chính sách thuế biên giới của của TT donald trump và ảnh hưởng đến nền kinh tế việt nam

Với những phát ngôn cứng rắng, cùng quan điểm bảo thủ, ông Trump đã tuyên bố sẽ làm mọi biện pháp để “làm cho nước mỹ tuyệt vời một lần nữa” với các tư tưởng về bảo hộ thương mại. Trong đó, một trong những chính sách được lưu tâm và gây nhiều tranh cãi nhất là thuế điều chỉnh biên giới được ông ta đưa ra trong quá trình tranh cử, chính sách được báo hiệu sẽ làm giảm thâm hụt thương mại của Mỹ với các nước phát triển mới nổiThiết nghĩ, là một nước có quan hệ thương mại quan trong với Hoa Kì, là thị trường có kim ngạch xuất khẩu lớn nhất, Việt Nam sẽ có những ảnh hưởng nhất định bởi chính sách mới này của ông Trump. Do đó, nhóm lựa chọn đề tài “Chính sách thuế biên giới của của TT Donald Trump và ảnh hưởng đến nền kinh tế Việt Nam”

M c L c ục Lục ục Lục

1 Giới thiệu chính sách thuế điều chỉnh biên giới của Donald Trump 3

1.3.2 Đến các quốc gia có quan hệ thương mại với Mỹ 7

2 Phân tích ảnh hưởng của thuế biên giới đến nền kinh tế Việt Nam 9

2.3 Các biện pháp đối phó với những tác động của chính sách BAT của Mỹ 12

LỜI MỞ ĐẦU

Năm 2016 là một năm đầy biến động trong nền kinh tế thế giới cũng như Việt Nam, những ảnh hưởng từ việc Brexit của Anh, khủng hoảng chính trị tại Trung Đông những

bê bối chính trị kinh tế, chính trị tại Hàn Quốc và Nhật Bản đều cso ảnh hưởng sâu sắc làm thay đổi phần nào quan hệ kinh tế trên thế giới trong nhiều năm tới

Tuy nhiên, khi nhắc tới năm 2016, thứ người ta nhớ nhất sẽ là cuộc bầu cử Tổng thống Mỹ với sự lên ngôi của ứng viên Donald Trump Với những phát ngôn cứng rắng, cùng quan điểm bảo thủ, ông Trump đã tuyên bố sẽ làm mọi biện pháp để “làm cho nước

mỹ tuyệt vời một lần nữa” với các tư tưởng về bảo hộ thương mại Trong đó, một trong những chính sách được lưu tâm và gây nhiều tranh cãi nhất là thuế điều chỉnh biên giới được ông ta đưa ra trong quá trình tranh cử, chính sách được báo hiệu sẽ làm giảm thâm hụt thương mại của Mỹ với các nước phát triển mới nổi

Thiết nghĩ, là một nước có quan hệ thương mại quan trong với Hoa Kì, là thị trường

có kim ngạch xuất khẩu lớn nhất, Việt Nam sẽ có những ảnh hưởng nhất định bởi chính

sách mới này của ông Trump Do đó, nhóm 8 lựa chọn đề tài “Chính sách thuế biên giới của của TT Donald Trump và ảnh hưởng đến nền kinh tế Việt Nam” với mục đích

giới thiệu khái quát về chính sách thuế mới của nước Mỹ, cũng như một số dự đoán về ảnh hưởng và biện pháp đối phó với Việt Nam

Bố cục bài tiểu luận gồm 2 phần:

Chương 1: Chính sách thuế biên giới của TT Donald Trump

Chương 2: Phân tích ảnh hưởng của thuế biên giới đến nền kinh tế Việt Nam

1 Giới thiệu chính sách thuế điều chỉnh biên giới của Donald Trump

1.1 Định nghĩa

Thuế điều chỉnh biên giới( border-adjustment-tax -BAT) là tên ngắn hơn của thuế áp dụng dựa trên đích đến của dòng tiền (DBCFT) Đây là loại thuế mà những nhà lập pháp của Đảng Cộng hòa ở Mỹ đề xuất trong chương trình cải tổ thuế doanh nghiệp ở nước này Nếu Luật này được hai viên của Quốc hội thông qua, Mỹ sẽ trở thành quốc gia đầu tiên trên thế giới không có thuế thu nhập doanh nghiệp

Thuế điều chỉnh biên giới lần đầu được giới thiệu vào năm 2005, dưới thời Tổng thống George W Bush Tuy nhiên, dự luật này đã vấp phải nhiều ý kiến phản đối của đảng Dân chủ và đảng Cộng hòa, với lý do vi phạm các nguyên tắc tự do thương mại Đến khi ông Donald Trump trúng cử Tổng thống Mỹ và cho biết ý định sẽ cải cách thuế theo hướng bảo hộ trong nước, siết lại hàng nhập khẩu, BAT lại được đề cập trở lại trong Quốc hội

1.2 Nội dung của chính sách

a Đối tượng bị đánh thuế

Thuế điều chỉnh biên giới đánh thuế đối với tất cả hàng hóa được tiêu thụ trong lãnh thổ Mỹ, không phân biệt là hàng hóa này là nội địa hay nhập khẩu Đối với những hàng hóa được sản xuất ở Mỹ nhưng thực hiện cho việc xuất khẩu, thuế điều chỉnh biên giới sẽ không được áp dụng

⇨ Đây là một điểm đặc biệt của Thuế điều chỉnh biên giới, bởi đối tượng hàng hóa bị đánh thuế sẽ dựa trên hàng hóa được tiêu chí là nơi tiêu thụ sản phẩm, không phải là dựa trên nơi sản xuất như các loại thuế thông thường khác

b Cơ chế áp dụng

Trong khi hệ thống thuế hiện hành đánh thuế lợi nhuận của công ty, nó cho phép các công ty khấu trừ chi phí từ hàng nhập khẩu và đánh thuế doanh thu hàng xuất khẩu BAT, mặt khác, chỉ đánh thuế doanh thu nội địa và do đó đánh thuế các sản phẩm trong nước

và hàng nhập khẩu Tuy nhiên hàng hóa xuất khẩu vẫn được miễn thuế Điều này dẫn đến một khoản thuế đối với hàng nhập khẩu và một khoản trợ giá cho xuất khẩu

Thuế điều chỉnh biên giới (BAT) đánh thuế tùy thuộc vào nơi sản phẩm được tiêu thụ (đích đến của sản phẩm) hơn là nơi sản xuất Ví dụ, nếu một công ty Mỹ vận chuyển lốp

xe đến Mexico nơi mà lốp xe được sử dụng để sản xuất ôtô, lợi nhuận mà công ty lốp xe sản xuất trên lốp xe mà họ xuất khẩu không bị đánh thuế Tuy nhiên, nếu một công ty ô tô của Mỹ mua lốp xe từ Mexico để sử dụng trong xe ô tô sản xuất tại Mỹ thì số tiền mà họ kiếm được trên ô tô (kể cả lốp xe) bán ở Mỹ sẽ bị đánh thuế Ngoài ra, công ty không thể khấu trừ chi phí của lốp xe nhập khẩu như là một chi phí kinh doanh

Sơ đồ dưới đây cho thấy sự khác biệt giữa kế hoạch thuế hiện tại của Mỹ và kế hoạch thuế điều chỉnh biên giới

Hình 1: Thuế hiện tại

Ví dụ: Một công ty Mỹ nhập linh kiện giá trị khoảng 7.000 USD và có thành phẩm

bán ra trong nước với giá 10.000 USD Theo luật thuế hiện hành, tiêu chuẩn để tính thuế doanh nghiệp là khoản chênh lệch 3.000 USD

Hình 2: Thuế biên giới

Cũng theo ví dụ trên,nếu áp dụng Thuế biên giới, 7.000 USD không được coi là khoản chi phí và doanh nghiệp sẽ bị đánh thuế trên toàn bộ 10.000 USD giá trị sản phẩm

Có nghĩa là doanh nghiệp sẽ phải chịu gánh nặng thuế quan cao hơn gấp nhiều lần

c Mức thuế suất:

Theo dự thảo kế hoạch trong chính sách cải cách thu, để làm được điều này, Mỹ dự kiến sẽ miễn thuế đối với phần lợi nhuận ở nước ngoài cũng như sẽ giảm hàng loạt thuế cho doanh nghiệp (thuế kinh doanh liên bang, thuế thu nhập liên bang, thuế xuất cảng…) Ngược lại, những hàng hóa, dịch vụ của nước khác vào Mỹ sẽ bị đánh thuế biên giới 20% đối với chủ thể là pháp nhân kinh doanh và 35 % với chủ thể còn lại

Đặc biệt, nếu công ty nào phụ thuộc nguồn cung ứng từ nhập khẩu, hàng hóa của công

ty đó sẽ không được khấu trừ giá vốn khi tính thuế Thuế thu nhập doanh nghiệp lúc này tuy danh nghĩa giảm về mức 20% nhưng vì không được khấu trừ, thuế thực sự bị đội lên rất nhiều Đây mới chính là điểm huyệt để các công ty Mỹ e sợ, bởi phần lớn hoạt động tổ hoạt động sản xuất của công ty đều ở các quốc gia thứ ba như Trung Quốc, Ấn Độ Do đó chi phí giá hàng hóa bị đội lên khi vào thị trường Mỹ là vô cùng rõ rệt

Nguồn: SBS News, VDSC

d Hiệu ứng của chính sách thuế biên giới

● Thứ nhất, BTAs tạo ra cơ chế để khuyến khích các doanh nghiệp Mỹ tăng cường sản xuất và tiêu thụ trong nước và giảm nhập khẩu hàng hóa từ nước ngoài

=> Mang nhiều cơ hội việc làm cho người Mỹ Luật thuế này cũng dự kiến sẽ giảm thiểu trường hợp các công ty Mỹ sản xuất hàng hóa ở nước ngoài để nhập khẩu lại Mỹ, ngăn ngừa thất thoát vốn cho các công ty Mỹ

● Thứ hai, thuế đánh lên hàng nhập khẩu sẽ tăng chi phí hàng nhập khẩu

=> Hàng nhập khẩu khó cạnh tranh so với hàng sản xuất trong nước, bảo hộ nền sản xuất trong nước

● Thứ ba, chi phí mua hàng hóa nhập khẩu tăng sẽ khiến nhu cầu giảm, nguồn thu USD của các đối tác thương mại của Mỹ giảm đi Trong khi đó, việc khuyến khích xuất khẩu hàng hóa của Mỹ ra nước ngoài sẽ khiến cho nhu cầu đối với đồng USD tăng lên

=> Từ đó tạo ra hiệu ứng tăng giá đối với đồng USD

Ta có thể rút gọn lại mục tiêu lớn của kế hoạch thuế biên giới đó chính là :

▪ Khuyến khích các công ty ở lại Mỹ;

▪ Hạn chế tình trạng các công ty đầu tư ra nước ngoài

▪ Giảm tình trạng thâm hụt thương mại và ngân sách

Một khi BAT được triển khai, báo cáo của Deutsche Bank nhận định, Mexico sẽ là nạn

nhân lớn nhất Kế đó là Việt Nam, với thiệt hại ước lên gần 5% GDP Nhưng lưu ý rằng mức thiệt hại ước tính này chưa tính đến yếu tố điều chỉnh tỉ giá

1.3 Ảnh hưởng dự kiến của thuế biên giới

1.3.1 Ảnh hưởng đến Nền kinh tế Mỹ

a Giảm sự thâm hụt ngân sách

Thuế biên giới được coi như một biện pháp hạn chế thâm hụt thương mại và giảm bớt

sự phản kháng của các đối tác thương mại lớn Thuế biên giới có hai tác dụng chính là giảm nhập khẩu và đẩy mạnh xuất khẩu ngoài ra còn giúp cho hàng hóa xuất khẩu của các nhà sản xuất trong nước cạnh tranh tốt hơn

Ngoài ra, luật thuế này cũng dự kiến sẽ giảm thiểu trường hợp các công ty Mỹ sản xuất hàng hóa ở nước ngoài để nhập khẩu lại Mỹ, ngăn ngừa thất thoát vốn cho các công

ty Mỹ

b Sự tăng giá của đồng đô la

Thuế biên giới là một trong những nhân tố chính có thể khiến đồng USD tăng giá trong một năm tới Thuế biên giới gần như chắc chắn sẽ giúp Mỹ giảm thâm hụt thương mại Thuế biên giới sẽ đẩy đồng USD tăng giá thông qua làm gia tăng nhu cầu đối với hàng hóa Mỹ và giảm nhu cầu của người Mỹ đối với hàng hóa nhập khẩu

Cho dù đồng USD tăng giá sẽ cân bằng lại một phần lợi thế cạnh tranh mà các nhà xuất khẩu Mỹ có được nhờ thuế biên giới, chính sách này vẫn sẽ “ảnh hưởng nghiêm trọng đến các mối quan hệ thương mại song phương của Mỹ”

1.3.2 Đến các quốc gia có quan hệ thương mại với Mỹ

Thuế biên giới mà Tổng thống Mỹ Donald Trump và Quốc hội nước này đang xem xét áp dụng có thể có ảnh hưởng lớn đối với thương mại toàn cầu Trong đó, Việt Nam cùng những nước có kim ngạch thương mại lớn với Mỹ như Mexico, Canada, Malaysia

có khả năng chịu thiệt hại không nhỏ

Theo hãng tin Bloomberg, một báo cáo do hai chuyên gia Robin Winkler và George Saravelos của ngân hàng Deutsche Bank thực hiện đã ước tính mức thiệt hại về kim ngạch thương mại ròng với Mỹ mà các quốc gia có thể phải hứng chịu, nếu bị áp thuế biên giới 20% Không có gì ngạc nhiên khi Mexico, quốc gia láng giềng phía Nam của

Mỹ, được dự báo là quốc gia sẽ gánh thiệt hại nặng nề nhất nếu chính quyền Trump đánh thuế biên giới Bản báo cáo ước tính một khi Mỹ áp dụng thuế biên giới, mức thiệt hại mà Mexico hứng chịu trong kim ngạch thương mại ròng với Mỹ sẽ lên tới gần 7% GDP Mức thiệt hại rơi vào Việt Nam được báo cáo nói trên dự báo lên gần 5% GDP, khiến Việt Nam trở thành quốc gia thiệt hại nhiều thứ hai, chỉ sau Mexico, nếu Washington đánh thuế biên giới Canada được dự báo sẽ là quốc gia thiệt hại nhiều thứ ba, với mức thiệt hại kim ngạch thương mại ròng giữa nước này với Mỹ có thể vượt 4% GDP Nhiều nền kinh tế Đông Nam Á khác cũng được dự báo sẽ chịu thiệt hại lớn vì thuế biên giới của Mỹ, như Malaysia, Thái Lan, Singapore

2 Phân tích ảnh hưởng của thuế biên giới đến nền kinh tế Việt Nam

2.1 Sơ lược về quan hệ thương mại Việt Mỹ

2.1.1 Kim ngạch thương mại

Kim ngạch thương mại song phương Việt – Mỹ đã tăng gấp 10 lần trong 2 thập kỷ qua, kể từ khi hai bên bình thường hóa quan hệ, lên tới gần 45 tỷ USD năm 2015 Trên thị trường Mỹ, hiện Việt Nam là nước xuất khẩu lớn nhất ở Đông Nam Á và một trong các nước gây thâm hụt ngân sách với Mỹ trong năm 2016

Các mặt hàng xuất khẩu chính của Việt Nam sang Hoa Kỳ trong năm 2016 bao gồm: sản phẩm dệt may đạt 11,45 tỷ USD, chiếm 30% tổng trị giá hàng hoá Việt Nam xuất khẩu sang Hoa Kỳ và tăng 4,6% so với năm trước Tiếp theo là giày dép: 4,48 tỷ USD, tăng 10%; điện thoại các loại & linh kiện: 4,3 tỷ USD, tăng mạnh 55,5%; máy vi tính, sản phẩm điện tử & linh kiện: 2,9 tỷ USD, tăng 2,3% Hoa Kỳ tiếp tục là thị trường xuất khẩu lớn nhất của Việt Nam trong năm 2016

2.1.2 Lĩnh vực đầu tư

Mỹ hiện là nhà đầu tư đứng thứ 8 trong số 114 quốc gia và vùng lãnh thổ có vốn FDI

đổ vào Việt Nam, với 806 lượt dự án và tổng vốn đầu tư hơn 11,73 tỷ USD.Nhiều công ty lớn ở Mỹ như Intel, Microsoft, Ford Motors và General Electric đã chọn Việt Nam là thị trường rót vốn và mở rộng hoạt động Ở chiều ngược lại, Mỹ là thị trường hút vốn đầu

tư nhất của các doanh nghiệp Việt Nam với hơn 20 dự án, tổng vốn đầu tư đăng ký là hàng trăm triệu USD

Các lĩnh vực đầu tư chủ yếu của Mỹ vào Việt Nam là dịch vụ lưu trú và ăn uống (42,8%), kinh doanh bất động sản (12%), Công nghiệp chế biến, chế tạo (20%)

2.2 Thuế biên giới ảnh hưởng đến VN

2.2.2 Ảnh hưởng đến hoạt động xuất nhập khẩu

Thống kê của Cục cho thấy doanh thu xuất khẩu của Việt Nam năm ngoái đã lên đến 176,63 tỷ đô la Mỹ, tăng 9 phần trăm so với năm 2015, và đạt được thương mại dư thừa hơn 2,52 tỷ đô la Với khoảng 42% của tổng tỷ trọng, may mặc và giày dép là hàng chính

mà Việt Nam xuất khẩu, tiếp theo là điện thoại di động và phụ kiện với 11% và các sản phẩm gỗ với 7% Các sản phẩm này chính là đầu vào cho các ngành công nghiệp bị ảnh hưởng nhiều nhất bởi BAT ở Mỹ do chúng dựa nhiều vào nguyên liệu nhập khẩu

Nói chung, mức độ ảnh hưởng sẽ phụ thuộc nhiều vào khả năng thay thế của các sản phẩm trong nước và sản phẩm nhập khẩu từ nước khác cũng như cách mà người tiêu dùng Mỹ sẽ phản ứng với việc tăng giá hàng nhập khẩu (độ co giãn theo giá) Ít nhất đối với những hàng hóa xuất khẩu hàng đầu của Việt Nam, có thể dự đoán rằng các sản phẩm như hàng dệt may và hàng điện tử sẽ không bị thay thế ngay bởi các sản phẩm sản xuất

tại Mỹ Do đó, các công ty nhập khẩu tại Mỹ, chẳng hạn siêu thị bán lẻ Wal Mart, sẽ đẩy gánh nặng tăng giá cho người tiêu dùng, và do đó làm gia tăng lạm phát Phản ứng của người tiêu dùng sau đó sẽ xác định sự thay đổi nhu cầu nhập khẩu và do đó là xuất khẩu của Việt Nam trong ngắn hạn

2.2.3 Thuế biên giới ảnh hưởng đến đầu tư

Ngoài việc ảnh hưởng trực tiếp tới giá xuất khẩu, thuế biên giới của Mỹ được dự đoán

có thể ảnh hưởng tới hoạt động đầu tư của các doanh nghiệp trong nền kinh tế Việt Nam Dưới đây là các lập luận của nhóm đối với vấn đề này

a Các doanh nghiệp cân nhắc lại trong việc mở rộng đầu tư sản xuất

Do sự tác động của loại thuế mới, giá hàng nhập khẩu vào Mỹ có thể tăng lên làm giảm sức cạnh tranh hàng hóa trong thị trường này đối với nhà sản xuất nội địa Hơn nữa, việc gia tăng thêm chi phí do thuế, cộng với nguy cơ bị suy giảm doanh thu, sẽ khiến cho

cá doanh nghiệp đối mặt với bài toán lợi nhuận và phải tính toán các biện pháp cắt giảm nhằm để cân bằng Khi đó, việc đầu tư mở rộng sản xuất có thể bị cắt giảm, do chi phí để thực hiện lớn, khả năng thu hồi vốn và có lãi bị bỏ ngỏ do suy giảm doanh thu

Theo đánh giá của KBS, việc áp dụng loại thuế mới của Mỹ có thể ảnh hưởng mạnh

mẽ tới hoạt động đầu tư các doanh nghiệp điện tử, công nghệ cao tại Việt Nam như Samsung Foxconn, Canon, Nidec, Intel có thể bị ảnh hưởng mạnh mẽ nhất do mức đầu tư lớn, áp lực cạnh tranh cao trong phân khúc ngành, đối với các doanh nghiệp hoạt động nông sản và may mặc, mức độ ảnh hưởng đến đầu tư được dự đoán là thấp hơn ,do mức đầu tư không cao

b Dự đoán tiêu cực về nền kinh tế của doanh nghiệp ảnh hưởng đến đầu tư mới

Trong lý thuyết kinh tế vĩ môn, dự đoán kinh tế là một trong những nhân tố ảnh hưởng trực tiếp đến quyết định đầu tư của doanh nghiệp Với nguy cơ về mức thuế có thể lên đến 20% khi vào thị trường Mỹ với các hàng hóa xuất xứ từ Việt Nam, rõ ràng sẽ tạo nên một tâm lý bi quan đối với các doanh nghiệp Ở Việt Nam, khi mà yếu tố cạnh tranh

chính là giá lao động rẻ, thì mức thuế cao có thể hoàn toàn làm triệt tiêu lợi thế này Hệ quả là vốn FDI có thể bị giảm về số lượng đăng kí và số vốn thực hiện

Tổng kết: Hiện nay tuy thuế biên giới chưa được Quốc hội Mỹ phê duyệt, tuy nhiên các ảnh hưởng đến nền kinh tế Việt Nam là rất rõ rang Qua việc ảnh hưởng đến hai thành tố là xuất khẩu ròng và đầu tư trong tổng cầu, thuế biên giới có thể làm giảm tổng cầu trong nền kinh tế Việt Nam qua đó làm giảm Tổng GDP cũng như tốc độ tăng trưởng kinh tế

2.3 Các biện pháp đối phó với những tác động của chính sách BAT của Mỹ 2.3.1 Biện pháp từ phía nhà nước

a Các biện pháp của Ngân hàng Nhà nước

Nhằm tránh những tác động trong ngắn hạn thì Ngân hàng Nhà nước có thể sử dụng chính sách tiền tệ để giảm giá trị đồng VNĐ so với USD, điều này sẽ làm cho hàng hóa xuất khẩu rẻ hơn tương đối, từ đó tạo lợi thế cạnh tranh với hàng hóa sản xuất tại Mỹ, và hàng hóa từ các nước khác xuất khẩu vào Mỹ bằng những cách sau:

- Nâng cao lãi suất chiết khấu

- Tăng cường bán ngoại hối ra thị trường

- Giảm giá trị tiền VND so với USD

b Các biện pháp của Chính phủ

Với thị trường Mỹ, Chính phủ nên đầu tư và hỗ trợ những mặt hàng xuất khẩu ít chịu ảnh hưởng của BTAs hơn Hiện tại, nhân tố quan trọng nhất chi phối mức độ ảnh hưởng của BTAs lên cầu hàng hóa là độ co giãn về cầu của hàng hòa đó Vì thế, những mặt hàng

có lợi thế so sánh lớn, khả năng cạnh tranh cao so với hàng nội địa Mỹ, ít co giãn về cầu vẫn có khả năng phát triển, ví dụ như ngành hàng dệt may, thủy hải sản

Có thể cân nhắc nghiên cứu chính sách thuế biên giới tương tự như của Mỹ để áp