Bài 30. Bảo vệ vốn gen di truyền của loài người

Đột biến phát sinh Gánh nặng di truyền Gánh nặng di truyền là gì?... Gánh nặng di truyền là sự tồn tại trong vốn gen của quần thể người các đột biến gây chết, nửa gây chết, bệnh di truy

Thực hiện: Phan Thị Huyền Trang

CHÀO MỪNG CÁC THẦY,

CÔ GIÁO VÀ CÁC EM HỌC SINH

ĐẾN VỚI TIẾT HỌC

KIỂM TRA BÀI CŨ

Câu 1: Kể một số bệnh, tật di truyền có liên quan đến đột

biến ở người?

Câu 2: Nguyên nhân gây hội chứng Đao? Đặc điểm của

người mắc hội chứng Đao?

Đột biến phát sinh

Gánh nặng di truyền

Gánh nặng di

truyền là gì?

Gánh nặng di truyền là sự tồn tại trong vốn gen của quần thể người các đột biến gây chết, nửa gây chết, bệnh di truyền…mà khi chúng chuyển sang trạng thái đồng hợp sẽ làm cá thể chết hoặc giảm sức sống.

Làm thế nào để giảm bớt gánh nặng di truyền?

Con người đang sống trong một môi trường ô nhiễm, tiếp xúc với nhiều tác nhân gây đột biến.

- Trồng cây, bảo vệ rừng.

- Không vứt rác bừa bãi.

- Thực hiện cắt giảm khí thải, xử lí nước thải….

Tư vấn di truyền là hình thức chuyên gia di truyền đưa ra các tiên đoán về khả năng đứa trẻ sinh

ra mắc một bệnh tật di truyền và cho các cặp vợ chồng lời khuyên có nên sinh con tiếp hay không? Nếu

có thì cần làm gì để tránh cho ra đời những đứa trẻ tật nguyền.

Khi nào nên thực hiện tư vấn di truyền?

Trước khi kết hôn Trước và sau khi có thai

Để tư vấn di truyền có kết quả đúng thì cần làm gì?

- Xét nghiệm trước sinh là những xét nghiệm

phân tích NST, ADN xem thai nhi có mắc bệnh

di truyền nào đó hay không.

- Phương pháp: Chọc dò dịch ối; Sinh thiết tua

nhau thai.

Xét nghiệm trước sinh là gì?

Chọc dò dịch ối 10 – 20ml dịch ối (có tế bào phôi)

Tế bào phôi

Phân tích hóa sinh

Nuôi cấy tế bào phôi

Sau vài tuần

Phát hiện dị dạng NST

Sinh thiết tua nhau thai

Tình huống: nếu em là bố (mẹ) biết được đứa con vợ (mình)

đang mang trong bụng mắc một trong những tật bệnh di truyền

em sẽ giải quyết như thế nào?

Định hướng giải quyết:

+ Với những thai nhi mắc các hội chứng thì nên cho ngừng thai kì vào lúc thích hợp để giảm thiểu việc sinh ra những đứa trẻ tật

nguyền

+ Với những thai nhi mắc bệnh di truyền làm rối loạn quá trình chuyển hóa trong cơ thể thì ngay sau khi sinh cần áp dụng chế độ

ăn kiêng thích hợp.

Nguyên tắc

Thể truyền là virut sống đã loại bỏ gen gây bệnh.

Gắn gen lành vào thể truyền cho xâm nhập vào tế bào

của bệnh nhân

Tế bào mang ADN tái tổ hợp được đưa vào cơ thể sinh

ra tế bào bình thường thay thế tế bào bệnh.

 Tác động xã hội của việc giải mã bộ gen người.

 Vấn đề phát sinh do công nghệ gen và công nghệ tế

bào

 Vấn đề di truyền khả năng trí tuệ

 Di truyền học với bệnh AIDS

- Liệu những hiểu biết về hồ sơ di truyền của mỗi cá nhân có cho phép tránh được những bệnh tật di truyền hay chỉ đơn thuần thông báo về cái chết sớm không thể tránh

-Bệnh ung thư, bệnh dị ứng,…

-Hồ sơ di truyền của mỗi cá nhân liệu có bị xã hội sử dụng

để chống lại chính họ hay không? (cơ hội việc làm, kết hôn,

…)

Mỗi nhóm tổ 1, 2 làm 1 bài báo cáo trình bày quan điểm của nhóm về các nội dung trên.

- Gen kháng thuốc kháng sinh từ sinh vật biến đổi gen có thể phát tán sang vi sinh vật gây bệnh cho người hay không?

- Gen kháng thuốc diệt cỏ ở cây trồng biến đổi gen có phát tán sang cỏ dại hay không?

Mỗi nhóm tổ 3, 4 làm 1 bài báo cáo trình bày quan điểm của nhóm về các nội dung sau.

Gạo tổng hợp Beta carôten

- Ăn thực phẩm biến đổi gen có an toàn cho sức khỏe và hệ gen của con người không?

Bắp cải biến đổi gen

Khoai tây có khả năng kháng côn trùng virus

- Các chất độc tiết ra từ cây chuyển gen kháng sâu hại có tác động tới những côn trùng có ích hay không?

- Liệu con người có sử dụng kĩ thuật nhân bản vô tính để tạo

ra người nhân bản hay không?

IQ là viết tắt của “Intelligence Quotient”, gọi là chỉ số thông minh

IQ =

Tuổi trí tuệ x 100 Tuổi sinh học

- IQ là gì?

- Nêu công thức tính IQ?

a Hệ số thông minh (IQ)

b Khả năng trí tuệ và sự di truyền

- Tính di truyền có ánh hưởng ở mức độ nhất

định tới khả năng trí tuệ.

Đối tượng: Người hoạt động mai dâm, người có quan hệ

tình dục bừa bãi, người bị nghiện, tiêm chích ma túy Đây

là những đối tượng rất khó giáo dục về ý thức (vì vậy cần giáo dục cho HS ngay từ bây giờ, ngay khi có cơ hội)

Đối tượng nào dễ

 HS nên có lối sống lành mạnh

 Nên đi khám nếu thấy nghi ngờ, nếu không mắc bệnh thì bản thân sẽ yên tâm hơn, nếu mắc bệnh thì cần áp dụng chế độ ăn uống và tập luyện cho tốt, đồng thời tránh lây bệnh cho những người khác

 Không kì thị, xa lánh người nhiễm HIV, giúp họ trở lại cộng đồng nếu có cơ hội

HS nên làm gì để góp phần đẩy lùi căn bệnh

thế kỉ này?

BÀI TẬP

Câu 1: Để bảo vệ vốn gen của loài người, cần tiến hành những biện pháp gì?

- Tạo môi trường sạch

- Tránh và hạn chế tác hại của các tác nhân gây đột biến.

- Sử dụng liệu pháp gen.

-Sử dụng tư vấn di truyền y học.

HƯỚNG DẪN HỌC SINH TỰ HỌC Ở NHÀ

- Học bài 22 và trả lời các câu hỏi trong SGK.

- Ôn tập các kiến thức Phần V DI TRUYỀN HỌC

Câu 2: Hãy chọn phương án trả lời đúng nhất

a Tính chất của nước ối.

b Tế bào tử cung của người mẹ.

c Tế bào thai bong ra trong nước ối.

d Cả a và b.