Bài 51. Khái niệm về quần thể và mối quan hệ giữa các cá thể trong quần thể

Bài 51. Khái niệm về quần thể và mối quan hệ giữa các cá thể trong quần thể tài liệu, giáo án, bài giảng , luận văn, luậ...

Bai4.1 KHÁI NIỆM HỆ SINH THÁI

I)Khái niệm

1) Định nghĩa về hệ sinh thái (HST)

Hệ sinh thái là một đơn vị bất kỳ của tự nhiên bao gồm tất cả các sinh vật của một khu vực nhất định, tác động qua lại với môi trường vật lý xung quanh bằng các dòng năng lượng, tạo nên một cấu trúc dinh dưỡng xác định, sự đa dạng về thành phần loài và vòng tuần hoàn vật chất trong mạng lưới

Hệ sinh thái bao gồm

Các sinh vậtCác điều kiện thiên nhiên

Quần xã và môi trường không chỉ có tác động tương hỗ với nhau mà còn tạo thành một đơn vị thống nhất

- Từ cuối thế kỷ XIX: đã xuất hiện khái niệm về hệ sinh thái: “sinh

vật quần lạc” (Dakuchaev,1846) → “sinh vật địa quần lạc”

(Sukatsev,1944),

- Năm 1935, Tansley dùng thuật ngữ: Hệ sinh thái: Ecosystem

Đơn vị cơ sở của tự nhiên

- Chức năng cơ bản là trao đổi VC và NL

2) SƠ LƯỢC VỀ CẤU TRÚC CỦA HỆ SINH THÁI:

* CẤU TRÚC THEO THÀNH PHẦN (Thành phần của hệ sinh thái):

• Về mặt dinh dưỡng:

Thành phần tự dưỡng Thành phần dị dưỡng

HST: Hệ thống chức năng cơ bản của thiên nhiên

Thành phần tự dưỡng: gồm các loài cây xanh và một số loại tảo

nCO2 + n H2O (CH2O) n + nO2

BXMT Diệp lục

• Về mặt cơ cấu :

Thành phần vô sinh Thành phần hữu sinh

Thành phần dị dưỡng: gồm sinh vật tiêu thụ các bậc từ sinh vật ăn thực vật, cho đến sinh vật ăn thịt các bậc và sinh vật phân hủy

(CH2O)n + nO2 nCO2 + nH2O

Thành phần hữu sinh:

- Sinh vật sản xuất: Cây xanh, tảo

- Sinh vật tiêu thụ các bậc: ĐV ăn TV, ĐV ăn ĐV

- Sinh vật hoại sinh: quan trọng là vi khuẩn và nấm

Thành phần vô sinh:

- Các chất vô cơ: C, N, CO2, H2O, O2

- Các chất hữu cơ: (Protit, lipit, mùn )

- Chế độ khí hậu: nhiệt độ, ánh sáng, độ ẩm, và các yếu tố vật lý khác

tham gia vào chu trình sinh địa hóa

- Dòng năng lượng

- Chuỗi thức ăn

- Sự phân bố theo không gian và thời gian

- Vòng tuần hoàn vật chất

- Phát triển và tiến hóa

- Điều khiển (Cybernetic)

* CẤU TRÚC THEO

CHỨC NĂNG

(chức năng)

3) Các đặc trưng của hệ sinh thái

Độ lớn Tinh hệ thống Tính phản hồi

i Độ lớn: Các hệ sinh thái có quy mô lớn nhỏ rất khác nhau

- Hệ sinh thái nhỏ: Bể cá vàng, một cái ao

- Hệ sinh thái lớn: Một HST trên cạn, một HSTdưới nước,

- Hệ sinh thái vừa: Một cánh rừng, một thành phố,

- Sinh thái quyển (sinh quyển)

Hệ sinh thái nhỏ: Bể cá cảnh

Ví dụ về HST nhân tạo

• Các HST nhân tạo là nhưng hệ do con người tạo ra Chúng rất đa dạng về kích cỡ, về cấu trúc

Nhiều hệ có cấu trúc đa dạng chẳng kém các HST

tự nhiên (như thành phố, hồ chứa).

Đập Tokuyama Một góc Hà Nội

Rừng thông Đầm lầy

Thành phố Thành phố

Rõng Giæi b¾c ë Qu¶ng Ninh

Rừng Mao trúc 7 tuổi tại Triết Giang

Cây nong tằm (L cây nong

tằm (Victoria ) họ Súng

(Nymphaceae) có đường kính trên 1 m

Hệ sinh thái nước chảy (suối, sông)

Hệ sinh thái nước đứng (ao, hồ)

HST rừng mưa nhiệt đới

Phân bố của rừng lá kim - taiga

HST đồng rêu (đài nguyên – tundra)

Thảm thực vật nghèo, chủ yếu là cỏ

bông, rêu và địa y.

Hình ảnh một số savan

Savan châu úc

Hình ảnh một số hoang mạc

sa m¹c

Ruộng bậc thang (HST nhân tạo)

Sinh quyển

(sinh thái

quyển) được định nghĩa một cách đơn

giản là một

khoảng

không gian của Trái đất

có chứa toàn

bộ các sinh vật và cho phép sự sống được duy trì thường

xuyên

(Romade, 1984)