Bài 17. Quá trình hình thành và phát triển của nhà nước phong kiến

Phát triển và hoàn chỉnh nhà nước phong kiến ở các thế kỷ XI-XV 1.Tổ chức bộ máy nhà nước 2.Luật pháp và quân đội 3.Hoạt động đối nội và đối ngoại... QUÁ TRÌNH HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN C

ViỆT NAM TỪ THẾ KỈ X ĐẾN THẾ KỈ XV

II

CỦA NHÀ NƯỚC PHONG KiẾN

(Từ THẾ KỈ X ĐẾN THẾ KỈ XV)

NỘI DUNG BÀI HỌC

I. Bước đầu xây dựng nhà nước độc lập ở thế kỷ X

II. Phát triển và hoàn chỉnh nhà nước phong kiến ở các thế kỷ XI-XV

1.Tổ chức bộ máy nhà nước

2.Luật pháp và quân đội

3.Hoạt động đối nội và đối ngoại

Bài 17 QUÁ TRÌNH HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN CỦA NHÀ NƯỚC PHONG KiẾN ( từ

thế kỉ x-thế kỉ xv

- Năm 939, Ngô Quyền xưng vương, thành lập chính quyền tự chủ, đóng đô ở Cổ Loa (Đông Anh- Hà Nội)

I- Bước đầu xây dựng nhà nước độc lập ở thế kỉ X)

xây dựng chính quyền mới có

ý nghĩa gì đối với lịch sử dân tộc?

Bài 17 QUÁ TRÌNH HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN CỦA NHÀ NƯỚC PHONG KiẾN ( từ thế kỉ x-thế kỉ xv

Lược đồ nước ta thời Ngô

Loạn 12 sứ quân

Năm 968, sau khi diễn ra “Loạn 12

sứ quân”, Đinh Bộ Lĩnh lên

ngôi Hoàng đế (niên hiệu là Đinh Tiên Hoàng), lấy quốc hiệu là Đại Cồ Việt, dời đô về Hoa Lư (Ninh Bình).

Năm 968, sau khi diễn ra “Loạn 12

sứ quân”, Đinh Bộ Lĩnh lên

ngôi Hoàng đế (niên hiệu là Đinh Tiên Hoàng), lấy quốc hiệu là Đại Cồ Việt, dời đô về Hoa Lư (Ninh Bình).

Bài 17 QUÁ TRÌNH HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN CỦA NHÀ NƯỚC PHONG KiẾN ( từ

thế kỉ x-thế kỉ xv

- Năm 939, Ngô Quyền xưng vương, thành lập chính quyền tự chủ, đóng đô ở Cổ Loa (Đông Anh- Hà Nội)

I- Bước đầu xây dựng nhà nước độc lập ở thế kỉ X)

- Năm 968, …Đinh Bộ Lĩnh lên ngôi vua, đặt quốc hiệu là Đại Cồ Việt Chuyển kinh đô về Hoa Lư

(Ninh Bình)

Năm 979, Đinh Tiên Hoàng và con trai là Đinh Liễn bị ám hại Vua mới còn nhỏ

Nhân cơ hội đó, nhà Tống lăm le xâm phạm bờ cõi Đại Cồ Việt Trước tình hình

đó, Lê Hoàn được suy tôn lên làm vua Nhà tiền Lê thành lập (980-1009)

Năm 979, Đinh Tiên Hoàng và con trai là Đinh Liễn bị ám hại Vua mới còn nhỏ

Nhân cơ hội đó, nhà Tống lăm le xâm phạm bờ cõi Đại Cồ Việt Trước tình hình

đó, Lê Hoàn được suy tôn lên làm vua Nhà tiền Lê thành lập (980-1009)

Bài 17 QUÁ TRÌNH HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN CỦA NHÀ NƯỚC PHONG KiẾN ( từ thế kỉ x-thế kỉ xv

Lược đồ nước ta thời

Đinh

Lược đồ nước ta thời

Đinh

Bài 17 QUÁ TRÌNH HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN CỦA NHÀ NƯỚC PHONG KiẾN ( từ

thế kỉ x-thế kỉ xv

- Năm 939, Ngô Quyền xưng vương, thành lập chính quyền tự chủ, đóng đô ở Cổ Loa (Đông Anh- Hà Nội)

I- Bước đầu xây dựng nhà nước độc lập ở thế kỉ X)

- Năm 968, …Đinh Bộ Lĩnh lên ngôi vua, đặt quốc hiệu là Đại Cồ Việt Chuyển kinh đô về Hoa Lư

(Ninh Bình)

- Bộ máy nhà nước Đinh-Tiền Lê:

Bộ máy nhà nước thời Đinh-Tiền Lê

Nhận xét sơ đồ bộ máy nhà nước thời Đinh-Tiền Lê.

Nhà nước quân chủ chuyên chế được xây dựng, nhưng còn đơn giản, sơ khai nhưng là

nhà nước tự chủ độc lập

Nhà nước quân chủ chuyên chế được xây dựng, nhưng còn đơn giản, sơ khai nhưng là

nhà nước tự chủ độc lập

Bài 17 QUÁ TRÌNH HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN CỦA NHÀ NƯỚC PHONG KiẾN ( từ

thế kỉ x-thế kỉ xv

- Năm 939, Ngô Quyền xưng vương, thành lập chính quyền tự chủ, đóng đô ở Cổ Loa (Đông Anh- Hà Nội)

I- Bước đầu xây dựng nhà nước độc lập ở thế kỉ X)

- Năm 968, …Đinh Bộ Lĩnh lên ngôi vua, đặt quốc hiệu là Đại Cồ Việt Chuyển kinh đô về Hoa Lư

(Ninh Bình)

- Bộ máy nhà nước Đinh-Tiền Lê:

Chính quyền Trung ương có 3 ban: văn, võ, tăng ban

- Về hành chính chia nước thành 10 đạo

- Tổ chức quân đội theo hướng chính quy

Bài 17 QUÁ TRÌNH HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN CỦA NHÀ NƯỚC PHONG KiẾN ( từ TK x-Tk

xv)

1 Tổ chức bộ máy nhà nước

I- Bước đầu xây dựng nhà nước độc lập ở thế kỉ X)

II- phát triển và hoàn chỉnh nhà nước phong kiến ở các thế kỉ XI-XV

a Thời Lý-Trần-Hồ:

Thời Đinh- Tiền Lê

Lãnh thổ nước Việt Nam thời Lý

Thời Lý

Thời Lê

Thời Hồ

Thời Trần

“ Huống chi thành Đ   ại La , đô cũ của Cao Vương,ở giữa khu vực trời đất, được   thế rồng chầu hổ phục, chính giữa nam bắc đông tây, tện nghi núi sông sau trước Vùng         này mặt đất rộng mà bằng phẳng, thế đất cao mà sáng sủa, dân cư không khổ thấp trũng tối tăm, muôn vật hết sức tươi tốt phồn thịnh Xem khắp nước Việt đó là nơi thắng địa,     thực là chỗ tụ hội quan yếu của bốn phương, đúng là nơi thượng đô kinh sư mãi muôn

đời.Trẫm muốn nhân địa lợi ấy mà định nơi ở, các khanh nghĩ thế nào? ”

“ Huống chi thành Đ   ại La , đô cũ của Cao Vương,ở giữa khu vực trời đất, được   thế rồng chầu hổ phục, chính giữa nam bắc đông tây, tện nghi núi sông sau trước Vùng         này mặt đất rộng mà bằng phẳng, thế đất cao mà sáng sủa, dân cư không khổ thấp trũng tối tăm, muôn vật hết sức tươi tốt phồn thịnh Xem khắp nước Việt đó là nơi thắng địa,     thực là chỗ tụ hội quan yếu của bốn phương, đúng là nơi thượng đô kinh sư mãi muôn

đời.Trẫm muốn nhân địa lợi ấy mà định nơi ở, các khanh nghĩ thế nào? ”

CHIẾU DỜI ĐÔ

Bài 17 QUÁ TRÌNH HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN CỦA NHÀ NƯỚC PHONG KiẾN ( từ TK x-Tk

xv)

1 Tổ chức bộ máy nhà nước

I- Bước đầu xây dựng nhà nước độc lập ở thế kỉ X)

II- Phát triển và hoàn chỉnh nhà nước phong kiến ở các thế kỉ XI-XV

a Thời Lý-Trần-Hồ:

- Năm 1009, nhà Lý thành lập

- Năm 1010, Lý Công Uẩn dời đô từ Hoa Lư về Đại La

- Năm 1045, Lý Thánh Tông đặt quốc hiệu là Đại Việt

Sơ đồ bộ máy nhà nước thời Lý- Trần-Hồ

Bộ máy nhà nước thời Đinh-Tiền Lê

10 đạo

Bài 17 QUÁ TRÌNH HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN CỦA NHÀ NƯỚC PHONG KiẾN ( từ TK x-Tk

- Năm 1010, Lý Công Uẩn dời đô từ Hoa Lư về Đại La

- Năm 1045, Lý Thánh Tông đặt quốc hiệu là Đại Việt

- Vua đứng đầu nhà nước, quyết định công việc quan trọng, dưới vua là Tể tướng, quan đại thần.

- Cả nước chia thành các lộ, trấn Dưới lộ, trấn là phủ huyện, châu, xã

b Thời Lê sơ:

Thời Đinh- Tiền Lê

Lãnh thổ nước Việt Nam thời Lý

Thời Lý

Thời Lê

Thời Hồ

Thời Trần

Sơ đồ tổ chức bộ máy nhà nước thời Lê sơ

VUA

Lại Lễ Binh Hình Công Hộ

Hàn Lâm

Viện

Quốc Sử Viện

Ngự Sử Đài

Giáo dục thi cử là nguồn đào tạo và tuyển chọn

quan lại là chủ yếu

Giáo dục thi cử là nguồn đào tạo và tuyển chọn

quan lại là chủ yếu

Tổ chức bộ máy nhà nước thời Lê Thánh

Tông như thế nào?

Tổ chức bộ máy nhà nước thời Lê Thánh

Tông như thế nào?

Em có nhận xét gì bộ

máy nhà nước thời

Lê ?

- Tăng cường quyền lực của chính quyền trung ương, nhất là quyền lực của nhà vua→bộ máy nhà nước quân chủ chuyên chế nhà Lê đạt đến mức độ cao và

hồn thiện.

- Tăng cường quyền lực của chính quyền trung ương, nhất là quyền lực của nhà vua→bộ máy nhà nước quân chủ chuyên chế nhà Lê đạt đến mức độ cao và

hồn thiện.

Bài 17 QUÁ TRÌNH HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN CỦA NHÀ NƯỚC PHONG KiẾN ( từ TK x-Tk

xv

1 Tổ chức bộ máy nhà nước

II- phát triển và hoàn chỉnh nhà nước phong kiến ở các thế kỉ XI-XV

- Năm 1428, Lê Lợi lên ngôi hoàng đế lập nhà Lê (Lê sơ)

- Những năm 60 TK XV, Lê Thánh Tông tiến hành cải cách hành chính lớn

+ Vua trực tiếp quyết định mọi việc, dưới vua là 6 bộ

+ Chính quyền địa phương: cả nước chia thành 13 đạo thừa tuyên, mỗi đạo có 3 ti; dưới đạo

là phủ, huyện, châu, xã.

→ Nhà nước quân chủ đạt mức độ hoàn thiện cao.

b Thời Lê sơ:

Bài 17 QUÁ TRÌNH HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN CỦA NHÀ NƯỚC PHONG KiẾN ( từ TK x-Tk

xv)

1 Tổ chức bộ máy nhà nước

II- Phát triển và hoàn chỉnh nhà nước phong kiến ở các thế kỉ XI-XV

2 Luật pháp và quân đội

* Luật pháp

Bộ luật thành văn đầu tiên của nước ta ra đời

vào năm nào?

- Thời Lý: năm 1042 vua Lý Thánh Tông ban hành bộ luật Hình Thư

- Thời Trần: bộ Hình luật

- Thời Lê: Quốc triều hình luật (Luật Hồng Đức)

- Khi xa giá vua đi qua mà xông vào hàng người đi theo

thì xử tội đò, nếu xông vào đội cận vệ thì xử tội chém

- Khi xa giá vua đi qua mà xông vào hàng người đi theo

thì xử tội đò, nếu xông vào đội cận vệ thì xử tội chém

⇒ Luật pháp nhằm bảo vệ quyền hành của

giai cấp thống trị, an ninh đất nước và một số quyền lợi chân chính của nhân dân, riêng ở thời Lê thì luật pháp mang tính toàn diện và tính dân tộc sâu sắc hơn.

⇒ Luật pháp nhằm bảo vệ quyền hành của

giai cấp thống trị, an ninh đất nước và một số quyền lợi chân chính của nhân dân, riêng ở thời Lê thì luật pháp mang tính toàn diện và tính dân tộc sâu sắc hơn.

- Gồm hơn 700 điều ,quy định khá đầy đủ về các

tội danh và hình phạt liên quan đến hầu hết các

hoạt động xã hội

- Gồm hơn 700 điều ,quy định khá đầy đủ về các

tội danh và hình phạt liên quan đến hầu hết các

hoạt động xã hội

Luật pháp ra đời nhằm mục đích gì ?

Luật pháp ra đời nhằm mục đích gì ?

Bài 17 QUÁ TRÌNH HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN CỦA NHÀ NƯỚC PHONG KiẾN ( từ TK x-Tk

xv)

1 Tổ chức bộ máy nhà nước

II- phát triển và hoàn chỉnh nhà nước phong kiến ở các thế kỉ XI-XV

2 Luật pháp và quân đội

* Luật pháp

- Thời Lý: năm 1042 vua Lý Thánh Tông ban hành bộ luật Hình Thư

- Thời Trần: bộ Hình luật

- Thời Lê: Quốc triều hình luật (Luật Hồng Đức)

→bảo vệ quyền hành của vua, giai cấp thống trị và 1 số quyền lợi chân chính của nhân dân và an ninh đất nước.

Bài 17 QUÁ TRÌNH HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN CỦA NHÀ NƯỚC PHONG KiẾN ( từ TK x-Tk

xv)

1 Tổ chức bộ máy nhà nước

II- phát triển và hoàn chỉnh nhà nước phong kiến ở các thế kỉ XI-XV

2 Luật pháp và quân đội

* Luật pháp

* Quân đội

Cấm quân Lộ quân Dân quân dự bị

Quân đội tuyển theo chế độ “ ngụ binh ư nông”

Quân đội tuyển theo chế độ “ ngụ binh ư nông ”

ThÕ nµo lµ

“ ngô binh n«ng” ?

Ưu điểm của chế độ

“ ngụ binh ư nông” là gì?

Bài 17 QUÁ TRÌNH HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN CỦA NHÀ NƯỚC PHONG KiẾN ( từ TK x-Tk

xv)

1 Tổ chức bộ máy nhà nước

II- phát triển và hoàn chỉnh nhà nước phong kiến ở các thế kỉ XI-XV

2 Luật pháp và quân đội

* Luật pháp

* Quân đội

- Quân đội được tổ chức quy củ: cấm quân, quân chính quy Quân đội được tuyển theo chế độ “ ngụ binh ư nông”

Bài 17 QUÁ TRÌNH HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN CỦA NHÀ NƯỚC PHONG KiẾN ( từ TK x-Tk

xv)

1 Tổ chức bộ máy nhà nước

II- phát triển và hoàn chỉnh nhà nước phong kiến ở các thế kỉ XI-XV

2 Luật pháp và quân đội

3 Hoạt động đối nội và đối ngoại

- Đối nội : Quan tâm đến đời sống nhân dân, chú ý đoàn kết các dân tộc ít người

THỜI GIAN TRIỀU ĐẠI KINH ĐÔ

BẢNG THỐNG KÊ CÁC TRIỀU ĐẠI PHONG KiẾN ViỆT NAM TỪ THẾ KỈ X- THẾ KỈ

XV

BẢNG THỐNG KÊ CÁC TRIỀU ĐẠI PHONG KiẾN ViỆT NAM TỪ THẾ KỈ X- THẾ KỈ

XV

Bia Tiến sĩ trong

Tượng thờ Lê Thánh Tông đặt tại Văn Miếu - Quốc Tử Giám, Hà Nội.

−1009 Lý Công Uẩn

lên ngôi , 1010 dời đô

về thành Đại La(Thăng

Long )

II- phát triển và hồn chỉnh nhà nước phong kiến ở các thế kỉ XI-XV

1 Tổ chức bộ máy nhà nước

a Thời Lý-Trần-Hồ:

Coá ñoâ HOA LÖ

Cố đô Hoa Lư Đền Vua Đinh

II Phát triển và hoàn chỉnh nhà nước phong kiến ở các thế kỷ XI-XV