Để phát triển hơn nữa việc xuất khẩu ngành dệt may Việt Nam vào thị trường Hàn Quốc cần có một hệ thống chính sách xuất khẩu phù hợp với hội nhập quốc tế, tạo thế chủ động cho các doanh
Trang 1Theo Hiệp hội Dệt may Việt Nam (Vitas), ngành Dệt may Việt Nam luôn đứng trong Top 10 quốc gia có kim ngạch xuất khẩu hàng đầu thế giới, là ngành có sản phẩm xuất khẩu thu về nguồn ngoại tệ lớn, đóng góp một phần không nhỏ vào ngân sách của nhà nước Hiện nay, hàng dệt may xuất khẩu của Việt Nam đã có mặt tại 180 quốc gia
và vùng lãnh thổ trên thế giới, chinh phục được những thị trường khó tính như Mỹ, Châu Âu, Nhật Bản, Hàn Quốc…Thị trường Hàn Quốc là một trong những thị trường tiềm năng cho phát triển xuất khẩu hàng dệt may Việt Nam Năm 2012, kim ngạch xuất khẩu dệt may của Việt Nam vào Hàn Quốc đã tăng gấp 15 lần so với năm
2006, đạt 1,3 tỷ USD Các nhà nhập khẩu Hàn Quốc đang có xu hướng chuyển các đơn hàng từ Trung Quốc, Thái Lan, Indonesia sang Việt Nam do chất lượng sản phẩm dệt may từ Việt Nam không thua các nước khác trong khi giá thấp hơn
Tuy nhiên, việc xuất khẩu hàng dệt may Việt Nam vào thị trường Hàn Quốc còn tồn tại nhiều hạn chế và khó khăn Để phát triển hơn nữa việc xuất khẩu ngành dệt may Việt Nam vào thị trường Hàn Quốc cần có một hệ thống chính sách xuất khẩu phù hợp với hội nhập quốc tế, tạo thế chủ động cho các doanh nghiệp trong nước Vì vậy, việc nghiên cứu nhằm đổi mới và hoàn thiện các chính sách, cơ chế quản lý xuất khẩu hàng dệt may sang thị trường Hàn Quốc là một vấn đề rất cần
thiết Do vậy, tôi chọn đề tài “Chính sách xuất khẩu hàng dệt may Việt Nam sang thị trường Hàn Quốc” để làm Luận văn
Mục tiêu nghiên cứu của đề tài: (1) Xác định khung lý thuyết cho nghiên cứu chính sách xuất khẩu hàng dệt may của Việt Nam, đánh giá chính sách xuất khẩu hàng dệt may của Việt Nam sang thị trường Hàn Quốc; (2) Phân tích thực trạng chính sách xuất khẩu hàng dệt may Việt Nam sang thị trường Hàn Quốc; (3) Đề xuất giải pháp nhằm hoàn thiện chính sách xuất khẩu hàng dệt may Việt Nam sang thị trường Hàn Quốc
Để hoàn thành các mục tiêu đề ra, kết cấu của luận văn ngoài phần mở đầu và kết luận, luận văn được trình bày trong 3 chương:
Trang 2Chương 1 Cơ sở lý luận về chính sách xuất khẩu hàng dệt may
1.1 Tổng quan về xuất khẩu hàng dệt may
Hàng dệt may là sản phẩm công nghiệp do hoạt động sản xuất công nghiệp của cơ sở sản xuất của ngành công nghiệp dệt may sản xuất ra, đạt quy cách và chất lượng theo tiêu chuẩn kỹ thuật quy định
Hàng dệt may xuất khẩu là sản phẩm dệt may được sản xuất trong nước và xuất khẩu ra khỏi biên giới quốc gia sang một thị trường quốc gia khác tiêu thụ
Qui trình xuất khẩu hàng dệt may
- Nghiên cứu và tiếp cận thị trường dệt may quốc tế
- Lập phương án kinh doanh
- Giao dịch, đàm phán ký kết hợp đồng
- Tổ chức thực hiện hợp đồng xuất khẩu
1.2 Chính sách xuất khẩu hàng dệt may
Chính sách xuất khẩu hàng dệt may là hệ thống các quan điểm, các nguyên tắc, các mục tiêu, các công cụ và giải pháp mà Nhà nước sử dụng để tác động, điều tiết hoạt động xuất khẩu hàng dệt may, phù hợp với luật pháp nhà nước, pháp luật
và thông lệ quốc tế nhằm đạt được mục tiêu xuất khẩu hàng dệt may và mục tiêu kinh tế - xã hội đã đề ra trong từng thời kỳ nhất định của mỗi quốc gia
Mục tiêu chính sách xuất khẩu hàng dệt may là (1) Tạo nguồn ngoại tệ cần thiết
cho việc thực hiện mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội; (2) Khai thác có hiệu quả lợi thế của đất nước, tham gia sâu rộng vào sự trao đổi và phân công lao động quốc tế; (3) Tăng tốc độ tăng trưởng kim ngạch xuất khẩu, hạn chế nhập khẩu, tạo công ăn việc làm
Tiêu chí đánh giá chính sách xuất khẩu hàng dệt may: Hiệu lực; hiệu quả; tính
công bằng; tính bền vững và tính phù hợp
Nguyên tắc thực hiện mục tiêu chính sách xuất khẩu hàng dệt may: Nguyên
tắc có đi có lại (kết hợp lợi ích); nguyên tắc bình đẳng dân tộc; nguyên tắc nước
được ưu đãi nhất ( nguyên tắc tối huệ quốc);nguyên tắc hiệu quả kinh tế - xã hội
Trang 3Chủ thể đề ra các chính sách xuất khẩu hàng dệt may là nhà nước, cơ quan
quản lý nhà nước về kinh tế Đó là các cơ quan thay mặt nhà nước thực hiện chức năng quản lý nhà nước trong lĩnh vực xuất khẩu hàng dệt may như: Chính phủ, các
bộ, các cơ quan ngang bộ, UBND, các sở, phòng ban
Đối tượng của chính sách xuất khẩu hàng dệt may là Các cá nhân, doanh
nghiệp, sản xuất và xuất khẩu hàng dệt may; các cơ quan nhà nước trực tiếp quản lý hoạt động xuất khẩu hàng dệt may; các quốc gia nhập khẩu hàng dệt may của nước xuất khẩu hàng dệt may
Các bộ phận cấu thành của chính sách xuất khẩu hàng dệt may: theo cách tiếp
cận phân loại chính sách theo công cụ chính sách, chính sách xuất khẩu hàng dệt may thường sử dụng ba nhóm chính sách chủ yếu sau: (1) Chính sách kinh tế; (2) Chính sách phát triển thể chế; (3) Chính sách truyền thông và xúc tiến thương mại,
cụ thể như sau:
- Chính sách kinh tế gồm chính sách thuế quan, chính sách tỷ giá hối đoái, chính sách trợ cấp
- Chính sách phát triển thể chế thể hiện thông qua hệ thống các văn bản pháp luật và hệ thống tổ chức bộ máy quản lý nhà nước
- Chính sách truyền thông và xúc tiến thương mại là chính sách của Nhà nước thúc đẩy, tìm kiếm các cơ hội mua bán sản phẩm hàng dệt may, hỗ trợ các doanh nghiệp tiến cận các thị trường xuất khẩu thông qua các hoạt động: trưng bày, giới thiệu hàng hóa, dịch vụ và hội trợ, triển lãm thương mại
1.3 Các yếu tố tác động tới chính sách xuất khẩu hàng dệt may
Các yếu tố này gồm những yếu tố liên quan đến việc lựa chọn mục tiêu, các hình thức, các nguyên tắc, các công cụ và giải pháp hoàn thiện chính sách xuất khẩu hàng dệt may; đồng thời tác động đến quá trình hoạch định, tổ chức thực thi chính sách, gồm: nhóm các yếu tố trong nước và nhóm các yếu tố thuộc môi trường quốc
tế
Trang 4Chương 2 Phân tích thực trạng chính sách xuất khẩu hàng dệt may
Việt Nam sang thị trường Hàn Quốc 2.1 Sự phát triển quan hệ thương mại giữa Việt Nam và Hàn Quốc
Khái quát về sự phát triển quan hệ Việt Nam và Hàn Quốc; Kim ngạch, cơ cấu mặt hàng xuất nhập khẩu Việt Nam – Hàn Quốc năm 2003 – 2012,
2.2 Thực trạng xuất khẩu hàng dệt may Việt Nam sang thị trường Hàn Quốc giai đoạn 2006 - 2012
Khái quát về kim ngạch xuất khẩu dệt may sang thị trường Hàn Quốc, tốc
độ tăng trưởng bình quân, cơ cấu mặt hàng dệt may xuất khẩu So sánh, đối chiếu số liệu qua các năm từ 2006 – 2012 từ đó đánh giá thực trạng
2.3 Chính sách xuất khẩu hàng dệt may Việt Nam sang thị trường Hàn Quốc
Mục tiêu cụ thể của ngành dệt may Việt Nam sẽ phát triển thị trường Hàn
Quốc với qui mô tăng trưởng là 15%, kim ngạch xuất khẩu trên 1 tỉ USD, giữ vững
là thị trường xuất khẩu dệt may lớn thứ 04 của Việt Nam
Chính sách kinh tế quản lý xuất khẩu hàng dệt may sang thị trường Hàn Quốc
mà nhà nước thường sử dựng bao gồm chính sách thuế, chính sách tỷ giá hối đoái
và chính sách trợ cấp Thuế đối với mặt hàng dệt may của Việt Nam xuất khẩu vào thị trường Hàn Quốc được miễn đối với 70% mặt hàng dệt may nhập khẩu, mức thuế trung bình đối với nhiều mặt hàng dệt may sẽ được cắt giảm xuống 0%; Chính sách tỷ giá hối đoái trong giai đoạn 2007-2012 đã tạo điều kiện thúc đẩy xuất khẩu, hạ giá đồng Việt Nam làm cho các doanh nghiệp xuất khẩu hàng dệt may
có lợi thế hơn khi xuất khẩu sản phẩm ra thị trường quốc tế; Chính sách trợ cấp được nhà nước áp dụng thông qua đầu tư cho Viện nghiên cứu, các Trường đào tạo trong ngành Dệt May Việt Nam để tăng cường cơ sở vật chất và thực hiện các hoạt động nghiên cứu và đào tạo nguồn nhân lực cho ngành Dệt May
Chính sách phát triển thể chế quản lý xuất khẩu hàng dệt may sang thị
trường Hàn Quốc thông qua hệ thống các văn bản quy phạm pháp luật qui định quy tắc xuất xứ hàng hóa để được hưởng chính sách thuế quan, hệ thống
Trang 5tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật hàng dệt may xuất khẩu sang thị trường Hàn Quốc, các hạn chế định lượng, biện pháp phi thuế quan, cơ chế tự vệ khẩn cấp
và cơ cấu tổ chức và đội ngũ công chức, hiệp hội trong lĩnh vực xuất khẩu hàng dệt may Việt Nam sang thị trường Hàn Quốc
Chính sách truyền thông và xúc tiến thương mại được thực hiện thông qua hệ
thống tổ chức các Thương vụ của Việt Nam tại thị trường xuất khẩu, trong đó có thương vụ Việt Nam tại Hàn Quốc và Cục Xúc tiến Thương mại – Bộ Công Thương
2.4 Đánh giá chính sách xuất khẩu hàng dệt may Việt Nam sang thị trường Hàn Quốc
Đánh giá chính sách theo các tiêu chí là hiệu lực, hiệu quả, tính bền vững, tính công bằng và tính phù hợp của chính sách
Điểm mạnh của chính sách xuất khẩu hàng dệt may Việt Nam sang thị trường Hàn Quốc
+ Các chính sách kinh tế, bước đầu đã tạo ra cơ chế về thuế, trợ cấp và tỷ giá hối đoái khuyến khích các doanh nghiệp sản xuất, xuất khẩu hàng dệt may sang thị trường Hàn Quốc
+ Chính sách phát triển thể chế: Nhà nước đã tập trung nhiều hơn vào công
tác hoạch định chính sách, xây dựng pháp luật nhằm quản lý và thúc đẩy sản xuất trong nước, đẩy mạnh xuất khẩu Các cơ chế chính sách xuất khẩu dệt may đã được đổi mới căn bản các công cụ chính sách, qua đó đã tạo môi trường pháp lý thuận lợi cho hoạt động sản xuất và xuất khẩu hàng dệt may sang thị trường Hàn Quốc
+ Chính sách truyền thông và xúc tiến thương mại hỗ trợ, phát triển xuất khẩu
dệt may đã được nhà nước quan tâm và chỉ đạo Bước đầu, đã hình thành được thế thống tổ chức bộ máy truyền thông, xúc tiến thương mại.Các hoạt động của các chương trình xúc tiến thương mại đã giúp, tạo điều kiện thuận lợi hơn trong việc tiếp cận thị trường dệt may Hàn Quốc
Điểm yếu của chính sách xuất khẩu hàng dệt may Việt Nam vào thị trường
Trang 6Hàn Quốc
+ Các cơ chế chính sách về kinh tế, tài chính và các biện pháp hỗ trợ xuất khẩu chưa đi vào chiều sâu Các doanh nghiệp khó khăn trong việc tiếp cận vốn, do gặp nhiều vướng mắc trong chính sách có liên quan Nhiều doanh nghiệp, đặc biệt
là doanh nghiệp có quy mô nhỏ hoặc vừa, không có đủ vốn để đáp ứng nhu cầu mở rộng cơ sở sản xuất, nâng cấp công nghệ, đào tạo nguồn nhân lực, trong khi lại khó tìm kiếm được nguồn tín dụng chính thức
+ Sự phối hợp giữa các cơ quan chức năng thiếu đồng bộ: Tính đồng bộ ở
đây bị hạn chế bởi sự phối hợp chưa nhịp nhàng giữa các cơ quan chức năng Nhiều cơ chế chính sách đã ban hành nhưng triển khai chậm, chưa đồng bộ do vậy hiệu quả thực tiễn không cao
Tính ổn định và minh bạch chưa cao: Nhiều văn bản thiếu sự ổn định, không
rõ ràng Nhiều văn bản vừa được ban hành trong thời gian ngắn đã phải sửa đổi, bổ sung hoặc bãi bỏ làm cho các doanh nghiệp gặp khó khăn trong việc xây dựng chiến lược xuất khẩu
Tổ chức các đoàn khảo sát thị trường Hàn Quốc, hay tổ chức các hội chợ
quốc tế vẫn còn nghèo nàn về nội dung và hạn chế các đối tượng doanh nghiệp được tham gia Việc hỗ trợ thông tin còn yếu cụ thể: khả năng nhận định và phân tích thông tin để đưa ra những khuyến nghị kịp thời, có chiều sâu và có tính dự báo cao cho cả quản lý vĩ mô và công việc quản lý kinh doanh còn hạn chế
Nguyên nhân của các điểm yếu
Xuất phát từ nhóm các yếu tố trong nước, các yếu tố chủ quan liên quan đến hoạch định và thực thi chính sách như kỹ năng hoạch định chính sách xuất khẩu trong lĩnh vực xuất khẩu hàng dệt may còn yếu kém, qui trình xuất khẩu hàng dệt may vẫn còn rườm rà, vất vả trong quá trình thực hiện; Các yếu tố khách quan như nguyên vật liệu và phụ kiện ngành dệt may có tỷ lệ nội địa hóa ở mức thấp, nguồn nhân lực và chất lượng nhân lực ngành dệt may chưa được đào tạo bài bản, yếu về
kỹ năng, năng lực khoa học, công nghệ ngành dệt may vẫn còn lạc hậu
Các yếu tố thuộc về môi trường quốc tế: Luật pháp, thể chế kinh tế, môi trường kinh doanh của Hàn Quốc, biến động của thị trường quốc tế
Trang 7Chương 3 Một số giải pháp hoàn thiện chính sách xuất khẩu hàng
dệt may Việt Nam sang thị trường Hàn Quốc 3.1 Phương hướng hoàn thiện chính sách xuất khẩu hàng dệt may Việt Nam sang thị trường Hàn Quốc
Định hướng phát triển xuất khẩu hàng dệt may Việt Nam sang thị trường Hàn Quốc: Sớm hoàn thành mục tiêu đưa kim ngạch thương mại song phương lên
mức 20 tỷ USD trước năm 2015 và hướng tới mục tiêu 30 tỷ USD vào năm 2020, trong đó kim ngạch xuất khẩu hàng dệt may sang thị trường Hàn Quốc là 2 tỷ USD vào năm 2015, đạt 3 tỷ USD vào năm 2020; Hợp tác toàn diện trong lĩnh vực công nghiệp, trong đó coi trọng hợp tác kỹ thuật công nghiệp, công nghiệp phụ trợ dệt may;
Phương hướng hoàn thiện chính sách xuất khẩu hàng dệt may Việt Nam sang thị trường Hàn Quốc
- Phải có sự đồng bộ, hệ thống và liên hoàn giữa các giải pháp chính sách phát triển và quy hoạch phát triển dệt may
- Phải được đặt trong bối cảnh hội nhập kinh tế và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc tế
- Phải tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động của doanh nghiệp dệt may, tạo điều kiện cho mọi thành phần kinh tế dễ dàng tham gia hoạt động sản xuất kinh doanh sản phẩm dệt may
3.2 Giải pháp hoàn thiện chính sách xuất khẩu hàng dệt may Việt Nam sang thị trường Hàn Quốc
Để hoàn thiện chính xuất khẩu hàng dệt may sang thị trường Hàn Quốc cần phải hoàn thiện các chính sách bộ phận bao gồm chính sách kinh tế, chính sách phát triển thể chế và chính sách truyền thông, xúc tiến thương mại
Hoàn thiện chính sách kinh tế thông qua việc ban hành chính sách khuyến khích huy động vốn từ các thành phần kinh tế trong và ngoài nước đầu tư vào ngành dệt may, chú trọng chính sách đầu tư tài chính cho hoạt động nghiên cứu đào tạo
Trang 8thiết kế mẫu, sử dụng công nghệ mới thân thiện môi trường
Hoàn thiện hệ thống các văn bản pháp luật: Rà soát, đánh giá các văn bản quy phạm pháp luật trong lĩnh vực xuất khẩu hàng dệt may, qua đó, loại bỏ các chính sách trồng chéo, không còn phù hợp, nhằm nâng cao tính hiệu quả hiệu lực của các chính sách Công khai, minh bạch trong quá trình hoạch định các văn bản quy phạm pháp luật, các chính sách liên quan đến lĩnh vực dệt may để mọi doanh nghiệp, thành phần kinh tế khác nhau đều được giam gia đóng góp ý kiến Vì một thực tế hiện nay, khi ban hành các văn bản các cơ quan quản lý nhà nước thường hay xin ý kiến các đơn vị nhà nước Kiện toàn cơ cấu tổ chức và đội ngũ công chức, viên chức quản lý lĩnh vực xuất khẩu Tăng cường công tác đào tạo cán bộ nhằm nâng cao năng lực, trình độ đội ngũ cán bộ hoạt động trực tiếp trong lĩnh vực thương mại quốc tế, xuất nhập khẩu nói chung và quản lý trong lĩnh vực xuất khẩu dệt may nói riêng
Hoàn thiện công tác tiếp thị, thông tin và xúc tiến thương mại mặt hàng dệt may tại thị trường Hàn Quốc và nội dung triển khai công tác truyền thông, xúc tiến thương mại:
3.3 Kiến nghị để thực hiện các giải pháp
Để doanh nghiệp yên tâm với hoạt động đầu tư, cũng như xây dựng và thực thi chiến lược sản xuất – kinh doanh hiệu quả, Chính phủ trước hết cần xây dựng một môi trường chính sách hoàn thiện theo hướng minh bạch, hiệu quả bao gồm cả quy trình và thủ tục hành chính, xây dựng cơ chế tạo động lực phù hợp với thực tế khách quan Đồng thời, Chính phủ tăng cường hỗ trợ đào tạo, hỗ trợ xúc tiến thương mại,
hỗ trợ cung cấp thông tin về sản phẩm, thị trường, và hỗ trợ chuyển giao công nghệ Chính phủ cần xây dựng các Chương trình dự án hỗ trợ phát triển nguồn nhân lực của ngành dệt may
Hiệp hội Dệt May Việt Nam cần tiếp tục phối hợp với các doanh nghiệp và mạng lưới tham tán thương mại ở nước ngoài để thực hiện tốt công tác xúc tiến thương mại, giúp các doanh nghiệp tiếp cận và thâm nhập các thị trường này Tích cực hợp tác với các tổ chức ngành nghề, xã hội khu vực và quốc tế nhằm duy trì hệ
Trang 9thống thông tin nhiều chiều đáng tin cậy và thực hiện vận động các nhà xây dựng và thực thi chính sách tạo thuận lợi cho các doanh nghiệp, hàng hóa Việt Nam khi thâm nhập thị trường quốc tế Để công tác này được thực hiện hiệu quả, Hiệp hội Dệt May Việt Nam cần phối hợp với các cơ quan liên quan để tìm hiểu thông tin về nhu cầu của thị trường, chính sách thương mại, các quy định về tiêu chuẩn kỹ thuật, v.v để từ đó phổ biến lại cho doanh nghiệp
Các doanh nghiệp nên chú ý đến việc xây dựng và đăng ký thương hiệu cho sản phẩm của mình, cả trong nước và riêng cho thị trường Hàn Quốc; xây dựng chiến lược sản phẩm phù hợp, tự tìm cho mình một mặt hàng chuyên biệt khi thâm nhập vào thị trường Hàn Quốc; tăng cường các chuỗi liên kết giữa các doanh nghiệp
để nâng cao năng lực cạnh tranh; Đổi mới phương thức tiếp thị xuất khẩu để tăng nhanh việc phát triển thị trường truyền thống cũng như cố gắng thâm nhập và phát triển thị trường Hàn Quốc Đẩy mạnh áp dụng thương mại điện tử trong sản xuất và kinh doanh xuất nhập khẩu; Hợp tác với kiều bào Việt Nam và các nhà nhập khẩu tại Hàn Quốc từng bước xây dựng mạng lưới bán lẻ hàng dệt may với thương hiệu Việt Nam tại thị trường Hàn Quốc; Doanh nghiệp cần thúc đẩy xuất khẩu các mặt hàng dệt may truyền thống với nỗ lực đa dạng hóa sản phẩm kết hợp với nâng cao khả năng cạnh tranh không qua giá
Trang 10KẾT LUẬN
Luận văn đã tiến hành phân tích mối quan hệ song phương giữa Việt Nam – Hàn Quốc, phân tích thực trạng chính sách xuất khẩu hàng dệt may sang thị trường Hàn Quốc Trên cơ sở đó, luận văn đã phân tích các cơ hội và thách thức đối với xuất khẩu dệt may sang thị trường Hàn Quốc trong những năm tới, phân tích các định hướng hoàn thiện chính sách cũng như đề xuất một số giải pháp hoàn thiện chính sách xuất khẩu hàng dệt may sang thị trường Hàn Quốc trong những năm tới
Việc hoàn thiện chính sách xuất khẩu dệt may sang thị trường Hàn Quốc trong những năm tới đòi hỏi những nỗ lực của cả nhà nước, doanh nghiệp và hiệp hội Trong số các giải pháp được nêu ra, luận văn nhấn mạnh vào sự cần thiết phải mở rộng và nâng cao chất lượng các hoạt động nghiên cứu thị trường, tiếp thị và phát triển thương hiệu Trên hết cả, việc đào tạo nguồn nhân lực có kỹ năng trong các lĩnh vực quản lý, tiếp thị, thiết kế mẫu và thời trang có ý nghĩa quan trọng để nâng cao tính cạnh tranh và đẩy mạnh xuất khẩu hàng dệt may trong những năm tới
Nhà nước có vai trò quan trọng đối với việc hoàn thiện chính sách xuất khẩu dệt may sang thị trường Hàn Quốc Cần mở rộng và tăng cường tính hiệu quả của các chương trình hỗ trợ của nhà nước cho các hoạt động tiếp thị, nghiên cứu thị trường và đào tạo nguồn nhân lực Nhà nước cũng có vai trò quan trọng trong việc duy trì một môi trường luật pháp và sự ổn định kinh tế vĩ mô cho các doanh nghiệp xuất khẩu hàng dệt may
Tác giả mong rằng, Luận văn được ghi nhận như là kết quả của quá trình nghiên cứu khoa học nghiêm túc và mong nhận được sự góp ý phê bình của các thầy cô và độc giả quan tâm./