TẠO GIỐNG BẰNG CÔNG NGHỆ GEN.I.. TẠO GIỐNG BẰNG CÔNG NGHỆ GEN.I.. TẠO GIỐNG BẰNG CÔNG NGHỆ GEN.I.. TẠO GIỐNG BẰNG CÔNG NGHỆ GEN.I.. Các bước cần tiến hành trong kĩ thuật cấy gen.. Các bư
Trang 1BÀI 20 TẠO GIỐNG BẰNG CÔNG NGHỆ GEN.
I Công nghệ gen
II Ứng dụng công nghệ
III Một số thành tựu
IV Củng cố
1 Khái niệm
2 Các bước tiến hành
Trang 2BÀI 20 TẠO GIỐNG BẰNG CÔNG NGHỆ GEN.
I Công nghệ gen
II Ứng dụng công nghệ
III Một số thành tựu
IV Củng cố
1 Khái niệm
2 Các bước tiến hành
Trang 3BÀI 20 TẠO GIỐNG BẰNG CÔNG NGHỆ GEN.
I Công nghệ gen
II Ứng dụng công nghệ
III Một số thành tựu
IV Củng cố
1 Khái niệm
2 Các bước tiến hành
I CÔNG NGHỆ GEN
1 Khái niệm công nghệ gen
Công nghệ gen là gì?
- Là quy trình tạo ra tế bào sinh vật có gen bị biến đổi hoặc có thêm gen mới.
- Kĩ thuật chuyển gen là kĩ thuật tạo ADN tái
tổ hợp để chuyển gen từ tế bào này sang tế bào khác.
Trang 4BÀI 20 TẠO GIỐNG BẰNG CÔNG NGHỆ GEN.
I Công nghệ gen
II Ứng dụng công nghệ
III Một số thành tựu
IV Củng cố
1 Khái niệm
2 Các bước tiến hành
2 Các bước cần tiến hành trong kĩ thuật cấy gen.
I CÔNG NGHỆ GEN
Quan sát hình và cho
biết: Trong kĩ thuật
chuyển gen có mấy khâu chính.
Trang 5BÀI 20 TẠO GIỐNG BẰNG CÔNG NGHỆ GEN.
I Công nghệ gen
II Ứng dụng công nghệ
III Một số thành tựu
IV Củng cố
1 Khái niệm
2 Các bước tiến hành
a Tạo ADN tái tổ hợp - ADN tái tổ hợp là gì?
- Thế nào là thể truyền ? Có những dạng thể truyền nào? Đặc điểm từng dạng?
- ADN tái tổ hợp là 1 phân tử ADN nhỏ được lắp ráp
từ các đoạn ADN từ các tế bào khác nhau (thể truyền và gen cần chuyển)
- Thể truyền (plasmit, virut) : là một phân tử ADN
nhỏ cú khả năng tự nhân đôi độc lập với hệ gen của
tế bào cuềng nhý coỡ thờề găỡn vaèo hờũ gen cuềa tờỡ baèo
+ Plasmid là phõn tử ADN nhỏ, dạng vũng năèm trong tờỡ baèo chõỡt cuềa nhiờèu loaèi vi khuõền,
cú khả năng nhõn đụi độc lập với hệ gen của tế bào.
+ Vi rut: Thực chất là ADN của vi rut đã bị biến đổi.
Tại sao khi thay thế các gen gây bệnh ở người bằng các gen lành, người ta lại sử dụng virut làm thể truyền mà không sử dụng plasmit?
- Enzim sử dụng trong tạo AND tái tổ hợp : + E.cắt Restrictaza.
+ E nối Ligaza
Tại sao chỉ dùng 1 loại enzim cắt và enzim
nối?
2 Các bước cần tiến hành trong kĩ thuật cấy gen.
I CÔNG NGHỆ GEN
Trang 6BÀI 20 TẠO GIỐNG BẰNG CÔNG NGHỆ GEN.
I Công nghệ gen
II Ứng dụng công nghệ
III Một số thành tựu
IV Củng cố
1 Khái niệm
2 Các bước tiến hành
E Restrictaza
Gắn đoạn bị cắt vào plasmit nhờ enzim nối Ligaza
Chuyển đến tế bào nhận
ADN của tế bào nhận
ADN tái tổ hợp
AND
tái tổ
hợp
TB Vi khuẩn
KỸ THUẬT CẤY GEN DÙNG PLASMIT LÀM THỂ TRUYỀN
Trang 7BÀI 20 TẠO GIỐNG BẰNG CÔNG NGHỆ GEN.
I Công nghệ gen
II Ứng dụng công nghệ
III Một số thành tựu
IV Củng cố
1 Khái niệm
2 Các bước tiến hành
Trang 8BÀI 20 TẠO GIỐNG BẰNG CÔNG NGHỆ GEN.
I Công nghệ gen
II Ứng dụng công nghệ
III Một số thành tựu
IV Củng cố
1 Khái niệm
2 Các bước tiến hành
Chuyển gen trừ sâu từ vi khuẩn vào cây bông
Cây bông chuyển gen Bt kháng sâu bệnh (bên phải ) và cây bông không chuyển gen Bt mẫn cảm với sâu bệnh (bên trái )
Trang 9BÀI 20 TẠO GIỐNG BẰNG CễNG NGHỆ GEN.
I Cụng nghệ gen
II Ứng dụng cụng nghệ
III Một số thành tựu
IV Củng cố
1 Khỏi niệm
2 Cỏc bước tiến hành
Biến nạp gen và ứng dụng trong chọn giống ở thực vật
Một số thành tựu biến nạp gen ở Thực vật
• Cây đu đủ (Carica papaya L.) đ ợc
chuyển gen kháng bệnh virút (trái) và
cây đối chứng (phải)
– Có khả năng khang virút CMV
• Đ ợc đánh giá là góp phần vào việc phục hồi nền công nghiệp sản xuất đu đủ ở Hawaii.
Trang 10BÀI 20 TẠO GIỐNG BẰNG CễNG NGHỆ GEN.
I Cụng nghệ gen
II Ứng dụng cụng nghệ
III Một số thành tựu
IV Củng cố
1 Khỏi niệm
2 Cỏc bước tiến hành
Biến nạp gen và ứng dụng trong chọn giống ở thực vật
Một số thành tựu biến nạp gen ở Thực vật
1.Cây đậu t ơng chuyển gen
Kháng sâu (Bt)
• Kháng sâu bệnh (insect resistance)
• Góp phần làm giảm l ợng thuốc trừ sâu cần sử dụng (bảo vệ môi tr ờng
và giảm chi phí sản xuất) – Thay đổi thành phần axít béo
• Làm thay đổi thành phần và giá trị dinh d ỡng
Trang 11BÀI 20 TẠO GIỐNG BẰNG CễNG NGHỆ GEN.
I Cụng nghệ gen
II Ứng dụng cụng nghệ
III Một số thành tựu
IV Củng cố
1 Khỏi niệm
2 Cỏc bước tiến hành
Biến nạp gen và ứng dụng trong chọn giống ở thực vật
Một số thành tựu biến nạp gen ở Thực vật
Giống lúa đ ợc chuyển gen
tổng hợp β -carotene (giống
lúa vàng) Sau quá trình
tiêu hoá, β -carotene đ ợc chuyển hoá thành vitamin
A
Khoảng 120 triệu trẻ em trên thế giới bị các rối loạn
do thiếu vitamin A Giống
lúa vàng mang lại niềm hy
vọng trong việc bảo vệ khoảng 1 đến 2 triệu bệnh nhân bị các rối loạn
do thiếu vitamin A
Gạo bình
th ờng
Gạo hạt vàng
Trang 12BÀI 20 TẠO GIỐNG BẰNG CễNG NGHỆ GEN.
I Cụng nghệ gen
II Ứng dụng cụng nghệ
III Một số thành tựu
IV Củng cố
1 Khỏi niệm
2 Cỏc bước tiến hành
Biến nạp gen và ứng dụng trong chọn giống ở thực vật
Một số thành tựu biến nạp gen ở Thực vật
• Cây cà chua chuyển
gen
– Gen kéo dài thời gian
chín
• Làm chậm quá trình chín nhũn quả
• Tăng c ờng chất l ợng quả và kéo dài thời gian bảo quản sau thu hoạch
– Gen kháng bệnh virút
• Kháng với virút CMV
• Góp phần giảm l ợng thuốc trừ sâu sử dụng trong quá trình trồng trọt
Cây cà chua chuyển gen kháng virút (bên trên) trong khi cây không đ ợc chuyển gen kháng mẫn cảm với virút CMV - Cucumber mosaic Virus - khi trồng trọt trên đồng ruộng (bên d ới)
Trang 13BÀI 20 TẠO GIỐNG BẰNG CÔNG NGHỆ GEN.
I Công nghệ gen
II Ứng dụng công nghệ
III Một số thành tựu
IV Củng cố
1 Khái niệm
2 Các bước tiến hành
Cñng cè
- §äc phÇn ghi nhí (trang 85-SGK SH12)
- Tr¶ lêi c©u hái (trang 85-SGK SH12)
Trang 14BÀI 20 TẠO GIỐNG BẰNG CÔNG NGHỆ GEN.
I Công nghệ gen
II Ứng dụng công nghệ
III Một số thành tựu
IV Củng cố
1 Khái niệm
2 Các bước tiến hành
§Ó t¹o ra c¸c gièng chñng vi
khuÈn cã kh¶ n¨ng s¶n xuÊt trªn quy m« c«ng nghiÖp c¸c chÕ phÈm sinh häc nh axit amin, vitamin, enzim, hoocmon…, ng êi
ta sö dông:
A §ét biÕn nh©n t¹o
B C¸c ph ¬ng ph¸p lai C.Chän läc c¸ thÓ
D.KÜ thuËt di truyÒn
Trang 15BÀI 20 TẠO GIỐNG BẰNG CÔNG NGHỆ GEN.
I Công nghệ gen
II Ứng dụng công nghệ
III Một số thành tựu
IV Củng cố
1 Khái niệm
2 Các bước tiến hành
Người ta phải dùng thể truyền để
chuyển một gen từ tế bào này sang tế bào khác là vì:
A nếu không có thể truyền thì gen cần chuyển sẽ
không chui vào được tế bào nhận.
B nếu không có thể truyền thì gen có vào được tế
bào nhận cũng không thể nhân lên và phân li đồng đều về các tế bào con khi tế bào phân chia.
C nếu không có thể truyền thì khó có thể thu
được nhiều sản phẩm của gen trong tế bào nhận.
D nếu không có thể truyền thì gen sẽ không tạo ra
sản phẩm trong tế bào nhận.
Trang 16BÀI 20 TẠO GIỐNG BẰNG CÔNG NGHỆ GEN.
I Công nghệ gen
II Ứng dụng công nghệ
III Một số thành tựu
IV Củng cố
1 Khái niệm
2 Các bước tiến hành
Công nghệ gen là:
A quy trình công nghệ dung để tạo ra các sinh vật có gen bị biến đổi
B.quy trình công nghệ dùng để tạo ra các sinh vật có gen bị biến đổi hoặc có thêm gen mới C.kĩ thuật gắn gen cần chuyển vào thể truyền D.kĩ thuật đưa ADN tái tổ hợp vào tế bào nhận
Trang 17BÀI 20 TẠO GIỐNG BẰNG CÔNG NGHỆ GEN.
I Công nghệ gen
II Ứng dụng công nghệ
III Một số thành tựu
IV Củng cố
1 Khái niệm
2 Các bước tiến hành
ADN t¸i tæ hîp lµ:
A ADN của thể truyền và gen cần chuyển
B ADN của thể truyền và ADN của tế bào nhận
C ADN của plasmid và gen cần chuyển
D ADN của virut và gen cần chuyển
Trang 18BÀI 20 TẠO GIỐNG BẰNG CÔNG NGHỆ GEN.
I Công nghệ gen
II Ứng dụng công nghệ
III Một số thành tựu
IV Củng cố
1 Khái niệm
2 Các bước tiến hành
C©u hái vµ bµi tËp vÒ nhµ
- Häc bµi cò theo SGK.
- ¸p dông kiÕn thøc häc ® îc vµo thùc tÕ.
- ChuÈn bÞ néi dung bµi 21.
kÝnh chóc quý thÇy c« lu«n lu«n m¹nh khoÎ vµ c«ng t¸c tèt Chóc c¸c em häc sinh gÆt h¸i ® îc nhiÒu kÕt qu¶ t«t trong häc tËp !