Bài 21. Trạng thái cân bằng của quần thể giao phối ngẫu nhiên

Bài 21. Trạng thái cân bằng của quần thể giao phối ngẫu nhiên tài liệu, giáo án, bài giảng , luận văn, luận án, đồ án, b...

Trang 1

NhiÖt liÖt chµo mõng c¸c thÇy c« gi¸o vÒ dù giê

M«n Sinh häc – Líp

12A1

Tr êng THPT Xu©n Tr êng

Trang 2

Kiểm tra bài cũ

Chọn 1 đáp đúng cho mỗi câu sau:

Câu 1: Đặc điểm nào sau đây không đúng với quần thể tự phối ?

a Tần số t ơng đối của các alen trong quần thể không thay đổi qua các thế hệ tự phối

b Số cá thể đồng hợp tăng, số cá thể dị hợp giảm

c Thể hiện tính đa hình ( Vốn gen đa dạng )

d Quần thể dần dần bị phân hoá thành các dòng

thuần có các kiểu gen khác nhau

Câu 2: Một quần thể có thành phần kiểu gen là : 0,48

Trang 3

C©u 3: Cho quÇn thÓ cã thµnh phÇn kiÓu gen lµ:

0,5AA + 0,4 Aa + 0,1 aa = 1 Sau 2 thÕ hÖ tù phèi th× thµnh phÇn kiÓu gen cña quÇn thÓ nh thÕ nµo ?

Trang 4

TiÕt 22:

Tr¹ng th¸i c©n b»ng cña quÇn thÓ

giao phèi ngÉu nhiªn

Trang 5

Tiết 22: trạng thái cân bằng của quần thể giao phối ngẫu nhiên

I Quần thể giao phối ngẫu nhiên ( quần thể

ngẫu phối )

* Khái niệm : quần thể ngẫu phối là quần thể trong đó các

cá thể giao phối tự do và ngẫu nhiên với nhau

Một gen có 2 alen A và a thì trong quần thể có 3 loại kiểu

gen: AA, Aa, aa Quần thể xảy ra ngẫu phối thì có mấy kiểu lai xảy ra ?

⇒ Có 9 kiểu lai

* Đặc điểm di truyền của quần thể ngẫu phối:

Quần thể ngẫu phối

là gì ?

Trang 6

* Trong quần thể ngẫu phối: các cá thể phụ thuộc lẫn nhau về mặt sinh sản => Quần thể giao phối đ ợc xem là đơn vị sinh sản, đơn vị tồn tại của loài trong tự nhiên Chính mối quan hệ

về mặt sinh sản là cơ sở đảm bảo cho quần thể tồn tại trong không gian nhất định và theo thời gian

* Nếu gọi r là số alen thuộc 1 gen, n là số gen khác nhau, các gen phân li độc lập

⇒ Số kiểu gen khác nhau trong quần thể đựơc tính bằng công thức:

VD: cho r = 2 và n=10 ( số alen ở các gen giống nhau) thì số loại kiểu gen trong quần thể là

= 59049

- Trong quần thể các loài động thực vật giao phối thì số gen trong kiểu gen rất lớn ( n rất lớn ), số gen có nhiều alen không phải là ít -> tạo ra vô số kiểu gen khác nhau Vì vậy quần thể

giao phối đa hình về kiểu gen, dẫn đến đa hình về

Trang 7

Tiết 22: trạng thái cân bằng của quần thể giao phối ngẫu nhiên

I Quần thể giao phối ngẫu nhiên

* Đặc điểm di truyền của quần

thể ngẫu phối

- Là đơn vị sinh sản, đơn vị tồn

tại của loài trong tự nhiên

- Có tính đa hình về kiểu gen và

kiểu hình ( vốn gen đa dạng )

Số kiểu gen khác nhau trong quần

thể :

- Các quần thể khác nhau cùng loài đặc tr ng bởi tần

số t ơng đối các alen, các kiểu gen và các kiểu hình

ng bởi những yếu tố nào ?

Trang 8

I Quần thể giao phối ngẫu

nhiên

thể ngẫu phối

- Là đơn vị sinh sản, đơn vị

tồn tại của loài trong tự nhiên

- Có tính đa hình về kiểu gen

và kiểu hình ( vốn gen đa

(r

Trang 9

Phiếu học tập: Điền vào dấu " ? " những nội dung

phù hợp và trả lời các câu hỏi sau:

Cho quần thể ban đầu có cấu trúc di truyền là

P : 0,64 AA + 0,32 Aa + 0,04 aa = 1

- ở P: tần số t ơng đối của alen A = ?

tần số t ơng đối của alen a = ?

-Sự kết hợp ngẫu nhiên của các giao tử đực và cái ở

Trang 10

Đáp án Cho quần thể ban đầu có cấu trúc di truyền là

P : 0,64 AA + 0,32 Aa + 0,04 aa = 1

- ở P: tần số t ơng đối của alen A = 0,8

tần số t ơng đối của alen a = 0,2

-Sự kết hợp ngẫu nhiên của các giao tử đực và cái ở

-Tần số t ơng đối của alen A ở F1 = 0,8

Tần số t ơng đối của alen a ở F1 = 0,2

Nếu tiếp tục cho ngẫu phối, thì ở các thế hệ tiếp theo thành phần kiểu gen và tần số t ơng đối các alen của quần thể không đổi ( Định luật Hacdi- Vanbec)

Nêu nội dung

định luật Hacđi- Vanbec ?

Trang 11

nhiên

thể ngẫu phối

- Là đơn vị sinh sản, đơn vị

tồn tại của loài trong tự nhiên

- Có tính đa hình về kiểu gen

và kiểu hình ( vốn gen đa

số t ơng đối các alen của quần thể ngẫu phối

đ ợc ổn định qua các thế hệ trong những

điều kiện nhất định

(r

Trang 12

- ở P: tần số t ơng đối của alen A = p

tần số t ơng đối của alen a = q

Sự kết hợp ngẫu nhiên của các giao tử đực và cái ở

Nếu tiếp tục cho ngẫu phối, thì ở các thế hệ tiếp theo thành phần kiểu gen và tần số t ơng đối các alen của

quần thể không đổi

Trang 13

nhiên

-

II Định luật Hacđi- Vanbec

* Nội dung định luật: thành

phần kiểu gen và tần số t ơng

đối các alen của quần thể

ngẫu phối đ ợc ổn định qua

Trang 14

nhiên

-

* Nội dung định luật

+ = 1 ->

Quần thể cân bằng di truyền

+ ≠ 1 ->

Quần thể không cân bằng di truyền

Trang 15

nhiên

-

Quần thể có thành phần kiểu gen: 0,3 AA + 0,4 Aa + 0,3 aa = 1 không cân bằng

p = 0,3 + 0,4/2 = 0,5

q = 0,3 + 0,4/2 = 0,5

⇒ Cấu trúc di truyền của quần thể ở thế hệ tiếp theo là:

0,25 AA + 0,5 Aa + 0,25 aa

= 1 Quần thể này cân bằng di truyền

Trang 16

I Quần thể giao phối ngẫu nhiên

-

p = 0,5 ; q = 0,5 ; xảy ra

ngẫu phối

⇒ Cấu trúc di truyền của quần thể ở thế hệ tiếp theo là:

0,25 AA + 0,5 Aa + 0,25 aa

= 1 Quần thể này cân bằng di truyền

Trang 17

nhiên

-

III Điều kiện nghiệm đúng của

định luật Hacđi – Vanbec

- Số l ợng cá thể trong quần thể phải lớn

- Xảy ra ngẫu phối

- Các loại giao tử đều có sức sống và thụ tinh nh nhau; các loại hợp tử đều có sức sống nh nhau

- Không có đột biến, chọn lọc và di nhập gen

Trang 18

• Cấu trúc di truyền cân bằng của

Điều kiện để quần thể đạt trạng

thái cân bằng DT: ngẫu phối ( 1

thế hệ )

III Điều kiện nghiệm đúng của

định luật Hacđi- Vanbec

d

r r

IV ý nghĩa của định luật Hacđi – Vanbec

* ý nghĩa lí luận

truyền của quần thể

- Từ tần số kiểu hình lặn ( q 2 ) -> tính đ ợc q và p => cấu trúc di truyền của quần thể ( tr ờng hợp gen trội hoàn toàn )

Trang 19

* Cấu trúc di truyền cân bằng của quần

III Điều kiện nghiệm đúng của định

luật Hacđi- Vanbec

IV ý nghĩa của định luật Hacđi –

Vanbec

- Từ tần số kiểu hình lặn ( q 2 ) ->

tính đ ợc q và p => cấu trúc di

truyền của quần thể ( tr ờng hợp

gen trội hoàn toàn )

d

d r r

VD: ở ng ời A qui định da bình th ờng, a qui định da bạch tạng( trội hoàn toàn)

Một quần thể ng ời có tần số ng ời

bị bệnh bạch tạng là 1/40000 Hãy tính: Tần số các alen A và a của quần thể?

( Biết quần thể ở trạng thái cân bằng )

Đáp án

Ng ời bạch tạng có KG aa = 1/40000 = 0,000025

Theo Hacdi- Vanbec ta có: q 2 = 0,000025

=> q = 0,005

p = 1- 0,005 = 0,995

Trang 20

Tóm lại

- Quần thể ngẫu phối là đơn vị sinh sản của loài và

mang tính đa hình

- Định luật Hacđi – Vanbec phản ánh trạng thái cân bằng

di truyền của quần thể ngẫu phối

- Cấu trúc di truyền cân bằng của quần thể là: p2AA + 2pq Aa + q2 aa = 1

- Định luật Hacđi – Vanbec chỉ nghiệm đúng trong

những điều kiện nhất định

- Định luật Hacđi – Vanbec không chỉ giải thích về sự

ổn định qua thời gian của những quần thể tự nhiên

mà còn cho phép xác định đ ợc tần số t ơng đối của các alen, các kiểu gen trong quần thể => có ý nghĩa trong chọn giống và y học

Trang 21

B¶ng: So s¸nh quÇn thÓ tù phèi vµ quÇn thÓ ngÉu phèi

Trang 22

Bài tập về nhà:

Học nội dung định luật Hacdi-

Vanbec, công thức trạng cân bằng của quần thể, đặc điểm di

truyền của quần thể ngẫu phối ?

Trang 23

c« gi¸o

Vµ toµn thÓ c¸c em häc sinh

Định dạng
Số trang	23
Dung lượng	712,5 KB