Bài 5. Châu Phi và khu vực Mĩ Latinh (Thế kỉ XIX - đầu thế kỉ XX)

Bài 5. Châu Phi và khu vực Mĩ Latinh (Thế kỉ XIX - đầu thế kỉ XX) tài liệu, giáo án, bài giảng , luận văn, luận án, đồ á...

1 Châu phi

p

ý

Tây

Lư ợc đồ các quốc gia châu Phi

a)Vị trớ địa lớ, điều kiện tự nhiờn:

Là một lục địa rộng lớn, giàu tài

nguyờn là một trong những cỏi

nụi của nhõn loại

b Quá trình đế quốc xâm lược và phân chia châu Phi, Hậu quả.

- Từ giữa thế kỷ XIX thực dân Ph

ư ơng Tây bắt đầu xâm l ư ợc

Quá trình xâm lư ợc

châu Phi của Thực

dân Phương Tây

diễn ra nh ư thế nào

( Thời gian xâm lư ợc,

thời gian hoàn thành) ?

5

- Những năm 70, 80 thế

kỷ XIX các n ước Ph ương Tây đua nhau xâu xé châu Phi.

quá trình xâm chiếm mới đư ợc đẩy

mạnh khi nào ? Vì

sao ?

Quan sát lư ợc đồ dư ới đây, kết hợp

bảng số liệu bên cạnh nhận xét

việc phân chia châu phi giữa các

cư ờng quốc đầu thế kỷ XX như

đất đai

Bồ Đào Nha 6,5%

Các n ước

Bảng thống kê số liệu phân chia đất đai giữa các n ước

đế quốc ở châu Phi

-Đầu thế kỷ XX việc phân chia thuộc địa giữa các nư ớc đế quốc

ở Châu Phi căn bản hoàn thành (không

đều)

b ỉ

p

6

L ưư ợcưđồưthuộcưđịaưcủaưcácưnưướcưđếưquốcưởư

châuưPhiưcuốiưthếưkỷưXIXưđầuưthếưkỷưXX

A

A

p

ý

A

A

đ

đ

đ

thổ

thổ

Tây

p

độcưlập

b

đai

- ở Angiêri 90% đất đai thuộc chủ

đồn điền

ng ư ời Pháp

- ở Kênia nhân dân phải cho thuê 4,5

triệu ha ruộng đất trong 999 năm

Dâ

nư

số

- Năm 1908 xứ Công gô thuộc Bỉ là 20

triệu

ng ư ời, sau 4 năm bị cai trị ( 1911) chỉ

còn 8,5 triệu ng ư ời.

- Xứ Công gô thuộc Pháp có những bộ

tộc có 40.000 ng ư ời, sau 2 năm còn lại

20.000 ng ư ời, nhiều bộ tộc khác không

còn lấy 1 ng ư ời.

- Năm 1904 dân số xứ Hôtennô là

20nghìn ng ư ời sau 7 năm bị đô hộ

chỉ còn lại 9.700 ng ư ời

- Số nô lệ da đen đ đ ư ợc đem đến Mĩ

la tinh (XVI - XIX) lên tới 60 triệu ng ư ời

Bảng thống kê : Hậu quả chính sách cai

trị của chủ nghĩa thực dân ở Châu Phi

Theo dõi bảng số liệu dư ới đây

nhận xét hậu quả chính sách thống trị của chủ nghĩa thực dân

đứng

tr ước đói khổ, bệnh tật, diệt vong =>

Mâu thuẫn xã hội gay gắt

7

c/ Phong trào đấu tranh của nhân dân

Châu Phi.Thờiư gian Phongưtràoưđấuưtranh Kếtưquả

1830ư

đếnư

1847

Cuộc đấu tranh của áp đencađe chinh phục đ Pháp mất nhiều thập niên mới chinh phục đư ợc mảnh đất

này

1879ư

đếnư

1882

ở Ai Cập Atmet Arabi lãnh

đạo phong trào “Ai cập trẻ”

1882 thất bại

1882ư

đếnư

1898

Muhamet Atmét lãnh đạo nhân dân Xu đăng

chống thực dân Anh

Phong trào bị đàn áp đẫm máu

1889 Nhân dân êtiôpia kháng

chiến chống thực dân Italia

1896 Italia thất bại Êtiôpia cùng với Libêria là những n ước châu Phi giữ

đư ợc độc lập cuối thế kỷ XIX

đầu XX

Căn cứ bảng thống

kê trên, kết hợp SGK

em có nhận xét gì

về phong trào đấu

tranh chống CNTD ở

Châu Phi ? (Kết

quả, ý nghĩa,

nguyên nhân thất

bại, lực lư ợng tham

gia )

Nhận xét chung -Kết quả: Hầu hết các phong trào đều thất bại

-ý nghĩa: thể hiện tinh thần yêu nư ớc -Nguyên nhân thất bại: Lực l ượng chênh lệch, trình độ tổ chức thấp, ch ưa có giai cấp tiên tiến lãnh đạo

- Lực l ượng tham gia: Đông đảo

8

2 Khu vực Mĩ la tinh

Căn cứ lư ợc đồ,và những kiến

thức đã học giới thiệu khái quát

về khu vực Mĩ la tinh ?Vì sao

lại gọi khu vực này là Mĩ la tinh

? Nguyên nhân vì sao tư bản

phư ơng tây xâm lư ợc Mĩ la

tinh?

Mĩ la tinh cuối thế kỷ

XIX

a Khái quát:

- Vị trí địa lý

- Điều kiện tự nhiên

- C ư dân

- Kinh tế

9

Hoạtưđộngưưtraoưđổiưcủaư nôngưdân

10

b Chế độ thực dân ở

Mĩ la tinh: - Đầu thế kỷ XIX đa số các nư ớc

Tây ban Nha, bồ Đào Nha.

- Chính sách cai trị :

+ chiếm đất lập đồn điền + tàn sát dồn đuổi ngư ời dân bản địa

+ Đư a nô lệ da đen từ Châu Phi sang bóc lột sức lao động

Em có nhận xét gì

về chính sách thống

trị của chủ nghĩa

thực dân ở Mĩ la

tinh ? Hậu quả của các

chính sách trên ?

Mâu thuẫn xã hội gay gắt

11

Đầu thế kỷ XIX Mĩ la tinh

là thuộc địa chủ yếu của

thực dân nào ?

c Phong trào đấu tranh

Thời

Cuối thế

kỷ XVIII 1791 Ha -i - ti 1804 giành thắng lợi, trở thành n ước cộng hoà da đen

đầu tiên ở Nam Mĩ

20 năm

đầu

thế kỷ

XX

Phong trào

đấu tranh sôi nổi, quyết liệt ở các quốc gia

Mĩ la tinh

Các quốc gia độc lập ra đời 1811: Paragoay

1816: Achentina 1821: Mêxicô, Pêru 1822: Brazin

1828: Urugoay 1830: Côlômbia, Êcuađo

Nhận xét của

em về phong

trào giải phóng

dân tộc ở khu

vực Mĩ la tinh?

Nhận xét chung:

- Diễn ra sôi nổi quyết liệt liên tục

- Kết quả: Hầu hết các quốc gia giành độc lập ( hình thức)

12

d Chính sách bành tr ư

ớng của Mĩ

Mục đích: biến khu vực

Mĩ la tinh thành sân sau

để thiết lập nền thống trị độc quyền của Mĩ.

Các chính sách bành trư ớng

của Mĩ ở khu vực mĩ la

tinh ? Nhận xét mục đích

cuối cùng của Mĩ ?

Mĩ”.

+ 1889 Tổ chức “ Liên mĩ”

đư ợc thành lập

+ 1898 gây chiến hất cẳng Tây Ban Nha khỏi Mĩ

la tinh

+ Đầu thế kỷ XX thực hiện chính sách “ cái gậy lớn” ,

“ngoại giao đồng đôla”

13

Quá trình du nhập của tư

bản

Phư ơng Tây đã làm Mĩ la

tinh thay đổi như thế

nào ? Ng ược lại ?

Củng cố

1 Khái quát: Vị trí, điều kiện tự nhiên, lịch sử văn hoá, kinh tế xã hội, cư dân => Nguyên nhân bị các nư ớc thực dân Ph ương Tây xâm lư ợc.

2 Quá trình xâm lư ợc của tư bản phư ơng Tây,

hậu quả.

3 Nét chính các cuộc đấu tranh : thời gian, quy mô, lực lư ợng tham gia, kết quả, ý nghĩa, nguyên nhân thất bại (Châu Phi)

4 Chính sách bành tr ướng của Mĩ ở khu vực mĩ la tinh

14