Nâng cao hiệu quả hoạt động thanh tra các kì thi của trường đại học sài gòn (tt)

Theo các nhà khoa học giáo dục: “Thanh tra là hoạt động của cơ quan hành chính nhà nước, có chức năng duy trì các hoạt động của cơ quan hay của công chức bằng các hoạt động xem xét, thẩm

B NỘI DUNG

Chương 1 TỔNG QUAN VỀ HOẠT ĐỘNG THANH TRA CÁC KÌ THI

1.1.1 Thanh tra

Theo Từ điển Tiếng Việt: “Thanh tra là kiểm soát, xem xét tại chỗ việc làm của địa phương, cơ quan, xí nghiệp”3

Khái niệm thanh tra được nhìn nhận dưới nhiều góc độ khác nhau Năm 1961, trong bài huấn thị về công tác thanh tra, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã nói: “Thanh tra là tai mắt của Đảng và Chính phủ, tai mắt sáng suốt thì người mới sáng suốt” Theo các nhà khoa học giáo dục: “Thanh tra là hoạt động của cơ quan hành chính nhà nước, có chức năng duy trì các hoạt động của cơ quan hay của công chức bằng các hoạt động xem xét, thẩm định lại những hành vi của công chức, những hoạt động của cơ quan hành chính nhà nước trên cơ sở những quy định pháp lí về quyền hạn, nhiệm vụ của cá nhân hoặc tổ chức được thanh tra.”4

Luật Thanh tra 2010, văn bản pháp lí cao nhất trong hoạt động thanh tra không nêu khái niệm thanh tra là gì, mà tại Điều 2 luật này nêu mục đích của hoạt động thanh tra: “Mục đích của hoạt động thanh tra nhằm phát hiện sơ hở trong cơ chế quản lí, chính sách, pháp luật để kiến nghị với cơ quan nhà nước có thẩm quyền có biện pháp khắc phục; phòng ngừa, phát hiện và xử lí hành vi vi phạm pháp luật; giúp cơ quan, tổ chức, cá nhân thực hiện đúng quy định của pháp luật; phát huy nhân tố tích cực; góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động quản lí nhà nước; bảo vệ lợi ích của nhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp của cơ quan, tổ chức, cá nhân” Bên cạnh đó tại Khoản 1, 2, 3 của Điều 3, giải thích từ ngữ, Luật Thanh tra đã nêu các khái niệm: một

là: Thanh tra nhà nước là hoạt động xem xét, đánh giá, xử lí theo trình tự, thủ tục do

pháp luật quy định của cơ quan nhà nước có thẩm quyền đối với việc thực hiện chính sách, pháp luật, nhiệm vụ, quyền hạn của cơ quan, tổ chức, cá nhân Thanh tra nhà

nước bao gồm thanh tra hành chính và thanh tra chuyên ngành; hai là: Thanh tra hành

chính là hoạt động thanh tra của cơ quan nhà nước có thẩm quyền đối với cơ quan, tổ chức, cá nhân trực thuộc trong việc thực hiện chính sách, pháp luật, nhiệm vụ, quyền

hạn được giao; ba là: Thanh tra chuyên ngành là hoạt động thanh tra của cơ quan nhà

nước có thẩm quyền theo ngành, lĩnh vực đối với cơ quan, tổ chức, cá nhân trong việc chấp hành pháp luật chuyên ngành, quy định về chuyên môn – kĩ thuật, quy tắc quản lí thuộc ngành, lĩnh vực đó.5

Từ những luận điểm nêu trên, chúng ta có thể hiểu khái niệm Thanh tra như sau: Thanh tra là một dạng hoạt động, là một chức năng của quản lí nhà nước được thực hiện bởi chủ thể quản lí có thẩm quyền, nhân danh quyền lực nhà nước, nhằm tác động đến đối tượng quản lí trên cơ sở xem xét, đánh giá ưu, khuyết điểm, phát huy nhân tố tích cực, phòng ngừa và xử lí vi phạm, tăng cường quản lí, góp phần hoàn thiện cơ cấu quản lí, tăng cường pháp chế bảo vệ lợi ích của Nhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức và cá nhân Thanh tra có nghĩa là sự kiểm tra, xem xét từ bên ngoài vào hoạt động của một đối tượng nhất định

đạt được hay không hoặc đạt đuợc như thế nào, cũng như những nguyên nhân tạo nên tình hình đó, tạo ra sự linh hoạt trong hoạt động vận hành của một hệ thống”7

Tác giả Trần Kiểm cho rằng: “Kiểm tra chỉ một hoạt động nhằm thẩm định, xác định một hành vi của cá nhân hay một tổ chức trong quá trình thực hiện quyết định Ngoài ra, còn có thể hiểu kiểm tra là hoạt động quan sát và kiểm nghiệm mức độ phù hợp của quá trình hoạt động của đối tượng bị quản lí với các quyết định quản lí đã lựa chọn”8

Như vậy, kiểm tra là công việc đo lường và điều chỉnh các hoạt động cá nhân và các bộ phận phối hợp, để tin cậy và xác định được sự phù hợp giữa các hoạt động tiến hành với kế hoạch và mục tiêu đã đề ra, chỉ ra những lệch lạc, đưa ra những tác động nhằm hoàn thành kế hoạch

Kiểm tra và thanh tra giống nhau về mục đích là tạo lập kênh thông tin phản hồi trong quản lí; phát hiện, phân tích, đánh giá thực tiễn một cách chính xác, khách quan, trung thực, làm rõ đúng sai, nguyên nhân dẫn đến sai phạm nhằm phát huy nhân tố tích cực, phòng ngừa, xử lí vi phạm, góp phần thúc đẩy hoàn thành nhiệm vụ, hoàn thiện cơ chế quản lí

Để có cái nhìn một cách tổng quát giữa thanh tra và kiểm tra, chúng tôi đưa ra bảng so sánh như sau:

Do thủ trưởng cơ quan trực tiếp

(Hiệu trưởng) quyết định thành lập

Là hệ thống tổ chức nhà nước do pháp luật quy định

Đối

tƣợng

Tập thể, cá nhân trong nội bộ với các

hoạt động diễn ra trong cơ quan, đơn

vị (trong trường) và mối quan hệ

giữa chúng

Cơ quan, tổ chức, cá nhân cấp dưới với những công việc và hoạt động của họ

Khen thưởng, trách phạt

Có tính chất và hiệu lực pháp lí cao

Đề nghị cấp trên khen thưởng hoặc

xử lí theo pháp luật Giúp đỡ, điều chỉnh

Bảng 1.1 So sánh giữa thanh tra và kiểm tra

Sự phân biệt giữa thanh tra và kiểm tra chỉ là tương đối Khi tiến hành thanh tra, thường thực hiện nhiều hoạt động kiểm tra Khi tiến hành kiểm tra, có thể chọn nội dung thanh tra Chính từ quan hệ qua lại giữa hai khái niệm này nên trong thực tế người ta hay sử dụng cả hai từ: thanh tra, kiểm tra

1.1.3 Giám sát

Theo Từ điển tiếng Việt, “giám sát” được hiểu là “sự theo dõi, xem xét làm đúng hoặc sai những điều đã quy định”9

hoặc được hiểu là “theo dõi và kiểm tra xem

có thực hiện đúng những điều quy định không”

Như vậy, giám sát phải luôn gắn với một đối tượng cụ thể, tức là phải trả lời được câu hỏi: giám sát ai, giám sát việc gì Điều này có ý nghĩa quan trọng là ở chỗ, nó phân biệt giữa “giám sát” và “kiểm tra” “Kiểm tra” thì chủ thể hoạt động và đối tượng chịu sự tác động của hoạt động đó có thể đồng nhất với nhau, đó là việc tự kiểm tra của chủ thể hoạt động Nói một cách khác, chủ thể tự mình xem xét, đánh giá tình trạng tốt, xấu của công việc mình đang làm Nhưng “giám sát” thì không thể tự mình giám sát hoạt động của chính mình Giám sát là hoạt động của chủ thể ngoài hệ thống đối với đối tượng thuộc hệ thống khác, tức là giữa cơ quan giám sát và cơ quan chịu giám sát không nằm trong một hệ thống phụ thuộc nhau

9

Từ điển Tiếng Việt (1992) , Trung tâm từ điển ngôn ngữ, Hà Nội

Hoạt động giám sát rất đa dạng cả chủ thể, đối tượng và nội dung, tính chất hoạt động Chúng tôi chỉ đề cập đến hai loại hình giám sát chủ yếu sau đây:

Giám sát mang tính quyền lực nhà nước: là loại giám sát được tiến hành bởi chủ thể là các cơ quan nhà nước có thẩm quyền đối với một hay một số hệ thống các cơ quan nhà nước khác theo những nguyên tắc nhất định về sự phân công quyền lực nhà nước

Giám sát không mang tính quyền lực nhà nước: là loại hình giám sát được tiến hành bởi các chủ thể phi Nhà nước Ở nước ta, đó là hoạt động giám sát của Mặt trận

Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức thành viên của Mặt trận, giám sát của nhân dân đối với bộ máy nhà nước và đội ngũ cán bộ, công chức nhà nước.10

Hoạt động thanh tra, kiểm tra của cơ quan nhà nước có chức năng thanh tra, kiểm tra là hoạt động có tính chất hành chính Trong quá trình thực hiện chức năng giám sát, kiểm tra, thanh tra, các cơ quan nhà nước có quyền quyết định những biện pháp và hình thức xử lí (nếu phát hiện vi phạm pháp luật)

1.1.4 Mối quan hệ giữa thanh tra, kiểm tra, giám sát

Trong cơ chế thanh tra, kiểm tra, giám sát nói chung của toàn xã hội, thanh tra gắn với cơ quan quản lí nhà nước, do đó, đối tượng thanh tra rộng hơn và trực tiếp hơn

so với đối tượng của từng chủ thể kiểm tra, giám sát

Hoạt động thanh tra của các cơ quan thanh tra nhà nước hỗ trợ đắc lực cho hoạt động kiểm tra, giám sát Qua hoạt động thanh tra, các cơ quan thanh tra nhà nước không những phát hiện các vi phạm để xử lí theo thẩm quyền của mình, mà còn phục

vụ cho hoạt động kiểm tra, giám sát nói chung của xã hội Ngược lại, hoạt động thanh tra của các cơ quan thanh tra nhà nước tuy là hoạt động tự kiểm tra của hệ thống cơ quan hành chính nhà nước nhưng cũng luôn được tiếp nhận kết quả kiểm tra, giám sát

từ các "kênh" khác để làm tốt hơn công tác thanh tra của mình

10

thanhtra.gov.vn/ct/news/ /Tai%20lieu%20boi%20duong%20TTVC.doc

Cơ quan thanh tra nhà nước gắn với hệ thống cơ quan hành chính nhà nước, là

hệ thống cơ quan trực tiếp tổ chức thực hiện đường lối, chính sách, pháp luật trên phạm

vi toàn quốc và trên mọi lĩnh vực đời sống chính trị, kinh tế, văn hoá, xã hội, an ninh quốc phòng, đối ngoại, vì vậy thanh tra có điều kiện phát hiện vi phạm, phát hiện những bất hợp lí, thậm chí cả những sơ hở, khiếm khuyết trong chính sách, pháp luật sớm hơn và dễ dàng hơn so với hoạt động của các chủ thể khác có chức năng kiểm tra, giám sát

Hoạt động thanh tra là hoạt động bao quát toàn bộ các lĩnh vực đời sống xã hội, nên hoạt động thanh tra nhìn chung, so với kiểm tra và giám sát, sẽ trực tiếp hơn, toàn diện hơn và có tính hệ thống hơn

Tuy nhiên, các cơ quan thanh tra nhà nước chỉ phát huy được vị trí trung tâm, vai trò cầu nối trong cơ chế thanh tra, kiểm tra, giám sát nói chung nếu như tổ chức tốt công tác kiểm tra và giám sát, nhất là giám sát tối cao của Quốc hội, giám sát của Hội đồng nhân dân và giám sát của Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể, giám sát của nhân dân Bởi vì, thanh tra là xem xét và đánh giá chính hiệu quả quản lí của cơ quan hành chính nhà nước, trong khi đó về mặt tổ chức thanh tra lại thuộc hệ thống các cơ quan này Vì vậy, hoạt động thanh tra dễ bị lợi ích cục bộ, chủ nghĩa thành tích chi phối, làm giảm tính khách quan trong hoạt động

Một vấn đề cần được đặt ra là, trên thực tế hiện nay bên cạnh hoạt động thanh tra được quy định trong Luật Thanh tra, thì còn có các loại hình khác cũng có tên là Thanh tra (thanh tra của Thủ trưởng, Thanh tra nhân dân), do vậy cần phải có sự tìm hiểu về đặc điểm, bản chất của các loại hình này

Về loại hình thanh tra của Thủ trưởng và Thanh tra nhân dân: thanh tra của Thủ trưởng được lập ra ở các doanh nghiệp nhà nước, các cơ quan nhà nước không có chức năng quản lí nhà nước, đơn vị sự nghiệp, đặt dưới sự chỉ đạo, điều hành của người đứng đầu tổ chức, cơ quan, đơn vị đó Nhiệm vụ của nó là xem xét, đánh giá việc thực hiện các quy trình, quy phạm, nội quy, quy chế của các đối tượng trong phạm vi quản lí nội bộ của tổ chức, cơ quan, đơn vị mình Còn các tổ chức Thanh tra nhân dân được

thành lập ở xã, phường, thị trấn, các cơ quan nhà nước, doanh nghiệp nhà nước và các đơn vị hành chính sự nghiệp Thanh tra nhân dân do nhân dân, cán bộ, công chức, người lao động bầu ra, đặt dưới sự chỉ đạo của Mặt trận Tổ quốc (ở xã, phường, thị trấn) hoặc của tổ chức công đoàn cơ sở (ở các cơ quan nhà nước, đơn vị sự nghiệp, doanh nghiệp nhà nước) Nhiệm vụ của các Ban thanh tra nhân dân là giám sát việc chấp hành chính sách, pháp luật; việc giải quyết khiếu nại, tố cáo; việc thực hiện quy chế dân chủ ở cơ sở của cơ quan, tổ chức, cá nhân có trách nhiệm ở cơ sở

Như vậy, hoạt động của cả hai loại hình này đều không được tiến hành nhân danh quyền lực nhà nước Do đó, mặc dù có tên gọi là thanh tra nhưng về bản chất, hai loại hình trên đây không phải là thanh tra của cơ quan quản lý nhà nước Đối với thanh tra của thủ trưởng thì đó thực chất là một loại hình kiểm tra mang tính nội bộ trong các

cơ quan, tổ chức, đơn vị Còn đối với Thanh tra nhân dân, thực chất đó là một hình thức giám sát của nhân dân đối với hoạt động của cơ quan, tổ chức, cá nhân có trách nhiệm ở cơ sở

1.1.5 Thanh tra giáo dục

Thanh tra giáo dục là hoạt động của chủ thể quản lí giáo dục nhằm kiểm tra xem xét việc làm của các cơ quan, tổ chức, đơn vị, cá nhân hoạt động trong lĩnh vực giáo dục và đào tạo Thanh tra giáo dục thường được thực hiện bởi một cơ quan chuyên trách theo một trình tự, thủ tục do pháp luật quy định để giúp cho nhà quản lí giáo dục đạt được mục tiêu nhiệm vụ đã đặt ra

Thanh tra giáo dục là thanh tra chuyên ngành về giáo dục Thanh tra giáo dục thực hiện quyền thanh tra trong phạm vi quản lí nhà nước về giáo dục, nhằm đảm bảo việc thi hành pháp luật, phát huy nhân tố tích cực, phòng ngừa và xử lí vi phạm, bảo vệ lợi ích của nhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân trong lĩnh vực giáo dục

Hoạt động của thanh tra giáo dục được chia thành hai nhóm: thanh tra hành chính trong lĩnh vực giáo dục và thanh tra chuyên ngành trong lĩnh vực giáo dục Sự

phân chia này là hoàn toàn phù hợp với tinh thần của Luật Thanh tra 2010 (mà các văn bản về thanh tra giáo dục trước đây không có được)

Trong đó, thanh tra hành chính trong lĩnh vực giáo dục là thanh tra việc thực hiện chính sách, pháp luật về giáo dục; chính sách pháp luật có liên quan và nhiệm vụ, quyền hạn được giao với các đối tượng được quy định

Hoạt động thanh tra chuyên ngành trong lĩnh vực giáo dục có nội dung cụ thể như sau: Xây dựng và thực hiện chương trình giáo dục; biên soạn, sử dụng sách giáo khoa, giáo trình, tài liệu; sản xuất, quản lí, sử dụng thiết bị giáo dục Thành lập, sáp nhập, chia, tách, giải thể cơ sở giáo dục; tổ chức và hoạt động của cơ sở giáo dục; hoạt động chuyên ngành giáo dục của cơ quan quản lí giáo dục Thực hiện quy chế chuyên môn;

mở ngành đào tạo; quy chế đào tạo; quy chế thi cử; thực hiện nội dung, phương pháp giáo dục; in, quản lí, cấp phát văn bằng, chứng chỉ Thực hiện quy chế tuyển sinh, quản

lí, giáo dục người học và các chế độ chính sách đối với người học Các điều kiện bảo đảm chất lượng giáo dục; kiểm định chất lượng giáo dục; thực hiện phổ cập giáo dục Thực hiện quy định về thu, quản lí, sử dụng học phí, các nguồn lực tài chính khác Tổ chức quản lí, nghiên cứu, chuyển giao, ứng dụng khoa học công nghệ Tổ chức, quản lí công tác hợp tác quốc tế trong lĩnh vực giáo dục Thực hiện các quy định khác của pháp luật về giáo dục.11

1.1.6 Thanh tra thi

Thanh tra thi là một hoạt động trong nội dung hoạt động của thanh tra chuyên ngành trong lĩnh vực giáo dục Xét về mặt khoa học pháp lí, ta có thể khẳng định rằng thanh tra thi là hoạt động thanh tra của thanh tra giáo dục (thanh tra Bộ GD&ĐT và thanh tra Sở GD&ĐT) theo hệ thống thanh tra được quy định trong Luật Thanh tra, các văn bản pháp quy về hoạt động thanh tra giáo dục

Xét về mặt thực tiễn, thanh tra thi là hoạt động thanh tra được tiến hành trong các kì thi Các kì thi chính là đối tượng mà thanh tra thi nhắm tới Trong các văn bản

11

Nghị định số 42/2013/NĐ-CP, ngày 09/4/2013 của Chính phủ về tổ chức và hoạt động thanh tra giáo dục

hướng dẫn hoạt động thanh tra của Bộ GD&ĐT, hoạt động thanh tra thi luôn được nhấn mạnh “là trọng tâm của hoạt động trọng tâm” Có nghĩa là: thanh tra của một trường đại học, cao đẳng có nhiệm vụ trọng tâm là thanh tra lĩnh vực đào tạo và trong hoạt động thanh tra lĩnh vực tra đào tạo đó, thanh tra thi được xem là hoạt động trọng tâm

Dưới góc độ đề tài, hoạt động thanh tra thi chính là đối tượng nghiên cứu Chính

vì vậy, tác giả muốn nhấn mạnh đến hoạt động thanh tra thi là hoạt động thanh tra trong các kì thi bao gồm: thi, xét tuyển, cử tuyển, xét tốt nghiệp ở các cấp học và trình

độ đào tạo.12

Nguyên tắc thanh tra là tập hợp các quy tắc chỉ đạo, những tiêu chuẩn hành động mà các cơ quan quản lí, các tổ chức thanh tra, các Thanh tra viên và các đối tượng thanh tra phải tuân theo trong quá trình hoạt động thanh tra

Điều 7, Luật Thanh tra năm 2010 đã khẳng định: “Hoạt động thanh tra phải tuân theo pháp luật; bảo đảm chính xác, khách quan, trung thực, công khai, dân chủ, kịp thời; không trùng lặp về phạm vi, đối tượng, nội dung, thời gian thanh tra giữa các cơ quan thực hiện chức năng thanh tra; không làm cản trở đến hoạt động bình thường của

cơ quan tổ chức, cá nhân là đối tượng thanh tra”

Do vậy, hoạt động thanh tra ở bất kì lĩnh vực chuyên môn nào, nhất thiết phải đảm bảo các nguyên tắc sau:

Thứ nhất: Nguyên tắc tuân thủ pháp luật

Đây là một nguyên tắc cơ bản và quan trọng nhất trong hoạt động thanh tra Bởi như đã trên đã trình bày, thanh tra là hoạt động mang tính quyền lực nhà nước Hoạt động thanh tra đòi hỏi được thực hiện theo trình tự và thủ tục luật định Người làm công tác thanh tra là người đại diện cho quyền lực nhà nước, thực hiện theo đúng trình

tự và thủ tục mà nhà nước đã đặt ra Tuy nhiên, người làm công tác thanh tra có thể do

12

Quyết định số 41/2006/QĐ-BGDĐT, ngày 16/10/2006 của Bộ GD&ĐT ban hành Quy định về tổ chức và hoạt động thanh tra các kì thi

năng lực hạn chế hoặc vì lợi ích cá nhân dễ thực hiện hành vi “lạm quyền”, dẫn đến mục đích của thanh tra không thể đạt được

Bên cạnh đó, pháp luật là hệ thống các quy tắc xử sự chung do nhà nước ban hành và được nhà nước đảm bảo thực hiện nhằm điều chỉnh các quan hệ xã hội Mọi chủ thể khi tham gia vào quan hệ pháp luật phải thực hiện theo pháp luật (tuân thủ pháp luật, thi hành pháp luật, sử dụng pháp luật và áp dụng pháp luật) Trong công cuộc xây dựng nhà nước pháp quyền, mục tiêu cơ bản mà nhà nước hướng đến là mọi công dân sống và làm việc theo pháp luật Hoạt động thanh tra là nhằm kiểm tra, giám sát việc tuân thủ pháp luật Vì vậy, hơn bất cứ hoạt động nào, hoạt động thanh tra phải tuân thủ pháp luật Pháp luật ở đây không chỉ trong phạm vi hẹp là pháp luật về thanh tra Pháp luật mà tác giả muốn nói đến là cả hệ thống pháp luật Việt Nam

Thứ hai: Nguyên tắc bảo đảm chính xác, khách quan, trung thực, công khai, dân

chủ, kịp thời

Đảm bảo tính chính xác trong hoạt động thanh tra là nguyên tắc quan trọng, bảo đảm cho công tác thanh tra đạt hiệu quả cao, phản ảnh đúng sự thật về đối tượng thanh tra Nguyên tắc này nhằm tránh định kiến, suy diễn cũng như tránh làm hình thức, giả tạo trong hoạt động thanh tra

Để đảm bảo tính khách quan, trung thực thì hoạt động thanh tra cần phải sâu sát thực tiễn, tôn trọng sự thật Sự thật khách quan của sự vật, hiện tượng như thế nào thì hoạt động thanh tra phải phản ánh đúng như thế đó Do vậy, yêu cầu cán bộ thanh tra phải có bản lĩnh vững vàng, ý thức trách nhiệm cao và có năng lực xem xét, phân tích chính xác, khoa học Khi tiến hành công tác thanh tra, cán bộ thanh tra phải nắm vững các thang đo, hiểu rõ quy trình và tuân thủ theo quy trình

Đảm bảo tính công khai, dân chủ cũng là nguyên tắc quan trọng, đặc biệt là trong đời sống xã hội ngày nay Mục đích của hoạt động dân chủ được nhà nước khẳng định: “Phát huy quyền làm chủ của cán bộ, công chức, viên chức và nâng cao trách nhiệm của người đứng đầu cơ quan, đơn vị; góp phần xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức là công bộc của nhân dân, có đủ phẩm chất chính trị, phẩm chất đạo

đức, lối sống, năng lực và trình độ chuyên môn, nghiệp vụ, làm việc có năng suất, chất lượng, hiệu quả, đáp ứng yêu cầu phát triển và đổi mới của đất nước; phòng ngừa, ngăn chặn và chống các hành vi tham nhũng, lãng phí, quan liêu, phiền hà, sách nhiễu nhân dân”13 Có nhiều quan điểm cho rằng, hoạt động thanh tra mà công khai thì sẽ không có tác dụng Quan điểm này chỉ phù hợp khi nói về phương thức thực hiện hoạt động thanh tra (thanh tra đột xuất khi có đơn thư khiếu nại, tố cáo hoặc theo yêu cầu của người có thẩm quyền ra quyết định thanh tra) Nguyên tắc này đòi hỏi nội dung, kết luận, kiến nghị thanh tra phải được thông báo đầy đủ để những người liên quan biết cùng tham gia, giám sát, góp phần bảo đảm tính chính xác, khách quan trong hoạt động thanh tra

Đảm bảo tính kịp thời trong hoạt động thanh tra là phát hiện, ngăn ngừa, xử lý

vi phạm kịp thời, đúng lúc Hoạt động thanh tra phải đáp ứng yêu cầu: không chậm trễ

và gắn với chu trình quản lí Thời điểm tiến hành thanh tra là một trong những yếu tố chủ đạo quyết định sự thành công của hoạt động thanh tra Nếu hoạt động thanh tra diễn ra sớm hoặc muộn hơn so với thực tế công việc diễn ra thì hiệu quả của nó là vô cùng hạn chế Bên cạnh đó, người quản lí tốt luôn đề cao tính phòng, chống hành vi vi phạm hơn là đề ra các giải pháp xử lí hành vi vi phạm Chính vì vậy, tính “kịp thời” là hết sức quan trọng

Thứ ba: Nguyên tắc không trùng lặp về phạm vi, đối tượng, nội dung, thời gian

thanh tra giữa các cơ quan thực hiện chức năng thanh tra

Phạm vi thanh tra, đối tượng thanh tra, nội dung thanh tra, thời gian thanh tra là những vấn đề cơ bản trong một cuộc thanh tra Việc đảm bảo nguyên tắc này nhằm tránh việc lợi dụng chức vụ, quyền hạn thanh tra để thực hiện hành vi trái pháp luật, sách nhiễu, gây khó khăn, phiền hà cho đối tượng thanh tra Nếu nguyên tắc này được thực hiện tốt trong hoạt động thanh tra cũng sẽ góp phần xây dựng đời sống xã hội lành mạnh

13

Nghị định số 04/2015/NĐ-CP, ngày 09/01/2015 về việc thực hiện dân chủ trong hoạt động của cơ quan hành chính nhà nước và đơn vị sự nghiệp công lập

Thứ tư: Nguyên tắc không làm cản trở đến hoạt động bình thường của cơ quan,

tổ chức, cá nhân được thanh tra

Khái niệm về thanh tra đã khẳng định thanh tra là kiểm tra, là giám sát nhằm phòng ngừa và kịp thời phát hiện hành vi vi phạm của các tổ chức, cá nhân Vì vậy, hoạt động thanh tra phải tuân thủ nguyên tắc này

Thực hiện hoạt động thanh tra nhằm góp phần đảm bảo tuân thủ pháp chế và kỉ luật nhà nước, tăng cường hiệu quả, hiệu lực hoạt động quản lí hành chính nhà nước Pháp luật trao cho cơ quan thanh tra những nhiệm vụ, quyền hạn đặc biệt để tiến hành hoạt động thanh tra nhằm đạt được mục tiêu quan trọng nêu trên Tuy nhiên, khi tiến hành hoạt động thanh tra, trong đó có việc thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn đặc biệt này,

cơ quan thanh tra phải đảm bảo không cản trở đến hoạt động bình thường của các cơ quan, tổ chức, đơn vị và cá nhân là đối tượng thanh tra Có như vậy, thanh tra mới thực

sự là công cụ để củng cố và tăng cường pháp chế và kỉ luật nhà nước trong hoạt động quản lí hành chính nhà nước Nguyên tắc không cản trở hoạt động bình thường của đối tượng thanh tra có ý nghĩa thực tiễn rất quan trọng, đặc biệt khi trên thực tế xuất hiện tình trạng một bộ phận cán bộ thanh tra lợi dụng việc thanh tra để thực hiện những hành vi tiêu cực, gây ảnh hưởng không nhỏ đến hoạt động của đối tượng thanh tra, đặc biệt là của các đơn vị thực hiện các hoạt động sản xuất, kinh doanh Ngoài ra, khi tiến hành một cuộc thanh tra, cán bộ thanh tra phải bảo đảm kế hoạch hoạt động của đối tượng thanh tra, đồng thời cơ quan thanh tra chỉ được tiến hành thanh tra theo những

nội dung đã ghi trong quyết định thanh tra

1.3.1 Vai trò của thanh tra, thanh tra thi

- Thanh tra góp phần vào việc tăng cường pháp chế xã hội chủ nghĩa: Một trong những nguyên tắc cơ bản phải được tuân thủ của hệ thống chính trị và bộ máy nhà nước ở nước ta là nguyên tắc pháp chế xã hội chủ nghĩa Nội dung của nguyên tắc pháp chế là sự bảo đảm cho pháp luật được tuân thủ một cách tuyệt đối, không có một thực thể nào đứng trên pháp luật hay đứng ngoài pháp luật Nguyên tắc pháp chế hiện hữu ở