Bài 17. Quá trình hình thành và phát triển của nhà nước phong kiến

Vẽ sơ đồ tổ chức bộ máy nhà nước phong kiến thời Đinh, Tiền Lê?. Vẽ sơ đồ tổ chức bộ máy nhà nước phong kiến thời Đinh, Tiền Lê?... Bộ máy Nhà nước quân chủ chuyên chế được cải tiến hoàn

Chương II: Việt Nam từ thế kỉ X đến

thế kỉ XV.

Cổ Loa- Đông Anh

( Hà Nội)

Năm 939

- Năm 939, Ngô Quyền

xưng vương đóng đô ở Cổ

Loa – Đông Anh (Hà

Nội)  Mở đầu thời kì

xây dựng nhà nước độc

lập, tự chủ.

Ngô Quyền xưng vương, xây dựng chính quyền mới

Năm 944, Ngô Quyền mất, nhà Ngô

suy vong

=> Đất nước bị chia cắt, “loạn 12 sứ quân”

Nguyễn Thủ Tiệp – Bắc Ninh

Nguyễn Siêu – Thanh Trì

Kiều Thuận – Hà Tây

Hoa Lư – Ninh Bình

Lược đồ: Phân bố vị trí 12 sứ quân năm

• Năm 968, Đinh Bộ Lĩnh đem quân dẹp loạn và

thống nhất đất nước

hiệu là Đại Cồ Việt

-Năm 968 Đại Cồ Việt

• Nhà Đinh và tiếp sau đó là nhà Tiền Lê,

đã xây dưng một nhà nước quân chủ sơ khai.

Vẽ sơ đồ tổ chức bộ máy nhà nước phong kiến thời Đinh, Tiền Lê?

Vẽ sơ đồ tổ chức bộ máy nhà nước phong kiến thời Đinh, Tiền Lê?

* Sơ đồ bộ máy Nhà nước thời Đinh,

tiền Lê:

– Cấp trung gian: chia nước thành 10 đạo.

– Cấp cơ sở: Làng, xóm

* Tổ chức bộ máy Nhà nước thời

Đinh, tiền Lê:

Bạn có nhận xét gì về tổ chức nhà nước thời

Đinh, tiền Lê?

• So với thời Ngô Quyền:

– Thời Ngô chính quyền trung ương chưa quản lí được các địa phương dẫn đến loạn 12 sứ quân.

– Thời Đinh, Tiền Lê:

II Nhà nước Đại Việt qua các triều đại Lý, Trần, Hồ, Lê sơ ( TK XI-XV)

Vua Lý Thái Tổ

Cố đô Hoa Lư Hoàng thành Thăng Long

“ Đại La, kinh đô cũ của Cao Vương ở trung tâm khu trời đất, được thế rồng cuộn, hổ ngồi, thẳng vị trí Nam, Bắc, Đông Tây, thuận lợi cho việc ngoảnh sông, tựa núi Vung đất ấy, rộng mà bằng phẳng, cao mà sáng sủa, dân

cư không phải chịu khổ cực vì tối tăm, lụt lội, vạn vật tươi tố, phong phú Nhìn khắp nước Việt

Chiếu dời đô

Thăng Long – Hà Nội

II Nhà nước Đại Việt qua các triều đại Lý, Trần, Hồ, Lê sơ ( TK XI-XV)

thành lập.

Thăng Long (Hà Nội).

Việt.

Mở ra một thời kì phát triển mới của dân

tộc.

* Bộ máy Nhà nước thời Lý, Trần và Hồ:

Hàn lâmviện

Quốcsửviện

Ngựsửđài

* Chính quyền địa phương:

• Chia thành nhiều Lộ, Trấn do Hoàng thân

quốc thích cai quản.

• Dưới là: phủ, huyện, châu, xã do quan lại của triều đình trông coi.

Bộ máy Nhà nước quân chủ chuyên chế được cải tiến hoàn chỉnh hơn.

Bạn có nhận xét gì về tổ chức bộ máy nhà nước

thời Lý, Trần, Hồ?

• Thể chế chung là quân chủ chuyên chế song chuyên chế còn có mức độ vì dưới vua là tể

tướng và các quan đại thần.

• Đứng đầu Lộ, chỉ có một vài chức quan, cấp phủ, huyện, châu cũng chỉ có một chức quan,

bộ máy chính quyền gọn nhẹ, không cồng

kềnh.

* Bộ máy nhà nước thời Lê sơ

• Năm 1428, sau khi chiến thắng nhà Minh, Lê Lợi lên ngôi Hoàng đế, lập nhà Lê (Lê sơ).

• Những năm 60 của thế kỉ XV, Vua Lê Thánh Tông tiến hành một cuộc cải cách hành chính lớn.

Sơ đồ bộ máy nhà nước thời Lê sơ

Hàn lâm viện

Ngự sử Đài

* Chính quyền địa phương:

• Cả nước chia thành 13 đạo thừa tuyên, mỗi đạo

có 3 ti.

• Dưới đạo là phủ huyện, châu, xã.

Dưới thời Lê bộ máy Nhà nước quân chủ

chuyên chế ở mức độ cao, hoàn chỉnh.

H¶i D ¬ng

Thái Nguyên Sơn Tây

Thanh Hóa Nghệ An

• Những lĩnh vực chủ yếu của cuộc cải

cách?

• Tác dụng, ý nghĩa của cuộc cải

cách?

Đánh giá cuộc cải cách của vua Lê Thánh Tông (những năm 60 của thế kỉ

• Mục đích: Nhằm củng cố chế độ quân chủ chuyên chế, xây dựng đất nước phồn

2 Luật pháp và quân đội

* Luật pháp:

• Năm 1042, Vua Lý Thái Tông ban hành bộ Hình thư.

• Thời Trần: Hình luật.

• Thời Lê sơ: Quốc triều hình luật.

Luật pháp nhằm bảo vệ quyền hành của giai cấp thống trị, an ninh đất nước và một số quyền lợi chân chính của nhân dân.

- Khi xa giá vua đi qua

mà xông vào hàng người

đi theo thì xử tội đò, nếu

xông vào đội cận vệ thì xử

*Quân đội: được tổ chức quy củ, gồm:

• Cấm quân: bảo vệ nhà vua và kinh thành.

• Ngoại binh: quân chính quy bảo vệ đất nước, tuyển theo chế độ “ngụ binh ư nông”.

Ý nhĩa của chính sách “ngụ binh ư nông”?

làm nhiệm vị thường trực bảo vệ cung điện, công

sở còn phần lớn làm nhiệm vụ sản xuất nông nghiệp Lúc có chiến tranh tất cả được huy động

3 Hoạt động đối nội và đối ngoại

a Đối nội:

+ Coi trọng, củng cố quốc phòng an ninh đất

nước

+ Quan tâm đến đời sống của nhân dân

+ Luôn quan tâm đoàn kết dân tộc ít người

+ Kiên quyết trấn áp kẻ tạo phản

Cứng rắn: Quyết tâm bảo vệ tổ quốc

- Đối với Chămpa, Lang Xang, Chân Lạp

luôn giữ mối quan hệ thân thiện, đôi lúc

xảy ra chiến tranh.

b Đối ngoại

+Thực hiện chính sách vừa mềm dẻo, vừa

cứng rắn

3 Hoạt động đối nội và đối ngoại

* Đối nội:

+ Coi trọng, củng cố quốc phòng an ninh đất nước

• Quan tâm đến đời sống nhân dân.

• Chú ý đoàn kết các dân tộc ít người.

* Đối ngoại:

• Với nước lớn phương Bắc:

– Quan hệ hòa hiếu.

– Đồng thời sẵng sàng chiến đấu để bảo vệ Tổ

quốc.

• Với Chăm-pa, Lào, Chân Lạp có lúc thân thiết có lúc xảy

Quá trình hình thành và phát triển của nhà nước phong

kiến Việt Nam ( X – XV)

Giải mật mã Lịch sử

Chủ đề: Caực triều đại phong kiến Việt Nam (từ thế kỉ X đến thế kỉ XV)

Câu 1: Từ thế kỉ X đến thế kỉ XV, lịch sử chế độ phong kiến Việt Nam đã trải qua những triều đại nào?

Đáp án: Triều đại: Ngô, Đinh, Tiền

Lê, Lý, Trần, Hồ, Lê sơ

Câu 2: Vị vua nào trong những năm 60 của thế kỉ XV, đã thực hiện một cuộc cải cách hành chính lớn?

Đáp án: Vua Lê Thánh Tông

Câu 3: Bộ máy nhà nước quân chủ phong kiến dưới thời nào được coi là hoàn chỉnh nhất?

Đáp án: Triều đại Lê sơ

Câu 4: Bộ luật thành văn đầu tiên của nước ta được ban hành dưới thời nào?

Đáp án: Dưới thời Lý

Bài tập: khoanh tròn vào một đáp án đúng nhất

C©u1: Ng« QuyÒn x ng V ¬ng vµo n¨m:

N¨m 939 N¨m 938 N¨m 968 N¨m 969

a b c d

Câu 2: NhữngTriều đại đ ợc xác lập

a b c d

Câu 3: Tổ chức bộ máy nhà nước thời

Đinh, Tiền Lê có:

Câu 4: Lý Thái Tổ dời đô năm nào?

Câu 5: Lý Thánh Tông đặt quốc hiệu là:

Vạn Xuân Đại Cồ Việt Đại Việt