Bài 16. Phong trào giải phóng dân tộc và Tổng khởi nghĩa tháng Tám (1939 - 1945). Nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà ra đời

Quảng Ngãi được thành lập, đội du kích Chính quyền cách mạng Ba Tơ ra đời Nam Kì động mạnh: Mĩ Tho, Hậu GiangPhong trào Việt Minh hoạt c Diễn biến:... 2 Sự chuẩn bị cuối cùng trước ngà

PHONG TRÀO GIẢI PHÓNG DÂN TỘC VÀ TỔNG KHỞI NGHĨA THÁNG TÁM ( 1939-1945) NƯỚC VIỆT NAM DÂN

CHỦ CỘNG HOÀ RA ĐỜI

Tiết 3

Bài 16

III - KHỞI NGHĨA VŨ TRANG GIÀNH CHÍNH QUYỀN

1) Khởi nghĩa từng phần (từ tháng 3/1945 đến giữa

- Chủ trương:

“Phát động cao trào kháng Nhật cứu nước làm tiền đề cho tổng khởi nghĩa tháng 8”

3 Diễn biến:

Địa phương tiêu biểu Hoạt động nổi bật

Căn cứ địa Cao, Bắc,

Lạng

Lực lượng vũ trang phối hợp với nhân dân giải phóng nhiều

xã, châu, huyện

Bắc Kì, Bắc trung kì Phong trào “Phá kho thóc,

giải quyết nạn đói

giải quyết nạn đói”

Quảng Ngãi được thành lập, đội du kích Chính quyền cách mạng

Ba Tơ ra đời Nam Kì động mạnh: Mĩ Tho, Hậu GiangPhong trào Việt Minh hoạt

c) Diễn biến:

2) Sự chuẩn bị cuối cùng trước ngày Tổng khởi

UBQSCM BẮC kì được thành lập, có nhiệm vụ chỉ huy các chiến

khu ở BKì và giúp đỡ cả nước về quân sự

Tổng bộ Việt Minh ra chỉ thị thành lập UBDTGPVN VNCQQuân và VN TTGPQ thống nhất thành VNGPQuân

HCM rời Pác Bó về Tân trào ( TQuang ) chọn Tân Trào làm

trung tâm chỉ đạo phong trào CM cả nước

Theo chỉ thị của HCM khu giải phóng chính thức được thành lập, gọi là khu giải phóng Việt Bắc gồm CB-BK-LS-TQ HG-TN và các tỉnh lân cận như BGiang-Phú Thọ- Yên Bái- Vĩnh Yên Tân Trào được chọn làm khu giải phóng

Quan sát lược đồ:

kể tên các tỉnh trong khu giải phóng Việt Bắc

Tân Trào

Tại sao Nhật đầu

a) Nhật đầu hàng Đồng minh, lệnh Tổng khởi nghĩa được ban bố:

+ LL trung gian cũng đã ngả về phía CM, Đảng

ta cũng đã kịp thời chuẩn bị đầy đủ các điều kiện cần thiết và chuẩn bị sẵn sàng

* Chủ trương của Đảng

- Từ ngày 13 – 8 – 1945, sau khi biết tin Nhật sắp đầu

Quân lệnh số 1” chính thức phát lệnh tổng k/n trong toàn quốc

- Từ ngày 14 đến ngày 15-8-1945, Hội nghị toàn quốc của

k/n, quyết định những vấn đề quan trọng về chính sách đối nội và đối ngoại sau khi giành được chính quyền.

- Từ ngày 16 đến 17-8-1945, Quốc dân Đại hội đã họp tại

chính sách lớn của mặt trận Việt Minh

Cử ra UBDT giải phóng do HCM làm CT

Đình Tân Trào, Sơn Dương (Tuyên Quang) nơi diễn ra Đại hội Quốc dân cử ra Ủy ban Dân tộc Giải phóng Việt Nam (tức chính phủ

Lâm thời nước Việt Nam Dân Chủ Cộng Hòa), ngày 16-8-1945

Hà Nội (19/8)

Quảng Nam (18/8)

Hải Dương (18/8)

Huế (23/8)

Hà Tĩnh (18/8)

Sài Gòn (25/8)

Đồng Nai Thượng (28/8)

Hà Tiên

(28/8)

Bắc Giang (18/8)

30/8

b Diễn biến cuộc Tổng khởi nghĩa

Cách mạng Tháng Tám được đánh dấu bởi sự kiện long trời

lở đất xảy ra ở trung tâm Hà Nội vào sáng ngày 19/8/1945

Đó là cuộc mít tinh của 10 vạn công chúng tại Quảng trường Nhà hát Lớn, biến thành cuộc biểu dương lực lượng tuần hành thị uy, lật đổ chính quyền

bù nhìn ở Phủ khâm sai Bắc

Bộ và chính quyền TP Hà Nội

ở Tòa Thị chính Sự kiện này được quy về cho sự chỉ đạo đúng đắn, kịp thời của Đảng

và Chính phủ lâm thời vừa được thành lập ở Tuyên Quang

từ Đại hội Quốc dân, cùng với Quân lệnh: “Giờ khởi nghĩa đã đến!” của ủy ban Khởi nghĩa toàn quốc thuộc Tổng bộ Việt Minh ngày 13/8/1945, một ngày sau khi phát xít Nhật tuyên bố đầu hàng

PHỦ KHÂM SAI TRONG NHỮNG NGÀY

TỔNG KHỞI NGHĨA ( 19-8-1945 )

Hình ảnh vị vua Bảo Đại nộp ấn tín xin thoái vị ngày 30/8/1945

b) Diễn biến Tổng khởi nghĩa

14/8 Ở nhiều địa phương đã phát động nhân dân nổi dậy khởi

nghĩa

16/8 Đội quân giải phóng đầu tiên đã về giải phóng Thái Nguyên

18/8 Bốn tỉnh giành chính quyền sớm nhất: Bắc Giang, Hải

Dương, Hà Tĩnh, Quảng Nam

19/8

Hà Nội giành chính quyền, cổ vũ to lớn đối với cuộc Tổng khởi nghĩa trong cả nước Từ đây cuộc Tổng khởi nghĩa

diễn ra nhanh hơn

23/8 Huế giành chính quyền

25/8 Sài Gòn giành chính quyền

28/8 Những địa phương cuối cùng giành chính quyền: Đồng Nai Thượng và Hà Tiên30/8 Vua Bảo Đại thoái vị, trao ấn, kiếm cho cách mạng

câu 1 Nhật đảo chính Pháp vào

thời gian nào?

A Ngày 12 – 3 - 1945

B Ngày 3 – 9 - 1945

C Ngày 9 – 3 - 1945

Câu 1 Tổng bộ Việt Minh ra chỉ thị

thành lập Ủy ban Dân tộc giải phóng Việt Nam và Ủy ban Dân tộc giải phóng các cấp vào thời gian nào ?

A Ngày 12 – 4 - 1945

B Ngày 14 – 4 - 1945

C Ngày 16 – 4 - 1945

D Ngày 18 – 4 – 1945

Câu 2 Hồ Chí Minh rời Pác Bó về

Tân Trào ( Tuyên Quang vào thời gian nào ?

A Tháng 4 - 1945

B Tháng 5 – 1945

C Tháng 6 - 1945

D Tháng 7 - 1945

câu 1 Khu giải phóng Việt Bắc

được thành lập vào thời gian nào ?

A Ngày 6 – 4 - 1945

B Ngày 5 – 4 - 1945

C Ngày 6 – 4 - 1945

c âu 1 Bốn tỉnh nào giành được chính

quyền sớm nhất trong cả nước ?

câu 1 Hai tỉnh giành được chính

IV Nước Việt Nam dân chủ cộng hòa được

thành lập (2/9/1945)

- 25/8/1945 Hồ Chí Minh cùng Trung ương Đảng và Ủy

ban Dân tộc giải phóng về đến Hà Nội

- 28/8/1945 Ủy ban Dân tộc giải phóng cải tổ thành Chính

phủ lâm thời.

- 2/9/1945 tại quảng trường Ba Đình Chủ tịch Hồ Chí

Dân chủ Cộng hòa

Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc Tuyên ngôn Độc lập

V Nguyên nhân thắng lợi, ý nghĩa lịch sử và bài học kinh

nghiệm của cách mạng tháng Tám năm 1945

1 Nguyên nhân thắng lợi:

a Chủ quan:

- Truyền thống yêu nước…

- Sự lãnh đạo đúng đắn của Đảng CSĐD và HCM

- Quá trình chuẩn bị lâu dài…

- Sự đồng lòng trong tổng KN, chớp lấy thời cơ…

b Khách quan:

Quân đồng minh đánh bại phát xít Đức, Nhật cổ vũ, tạo thời cơ cho cách mạng nước ta

2 Ý nghĩa lịch sử

a Dân tộc:

- Mở ra bước ngoặt lớn của lịch sử dân tộc

- Phá tan xiềng xích nô lệ của Pháp - Nhật…, lập nên nước VNDCCH

- Mở ra kỉ nguyên mới: Độc lập tự do (GPDT + CNXH)

b Thế giới:

Góp phần vào chiến thắng chống CNPX, làm lung lay

hệ thống thuộc địa của CNĐQ cổ vũ mạnh mẽ

3 Bài học kinh nghiệm

tạo chủ nghĩa Mác - Lênin vào thực tiễn CMVN