢN XUẤT NÔNG NGHIỆP TẠI XÃ CHÂU THỚI HUYỆN VĨNH LỢI TỈNH BẠC LIÊU

TRONG NHỮNG NĂM GẦN ĐÂY

Sinh viên thực hiện : Nguyễn Hoàng Khánh

Trần Hớn Tài Liên Thị Thùy Trang Nguyễn Minh Thiện Lục Tấn Thành

MỤC LỤC

PHẦN I: Mở Đầu………

1 Tính câp thiết của đề tài………

2 Mục tiêu và ý nghĩa của đề tài………

3 Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài………

PHẦN II: TỔNG QUANG TÀI LIỆU VÀ CƠ SỞ KHOA HỌC CỦA ĐỀ TÀI………

1 Cở sở khoa học của đề tài………

2 Cơ sở của công tác quản lý và sử dụng hóa chất bảo vệ thực vật………

3 Tình hình quản lý và sử dụng hóa chất BVTV tại Việt Nam………

PHẦN III: ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU………

1 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu……….

2 Nội dung nghiên cứu………

3 Phương pháp nghiên cứu………

PHẦN 4: KẾT QUẢ ĐIỀU TRA VỀ TÌNH TRẠNG SỬ DỤNG VÀ QUẢN LÍ THUỐC BVTV TRÊN ĐỊA BÀN XÃ………

4.1 Đánh giá công tác quản lý và sử dụng thuốc BVTV trên địa bàn xã………

4.2 Thực trạng quản lý thuốc BVTV ở xã Châu Thới huyện Vĩnh Lợi tinh Bạc Liêu………

4 3 Công tác tuyên truyền, giáo dục về quản lý và sử dụng thuốc BVTV tại xã Châu Thới………

4.4 Trình độ nhận thức của người dân về việc sử dụng thuốc BVTV………

4.5 Các giải pháp khắc phục, giảm thiểu ô nhiễm môi trường do thuốc BVTV gây ra………

PHẦN 5: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ………

PHẦN I: MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Hiện nay dân số gia tăng nhanh trên thế giới cũng như ở Việt Nam, kéo theo hàng loạt những nhu cầu của con người tăng lên Đặc biệt là lương thực, thực phẩm luôn là vấn đề cấp thiết đối với các quốc gia trên thế giới nói chung và Việt Nam nói riêng Nước ta là một nước có khí hậu nhiệt đới gió mùa được thiên nhiên ưu đãi nên thuận lợi cho sự phát triển của cây trồng, nhưng đồng thời cũng tạo điều kiện thuận lợi cho sự phát sinh, phát triển của sâu bệnh, cỏ dại gây hại mùa màng Do vậy việc sử dụng hóa chất BVTV để phòng trừ sâu hại, dịch bệnh để bảo vệ mua màng, giữ vững an ninh lương thực quốc gia vẫn là một biện pháp quan trọng và chủ yếu

Trong sản xuất nông nghiệp ở nước ta các loại thuốc BVTV đã được sử dụng

từ nhiều năm trước đây Nhưng do kỹ thuật lạc hậu nên thiếu thông tin và do chủng loại thuốc BVTV còn nghèo nàn nên người nông dân đã sử dụng nhiều loại thuốc BVTV có độc tính cao, tồn lưu lâu trong môi trường

Những năm gần đây, do thâm canh tăng vụ, tăng diện tích, do thay đổi cơ cấu giống cây trồng nên tình hình sâu bệnh diễn biến phức tạp hơn Vì vậy số lượng và chủng loại thuốc BVTV sử dụng cũng tăng lên Nếu như trước năm 1985 khối lượng thuốc BVTV dùng hàng năm khoảng 6.500 đến 9.000 tấn thành phẩm quy đổi và lượng thuốc sử dụng bình quân khoảng 0,3 kg hoạt chất /ha thì thời gian từ năm

1991 đến nay lượng thuốc sử dụng biến động từ 25- 38 ngàn tấn Đặc biệt năm 2006 lượng thuốc BVTV nhập khẩu là 71.345 tấn Cơ cấu thuốc BVTV sử dụng cũng có biến động: thuốc trừ sâu giảm trong khi thuốc trừ cỏ, trừ bệnh gia tăng cả về số lượng lẫn chủng loại Việc lạm dụng thuốc BVTV trong phòng trừ dịch hại, sử dụng tùy tiện không tuân thủ các quy trình kỹ thuật, không đảm bảo thời gian cách ly cho từng loại thuốc đã dẫn đến hậu quả nhiều trường hợp ngộ độc thực phẩm, mất vệ sinh an toàn thực phẩm, đồng ruộng bị ô nhiễm Theo thống kê của Bộ Y tế, trong năm 2012 đã xảy ra 112 vụ và kéo dài đến năm 2015 là 171 vụ bị ngộ độc thực phẩm với 4965 người mắc phải, trong đó nhiều trường hợp đã tử vong là 23 người Cũng theo khảo sát của cơ quan này trong số 200.000 người/năm bị ung thư thì có 35% trong số đó liên quan đến thực phẩm ô nhiễm chất độc Đồng thời chất lượng môi trường nước, đất bị suy giảm, tác động xấu tới các loại động vật hoang dã Gây

Bạc Liêu là một trong những tỉnh đạt được nhiều kết quả trong chuyển dịch

cơ cấu kinh tế, công nghiệp, dịch vụ phát triển mạnh Bên cạnh đó sản xuất nông nghiệp của tỉnh vẫn được chú trọng nhưng sản xuất nông nghiệp trên địa bàn cơ bản vẫn là quy mô nhỏ, phân tán riêng lẽ Thói quen sử dụng hoá chất BVTV không bảo đảm vệ sinh an toàn lao động đã gây ảnh hưởng trực tiếp tới sức khoẻ cộng đồng và làm ô nhiễm môi trường

Xuất phát từ những vấn đề thực tế nêu trên nên nhóm chúng em quyết định

chọn đề tài là “Thực trạng công tác quản lý và sử dụng hóa chất bảo vệ thực vật

trong sản xuất nông nghiệp tại xã Châu Thới huyện Vĩnh Lợi tỉnh Bạc Liêu trong những năm gần đây”.

2 Mục tiêu và ý nghĩa của đề tài

2.1 Mục tiêu của đề tài

Đánh giá hiện trạng quản lý và sử dụng hóa chất BVTV trong khu vực sản xuất nông nghiệp tại xã Châu Thới huyện Vĩnh Lợi tỉnh Bạc Liêu từ đó đề xuất một

số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả trong công việc quản lý và sử dụng hóa chất BVTV trong mô hình sản xuất nông nghiệp tại địa phương nơi mình đang sinh sống

2.2 Yêu cầu của đề tài

- Số liệu, tài liệu thu thập phải khách quan, trung thực, chính xác

- Các mẫu nghiên cứu phải đại diện cho khu vực lấy mẫu trên địa bàn nghiên cứu

- Đề xuất các giải pháp kiến nghị phải có tính khả thi, thực tế, phù hợp với điều kiện thực tế của mô hình

3 Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài

3.1 Ý nghĩa khoa học của đề tài

- Là điều kiện để củng cố kiến thức đã học trên lý thuyết, học hỏi thu thập được những kinh nghiệm và bài học quý báu từ thực tiễn đời sống

- Nắm bắt công tác quản lý và khái quát được hiện trạng sử dụng thuốc BVTV ở xã Châu Thới để đề xuất được các giải pháp quản lý phù hợp góp phần vào việc quản lý môi trường ở địa bàn xã nói riêng và cả huyện nói chung

- Sự thành công của đề tài là cơ sở để nâng cao được phương pháp làm việcmột cách có khoa học, giúp sinh viên biết tổng hợp bố trí thời gian hợp lý trong công việc

3.2 Ý nghĩa thực tiễn

- Đánh giá được hiện trạng của việc sử dụng thuốc bảo vệ thực vật trong sản xuất nông nghiệp tại Châu Thới

- Đưa ra được các tác động của việc sử dụng thuốc bảo vệ thực trong sản xuất nông nghiệp đối với môi trường và sức khỏe con người

- Đề xuất được các biện pháp quản lý và xử lý vi phạm việc sử dụng thuốc bảo

vệ thực vật thật nặng một cách phù hợp

- Nâng cao nhận thức, tuyên truyền và giáo dục về bảo vệ môi trường cho nhân dân địa phương

PHẦN II: TỔNG QUAN TÀI LIỆU VÀ CƠ SỞ KHOA HỌC CỦA ĐỀ TÀI

2.1 Cở sở khoa học của đề tài

2.1.1 Một số khái niệm và thuật ngữ liên quan

2.1.1.1 Khái niệm về môi trường và quản lý môi trường

2.1.1.2 Các khái niệm liên quan đến hóa chất bảo vệ thực vật

2.1.2 Vai trò của hóa chất BVTV

2.1.3 Tác hại của hóa chất BVTV

2.2 Cơ sở của công tác quản lý và sử dụng hóa chất bảo vệ thực vật

2.3 Tình hình quản lý và sử dụng hóa chất BVTV tại Việt Nam

2.3.1 Tình hình quản lý hóa chất BVTV tại Việt Nam

2.3.2 Tình hình sử dụng thuốc BVTV trên thế giới

2.3.3 Tình hình sử dụng thuốc BVTV ở Việt Nam

2.3.4 Tình hình nhập khẩu và sử dụng hóa chất tại Việt Nam

PHẦN III: ĐỐI TƯỢNG , NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

3.1 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

3.1.1 Đối tượng

Thực trạng công tác quản lý và sử dụng hóa chất BVTV trong khu vực sản xuất nông nghiệp tại xã Châu Thới huyện Vĩnh Lợi tỉnh Bạc Liêu

3.1.2 Phạm vi nghiên cứu

- Địa điểm: xã Châu thới huyện Vĩnh Lợi tỉnh Bạc Liêu

- Điều kiện tự nhiên và điều kiện kinh tế - xã hội của xã Châu Thới huyện Vĩnh Lợi tỉnh Bạc Liêu

- Đánh giá công tác quản lý và sử dụng hóa chất BVTV trên địa bàn xã.

- Ảnh hưởng của thuốc BVTV tới môi trường và sức khỏa người dân

- Một số giải pháp khắc phục, giảm thiểu ô nhiễm môi trường do thuốc BVTV gây ra

3.3 Phương pháp nghiên cứu

3.3.1 Phương pháp điều tra, thu thập số liệu, phân tích và tổng hợp số liệu

- Thu thập tài liệu, số liệu thứ cấp: Sử dụng phương pháp kế thừa và cập

nhật từ các báo cáo khoa học, các tạp chí khoa học và các đề tài đã được tiến hành trước đó Ở cấp xã, thu thập thông tin về các số liệu về điều kiện tự nhiên, kinh tế và tình hình sản xuất nông nghiệp, và sử dụng thuốc BVTV của các hộ dân sản xuất nông nghiệp, các hộ bán thuốc trừ sâu…Trên cơ sở các số liệu thu thập tiến hành phân tích, đánh giá tìm ra những điểm làm được và chưa làm được của công tác quản lý và sử dụng thuốc BVTV và đưa ra một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả công tác quản lý và sử dụng thuốc BVTV tại địa phương

- Thu thập tài liệu, số liệu sơ cấp: Những tài liệu mới về tình hình sản xuất

nông nghiệp , quản lý và sử dụng thuốc BVTV…được tổ chức đều tra, phỏng vấn để

có thể nhìn nhận về tình hình quản lý và sử dụng thuốc BVTV một cách tổng quát,

tổ chức nghiên cứu thực hiện Để thu thập thông tin có hiệu quả tôi sử dụng sẵn nội dung tìm hiểu: hệ thống biểu mẫu và sử dụng phương pháp phỏng vấn trực tiếp các gia đình làm nông nghiệp, phỏng vấn bằng câu hỏi được lập sẵn Các thông tin sơ cấp thu thập tại các hộ bằng quan sát trực tiếp và hệ thống phiếu điều tra

- Phương pháp điều tra:

+ Chọn mẫu điều tra: Căn cứ vào số lượng, quy mô, diện tích đất sản xuất

nông nghiệp Việc phỏng vấn được tiến hành tại 3 Ấp đại diện điều tra là: Ấp Nhà Việc, Ấp Trà Hất, Ấp Công Điền Tất cả gồm 35 phiếu phỏng vấn được chia cho 3

Ấp như sau: Ấp Nhà Việc 15 phiếu, Ấp Trà Hất 10 phiếu, Ấp Công Điền 10 phiếu

+ Xây dựng phiếu điều tra: Phiếu điều tra là tập hợp các biểu mẫu, được xây

dựng phục vụ cho quá trình thu thập số liệu, thông tin cần thiết cho bài báo cáo bao gồm một số nội dung sau:

o Những thông tin căn bản về hộ: Họ tên, địa chỉ của chủ hộ, tuổi, số nhân

khẩu, lao động, các lớp huấn luyện kỹ thuật…

o Các tài liệu khác: Bao gồm máy móc thiết bị, phương tiện vận chuyển…

o Cách sử dụng thuốc BVTV của nông dân.

+ Phương pháp: Phỏng vấn, đàm thoại nêu các vấn đề, thảo luận, sử dụng hệ

thống câu hỏi đóng và mở phù hợp với tình hình thực tế

3.3.2 Phương pháp phân tích

Các phương pháp được vận dụng trong phân tích nội dung nghiên cứu đề tài được thể hiện như sau:

- Phương pháp thống kê mô tả: Là phương pháp nghiên cứu,

đánh giá bằng việc mô tả số liệu thu thập được Phương pháp này được nhóm chúng

em sử dụng để phân tích các hộ, nhóm hộ sản xuất nông nghiệp của xã Trên cơ sở

số liệu điều tra, tổng hợp phân tích theo từng thời gian và địa điểm, sau đó tổng hợp khái quát để thấy được công tác quản lý và sử dụng thuốc BVTV ở địa phương

- Phương pháp chuyên gia: Dựa vào thực tiễn, các chuyên gia như các cô chú trực tiếp làm việc với đồng ruộng, người lao động, cán bộ nông nghiệp, chủ bán thuốc BVTV để đánh giá công tác quản lý và sử dụng thuốc BVTV thông qua hỏi phỏng vấn

3.3.3 Công cụ dùng để xử lý số liệu:

Sau khi thu thập đầy đủ điều tra của các hộ, chúng em tiến hành kiểm tra, xử

lý thông tin cơ bản trên hệ thống biểu, loại bỏ những biểu thiếu hoặc thông tin không rõ ràng, sau đó mã hóa thông tin, nhập thông tin vào máy tính và sử dụng chương trình Excel để xử lý

Phần 4 KẾT QUẢ ĐIỀU TRA VỀ TÌNH TRẠNG SỬ DỤNG VÀ QUẢN LÍ THUỐC BVTV TRÊN

ĐỊA BÀN XÃ

4.1 Đánh giá công tác quản lý và sử dụng thuốc BVTV trên địa bàn xã

Bảng 4.1 Danh sách các hộ kinh doanh thuốc BVTV ở xã Châu Thới

kinh doanh

4.2 Thực trạng quản lý thuốc BVTV ở xã Châu Thới huyện Vĩnh Lợi tinh Bạc Liêu.

Bảng 4.2 Một số loại thuốc BVTV được sử dụng chủ yếu trong 6 tháng gần đây

nhất ở năm 2016

STT Tên hoạt chất

nguyên liệu

Tên thương

Được phép sử dụng

Cấm sử dụng

Hạn chế sử dụng

1 Cypemethrin Visher 25EC Đặt trị sâu keo , sâu cuốn lá trên lúa X

2 Glyphosate IPA Glyphosan

480 SL Thuốc trừ vỏ không chọn lọc X

3 Paraquat dichloride Fagon 20SL Thuốc trừ cỏ hậu nảy mầm X

5 Trifloxystrobin và

Tebuconazole

Nativo 750

WG Đặc trị bệnh đốm vằn trên lúa X

4.3 Công tác tuyên truyền, giáo dục về quản lý và sử dụng thuốc BVTV tại xã

Châu Thới

Bảng 4.3 Tổng kết các đợt tuyên truyền, giáo dục

TRƯỜNG

phương Ấp Nhà Việc

DỤNG THUỐC BVTV ĐỂ GIỮ SẠCH NGUỒN NƯỚC

Từ ngày 01/8/2016 đến ngày 31/8/2016

Trên toàn địa bàn xã,

do Xã phát động

4.4Trình độ nhận thức của người dân về việc sử dụng thuốc BVTV

Bảng 4.4 Hiện trạng sử dụng hóa chất BVTV cho một số loại rau tại xã Tam Đa

STT Loại rau Số lần phun/vụ Thời gian cách ly (ngày)

Bảng 4.5 Người dân và những vấn đề liên quan tới hóa chất BVTV

STT Đặc điểm

Số hộ phỏng vấn

Kết quả điều tra Tỷ lệ (%) Có

quan tâm

Không quan tâm

Có quan tâm

Không quan tâm

1 Tìm hiểu nguồn gốc của hóa

2 Hiệu quả sử dụng hóa chất

Bảng 4.6 Kết quả điều tra việc sử dụng bảo hộ lao động của người dân

STT Sử dụng bảo hộ lao động Số phiếu điều tra

phỏng vấn

Kết quả điều tra Tỷ lệ (%)

1 Số người có Sử dụng đầy đủ

Bảng 4.7 Cách sử dụng thuốc BVTV của người dân

vấn tra

hướng dẫn trên bao bì thuốc

35

10

Bảng 4.8 Xử lý bao bì sau khi sử dụng

STT Hình thức xử lý Số hộ phỏng vấn Kết quả

4.5 Các giải pháp khắc phục, giảm thiểu ô nhiễm môi trường do thuốc BVTV gây ra

4.5.1 Giải pháp quản lý

4.5.2 Giải pháp kỹ thuật

4.5.3 Giải pháp kinh tế

4.5.4 Giải pháp tuyên truyền, giáo dục

4.5.5 Giải pháp công nghệ

Phần 5 KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 5.1 Kết luận

5.2 Kiến nghị