BÀI GIẢNG XÁC SUẤT THỐNG KÊ- KIỂM ĐỊNH GIẢ THUYẾT

Ch÷ìng VIIIKiºm ành gi£ thuy¸t... Theo óng qui ành th¼ trång l÷ñng tànhcõa méi hëp ngô cèc l 368gram... L½ do mët nh thèngk¶ khæng bao gií câ thº chùng minh H0 ho n to n óng v¼ hå ch¿ câ

Trang 1

B i gi£ng X¡c su§t Thèng k¶ v ùng döng

Nguy¹n Thà Nhung

Bë mæn To¡n - ¤i håc THNG LONG

Ng y 20 th¡ng 9 n«m 2011

Trang 2

Ch÷ìng VIII

Kiºm ành gi£ thuy¸t

Trang 3

Ch÷ìng VIII

1 Giîi thi»u chung v· kiºm ành gi£ thuy¸t

Gi£ thuy¸t thèng k¶

Sai l¦m lo¤i I v lo¤i II

2 Kiºm ành gi£ thuy¸t mët têng thº

Kiºm ành gi£ thuy¸t v· trung b¼nh têng thº

Sû döng p-gi¡ trà trong b i to¡n kiºm ành

Kiºm ành gi£ thuy¸t v· t¿ l» têng thº

Kiºm ành ph÷ìng sai têng thº

3 Kiºm ành gi£ thuy¸t hai têng thº

Kiºm ành gi£ thuy¸t v· sü kh¡c bi»t cõa trung b¼nh hai têng thºKiºm ành t¿ l» hai têng thº

Kiºm ành gi£ thuy¸t cho ph÷ìng sai cõa hai têng thº

Trang 4

Ch÷ìng VIII

Trang 5

Ch÷ìng VIII

Trang 6

Nëi dung ch½nh ÷ñc giîi thi»u trong ch÷ìng

Giîi thi»u kh¡i ni»m v v½ dö v· gi£ thuy¸t thèng k¶;

Giîi thi»u c§u tróc cõa c°p gi£ thuy¸t thèng k¶ v ph¥n lo¤i gi£ thuy¸tthèng k¶;

Giîi thi»u c¡ch °t gi£ thuy¸t thèng k¶, logic cõa b i to¡n kiºm ành

v c¡c lo¤i sai l¦m khi ti¸n h nh kiºm ành b i to¡n thèng k¶;

Giîi thi»u qui tr¼nh thüc hi»n mët b i to¡n kiºm ành thèng k¶;

Tr¼nh b y b i to¡n kiºm ành gi£ thuy¸t tham sè mët têng thº: kiºm

ành trung b¼nh mët têng thº, t¿ l» mët têng thº, ph÷ìng sai mët têngthº;

Tr¼nh b y b i to¡n kiºm ành gi£ thuy¸t tham sè hai têng thº: so s¡nhtrung b¼nh hai têng thº, so s¡nh t¿ l» hai têng thº, ph÷ìng sai cõa haitêng thº

Trang 7

Nhúng ki¸n thùc sinh vi¶n ph£i hiºu ÷ñc trong ch÷ìng

Nm ÷ñc kh¡i ni»m v l§y ÷ñc v½ dö v· gi£ thuy¸t thèng k¶;

Bi¸t ÷ñc c§u tróc cõa mët c°p gi£ thuy¸t trong thèng k¶ v ph¥n lo¤igi£ thuy¸t thèng k¶;

Bi¸t c¡ch °t gi£ thuy¸t trong mët b i to¡n thèng k¶;

Hiºu ÷ñc logic cõa b i to¡n kiºm ành v c¡c lo¤i sai l¦m khi ti¸n

h nh kiºm ành b i to¡n thèng k¶;

Nm ÷ñc qui tr¼nh thüc hi»n mët b i to¡n kiºm ành trong thèng k¶;Bi¸t c¡ch thüc hi»n b i to¡n kiºm ành gi£ thuy¸t tham sè mët têngthº: kiºm ành trung b¼nh mët têng thº, t¿ l» mët têng thº, ph÷ìng saimët têng thº;

Bi¸t c¡ch thüc hi»n b i to¡n kiºm ành gi£ thuy¸t tham sè hai têngthº: so s¡nh trung b¼nh hai têng thº, so s¡nh t¿ l» hai têng thº, ph÷ìngsai cõa hai têng thº

Trang 8

B i to¡n t¼nh huèng

ành tr¶n khæng ÷ñc £m b£o L m th¸ n o º b¤n kiºm ành ÷ñc nghingí cõa m¼nh, tùc l kiºm tra xem d¥y chuy·n ho¤t ëng b¼nh th÷íng haykhæng b¼nh th÷íng?

Trang 9

C¥u häi t¼nh huèng

B i to¡n t¼nh huèng tr¶n d¨n vi»c ta ph£i tr£ líi mët sè c¥u häi:

º kiºm ành xem trång l÷ñng c¡c hëp câ óng b¬ng 368gram haykhæng th¼ ta ph£i °t ra c°p gi£ thuy¸t g¼? Câ i·u ki»n g¼ trong c°pgi£ thuy¸t · ra khæng?

º kiºm ành ta c¦n ph£i chån mü º tø mü ÷a ra thæng tin xemtrång l÷ñng câ óng l 368gram, vîi trång l÷ñng cõa nhúng hëp trongmü l m sao ta k¸t luªn ÷ñc l trång l÷ñng c¡c hëp câ cán óng l 368gram hay khæng?

Trang 10

Nëi dung tr¼nh b y

Trang 11

Kh¡i ni»m v· gi£ thuy¸t v gi£ thuy¸t thèng k¶

Kh¡i ni»m

Gi£ thuy¸t l mët k¸t luªn t¤m ÷a ra º gi£i th½ch mët hi»n t÷ñng n o âtrong tü nhi¶n ho°c x¢ hëi

Kh¡i ni»m

Gi£ thuy¸t thèng k¶ l gi£ thuy¸t v· ph¥n phèi cõa têng thº, v· c¡c tham

sè cõa têng thº ho°c v· t½nh ëc lªp cõa c¡c °c iºm trong têng thº

Trang 12

Kh¡i ni»m v· gi£ thuy¸t v gi£ thuy¸t thèng k¶

Kh¡i ni»m

Gi£ thuy¸t l mët k¸t luªn t¤m ÷a ra º gi£i th½ch mët hi»n t÷ñng n o âtrong tü nhi¶n ho°c x¢ hëi

Kh¡i ni»m

Gi£ thuy¸t thèng k¶ l gi£ thuy¸t v· ph¥n phèi cõa têng thº, v· c¡c tham

sè cõa têng thº ho°c v· t½nh ëc lªp cõa c¡c °c iºm trong têng thº

Trang 13

C§u tróc cõa gi£ thuy¸t thèng k¶

Gi£ thuy¸t thèng k¶ luæn bao gçm c°p gi£ thuy¸t: Gi£ thuy¸t khæng H0 v gi£ thuy¸t èi H1 (cán ÷ñc gåi l èi thuy¸t)

Trong H0 v H1 ph£i câ gi£ thuy¸t ang c¦n ÷ñc kiºm ành;

Trong c§u tróc cõa H0 luæn câ mët d§u b¬ng: , ¤, ¥ Gi£ thuy¸t H0th÷íng mæ t£ hi»n t÷ñng lóc b¼nh th÷íng, tùc l khæng câ g¼ mîi x£y

ra, l½ thuy¸t cô v¨n óng, ti¶u chu©n cô v¨n óng v h» thèng v¨n angkiºm so¡t ÷ñc,

Trong c§u tróc cõa H1 khæng câ d§u b¬ng: , , ¡ Gi£ thuy¸t H1 mæt£ t¼nh tr¤ng ng÷ñc vîi H0, nâ thº hi»n c¡c ph¡t biºu, c¡c nghi ngí,c¡c nhªn ành v· hi»n t÷ñng m ta ang muèn chùng minh

Trang 14

Trang 15

Trang 16

V½ dö v· gi£ thuy¸t thèng k¶

Gi£ sû ta ang nghi¶n cùu nhu c¦u thà tr÷íng v· mët lo¤i h ng hâa n o

â, ta câ thº ÷a ra c¡c c°p gi£ thuy¸t thèng k¶ sau:

H0: Nhu c¦u cõa thà tr÷íng tu¥n theo ph¥n phèi chu©n;

H1: Nhu c¦u cõa thà tr÷íng khæng tu¥n theo ph¥n phèi chu©n;

H0: Nhu c¦u trung b¼nh v· lo¤i h ng hâa n y l µ 1000 ìn và/th¡ng;

H0: Nhu c¦u thà tr÷íng v· h ng hâa n y l ëc lªp vîi thu nhªp cõang÷íi ti¶u dòng;

H1: Nhu c¦u thà tr÷íng v· h ng hâa n y phö thuëc v o thu nhªp cõang÷íi ti¶u dòng

Trang 17

Trang 18

Trang 19

Trang 20

C¡c kiºu gi£ thuy¸t: Gi£ thuy¸t ìn, k²p, mët b¶n, hai b¶n

Gi£ thuy¸t H0 hay H1 ÷ñc gåi l ìn n¸u nâ ch¿ li¶n quan ¸n mëtgi¡ trà duy nh§t Ch¯ng h¤n, H0 : µ µ0

Gi£ thuy¸t H0 hay H1 ÷ñc gåi l k²p n¸u nâ li¶n quan ¸n mët ph¤m

vi gi¡ trà Ch¯ng h¤n, H1 : µ¡ µ0, H1 : µ µ0 hay H1 : µ µ0.C¡c gi£ thuy¸t H0: µ¡ µ0, H0 : µ µ0, H0 : µ¤ µ0 hay H0: µ¥ µ0

÷ñc gåi l gi£ thuy¸t mët b¶n

Gi£ thuy¸t H0 : µ µ0 ÷ñc gåi l gi£ thuy¸t hai b¶n

Trang 21

vi gi¡ trà Ch¯ng h¤n, H1 : µ¡ µ0, H1 : µ µ0 hay H1 : µ µ0

C¡c gi£ thuy¸t H0: µ¡ µ0, H0 : µ µ0, H0 : µ¤ µ0 hay H0: µ¥ µ0

Trang 22

Trang 23

Trang 24

V½ dö

B i to¡n

Gi¡m èc i·u h nh s£n xu§t cõa mët nh m¡y ch¸ bi¸n c¡c lo¤i thüc ph©m

«n li·n ang quan t¥m °c bi»t ¸n d¥y chuy·n tü ëng âng hëp ngô cècdinh d÷ïng cho ng÷íi «n ki¶ng Theo óng qui ành th¼ trång l÷ñng tànhcõa méi hëp ngô cèc l 368gram Nh÷ng æng ta nghi ngí r¬ng d¥y chuy·n

câ thº g°p tröc tr°c g¼ â khi¸n qui ành tr¶n khæng ÷ñc £m b£o H¢yn¶u c°p gi£ thuy¸t m æng Gi¡m èc i·u h nh lªp ra º kiºm ành nghingí cõa m¼nh

Trang 25

V½ dö

°t gi£ thuy¸t cho kiºm ành:

H0 ÷ñc °t tr¶n cì sð cho r¬ng d¥y chuy·n s£n xu§t v¨n ho¤t ëng b¼nh th÷íng, tùc l H0: µ 368.

Trang 26

Thüc hi»n b i to¡n kiºm ành

Thüc hi»n b i to¡n kiºm ành l vi»c ta ph£i i ¸n mët trong hai quy¸t

ành: Khæng b¡c bä H0 (tùc lo¤i H1) ho°c ng÷ñc l¤i b¡c bä H0 (tùcch§p nhªn H1)

Tuy nhi¶n, ta ph£i nhî r¬ng khi ta khæng b¡c bä ÷ñc H0 khæng çng

b¬ng chùng thèng k¶ º b¡c bä nâ m thæi L½ do mët nh thèngk¶ khæng bao gií câ thº chùng minh H0 ho n to n óng v¼ hå ch¿ câthæng tin tr¶n mët m¨u dú li»u chù khæng câ thæng tin tr¶n to n bëtêng thº Khi b¡c bä H0 khæng câ ngh¾a l ta ch§p nhªn H1 óng ho n

to n m ch¿ câ b¬ng chùng thèng k¶ º cho r¬ng H1 óng

Trang 27

Thüc hi»n b i to¡n kiºm ành

Nh÷ vªy khi k¸t luªn v· b i to¡n kiºm ành:

b¡c bä H0 hay khæng câ b¬ng chùng thèng k¶ º cho r¬ng H1 óng.N¸u b¡c bä H0 th¼ ta nâi: khæng câ b¬ng chùng thèng k¶ º cho r¬ng

H0 óng hay câ b¬ng chùng thèng k¶ º cho r¬ng H1 óng

Trang 28

Logic cõa b i to¡n kiºm ành

Ta s³ x²t logic cõa b i to¡n kiºm ành thæng qua c¡ch thùc sû döng thængtin m¨u º quy¸t ành v· sü óng n cõa H0 vîi v½ dö v· kiºm ành khèil÷ñng ngô cèc âng hëp:

Gi£ sû gi£ thuy¸t H0 l trång l÷ñng trung b¼nh cõa c¡c hëp ngô cèctrong têng thº óng l 368gram;

Chån mët m¨u ng¨u nhi¶n c¡c hëp ngô cèc v t½nh trång l÷ñng trungb¼nh cõa c¡c hëp ÷ñc chån;

Con sè trung b¼nh n y l mët thæng tin tø m¨u dòng º ÷îc l÷ñng chotrung b¼nh têng thº v ngay c£ khi gi£ thuy¸t H0 óng, tùc l trungb¼nh cõa têng thº óng l 368gram, th¼ con sè trung b¼nh t½nh ÷ñc

tø m¨u v¨n câ thº kh¡c 368gram;

Trang 29

Trang 30

Trang 31

Trang 32

Tuy nhi¶n, n¸u H0 óng th¼ ta hy vång gi¡ trà t½nh ÷ñc tø m¨u g¦n vîicon sè thüc cõa têng thº l 368gram:

N¸u gi¡ trà t½nh tø m¨u g¦n vîi 368, ch¯ng h¤n l 367.5 th¼ ta tin r¬ngm¨u n y ÷ñc chån ra tø têng thº câ trång l÷ñng trung b¼nh l 368,tùc l d¥y chuy·n v¨n ho¤t ëng b¼nh th÷íng v khæng b¡c bä H0;Trong tr÷íng hñp n y ta nâi gi¡ trà 367.5 sai bi»t khæng câ þ ngh¾athèng k¶ so vîi 368

N¸u gi¡ trà t½nh tø m¨u xa vîi 368, ch¯ng h¤n l 345 th¼ ta khâ câthº ch§p nhªn r¬ng m¨u n y ÷ñc chån ra tø têng thº câ trång l÷ñngtrung b¼nh óng b¬ng 368, tùc l ta nghi ngí d¥y chuy·n ho¤t ëngkhæng b¼nh th÷íng v b¡c bä H0; Trong tr÷íng hñp n y ta nâi 345 saibi»t câ þ ngh¾a thèng k¶ so vîi 368

Trang 33

N¸u gi¡ trà t½nh tø m¨u g¦n vîi 368, ch¯ng h¤n l 367.5 th¼ ta tin r¬ngm¨u n y ÷ñc chån ra tø têng thº câ trång l÷ñng trung b¼nh l 368,

Trong tr÷íng hñp n y ta nâi gi¡ trà 367.5 sai bi»t khæng câ þ ngh¾athèng k¶ so vîi 368

Trang 34

N¸u gi¡ trà t½nh tø m¨u g¦n vîi 368, ch¯ng h¤n l 367.5 th¼ ta tin r¬ngm¨u n y ÷ñc chån ra tø têng thº câ trång l÷ñng trung b¼nh l 368,

Trong tr÷íng hñp n y ta nâi gi¡ trà 367.5 sai bi»t khæng câ þ ngh¾athèng k¶ so vîi 368

Trang 35

Chó þ: Vi»c quy¸t ành con sè t½nh ra tø m¨u l "g¦n hay xa" so vîi con

sè thüc ph£i düa tr¶n l½ thuy¸t kiºm ành thèng k¶ Düa v o gi¡ trà kiºm

ành thèng k¶ t½nh to¡n tø m¨u v ph¥n phèi cõa gi¡ trà kiºm ành º ÷a

ra quy¸t ành ch§p nhªn hay b¡c bä H0

Trang 36

Nëi dung tr¼nh b y

Trang 37

X¡c su§t sai l¦m lo¤i I v sai l¦m lo¤i II

Sai l¦m lo¤i I: B¡c bä gi£ thuy¸t H0 nh÷ng thüc ra H0 óng X¡c su§t

º x£y ra sai l¦m lo¤i I k½ hi»u l α v ÷ñc gåi l mùc þ ngh¾a cõaph²p kiºm ành

Sai l¦m lo¤i II: Ch§p nhªn gi£ thuy¸t H0 nh÷ng thüc ra H0 sai X¡csu§t º x£y ra sai l¦m lo¤i II k½ hi»u l β v khi â 1 β l x¡c su§tb¡c bä gi£ thuy¸t H0 khi nâ sai v ÷ñc gåi l n«ng lüc cõa ph²p kiºm

Trang 38

Trang 39

α l mùc þ ngh¾a 1 β l n«ng lüc cõa ph²p kiºm ành

Trang 40

Mèi quan h» giúa hai lo¤i sai l¦m

Trong khi kiºm ành n¸u ta b¡c bä H0 th¼ ta ang ùng tr÷îc nguy cìph¤m sai l¦m lo¤i I, cán ta khæng b¡c bä H0 th¼ ta èi m°t vîi sai l¦mlo¤i II

Khi cï m¨u nghi¶n cùu khæng thay êi x¡c su§t º x£y ra sai l¦m lo¤i

I v II l α, β bi¸n thi¶n ng÷ñc chi·u nhau Tùc l n¸u ta gi£m kh£n«ng x£y ra sai l¦m lo¤i I th¼ l m cho kh£ n«ng x£y ra sai l¦m lo¤i IIt«ng l¶n v ng÷ñc l¤i

C¡ch duy nh§t º còng l m gi£m x¡c su§t cõa hai lo¤i sai l¦m α, β l t«ng cï m¨u nghi¶n cùu

Định dạng
Số trang	216
Dung lượng	1,89 MB