Tr ng i h c kinh t qu c dân
Hoàn thi n t ch c k toán t i công ty tnhh m t thành
viên vi n kinh t k thu t thu c lá
Chuyên ngành: K toán, Tài v và Phân tích ho t ng kinh t
Hà n i – 2008
Trang 21 Tính c p thi t c a tài
Chính ph luôn coi phát tri n Khoa h c Công ngh là u tiên qu c gia, là
qu c sách hàng u t o n n t ng cho phát tri n kinh t xã h i
Nh n th c c t m quan tr ng này, Vi n Kinh t K thu t Thu c lá ã
ti n hành chuy n i mô hình ho t ng Ngày 05 tháng 09 n m 2006 Th t ng Chính ph ã ra Quy t nh S 206/2006/Q -TTg v vi c Thí m chuy n
Vi n Kinh t K thu t Thu c lá thành doanh nghi p khoa h c công ngh , ho t
ng theo lo i hình công ty trách nhi m h u h n m t thành viên
Là n v u tiên thí m chuy n sang doanh nghi p khoa h c công ngh ho t ng theo lu t doanh nghi p, m t yêu c u t ra là Công ty ph i hoàn thi n t ch c k toán sao cho phù h p v i c m, u ki n c th c a mình,
ng th i ph i tôn tr ng các nguyên t c, chu n m c, ch k toán
c tiêu nghiên c u
Trên c s h th ng lý lu n chung v t ch c k toán và phân tích th c tr ng
ch c ho t ng này t i c s , Lu n v n a ra các gi i pháp hoàn thi n t
ch c k toán t i Công ty TNHH m t thành viên Vi n Kinh t K thu t Thu c lá
2 i t ng và ph m vi nghiên c u
i t ng nghiên c u c a Lu n v n là t ch c k toán
Ph m vi nghiên c u là Công ty TNHH m t thành viên Vi n Kinh t K thu t Thu c lá
3 Ph ng pháp nghiên c u
Các ph ng pháp c s d ng trong nghiên c u: ph ng pháp lu n duy v t
bi n ch ng, phân tích th ng kê, phân tích nh l ng, i chi u, so sánh, u tra
kh o sát
CH NG I: C S LÝ LU N V T CH C K TOÁN TRONG
Trang 31.1 Lý lu n chung v t ch c k toán trong doanh nghi p 1.1.1 Khái ni m và ý ngh a c a t ch c k toán
1.1.1.1 Khái ni m t ch c k toán
ch c k toán có th c hi u m t cách chung nh t chính là s thi t l p
i liên h ch t ch theo m t tr t t xác nh gi a các y u t c u thành h th ng toán (n i dung k toán); ph ng pháp k toán và b máy k toán bi u hi n qua hình th c k toán thích h p trong m t n v c th , nh m cung c p thông tin chính xác, y , k p th i ph c v cho công tác qu n lý.
1.1.1.2 Ý ngh a c a t ch c k toán
m b o cung c p thông tin chính xác k p th i ph c v cho lãnh o và
qu n lý kinh t tài chính t i các n v ; m b o ghi chép, ph n ánh và qu n lý
ch t ch các lo i tài s n, các kho n n ph i tr , v n ch s h u; Tính toán úng
n k t qu ho t ng s n xu t kinh doanh; Th c hi n y ch c n ng, nhi m
và yêu c u c a k toán trong t ng th i k ; Cung c p báo cáo tài chính k p
th i, úng th i h n theo quy nh c a pháp lu t hi n hành
1.1.2 Yêu c u và nhi m v c a t ch c k toán
1.1.2.1 Yêu c u c a t ch c k toán
ch c k toán ph i m b o yêu c u khoa h c và h p lý, trên c s
ch p hành úng các nguyên t c t ch c và phù h p v i các chính sách, ch ,
th l quy ch tài chính k toán hi n hành; T ch c k toán n v ph i m
o phù h p v i c m t ch c s n xu t, t ch c qu n lý c a n v ; T ch c toán n v ph i phù h p v i kh n ng trình c a i ng cán b nhân viên k toán hi n có; T ch c k toán ph i m b o c nh ng yêu c u c a thông tin k toán và ti t ki m chi phí h ch toán
1.1.2.2 Nhi m v c a t ch c k toán
ch c h p lý b máy k toán n v phù h p v i c m, u ki n
ch c s n xu t kinh doanh, t ch c qu n lý và phân c p qu n lý tài chính n
Trang 4ph n qu n lý khác trong n v ; T ch c v n d ng ch k toán, chu n m c k toán, Lu t k toán; T ch c áp d ng nh ng thành t u khoa h c k thu t; T ch c
i d ng nâng cao trình cho cán b k toán
1.1.3 Nh ng nhân t tác ng và c n c t ch c k toán các doanh nghi p khoa h c và h p lý
1.1.3.1 Nh ng nhân t tác ng n t ch c k toán doanh nghi p
Nhân t v t ch c s n xu t kinh doanh, t ch c ho t ng doanh nghi p; Nhân t v t ch c b máy qu n lý c a doanh nghi p; Nhân t v trình khoa h c k thu t ng d ng trong công tác qu n lý c a doanh nghi p
1.3.3.2 C n c t ch c k toán các doanh nghi p khoa h c và h p lý
n c vào Lu t K toán, h th ng chu n m c, ch k toán hi n hành,
n c vào các ch th l , quy ch qu n lý kinh t , tài chính c a Nhà n c và
a ngành; C n c vào c m, quy mô, tính ch t ho t ng, l nh v c và m c ích ho t ng c a doanh nghi p; C n c vào m c phân c p qu n lý kinh t -tài chính doanh nghi p; C n c vào kh n ng và trình i ng cán b k toán c a doanh nghi p; C n c vào trình trang b và kh n ng ng d ng công ngh thông tin vào công tác k toán doanh nghi p
1.2 Nh ng n i dung c b n c a t ch c k toán 1.2.1 ch c các y u t c u thành h th ng k toán
1.2.1.1 T ch c h th ng ch ng t k toán
ch c vi c l p, ký ch ng t k toán; th c hi n ch ng t k toán b t
bu c, ch ng t k toán h ng d n; thu nh n thông tin k toán ph n ánh trong
ch ng t k toán; ki m tra và x lý ch ng t k toán; luân chuy n ch ng t
1.2.1.2 T ch c h th ng Tài kho n k toán
ch c h th ng Tài kho n k toán c n ph i tuân th theo các yêu c u c
n sau: Ph i úng theo các qui nh trong h th ng Tài kho n do Nhà n c ban hành; Ph i phù h p v i c m và yêu c u qu n lý c a doanh nghi p; Ph i
Trang 5t h p t t gi a k toán t ng h p và k toán chi ti t, gi a k toán tài chính và k toán qu n tr
1.2.1.3 T ch c h th ng s sách k toán
i doanh nghi p ch c m m t h th ng s k toán chính th c và duy
nh t theo m t trong n m hình th c k toán c a ch k toán hi n hành
1.2.1.4 T ch c h th ng báo cáo k toán
ch c h th ng báo cáo k toán trong doanh nghi p, bao g m t ch c l p báo cáo k toán qu n tr và các báo cáo k toán tài chính
1.2.1.5 T ch c ki m tra k toán
Ki m tra k toán doanh nghi p là m t n i dung c n thi t và quan tr ng c a
ch c công tác k toán trong doanh nghi p Nó m b o cho công tác k toán doanh nghi p c t ch c m t cách khoa h c và h p lý
1.2.1.6 T ch c b o qu n, l u tr tài li u k toán
Tài li u k toán ph i c n v k toán b o qu n y , an toàn trong quá trình s d ng và l u tr ; Tài li u k toán l u tr ph i là b n chính; Tài li u toán ph i a vào l u tr trong th i h n m i hai tháng, k t ngày k t thúc
k toán n m ho c k t thúc công vi c k toán; Ng i i di n theo pháp lu t
a n v k toán ch u trách nhi m t ch c b o qu n, l u tr tài li u k toán
1.2.1.7 T ch c k toán doanh nghi p trong u ki n ng d ng máy vi tính
Khi ng d ng máy vi tính vào t ch c công tác k toán và áp d ng hình
th c k toán trên máy vi tính, thì công vi c k toán c th c hi n theo m t
ch ng trình ph n m m k toán trên máy vi tính Ph n m m k toán c thi t theo nguyên t c c a m t trong các hình th c k toán quy nh trong ch k toán
1.2.2 ch c b máy k toán
a ch n hình th c t ch c k toán thích h p nh m thu nh n, x lý h
th ng hóa và cung c p c y , k p th i toàn b thông tin v ho t ng kinh
Trang 6và k t qu ho t ng kinh doanh c a doanh nghi p.
1.4 Kinh nghi m t ch c công tác k toán trong doanh nghi p m t s n c trên th gi i
1.4.1 Mô hình t ch c k toán trong các doanh nghi p m t s qu c gia trên th gi i
1.4.1.1 T ch c k toán trong các doanh nghi p M
c b n h th ng k toán c a các n c M c s d ng theo xu h ng phù h p v i chu n m c k toán Qu c t và h th ng k toán c a các n c này có
t s c m chung là: Tính th ng m i hoá cao, h th ng k toán th c hi n
ph n ánh th c tr ng kinh doanh t i các doanh nghi p, k toán b nh h ng b i
nh ng quy nh lu t l ngh nghi p
1.4.1.2 T ch c k toán trong các doanh nghi p Pháp
ch c k toán n c Pháp có nh ng n i dung phù h p v i các nguyên
c c b n trong chu n m c k toán qu c t , nh ng so v i h th ng k toán các
c Anh, M có m t s khác bi t
1.4.2 M t s bài h c rút ra t vi c nghiên c u mô hình t ch c k toán các doanh nghi p m t s n c trên th gi i.
Mô hình t ch c k toán trong các doanh nghi p Vi t Nam v c b n là phù h p v i chu n m c và thông l k toán qu c t và do ó có nh ng nét t ng
ng v i t ch c k toán trong các doanh nghi p c a m t s n c trên th gi i
Trang 7TH C TR NG T CH C K TOÁN T I CÔNG TY TNHH M T THÀNH VIÊN VI N KINH T K THU T THU C LÁ 2.1 T ng quan v Công ty TNHH m t thành viên Vi n Kinh t K thu t Thu c lá
2.1.1 L ch s hình thành và phát tri n
Công ty TNHH m t thành viên Vi n Kinh t K thu t Thu c lá là m t
n v nghiên c u khoa h c, thành viên c a T ng công ty Thu c lá Vi t Nam,
c thành l p theo Quy t nh s : 19/CNTP-TCCB ngày 22/4/1986
Ngày 05/9/2006 c Chính ph ký quy t nh s 206/2006/Q -TTg chuy n Công ty TNHH m t thành viên Vi n Kinh t K thu t Thu c lá thành doanh nghi p khoa h c công ngh 100% v n nhà n c, ho t ng theo lo i hình công ty trách nhi m h u h n m t thành viên
c tiêu ho t ng và ngành ngh kinh doanh c a Công ty
* M c tiêu ho t ng c a Công ty :
Th c hi n các ho t ng khoa h c và công ngh nh m g n k t v i s n
xu t kinh doanh c a ngành thu c lá có hi u qu ; a d ng hoá ngành, ngh kinh doanh, m r ng th tr ng trong và ngoài n c; ph i h p ho t ng cùng Công
ty m và các công ty khác trong t h p Công ty m - Công ty con h p l c phát tri n theo m c tiêu, chi n l c chung c a t h p
* Ngành ngh kinh doanh
Nghiên c u khoa h c; s n xu t th nghi m; chuy n giao công ngh ; phân tích, giám nh ch t l ng thu c lá nguyên li u, ph li u, các s n ph m thu c lá; Kinh doanh các d ch v khoa h c k thu t, ào t o, thông tin, h p tác qu c t
ph c v trong và ngoài ngành thu c lá; S n xu t, kinh doanh thu c lá lá, h t
gi ng, h ng li u và ph li u thu c lá, thu c lá t m, phân bón; Kinh doanh thu c lá bao; Kinh doanh xu t nh p kh u; Kinh doanh các ngành ngh khác phù
p v i quy nh c a pháp lu t
Trang 8u khoa h c
t qu s n xu t kinh doanh, d ch v KHKT (N m 2005 - 2007)
ng 1.1: S n xu t kinh doanh t k t qu các tài NCKH, d ch v KHKT
(N m 2005 - 2007)
Ch tiêu VT N m 2005 N m 2006 N m 2007
1 SX th nghi m nguyên li u ch t
ng cao
2 SX các s n ph m khác
2.1 Thu c lá t m
2.2 H ng li u
2.3 H t gi ng
2.4 Phân bón h n h p
2.5 D ch v KHKT
3 Doanh thu t tài NCKH (3) tr 6.754 6.800 6.800
ng c ng doanh thu (1+2+3) tr 23.612 29.437 34.920
Trang 9Kinh t k thu t Thu c lá
2.1.3.1 C c u t ch c qu n lý
Công ty TNHH m t thành viên Vi n Kinh t K thu t Thu c lá ho t ng theo mô hình không có H i ng qu n tr , g m: Ch t ch Vi n, Vi n tr ng, Phó
Vi n tr ng, K toán tr ng và b máy giúp vi c (Phòng T ch c Hành chính; Phòng K ho ch; Phòng Kinh doanh; Phòng Tài chính K toán; Phòng Sinh h c; Phòng Công ngh ; Phòng Phân tích
T i Công ty có 04 n v tr c thu c nh sau: Chi nhánh Công ty TNHH
t thành viên Vi n Kinh t K thu t Thu c lá Thành ph H Chí Minh; Cao ng; Hà Tây; B c Giang
2.1.3.2 Ch c n ng, nhi m v c a các phòng, n v tr c thu c
Chi nhánh Công ty TNHH m t thành viên Vi n Kinh t K thu t Thu c lá
TP H Chí Minh; Cao B ng; B c Giang; Hà Tây.
Là n v nghiên c u khoa h c, s n xu t kinh doanh c a Công ty t i phía Nam, h ch toán ph thu c, có quy ch t ch c ho t ng, có b máy qu n lý
u hành, có con d u riêng, có Tài kho n giao d ch t i ngân hàng, ho t ng phù h p v i u l c a Công ty
2.1.3.3 M i quan h gi a các n v trong Công ty
Công ty là c quan qu n lý c p trên tr c ti p theo nguyên t c giao k
ho ch NCKH, s n xu t kinh doanh; ki m tra giám sát k t qu NCKH, s n xu t kinh doanh và vi c th c hi n các ch chính sách theo quy nh
2.2 Th c tr ng t ch c k toán t i Công ty TNHH m t thành viên Vi n Kinh t K thu t Thu c lá
2.2.1 T ch c các y u t c u thành h th ng k toán c a Công ty
2.2.1.1 T ch c h th ng ch ng t
th ng ch ng t k toán s d ng t i Công ty TNHH m t thành viên
Vi n Kinh t K thu t Thu c lá th c hi n theo úng n i dung, ph ng pháp l p,
Trang 10ngày 20/03/2006 c a B Tài chính quy nh v Ch k toán doanh nghi p.
Hi n nay, Công ty TNHH m t thành viên Vi n Kinh t K thu t Thu c lá s
ng các lo i ch ng t sau: Ch ng t v lao ng ti n l ng; Ch ng t v hàng
n kho; Ch ng t v bán hàng; Ch ng t v ti n t ; Ch ng t v tài s n c nh
Th ba, T ch c l p và luân chuy n m t s ch ng t k toán ch y u
i Công ty.
• ch c ch ng t thu ti n m t
• ch c ch ng t chi ti n m t
2.2.1.2 T ch c h th ng Tài kho n
Công ty TNHH m t thành viên Vi n Kinh t K thu t Thu c lá là doanh nghi p khoa h c công ngh ho t ng theo lu t doanh nghi p và t ch c v n
ng h th ng Tài kho n áp d ng cho doanh nghi p ban hành theo Quy t nh 15-TC/BTC ngày 20/03/2006 c a B Tài chính
2.2.1.3 T ch c h th ng s sách
i Công ty TNHH m t thành viên Vi n Kinh t K thu t Thu c lá áp
ng hình th c k toán trên máy vi tính Công vi c k toán t i Công ty và b n Chi nhánh c th c hi n theo m t ch ng trình ph n m m k toán AF 5.0 theo nguyên t c c a hình th c Nh t ký chung
2.2.1.4 T ch c h th ng báo cáo k toán t i Công ty
Hi n nay, Công ty TNHH m t thành viên Vi n Kinh t K thu t Thu c lá
và các Chi nhánh ã t ch c h th ng báo cáo tài chính tuân th theo Qu y t
nh S 15/2006/Q -BTC ngày 20 tháng 03 n m 2006 c a B Tài chính V
vi c ban hành Ch K toán doanh nghi p
2.2.1.5 T ch c ki m tra k toán
i Công ty, Ban lãnh o và K toán tr ng ã có ý th c r t cao v trách nhi m c a mình tr c pháp lu t Công tác ki m tra c th c hi n nh k , t
xu t và tùy thu c vào m c ích ki m tra toàn di n, ki m tra theo t ng chuyên
Trang 11Nh n th c c t m quan tr ng c a vi c t ch c b o qu n, l u tr tài li u toán, t i Công ty ã th c hi n y theo quy nh c a Lu t k toán v b o
qu n, l u tr tài li u k toán nh sau
2.2.2 T ch c b máy k toán c a Công ty
2.2.2.1 T ch c b máy k toán c p Công ty
Hi n t i, Công ty TNHH m t thành viên Vi n Kinh t K thu t Thu c ã
a ch n áp d ng hình th c t ch c b máy k toán phân tán
2.2.2.2 T ch c b máy k toán t i các Chi nhánh
i Chi nhánh Cao B ng, B c Giang, Hà tây, Ban nghi p v v i ch c
ng chính là th c hi n các công vi c k toán và ng th i kiêm luôn các công
vi c v n phòng khác nh : v n th , hành chính; B máy k toán t i Chi nhánh TP Chí Minh t ng t nh Công ty
2.2.3 Nghiên c u n hình v t ch c k toán m t s ph n hành c b n c a Công ty
2.2.3.1 T ng quan chung v t ch c k toán các ph n hành
ch c k toán các ph n hành có m t vai trò quan tr ng trong t ch c k toán V th c ch t, t ch c k toán ph i t ch c các công vi c c th theo t ng quy trình qu n lý ho t ng s n xu t kinh doanh
2.2.3.2 ch c k toán quá trình mua hàng và thanh toán v i ng i bán
2.2.3.3 ch c k toán quá trình bán hàng
2.2.4 ánh giá th c tr ng t ch c k toán t i Công ty TNHH m t thành viên
Vi n Kinh t K thu t Thu c lá
2.2.4.1 Nh ng k t qu t c 2.2.4.2 Nh ng t n t i ch y u trong quá trình chuy n i ho t ng sang mô hình m i
Th nh t: V t ch c v n d ng h th ng ch ng t k toán
Trang 12ki m tra ch t ch c a nghi p v thu ti n.
i v i các nghi p v chi ti n mang tính ch t th ng xuyên t i Công ty,
th i gian luân chuy n ch ng t l i tr nên r t m t th i gian gây c n tr cho
ng i ngh chi ti n, gây nh h ng n hi u qu ho t ng c a Công ty
Th hai: V t ch c v n d ng h th ng Tài kho n k toán
Công ty ch a s d ng úng m t s Tài kho n k toán c p 2, c p 3 theo quy nh c a B Tài chính quy nh trong Quy t nh S 15/2006/Q -BTC ngày 20/03/2006 c a B Tài Chính
Th ba: V t ch c h th ng s k toán
t s m u s còn ch a áp ng c v i yêu c u qu n lý ngày càng cao
a Ban lãnh o
Th t : V t ch c h th ng báo cáo tài chính và báo cáo qu n tr
Trong th c t , t i Công ty ch a có b ph n l p báo cáo qu n tr riêng, mà toán tài chính hi n ang kiêm nhi m luôn m t ph n vi c c a k toán qu n tr , vai trò c a k toán qu n tr t i Công ty còn r t th p, ch a phát huy c ch c
ng c a mình Hi n nay, Công ty ch a ban hành Quy t nh c th nào quy
nh v vi c th c hi n k toán qu n tr trong n v Vi c l p các báo cáo k toán
qu n tr r t gi n n và th ng ch l p theo nh k quý ho c khi có nhu c u t
xu t c a Ban lãnh o Công ty
Th n m: V t ch c ki m tra k toán
i Công ty hi n nay ch a có phòng ki m toán n i b , ch a có s phân công phân nhi m c th nhi m v ki m tra là do i t ng nào ch u trách nhi m chính ây c ng là m t trong nh ng h n ch c a công tác t ch c ki m tra t i Công ty c n c hoàn thi n
Th sáu: V t ch c b o qu n, l u tr tài li u k toán
Trong quá trình óng gói tài li u, ch a có s th ng nh t v n i dung, cách
th c ghi trên t ng t p ch ng t k toán,