Bài 44: Ảnh hưởng lẫn nhau giũa các sinh vật (lớp 9)

Hồn thành các nội dung trong bảng sau đây: 2/ Trong 2 nhóm sinh vật hằng nhiệt và biến nhiệt , sinh vật thuộc nhóm nào có khả năng chịu đựng cao với sự thay đổi nhiệt độ của môi trường?

Hồn thành các nội dung trong bảng sau

đây:

2/ Trong 2 nhóm sinh vật hằng nhiệt và biến nhiệt , sinh vật thuộc nhóm nào có khả năng chịu đựng cao với sự thay đổi nhiệt độ của

môi trường ? Tại sao ?

Sinh vật biến nhiệt

Sinh vật hằng nhiệt

1/

Sinh vật biến nhiệt Có nhiệt độ cơ thể

phụ thuộc vào nhiệt

độ môi trường

Các VSV, nấm, TV,ĐVKXS,cá, ếch nhái,bò sát

Sinh vật hằng nhiệt Có nhiệt độ cơ thể

không phụ thuộc vào nhiệt độ của môi trường

Chim, thú và con Người

Bài 44:

Ảnh hưởng lẫn nhau giữa các sinh

vật



-R ng ừng Thông Đàn Bò

Nh ng b c tranh ững bức tranh ức tranh trên nói lên mối quan hệ gì ?

I/ QUAN HỆ CÙNG LOÀI :

-Hãy chọn 1 số nhóm cá thể thể hiện mối quan hệ cùng loài?

Tổ kiến, đàn bò, khóm tre, rừng bạch đàn,……

-Thế nào là quan hệ cùng loài?

Các sinh vật cùng loài sống gần nhau và liên hệ với nhau hình thành lên nhóm cá thể

BÀI 44 :

I/ QUAN HỆ CÙNG LOÀI :

- Các sinh vật cùng loài sống gần nhau và liên hệ với nhau hình thành nhóm cá thể



-Các cây thông mọc gần nhau trong rừng Cây bạch đàn đứng riêng lẻ bị gió thổi nghiêng về một bên

1/Khi có gió bão, thực vật sống thành nhóm có lợi gì so với sống riêng rẽ?

*Gió bão cây sống thành nhóm, giảm bớt sức thổi của gió, ít bị đổ gãy hơn sống lẻ.

Bầy trâu rừng

-Trong tự nhiên, động vật sống thành bầy đàn có lợi gì?

Động vật sống bầy đàn bảo vệ được nhau, phát hiện kẻ thù nhanh hơn, kiếm ăn được nhiều hơn

-Mối quan hệ trên gọi là mối quan hệ gì?

Đây là quan hệ hỗ trợ cùng loài

Gặp điều kiện bất lợi.

Ví dụ: môi trường sống

thiếu thức ăn hoặc nơi ở chật chội,

số lượng tăng quá cao, con đực tranh giành

con cái…

Mối quan trên là mối quan hệ gì?

Đây là quan hệ cạnh tranh cùng loài

Vậy trong 1 nhóm cá thể có những mối quan hệ nào?

Em hiểu thế nào là quan hệ hỗ trợ cùng loài và quan hệ cạnh tranh cùng loài?

-Trong 1 nhóm có những mối quan hệ:

+Hỗ trợ: Sinh vật được bảo vệ tốt hơn, kiếm được nhiều thức ăn.+Cạnh tranh: Ngăn ngừa gia tăng số lượng cá thể và sự cạn kiệt nguồn thức ăn

BÀI 44 :

I/ QUAN HỆ CÙNG LOÀI :

- Các sinh vật cùng loài sống gần nhau và liên hệ với nhau tạo thành nhóm cá thể



-Trong 1 nhĩm cĩ những mối quan hệ:

+Hỗ trợ: Sinh vật được bảo vệ tốt hơn, kiếm được nhiều

thức ăn.

+Cạnh tranh: Ngăn ngừa gia tăng số lượng cá thể và sự cạn kiệt nguồn thức ăn.

 Hãy tìm câu đúng trong số các câu sau :

-Hiện tượng cá thể tách ra khỏi nhóm làm

tăng khả năng cạnh tranh giữa các cá thể

- Hiện tượng cá thể tách ra khỏi nhóm làm

cho nguồn thức ăn cạn kiệt nhanh chóng.

- Hiện tượng cá thể tách ra khỏi nhóm làm giảm nhẹ cạnh tranh giữa các cá thể , hạn chế sự cạn kiệt nguồn thức ăn trong vùng

CỎ DẠI

Địa y

Rùa biển

Cá ép

Quan sát tranh: đây là mối quan hệ gì?

BÀI 44 :

I/ QUAN HỆ CÙNG LOÀI :  II/ QUAN HỆ KHÁC LOÀI :

- Trong các ví dụ sau đây , quan hệ nào là hỗ trợ và đối địch ? ( Thảo luận nhóm : 5 phút )

khoáng từ môi trường cung cấp cho tảo ,

tảo hấp thu nước , muối khoáng và năng

lượng ánh sáng mặt trời tổng hợp nên

các chất hữu cơ , nấm và tảo đều sử dụng

các sản phẩm hữu cơ do tảo tổng hợp.

phát triển , năng suất lúa giảm

cánh rừng Số lượng hươu, nai bị khống

chế bởi số lượng hổ

Chúng sống được nhờ hút máu của trâu,

bò.

biển, nhờ đó cá được đưa đi xa.

trên một cánh đồng.

ruột người.

nốt sần ở rễ cây họ Đậu.

côn trùng.

(NHÓM 1 – 2 – 3 )

(NHÓM 4 – 5 – 6 )

1/ Ở địa y , các sợi nấm hút nước và muối khoáng từ môi trường cung cấp cho tảo , tảo hấp thu nước , muối

khoáng và năng lượng ánh sáng mặt trời tổng hợp nên

các chất hữu cơ , nấm và tảo đều sử dụng các sản phẩm hữu cơ do tảo tổng hợp ( H.44.2 )

Sợi nấm

Hình 44.2 Địa y HỖ TRỢ ( cộng sinh )

2/ Trên một cánh đồng lúa , khi cỏ dại phát triển , năng suất lúa giảm

ĐỐI ĐỊCH ( cạnh tranh )

LÚA

CỎ DẠI

3/ Hươu , nai và hổ cùng sống trong một cánh rừng Số lượng hươu, nai bị khống chế bởi số lượng hổ

ĐỐI ĐỊCH ( sinh vật ăn sinh vật khác )

4/ Rận và bét sống bám trên da trâu, bò Chúng sống được nhờ hút máu của trâu, bò.

ĐỐI ĐỊCH ( ký sinh)

5/ Địa y sống bám trên cành cây.

HỖ TRỢ ( hội sinh )

Thân

6/ Cá ép bám vào rùa biển, nhờ đó cá được đưa đi xa.

HỖ TRỢ (hội sinh)

CÁ ÉP

RÙA BIỂN

7/ Dê và bò cùng ăn cỏ trên một cánh đồng.

ĐỐI ĐỊCH (cạnh tranh)

Bị Dê

8/ Giun đũa sống trong ruột người.

ĐỐI ĐỊCH (ký sinh)

9/ Vi khuẩn sống trong nốt sần ở rễ cây họ Đậu ( hình 44.3)

HỖ TRỢ (cộng sinh)

10/ Cây nắp ấm bắt côn trùng.

ĐỐI ĐỊCH (sinh vật ăn sinh vật khác)

H : Trong quan hệ khác loài bao gồm những mối quan hệ nào ?

BÀI 44 :

I/ QUAN HỆ CÙNG LOÀI : 

-II/ QUAN HỆ KHÁC LOÀI :

Quan hệ Đặc điểm

Cạnh tranh

Kí sinh , nửa kí sinh

Sinh vật ăn sinh vật khác

Sự hợp tác cùng có lợi giữa các loài sinh vật

Sự hợp tác giữa hai loài sinh vật , trong đó một bên có lợi còn bên kia không có lợi và cũng không có hại

Các sinh vật khác loài tranh giành nhau thức ăn , nơi ở và các điều kiện sống khác của môi trường Các loài kìm hãm sự phát triển của nhau

Sinh vật sống nhờ trên cơ thể của sinh vật khác , lấy các chất dinh dưỡng , máu từ những sinh vật đó

Gồm các trường hợp : động vật ăn thịt con mồi , động vật ăn thực vật , thực vật bắt sâu bọ

1/ Dùng các kí hiệu sau đây để nêu lên đặc điểm của các mối quan hệ : + : CÓ LỢI

_ : CÓ HẠI

0 : KHÔNG CÓ HẠI

Quan hệ Đặc điểm

Cạnh tranh

Kí sinh , nửa kí sinh Sinh vật ăn sinh vật khác

+ + + 0

-+ + -

-+ : CÓ LỢI - : CÓ HẠI 0 : KHÔNG CÓ HẠI

Sự hợp tác cùng có lợi giữa các loài sinh vật

Một bên có lợi còn bên kia không có lợi và cũng không có hại

Các loài kìm hãm sự phát triển của nhau

Sinh vật sống nhờ trên cơ thể của sinh vật khác , lấy các chất dinh dưỡng , máu từ những sinh vật đó

Gồm các trường hợp : động vật ăn thịt con mồi , động vật ăn thực vật , thực vật bắt sâu bọ

Quan hệ Đặc điểm

Kí sinh , nửa

kí sinh Sinh vật ăn sinh vật khác

+ + + 0

+ -

+

-2/ Nêu sự khác nhau chủ yếu giữa quan hệ hỗ trợ và quan hệ đối địch giữa các sinh vật khác loài ?

- Là quan hệ có lợi

( hoặc ít nhất là

không hại )

- 1 bên sinh vật được lợi , còn 1 bên bị hại hoặc cả 2 cùng bị hại

1/

Ong mắt đỏ

Kén có ấu trùng sâu

3/ Người ta đã nuôi thả ong mắt đỏ để tiêu diệt sâu ăn lá cây Em hãy cho biết mối quan hệ

giữa 2 loài sinh vật này ?

 Học thuộc bài

 Trả lời câu 3, 4 / sgk / trang 134.

 Đọc mục “Em có biết”

 Xem trước bài 45-46 chu n b ẩn bị ị

th c hanh ti t 47-48 ực hanh ở tiết 47-48. ở tiết 47-48 ết 47-48.