Bài 25. Tạo giống bằng công nghệ gen

Tạo ADN tái tổ hợp Chuyển ADN tái tổ hợp vào tế bào nhận Tách dòng tế bào chứa ADN tái tổ hợp Quan sát hình 25.1 SGK , hãy cho biết kĩ thuật chuyển gen gồm mấy khâu?... Tế bào choVi k

XIN KÍNH CHÀO CÁC THẦY CÔ GIÁO

ĐẾN DỰ GIỜ LỚP 12A TRƯỜNG THPT PHÙ YÊN

Dê chuyển gen (mang gen sinh trưởng)

Quả cà chua của cây được chuyển gen kéo dài thời gian chín

Chuột nhắt được chuyển hoocmôn sinh trưởng của chuột cống

Công nghệ gen là quy trình tạo ra những tế bào hoặc sinh vật có gen

bị biến đổi, có thêm gen mới, từ đó tạo ra cơ thể với những đặc điểm mới



Kỹ thuật chuyển gen là chuyển một đoạn ADN từ tế bào cho sang tế bào nhận

Công nghệ gen là gì?

Kỹ thuật chuyển gen là gì?

Tạo ADN tái

tổ hợp

Chuyển ADN tái tổ hợp vào

tế bào nhận

Tách dòng tế bào chứa ADN tái tổ hợp

Quan sát hình 25.1 SGK , hãy

cho biết kĩ thuật chuyển gen

gồm mấy khâu?

Tế bào cho

Vi khuẩn

it

Enzim cắt

Enzim cắt

Enzim nối

ADN tái tổ hợp

Tách ADN ra khỏi TB cho và tách Plasmit ra khỏi vi khuẩn

Cắt gen ra khỏi ADN và cắt Plasmit ở điểm xác định nhờ Enzim cắt

Quan sỏt hỡnh và nghiờn cứu thụng tin SGK, trỡnh bày quy trỡnh tạo ADN tỏi tổ hợp?

Trộn 2 loại ADN để bắt cặp bổ sung

Thờm ezim nối tạo liờn kết photphodieste

- ADN tái tổ hợp là một phân tử ADN nhỏ, được lắp ráp từ các đoạn ADN lấy từ các nguồn khác nhau.



ADN tái tổ hợp ( thể truyền + gen cần chuyển )

ADN tái tổ hợp là gì?

Thể truyền

Gen cần chuyển

Enzim c¾t

Enzim c¾t

Enzim nèi

ADN t¸i tæ hîp

Làm cách nào để có đúng đoạn mang gen cần thiết của tế bào cho để thực hiện chuyển gen?

Làm thế nào để gắn được gen cần chuyển vào thể truyền ?

Nhờ enzim cắt giới hạn là restrictaza, enzim này cắt 2 mạch đơn của phân tử ADN ở những vị trí nucleotit xác định

Nhờ enzim nối là các ligaza

Để chuyển một gen mong muốn

từ sinh vật này sang sinh vật khác người ta phải làm thế nào?

Sử dụng các vật chuyển gen hay véctơ chuyển gen Đặc điểm của vectơ

chuyển gen?

-Có khả năng tự nhân đôi

-Tồn tại độc lập trong tế bào

- Mang được gen cần chuyển

Có những loại vectơ chuyển gen nào?

Có nhiều loại vectơ chuyển gen như:

+ Plasmit nằm trong tế bào chất của vi khuẩn + Thực khuẩn thể lamđa (phagơ)

ADN của tế bào nhận

ADN tái tổ hợp dạng vòng

ADN tái tổ hợp

CaCl 2 hoặc xung điện

Tế bào nhận E.coli

Quan sát hình ảnh sau và cho biết làm cách nào để đưa ADN tái tổ hợp vào tế bào nhận?

Thể truyền là virut

(phagơ)

Làm cách nào để biết được các tế bào có ADN tái tổ hợp với các tế bào không có ADN tái tổ hợp?

Chọn thể truyền có các dấu chuẩn hoặc các gen đánh dấu

 sự có mặt của ADN tái tổ hợp

ADN cña thÓ thùc khuÈn lam®a

Enzim c¾t

Gen cÇn chuyÓn

ADN t¸i tæ hîp

Thùc khuÈn lam®a chøa ADN t¸i tæ hîp

Quan sát hình 25.1,2 SGK, hãy cho biết

sơ đồ cấy gen bằng plasmit khác và giống sơ đồ cấy gen bằng thực khuẩn thể như thế nào?

ADN cña thÓ thùc khuÈn lam®a

Enzim c¾t

Gen cÇn chuyÓn

ADN t¸i tæ hîp

Thùc khuÈn lam®a chøa ADN t¸i tæ hîp

Mục tiêu của tạo giống bằng công nghệ gen?

Nhằm tạo ra các sinh vật chuyển gen.Sinh vật chuyển gen là gì?

Lợi ích của sinh vật chuyển gen?

Sinh vật chuyển gen là các cá thể được bổ sung vào

bộ gen của mình những gen đã được tái tổ hợp hoặc những gen đã được sửa chữa (Sinh vật biến đổi gen)

Sản phẩm của sinh vật biến đổi gen phục vụ tốt hơn cho cuộc sống của con người cả về số lượng và chất lượng

Em hãy nêu một số thành tựu ứng dụng công nghệ gen ?

Chuột nhắt mang gen

hoocmôn tăng trưởng

Cừu chuyển gen tạo sữa chứa prôtêin người để chữa bệnh

Cây cải dầu chuyển gen kháng sâu, chống chịu chất diệt cỏ

* Thành tựu đạt được trong công nghệ chuyển gen ở thực vật

Ngô chuyển gen kháng sâu bệnh Ngô bình thường

Cà chua chuyển gen kháng sinh vật ký sinh

Cà chua đối chứng

Ðu đủ chuyển gen kháng virus

Đu đủ đối chứng

- Tạo ra dòng vi

khuẩn mang gen của

loài khác như gen

insulin của người

CỦNG CỐ

Câu 1 Thành quả của công nghệ gen là:

A.Tuyển chọn được các gen mong muốn.

B Cấy được gen của thực vật vào động vật

C Cấy được gen của người vào vi sinh vật D.Tất cả các phương án trên.D

Câu 2 Để chuyển một gen từ tế bào này sang tế bào khác người ta phải sử dụng một phân tử ADN đặc biệt được gọi là:

A Thể truyền

B Tế bào nhận

C Tế bào cho

D ADN tái tổ hợp

Câu 3: Công nghệ gen là:

A Quy trình tạo ra các tế bào hoặc sinh vật có gen bị biến đổi

B Quy trình tạo ra các tế bào hoặc sinh vật có gen bị biến đổi,

có thêm gen mới, từ đó tạo ra cơ thể với những đặc điểm mới

C Kĩ thuật gắn gen cần chuyển vào thể truyền.

D Kĩ thuật đưa ADN tái tổ hợp vào tế bào nhận

Câu 4: ADN tái tổ hợp là

A Là phân tử ADN lạ được chuyển vào tế bào nhận

B Là phân tử ADN tìm thấy trong thể nhân của vi khuẩn

C Là phân tử ADN nhỏ gồm thể truyền và gen cần cần

chuyển

D Là một dạng ADN cấu tạo nên các plasmit của vi khuẩn

Câu 5: Enzim giới hạn (Restrictaza) dùng trong

kĩ thuật chuyển gen có tác dụng

A Chuyển AND tái tổ hợp vào tế bào nhận

B Cắt và nối ADN của plasmit ở những điểm xác định

C Mở vòng plasmit và cắt phân tử ADN tại những điểm xác định

D Nối đoạn gen cho vào plasmit

Câu 6: Làm thế nào để nhận biết được việc chuyển ADN tái tổ hợp vào tế bào nhận đã thành công

A Chọn thể truyền có gen đánh dấu dễ nhận biết

B Dùng CaCl2 Làm dãn màng tế bào hoặc xung điện

C Dùng xung điện làm thay đổi tính thấm của màng sinh chất

D Dùng phương pháp đánh dấu bằng đồng vị phóng xạ

HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ

- Làm các bài tập sách giáo khoa

- Đọc trước bài mới: bài 26 Tạo giống bằng công nghệ gen (tiếp theo)

- Sưu tầm một số hình ảnh, thông tin về thành tựu trong tạo giống bằng công nghệ gen ở Việt Nam hiện nay