Vấn đề đặt ra cho mỗi DN là phải nhận thức được đầy đủ tầm quan trọng của công tác quản lý và kế toán NVL Trong thời gian vừa qua, qua việc tìm hiểu thực tế tại đơn vị, tôi thấy kế toán
Trang 1TÓM TẮT LUẬN VĂN CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU
1.1 Tính cấp thiết của đề tài nghiên cứu
Nguyên vật liệu là yếu tố sản xuất rất quan trọng và chiếm tỷ trọng lớn trong tổng tài sản của doanh nghiệp nói chung, doanh nghiệp sản xuất bia nói riêng Nguyên vật liệu trong doanh nghiệp đa dạng về chủng loại, khác nhau về đặc điểm, tính chất thương phẩm, điều kiện bảo quản và được hình thành từ nhiều nguồn khác nhau Do vậy, việc xác định chất lượng, tình trạng và giá trị nguyên vật liệu luôn là công việc khó khăn và phức tạp Kế toán nguyên vật liệu là một trong những nội dung trọng yếu trong hệ thống kế toán doanh nghiệp và vẫn còn nhiều bất cập so với yêu cầu quản lý trong quá trình hội nhập kinh tế quốc tế
Kế toán nguyên vật liệu là một trong những nội dung quan trọng trong hệ thống kế toán doanh nghiệp Vấn đề đặt ra cho mỗi DN là phải nhận thức được đầy
đủ tầm quan trọng của công tác quản lý và kế toán NVL Trong thời gian vừa qua, qua việc tìm hiểu thực tế tại đơn vị, tôi thấy kế toán nguyên vật liệu đang còn nhiều bất cập so với yêu cầu quản lý của các doanh nghiệp sản xuất nói chung và Công Ty
Cổ Phần Bia Hà Nội – Kim Bài nói riêng
Các tồn tại tại Công Ty Cổ Phần Bia Hà Nội – Kim Bài gồm: Cách tính giá và phương pháp hạch toán nguyên vật liệu chưa hợp lý, về một số chứng từ mà doanh nghiệp sử dụng chưa phản ánh đúng bản chất nghiệp vụ kinh tế phát sinh, công tác
tổ chức kế toán quản trị về nguyên vật liệu chưa thực sự được coi trong
Xuất phát từ yêu cầu trên tôi chọn đề tài: “Hoàn thiện kế toán nguyên vật liệu tại Công Ty Cổ Phần Bia Hà Nội – Kim Bài” làm đề tài nghiên cứu cho luận văn Thạc sỹ của mình
1.2 Tổng quan các công trình nghiên cứu về kế toán NVL
Đối với luận văn thạc sĩ có đề tài “ Hoàn thiện tổ chức công tác kế toán quản trị NVL trong các công ty xây lắp “ của thạc sĩ Trịnh Phú Bình Qua luận văn tác giả cũng đưa ra những vấn đề lý luận chung về kế toán quản trị NVL trong các
Trang 2Đối với luận văn thạc sĩ có đề tài “ Hoàn thiện tổ chức công tác kế toán hàng tồn kho tại các siêu thị trên địa bàn Hà Nội” của thạc sĩ Nguyễn Thị Thanh Loan
Qua luận văn tác giả cũng đưa ra những vấn đề lý luận chung về kế toán hàng tồn kho trong các doanh nghiệp, thực trạng kế toán hàng tồn kho tại các siêu thị Trên cơ sở lý luận và thực trạng công tác kế toán hàng tồn kho tại các siêu thị, tác giả đã đưa ra một số các giải pháp hoàn thiện kế toán hàng tồn kho tại các siêu thị như hoàn thiện việc tính giá hàng tồn kho, hoàn thiện phương pháp xác định trị giá vốn hàng tồn kho, hoàn thiện hệ thống chứng từ, hệ thống tài khoản sử dụng, hoàn thiện phương pháp hạch toán và sổ kế toán về hàng tồn kho tại các siêu thị
Luận văn đã đề xuất được một số giải pháp hoàn thiện kế toán hàng tồn kho tại các siêu thị trên địa bàn Hà Nội theo cả quan điểm kế toán tài chính và theo quan điểm kế toán quản trị Tuy nhiên, việc hoàn thiện kế toán hàng tồn kho theo quan điểm kế toán quản trị chưa được quan tâm đặc biệt là việc lập dự toán hàng tồn kho
Qua hai đề tài nghiên cứu trên, đã gợi mở cho tác giả đi sâu hơn nữa việc hoàn thiện công tác kế toán nguyên vật liệu (xem xét tất cả nguyên vật liệu trong đơn vị khảo sát) và việc hoàn thiện công tác kế toán quản trị đặc biệt là công tác lập
dự toán nguyên vật liệu
1.3 Câu hỏi nghiên cứu và phương pháp nghiên cứu
1.3.1 Câu hỏi nghiên cứu
Dựa trên đề tài nghiên cứu tác giả đưa ra một số câu hỏi nghiên cứu như sau: Câu 1: Lý luận chung về kế toán nguyên vật liệu được vân dụng vào các doanh nghiệp Việt Nam như thế nào?
Câu 2: Thực tiễn vận dụng chế độ kế toán nguyên vật liệu tại Công Ty Cổ Phần Bia Hà Nội – Kim Bài như thế nào?
Trang 3iii
Câu 3: Các giải pháp hoàn thiện có thể vận dụng cho Công Ty Cổ Phần Bia
Hà Nội – Kim Bài là gì?
1.3.2 Phương pháp nghiên cứu
Khi nghiên cứu đề tài “ Hoàn thiện kế toán nguyên vật liệu tại Công Ty Cổ Phần Bia Hà Nội – Kim Bài” tác giả sử dụng phương pháp duy vật biện chứng: Đề tài sử dụng phương pháp luận chủ nghĩa duy vật biện chứng, duy vật lịch sử làm phương pháp nghiên cứu chung của đề tài trên quan điểm tiếp cận vấn đề có hệ thống, toàn diện, đảm bảo tính logic và thực tiễn của giải pháp Bên cạnh đó khi nghiên cứu đề tài tác giả còn sử dụng thêm một số phương pháp nghiên cứu như phương pháp định tính và kỹ thuật so sánh
1.4 Mục tiêu và phạm vi nghiên cứu
1.4.1 Mục tiêu nghiên cứu
Về thực tiễn:
Thứ nhất: Thông qua nghiên cứu thực tế về kế toán nguyên vật liệu tại Công
Ty Cổ Phần Bia Hà Nội – Kim Bài để đánh giá những ưu điểm và tồn tại cũng như những nguyên nhân cơ bản của những tồn tại đó nhằm đưa ra các giải pháp hoàn thiện
Thứ hai: Đề xuất những giải pháp nhằm hoàn thiện kế toán nguyên vật liệu tại Công Ty Cổ Phần Bia Hà Nội – Kim Bài
1.4.2 Phạm vi nghiên cứu
Đề tài tập trung nghiên cứu những vấn đề lý luận về nguyên vật liệu trong các doanh nghiệp sản xuất và kế toán nguyên vật liệu trên cả hai góc độ: theo quan điểm của kế toán tài chính và theo quan điểm của kế toán quản trị
Trang 4Đề tài tập trung nghiên cứu và làm sáng tỏ thực trạng kế toán nguyên vật liệu tại Công Ty Cổ Phần Bia Hà Nội – Kim Bài từ đó đưa ra những mặt còn hạn chế và các giải pháp khắc phục, nguyên vật liệu của các doanh nghiệp khác không thuộc phạm vi nghiên cứu của đề tài
Đề tài nghiên cứu số liệu kế toán tài chính năm 2010 của đơn vị khảo sát
1.5 Ý nghĩa của đề tài nghiên cứu
Đề tài được nghiên cứu nhằm hệ thống hoá các vấn đề về kế toán nguyên vật liệu tại các doanh nghiệp và đề xuất một số biện pháp nhằm hoàn thiện công tác kế toán tại Công Ty Cổ Phần Bia Hà Nội – Kim Bài
1.6 Kết cấu của đề tài nghiên cứu
Luận văn gồm 4 chương:
Chương 1: Giới thiệu về đề tài nghiên cứu
Chương 2: Cơ sở lý luận về kế toán nguyên vật liệu trong các doanh nghiệp Chương 3: Phân tích thực trạng kế toán nguyên vật liệu tại Công Ty Cổ Phần Bia Hà Nội – Kim Bài
Chương 4: Các kết luận và giải pháp hoàn thiện kế toán nguyên vật liệu tại Công Ty Cổ Phần Bia Hà Nội – Kim Bài
Trang 5CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ KẾ TOÁN NGUYÊN VẬT LIỆU
TRONG CÁC DOANH NGHIỆP
2.1 Khái quát chung về kế toán nguyên vật liệu
2.1.1 Khái niệm và đặc điểm NVL
2.1.1.1 Khái niệm nguyên vật liệu
Nguyên vật liệu là yếu tố đầu vào không thể thiếu của mọi quá trình sản xuất kinh doanh Xét về mặt vật chất, nguyên vật liệu là yếu tố cấu thành nên thực thể của sản phẩm, còn về mặt giá trị, nó tạo nên một phần không nhỏ giá trị của sản phẩm, hàng hoá khi đem ra trao đổi hoặc sử dụng
Như vậy nguyên vật liệu có vai trò rất quan trọng đối với quá trình sản xuất kinh doanh của các doanh nghiệp Nguyên vật liệu được cung cấp đầy đủ, kịp thời, đảm bảo chất lượng, đúng quy cách, chủng loại, giá cả hợp lý là một trong những điều kiện tiên quyết để quá trình sản xuất diễn ra bình thường, và có hiệu quả
2.1.1.2 Đặc điểm nguyên vật liệu
Khi tham gia vào quá trình sản xuất, nguyên vật liệu tạo nên thực thể sản phẩm, nhưng không giữ nguyên hình thái vật chất ban đầu, nó chỉ tham gia vào một chu kỳ sản xuất kinh doanh Giá trị của nguyên vật liệu được chuyển dịch toàn bộ một lần vào giá trị sản phẩm mới tạo ra hoặc chi phí kinh doanh trong kỳ
2.1.2 Phân loại nguyên vật liệu và tính giá nguyên vật liệu
2.1.2.1.Phân loại nguyên vật liệu
Phân loại theo công dụng của nguyên vật liệu bao gồm: Nguyên vật liệu chính, vật liệu phụ, nhiên liệu, phụ tùng thay thế, thiết bị xây dựng cơ bản, vật liệu
khác
Phân loại theo nguồn hình thành bao gồm: Vật liệu tự chế, vật liệu mua
ngoài, vật liệu khác
Phân loại theo mục đích sử dụng gồm: Vật liệu dùng trực tiếp cho sản xuất
sản phẩm, vật liệu dùng cho các nhu cầu khác
Trang 62.1.2.2 Tính giá nguyên vật liệu
Tính giá nguyên vật liệu là việc xác định giá trị nguyên vật liêu nhập kho, xuất kho và hiện còn trong kho theo phương pháp thích hợp
Tính giá nguyên vật liệu nhập kho
Nguyên vật liệu nhập kho do nhiều nguồn khác nhau, tuỳ theo từng nguồn nhập mà giá trị thực tế của vật liệu nhập kho được xác định khác nhau
Tính giá nguyên vật liệu xuất kho theo trị giá vốn thực tế
Việc lựa chọn phương pháp tính giá thực tế nguyên vật liệu xuất kho phải căn cứ vào đặc điểm của từng doanh nghiệp về số lượng danh điểm NVL, số lần nhập xuất nguyên vật liệu, trình độ của nhân viên kế toán, thủ kho, điều kiện kho tàng của doanh nghiệp Để tính trị giá vốn thực tế của nguyên vật liệu xuất kho, doanh nghiệp có thể sử dụng một trong các phương pháp sau
Điều 13 chuẩn mực số 02 nêu ra 4 phương pháp tính giá xuất hàng tồn kho:
Phương pháp tính theo giá đích danh
Phương pháp bình quân gia quyền
Phương pháp nhập trước, xuất trước
Phương pháp nhập sau, xuất trước
2.1.3 Yêu cầu quản lý nguyên vật liệu
Thứ nhất: Đảm bảo định mức tồn kho đối với từng chủng loại hàng, mặt hàng chủ yếu,không để quá trình sản xuất kinh doanh bị gián đoạn hoặc ảnh hưởng xấu
Thứ hai: Quản lý chặt chẽ vật liệu cả về mặt giá trị và hiện vật theo địa điểm
để hàng, theo từng người phụ trách vật chất được giao trách nhiệm quản lý trực tiếp
ở kho hàng, quầy hàng
Thứ ba: Giám sát, kiểm tra việc bảo quản và sử dụng nguyên vật liệu, kiểm tra việc tuân thủ các quy định về định mức tiêu hao trong quá trình sử dụng nguyên vật liệu, định mức hao hụt trong quá trình mua, định mức tồn kho
Trang 7Thứ tư: Xử lý ngay những nguyên vật liệu kém chất lượng, lạc hậu kỹ thuật, lỗi mốt, hàng ứ đọng
Thứ năm: Cuối kỳ kế toán khi giá gốc nguyên vật liệu cao hơn giá trị thuần
có thể thu hồi được thì doanh nghiệp sẽ phải trích lập dự phòng giảm giá nguyên vật liệu
2.1.4 Nhiệm vụ kế toán nguyên vật liệu
Nhiệm vụ đầu tiên là ghi chép phản ánh đầy đủ, kịp thời số hiện có và tình hình biến động của nguyên vật liệu theo từng chủng loại Tổ chức kế toán chi tiết nguyên vật liệu với hạch toán nghiệp vụ ở kho hàng để thường xuyên nắm chắc được nguyên vật liệu tồn kho tính toán đúng trị giá nguyên vật liệu xuất kho
Tiếp theo là cung cấp thông tin kịp thời về nguyên vật liệu phục vụ yêu cầu quản lý điều hành hoạt động sản xuất kinh doanh ở doanh nghiệp nhằm đảm bảo được tiến độ sản xuất kinh doanh
Và sau đó thông qua việc ghi chép kế toán, thực hiện kiểm tra việc đảm bảo các định mức tồn kho từng chủng loại nguyên vật liệu, kiểm tra việc tuân thủ các định mức tiêu hao của nguyên vật liệu trong quá trình sử dụng chúng vào sản xuất kinh doanh, kiểm tra tình hình bảo quản và quản lý nguyên vật liệu để đảm bảo an toàn của nguyên vật liệu ở doanh nghiệp
2.2 Kế toán nguyên vật liệu dưới góc độ kế toán tài chính
2.2.1 Kế toán nguyên vật liệu theo quy định của chuẩn mực kế toán
Chuẩn mực kế toán có ảnh hưởng trực tiếp đến kế toán nguyên vật liệu đó là chuẩn mực kế toán số 01 “Chuẩn mực chung – VAS 01” và chuẩn mực kế toán số
02 “ Hàng tồn kho – VAS 02) ngoài ra còn một số chuẩn mực khác
2.2.2 Kế toán nguyên vật liệu theo quy định của chế dộ kế toán hiện hành
2.2.2.1 Tổ chức hạch toán ban đầu
Tổ chức chứng từ kế toán nguyên vật liệu: hệ thống chứng từ kế toán theo quy định hiện hành gồm có 2 loại: chứng từ kế toán bắt buộc và chứng từ kế toán hướng dẫn
Trang 82.2.2.2 Kế toán chi tiết nguyên vật liệu
Kế toán chi tiết nguyên vật liệu được thực hiện theo một trong ba phương pháp: phương pháp thẻ song song, phương pháp sổ đối chiếu luân chuyển và phương pháp sổ số dư
Bản chất của kế toán chi tiết nguyên vật liệu là theo dõi, phản ánh theo từng loại, từng danh điểm cụ thể của nguyên vật liệu
Mục đích: để đáp ứng nhu cầu thông tin cho người điều hành quá trình kinh doanh, đáp ứng yêu cầu quản lý chặt chẽ nguyên vật liệu
2.2.2.3 Kế toán tổng hợp nguyên vật liệu theo phương pháp kê khai thường xuyên 2.2.2.4 Kế toán tổng hợp nguyên vật liệu theo phương pháp kiểm kê định kỳ
2.2 2.5 Trình bày báo cáo tài chính
2.3 K ế toán nguyên vật liệu dưới góc độ kế toán quản trị
Với vai trò cung cấp thông tin để phục vụ cho việc ra quyết định, thông tin của kế toán đối với quản trị về NVL là vô cùng quan trọng đối với nhà quản trị Trong các công ty bia, với chức năng chủ yếu là sản xuất sản phẩm bia, nước giải khát, nhu cầu có được các thông tin về gía gốc của NVL được nhà quản trị quan tâm đặc biệt, đây là cơ sở quan trọng để nhà quản trị có thể đưa ra những chính sách giá
cả phù hợp với từng trường hợp cụ thể Bên cạnh đó, nhà quản trị cũng rất cần có được các thông tin phản ánh tình hình thu mua và bảo quản vật liệu: nhu cầu vật liệu cần cho sản xuất bia là bao nhiêu, mua vào thời điểm nào, lượng mua mỗi lần là bao nhiêu sẽ đạt hiệu quả cao nhất trong quá trình quản lý và sử dụng vật liệu Các thông tin này đóng vai trò quan trọng trong quá trình tổ chức quản lý và sử dụng vật
tư có hiệu quả Như vậy, với chức năng cung cấp thông tin, phục vụ cho việc ra quyết định của nhà quản trị, mục tiêu của kế toán quản trị NVL phải cung cấp các thông tin về lượng và giá của từng loại NVL từ khâu lập dự toán đến tổ chức thực hiện thu thập thông tin, phân tích, đánh giá thông tin
Để thực hiện được mục tiêu của kế toán quản trị NVL, doanh nghiệp phải xác định được hệ thống chỉ tiêu quản trị NVL Thông thường, trong các công ty bia, các chỉ tiêu quản trị NVL có thể bao gồm:
Trang 9Quản trị nguồn cung cấp NVL
Quản trị tình hình thu mua, sản xuất NVL
Quản trị tình hình dự trữ NVL
Trên cơ sở các chỉ tiêu quản trị NVL được đề cập, thì việc tổ chức kế toán quản trị NVL trong các công ty bia phải bao gồm những nội dung cơ bản sau:
Mô hình tổ chức
Xây dựng dự toán về nguyên vật liệu
Tổ chức thu thập thông tin về NVL để phục vụ kế toán quản trị
Tổ chức phân tích thông tin để phục vụ kế toán quản trị
Báo cáo kế toán quản trị NVL
Trang 10CHƯƠNG 3 PHÂN TÍCH THỰC TRẠNG KẾ TOÁN NGUYÊN VẬT LIỆU
TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN BIA HÀ NỘI – KIM BÀI 3.1 Tổng quan về Công Ty Cổ Phần Bia Hà Nội - Kim Bài
3.1.1 Lịch sử hình thành và phát triển
Xí nghiệp chế biến kinh doanh lương thực và Thực phẩm Hà Tây được Uỷ ban nhân dân tỉnh Hà Tây cho phép thành lập doanh nghiệp theo quyết định thành lập số 1356/198 QĐ – UB ngày 17/02/1989 đến nay là Công Ty Cổ phần Bia Hà Nội - Kim Bài theo quyết định thành lập số 1053 ngày 13/10/2004 của Uỷ ban nhân dân tỉnh Hà Tây
Tên Công ty: Công Ty Cổ phần Bia Hà Nội - Kim Bài
Tên giao dịch: Công Ty Cổ phần Bia Hà Nội - Kim Bài
Tên viết tắt: Bia Hà Nội - Kim Bài
Trụ sở giao dịch: Phố Kim Bài – Thị trấn Kim Bài – Thanh Oai – Hà Nội Điện thoại : 04 33873036
Fax : 04 33871006
Ngành nghề kinh doanh: Sản xuất bia hơi và bia chai
Vốn điều lệ: 20.000.000.000 VNĐ
3.1.2 Đặc điểm hoạt động kinh doanh
Công ty mà đề tài tiến hành khảo sát đều có chức năng sản xuất bia hơi, bia chai mang nhãn hiệu tên công ty Công Ty Cổ Phần Bia Hà Nội – Kim Bài còn là nơi kinh doanh sản phẩm bia cho Tổng công ty bia rượu nước giải khát Hà Nội Nhiệm vụ của công ty: Hoạt động kinh doanh theo đúng pháp luật, kinh doanh có lãi, phát triển và bảo toàn vốn kinh doanh, thực hiện tốt nghĩa vụ với Ngân sách Nhà nước Đồng thời không ngừng nâng cao đời sống vật chất tinh thần cho cán bộ công nhân viên toàn Công ty, quan tâm tốt mọi công tác xã hội
3.1.3 Đặc điểm quy trình công nghệ sản xuất bia
Các sản phẩm của công ty chủ yếu là bia hơi, bia chai, bia tươi Quy trình sản xuất đều có tính liên tục, từ nguồn nguyên vật liệu ban đầu chủ yếu là malt, gạo , sau phải trải qua nhiều công đoạn sản xuất phức tạp để tạo ra sản phẩm hoàn