Bài 36. Phong trào chống Pháp của nhân dân Việt Nam trong những năm cuối thế kỉ XIX

CUỘC PHẢN CÔNG CỦA PHÁI CHỦ CHIẾN Ở KINH THÀNH HUẾ.. PHONG TRÀO CẤN VƯƠNG BÙNG NỔ VÀ PHÁT TRIỂN 1.. Phía Việt Nam: - Phong trào kháng chiến của nhân dân và quan lại yêu nước bùng nổ mạn

(Tiết 1)

I CUỘC PHẢN CÔNG CỦA PHÁI CHỦ CHIẾN Ở KINH THÀNH HUẾ PHONG TRÀO CẤN VƯƠNG

BÙNG NỔ VÀ PHÁT TRIỂN

1 Tình hình Việt Nam sau Hiệp ước Harman (1883) và Hiệp ước Patenote (1884)

a Phía Việt Nam:

- Phong trào kháng chiến của nhân dân và quan lại yêu nước bùng nổ mạnh mẽ chống lại triều đình phong kiến.

- Trong triều đình, phái Chủ chiến do Tôn Thất Thuyết đứng đầu đang chiếm ưu thế, tiến hành nhiều hành động kiên quyết:

+ Phế bỏ các vua thân Pháp Đưa Hàm Nghi lên ngôi

+ Xây dựng trung tâm kháng chiến (Tân Sở - Quảng Trị) + Liên kết với các sĩ phu, văn thân chuẩn bị kháng chiến

Tình hình Việt Nam ra sao từ khi triều Nguyễn kí Hiệp ước Harmand và

Patenote?

I CUỘC PHẢN CÔNG CỦA PHÁI CHỦ CHIẾN Ở KINH THÀNH HUẾ PHONG TRÀO CẤN VƯƠNG

BÙNG NỔ VÀ PHÁT TRIỂN

1 Tình hình Việt Nam sau Hiệp ước Harman (1883) và Hiệp ước Patenote (1884)

b Phía Pháp:

- Tiến hành thiết lập bộ máy cai trị và áp đặt nền bảo hộ ở Bắc Kì và Trung Kì.

- Tìm cách loại bỏ phái chủ chiến.

+ Thiết lập nền bảo hộ của Pháp

+ Dễ điều khiển bọn tay sai

- Tháng 8.1885, TD Pháp kéo quân từ Bắc Kì vào Huế, lập mưu bắt Tôn Thất Thuyết Tại sao Pháp muốn loại bỏ Phái Chủ

chiến, đứng đầu là Tôn Thất Thuyết?

I CUỘC PHẢN CÔNG CỦA PHÁI CHỦ CHIẾN Ở KINH THÀNH HUẾ PHONG TRÀO CẤN VƯƠNG

BÙNG NỔ VÀ PHÁT TRIỂN

2 Cuộc phản công của Phái Chủ chiến ở Kinh thành Huế (7.1885) Phong trào Cần Vương bùng nổ.

a Cuộc phản công tại Kinh thành Huế:

- Diễn biến: Đêm 4, rạng sáng ngày 5.7.1885, Phái chủ chiến

tấn công Toà Khâm sứ và đồn Mang Cá

- Kết quả: Cuộc phản công bị thất bại

- Nguyên nhân: + Chuẩn bị chưa chu đáo

+ Lực lượng của Pháp mạnh

 Tôn Thất Thuyết đưa vua Hàm Nghi rời Kinh thành Huế về Tân Sở (Quảng Trị)

Tại sao Tôn Thất Thuyết lại chủ động tấn

công Pháp?

TÂN SỞ - QUẢNG TRỊ

I CUỘC PHẢN CÔNG CỦA PHÁI CHỦ CHIẾN Ở KINH THÀNH HUẾ PHONG TRÀO CẤN VƯƠNG

BÙNG NỔ VÀ PHÁT TRIỂN

2 Cuộc phản công của Phái Chủ chiến ở Kinh thành Huế (7.1885) Phong trào Cần Vương bùng nổ.

b Chiếu Cần Vương:

- Ngày 13.7.1885, Tôn Thất Thuyết mượn danh nghĩa vua Hàm Nghi thảo Chiếu Cần Vương.

 Kêu gọi nhân đân đứng lên vì vua đánh giặc

- Ngày 20.9.1885, Chiếu Cần Vương lần thứ II được phát ra

- Nội dung: + Tố cáo âm mưu xâm lược của Pháp

+ Sự phản bội của quan lại triều đình

+ Kêu gọi nhân dân đứng lên kháng chiến

 Thổi bùng lên phong trào đấu tranh mạnh mẽ của nhân dân

Theo em, thế nào là “Cần Vương”?

Xuống chiếu Cần Vương nhằm mục đích

gì?

CHIẾU CẦN VƯƠNG

VUA HÀM NGHI

TÔN THẤT THUYẾT -NGƯỜI THẢO CHIẾU

CẦN VƯƠNG

I CUỘC PHẢN CÔNG CỦA PHÁI CHỦ CHIẾN Ở KINH THÀNH HUẾ PHONG TRÀO CẤN VƯƠNG

BÙNG NỔ VÀ PHÁT TRIỂN

3 Các giai đoạn phát triển của Phong trào Cần Vương

a Giai đoạn 1 (1885 – 1888):

- Lãnh đạo phong trào:

- Lãnh đạo các cuộc khởi nghĩa:

- Lực lượng tham gia:

- Địa bàn:

Vua Hàm Nghi và Tôn Thất Thuyết

Các sĩ phu, văn thân và

cả nông dân.

Chủ yếu là nông dân, ngoài ra còn

có đồng bào thiểu số.

Khắp Bắc Kì và Trung Kì.

 1888, Vua Hàm Nghi bị bắt, phong trào vẫn tiếp tục phát triển.

TẠI SAO VUA HÀM NGHI BỊ BẮT NHƯNG PHONG TRÀO VẪN TIẾP DIỄN? ĐIỀU ĐÓ NÓI LÊN ĐƯỢC GÌ?

I CUỘC PHẢN CÔNG CỦA PHÁI CHỦ CHIẾN Ở KINH THÀNH HUẾ PHONG TRÀO CẤN VƯƠNG

BÙNG NỔ VÀ PHÁT TRIỂN

3 Các giai đoạn phát triển của Phong trào Cần Vương

b Giai đoạn 2 (1888 – 1896):

- Lãnh đạo:

- Địa bàn:

Các văn thân, sĩ phu yêu nước.

Trung du và miền núi, quy tụ thành các trung tâm kháng chiến lớn.

 Năm 1896, Phong trào kết thúc

- KN tiêu biểu: Ba Đình, Hũng Lĩnh, Bãi Sậy, Hương Khê

- Tính chất: Mang ý thức hệ phong kiến, thể hiện tính dân tộc sâu sắc.

Tình chất của Phong trào Cần Vương là

gì?

* Củng cố:

- Tình hình nước ta sau năm 1884  Cuộc tấn công thực dân Pháp của Phe Chủ chiến tại Kinh thành Huế.

- Nắm được nét chính về phong trào Cần Vương.

Giai đoạn 1 Giai đoạn 2 Lãnh đạo

Lực lượng

Địa bàn

Kết quả

Hàm Nghi + T Thất thuyết

Văn thân, sĩ phu yêu nước

Đông đảo nhân dân tham gia

Bắc Kì – Trung Kì Quy tụ thành trung

tâm kháng chiến

1888, Vua Hàm Nghi bị bắt, phong

1896, Phong trào kết thúc thất bại

Các cuộc khởi nghĩa của phong trào Cần Vương diễn biến ra sao? Chúng ta sẽ tìm hiểu ở tiết sau.