Bài 42. Nguồn gốc chung và chiều hướng tiến hóa của sinh giới

I- PHÂN LI TÍNH TRẠNG VÀ SỰ HÌNH THÀNH CÁC NHÓM PHÂN LOẠI• Hình thành loài mới là cơ sở của quá trình hình thành các nhóm phân loại trên loài.. • Theo sơ đồ phân li tính trạng, có thể h

I- PHÂN LI TÍNH TRẠNG VÀ SỰ HÌNH THÀNH CÁC NHÓM PHÂN LOẠI

• Hình thành loài mới là cơ sở của quá trình

hình thành các nhóm phân loại trên loài.

Thế nào là

phân ly tính

trạng ?

• Theo sơ đồ phân li tính trạng, có thể hình dung 19 loài hiện nay

trên sơ đồ đã bắt nguồn từ một loài A tổ tiên chung Căn cứ vào quan hệ họ hàng gần xa giữa chúng có thể xếp 19 loài đó vào 8 chi, 4 họ, 2 bộ, 1 lớp

• Ngoài ra có 1 dạng nguyên thuỷ còn sống sót, ít biến đổi, được

• Sơ đồ này chỉ mới minh hoạ một đoạn ngắn

trong lịch sử rất dài của sinh giới Từ sơ đồ ấy

mà suy rộng ra có thể kết luận toàn bộ các loài sinh vật đa dạng, phong phú ngày nay đều có

một nguồn gốc chung.

I- PHÂN LI TÍNH TRẠNG VÀ SỰ HÌNH THÀNH CÁC NHÓM PHÂN LOẠI

Parus major major

Parus major minor

Parus major cinereus

-Nếu sự hình thành

nòi và loài diễn ra theo

con đường phân ly từ

một quần thể gốc thì

các nhóm phân loại

trên loài cũng hình

thành theo con đường

phân ly , mỗi nhóm bắt

nguồn từ một loài tổ

tiên

I- PHÂN LI TÍNH TRẠNG VÀ SỰ HÌNH THÀNH CÁC NHÓM PHÂN LOẠI

Đồng qui

tính trạng

là gì?

• Một số loài thuộc những nhóm phân loại khác

nhau, có kiểu gen khác nhau, nhưng vì sống

trong điều kiện giống nhau đã được chọn lọc

theo cùng một hướng, tích luỹ những đột biến

tương tự, kết quả là mang những đặc điểm

giống nhau

II- ĐỒNG QUI TÍNH TRẠNG

• Những dấu hiệu đồng qui

thường chỉ là những nét đại

cương trong hình dạng cơ thể

hoặc là hình thái tương tự của

một vài cơ quan

thích nghi với đời sống ở nước

Cá mập thuộc lớp cá

Ngư long thuộc nhóm bò sát

cá voi thuộc lớp thú

nên hình dạng ngoài của chúng rất giống nhau.

Địa y : 20.000 loài

Rêu : 9.000 loài

Dương xỉ : 9.000 loài

Hạt trần : 6.000 loài

Hạt kín : 250.000 loài Việt Nam :

120.000 loài

Động vật nguyên sinh : 25.000 loài

Da gai + Ruột khoang : 10.000 loài

• Quá trình tiến hoá lớn đã diễn ra theo con đường chủ yếu là

phân li, tạo thành những nhóm từ một nguồn. Bên cạnh đó, sự

đồng qui tính trạng tạo ra một số nhóm có kiểu hình tương tự

nhưng thuộc những nguồn khác nhau

• Ví dụ: Chuột túi và gấu túi bắt nguồn từ nhóm thú thấp, đều

có túi nhưng thuộc 2 nhánh phát sinh khác nhau: chuột và gấu

bắt nguồn từ nhóm thú cao, có nhau thai

III-CHIỀU HƯỚNG TIẾN HÓA

• Từ một gốc chung, dưới tác dụng của các nhân tố tiến hoá, đặc

biệt của CLTN, và theo con đường phân li tính trạng, sinh giới đã tiến hoá theo những chiều hướng chung

1 Ngày càng đa dạng, phong phú.

• Từ một số ít dạng nguyên thuỷ, sinh giới đã

tiến hoá theo 2 hướng lớn, tạo thành giới thực

vật hiện có khoảng 50 vạn loài và giới động

vật hiện có độ 1,5 triệu loài.

2 Tổ chức ngày càng cao.

• Tổ chức cơ thể đã từ dạng chưa có cấu tạo tế bào đến đơn bào rồi

đa bào Cơ thể đa bào ngày càng có sự phân hoá về cấu tạo,

chuyên hoá về chức năng

III-CHIỀU HƯỚNG TIẾN HÓA

1 Ngày càng đa dạng, phong phú.

Động vật có xương sống :

1975)

ở Việt Nam : 180 loài

•Thú : 4.000loài Việt Nam : 273loài Sách đỏ VN 78