Bài 10. Quang hợp và năng suất cây trồng

Chỉ có thực vật mới có khả năng sử dụng năng lượng ánh sáng mặt trời để thực hiện quá trình quang hợp, tổng hợp chất hữu cơ cung cấp sản phẩm cho toàn bộ sinh vật trên trái đất... I.Quan

KIỂM TRA BÀI CŨ

Câu 1 Có mấy nhân tố ngoại cảnh ảnh hưởng đến quang hợp? Kể tên?

Câu 2 Phân tích mối quan hệ giữa Nhân tố ánh sáng và quang hợp?

Câu 3 Phân tích mối quan hệ giữa nồng độ CO2 và quang hợp?

Tại sao nói:

“Trồng trọt là ngành kinh doanh năng

lượng ánh sáng mặt trời”?

Chỉ có thực vật mới có khả năng sử dụng năng lượng

ánh sáng mặt trời để thực

hiện quá trình quang hợp,

tổng hợp chất hữu cơ cung cấp sản phẩm cho toàn bộ sinh vật trên trái đất

QUANG HỢP VÀ NĂNG SUẤT

CÂY TRỒNG

TIẾT 9

I.Quang hợp quyết định năng suất cây trồng

II.Các biện pháp nâng cao

năng suất cây trồng thông qua quang hợp

III.Triển vọng năng suất cây

trồng

NỘI DUNG BÀI

I.Quang hợp quyết định năng suất cây trồng

1) Quang hợp quyết định năng suất cây trồng

Quá trình quang hợp ở thực vật

I.QUANG HỢP QUYẾT ĐỊNH NĂNG SUẤT CÂY TRỒNG

CAM NĂNG SUẤT CAO LÚA CHỊU HẠN NĂNG SUẤT CAO

1) Quang hợp quyết định năng suất cây trồng

⇒ Quang hợp quyết định khoảng 90 - 95%

năng suất cây trồng.

 Phân tích thành phần hoá học trong

sản phẩm thu hoạch của cây trồng:

90  95 % sản phẩm thu hoạch của cây lấy

từ CO2 và H2O thông qua hoạt động

quang hợp

* Kết luận: Quang hợp quyết định năng

suất cây trồng

2) ứng dụng

Chúng ta đều đã được biết vai trò to lớn của cây xanh đối với sự sống trên trái đất

và vai trò của quang hợp đối với năng

suất của cây trồng

- Để khai thác cây xanh chúng ta cần làm gì? Vì sao?

Bộ máy quang hợp của cây phải hoạt động có hiệu quả

+ Hệ số sử dụng năng lượng dinh

dưỡng sáng theo lí thuyết: 32% ánh sáng đỏ và 19% ánh sáng tím

+ Hệ số sử dụng ánh sáng thực tiễn

là 1,5 % của lúa, 5% của tảo nuôi

đơn bào Cholorella

+ Nếu cây trồng chỉ sử dụng 5 %

năng lượng hấp thụ thì đã cho năng suất gấp 4 5 lần năng suất hiện tại

Nhận xét: + Hệ số sử dụng

năng lượng ánh sáng thực

tiễn là rất nhỏ

+ Khả năng nâng cao năng

suất cây trồng là vô tận

+ Đòi hỏi hoạt động hiệu quả của bộ máy quang hợp

 - Điều khiển chức năng quang hợp

để khai thác thực vật

- Trồng trọt là hệ thống sử dụng chức năng cơ bản của cây xanh

- Bổ sung: + Con người trồng các cây lương thực và thực phẩm để thu hoạch sinh khối (năng suất sinh học) và thu

hoạch phần sinh khối trong các cơ

quan sử dụng làm lương thực, thực

phẩm (năng suất kinh tế) cho cuộc

sống của con người và gia súc

+ Con người đang lợi dụng năng lượng ánh sáng mặt trời cho cuộc sống của

chúng ta và thực tế chúng ta đang và

sẽ sử dụng năng lượng mặt trời một

cách có hiệu quả.

1 Các yếu tố ảnh hưởng đến năng suất cây trồng

I.QUANG HỢP QUYẾT ĐỊNH NĂNG SUẤT CÂY

TRỒNG

* Biểu thức năng suất

Nkt =(FCO2.L.Kf.Kkt)n (tấn/ha)

Năng suất sinh học

Năng suất kinh tế

II.Các biện pháp nâng cao năng suất cây trồng thông

qua quang hợp

Quan sát hình vẽ trên kết hợp nghiên cứu mục II SGK, hãy phân biệt năng suất sinh học và năng suất kinh tế?

Năng suất sinh học Năng suất kinh tế

Là một phần của năng suất sinh học được tích luỹ trong các cơ quan(lá, củ, quả, hạt ) có giá trị kinh tế đối với con người

: Tấn /ha

Là tổng lượng chất

khô tích luỹ được

mỗi ngày trên 1 ha

gieo trồng trong suốt

thời gian sinh

trưởng.

II.Các biện pháp nâng cao năng suất cây trồng thông qua quang hợp

Năng suất sinh học

Năng suất kinh tế

Ví dụ: Người ta tính được rằng: 1ha cà chua, sau 60 ngày thu được 3000 kg sinh khối Trong đó có 2400 kg quả

Kết luận:

Năng suất sinh học (Nsh) = 3000/60 = 50 kg/ngày/ha

Năng suất kinh tế (Nkt) = 2400/60 = 40 kg/ngày/ha

II.Các biện pháp nâng cao năng suất cây trồng thông qua quang hợp

Quan sát và cho biết tên cơ quan chứa sản phẩm có giá trị kinh tế với con người của 1 số loài cây sau:

FCO2: Khả năng quang hợp:

( gồm cường độ quang hợp:

mgCO2/ dm2 lá /giờ và hiệu

suất quang hợp : gam chất khô/

m2 lá / ngày)

L: Diện tích quang hợp( Gồm

chỉ số diện tích lá: m2 lá / m2 đất

và thế năng quang hợp: m2 lá / ngày)

Kf: Hệ số hiệu quả quang hợp:

( tỉ số giữa phần chất khô còn lại

và tổng số chất khô quang hợp được)

* Các yếu tố ảnh hưởng đến năng suất cây trồng:

- Khả năng quang hợp của giống cây trồng ( FCO2)

- Nhịp điệu sinh trưởng của bộ máy

3 Biện pháp nâng cao năng suất cây trồng

Dựa vào các yếu tố ảnh hưởng đến năng suất

cây trồng em hãy đề

xuất biện pháp nâng cao năng suất cây trồng?

a) Tăng cường độ và hiệu suất quang

hình thành năng suất kinh tế

Bố trí thời vụ tốt, bón phân cân đối và

hợp lí, đủ nước, nhất là giai đoạn ra hoa kết quả và hình thành cơ quan dự trữ,

phòng trừ sâu bệnh

b) Điều khiển sự sinh trưởng

của diện tích lá bằng cách

- Chọn giống có hệ số lá tối ưu cao

- Sử dụng phân bón, cân đối

giữa đạm, lân, kali

- Điều chỉnh mật độ cây trồng

- Phòng trừ sâu bệnh và kéo

dài tuổi thọ của lá

c) Nâng cao hệ số hiệu quả quang hợp và hệ số kinh tế bằng chọn giống và các biện pháp kĩ thuật thích hợp

- Giảm hô hấp sáng

- Tăng sự tích luỹ chất hữu

cơ vào cơ quan kinh tế

III.Triển vọng năng suất cây trồng

+ Triển vọng về năng suất

cây trồng được thể hiện như thế nào?

+ Liên hệ với thực tiễn sản suất

ở Việt Nam trong việc tăng

năng suất cây trồng?

+ Tạo môi trường nhân tạo để cây trồng phát triển

+ áp dụng tiến bộ khoa học

+ So sánh năng suất với với

việc sử dụng năng lượng ánh sáng thực tế và lí

thuyết, chênh lệch từ 75 - 200 tạ/ha

d) Chọn giống cây trồng

có thời gian sinh trưởng

vừa phải hoặc trồng vào

thời vụ thích hợp để cây

trồng sử dụng được tối đa ánh sáng mặt trời cho

quang hợp

?HS đề xuất ý tưởng hay

chọn lựa một nghề nghiệp

nào đó trong tương lai để

góp phần đưa năng suất cây trồng lên cao  thay đổi

chất lượng cuộc sống

+ Xây dựng khu liên hiệp trồng cây

+Cung cấp các điều kiện tốt nhất cho cây trồng

+ Tạo môi trường không

có sâu bệnh.

-  Triển vọng năng suất cây trồng là vô cùng to lớn

- ápdụng các biện pháp

khoa học để chọn, lai tạo

giống mới

- Hoàn thiện các biện pháp

kĩ thuật canh tác tiên tiến

để áp dụng vào sản xuất

Cây cà chua

Cây khoai tây

Cây khoai - cà

300g - 500g 1,849 kg II.Các biện pháp nâng cao năng suất cây trồng thông qua quang hợp

782 kg

3 - 4 kg II.Các biện pháp nâng cao năng suất cây trồng thông qua quang hợp

bổ sung kiến thức: + Trong thực tế sản

xuất người ta đã nghiên cứu để tạo ra

những hệ quang hợp cho năng suất rất cao, như hệ quang hợp tảo, hệ quang hợp tối

ưu của thực vật bậc cao trong điều kiện khí hậu nhân tạo

+ Việc phát hiện các nhóm thực vật với con đường cácbon trong quang hợp

khác nhau (C3,C4, CAM ) đã đẩy mạnh

hướng nghiên cứu quang hợp giống cây

trồng: gây đột biến, lai tạo để tạo ra những giống cây trồng có cường độ và hiệu suất

quang hợp cao

+ Nghiên cứu lai thực vật C3 với C4 hay ức chế quá trình hô hấp ánh sáng ở thực vật C3 để tăng hiệu suất quang hợp của nó

* Củng cố: Quang hợp với năng suất cây trồng mở ra một triển

vọng mới với thành tựu của khoa học di truyền, chọn giống

CỦNG CỐ

Câu 1: Quang hợp quyết định bao nhiêu phần trăm năng suất cây trồng?

A Quang hợp quyết định 80 – 85% năng suất cây trồng.

B Quang hợp quyết định 70 – 75% năng suất cây trồng.

C Quang hợp quyết định 60 – 65% năng suất cây trồng.

D Quang hợp quyết định 90 – 95% năng suất cây trồng.

A nhiều lá thì cây sẽ hút được nhiều nguyên liệu hơn, nhựa được chuyển nhanh hơn cho quang hợp.

Câu 2:Tăng diện tích lá của cây trồng có thể tăng năng suất vì:

B làm tăng cường độ quang hợp dẫn tới tăng tích luỹ chất hữu cơ trong cây => tăng năng suất cây trồng.

C lá thải ra ôxi nhiều hơn, từ đó thúc đẩy hô hấp làm cây

xanh có nhiều năng lượng hơn nên tăng quang hợp.

D.tán lá rộng sẽ che bớt mặt đất, nên hạn chế mất nước, tăng

độ ẩm, giảm thoái hoá các hợp chất hữu cơ và khoáng

trong đất.

Câu 3: Năng suất sinh học là:

A tổng lượng chất khô tích lũy được mỗi phút trên

1 ha gieo trồng trong suốt thời gian sinh trưởng.

B tổng lượng chất khô tích lũy được mỗi giờ trên 1

ha gieo trồng trong suốt thời gian sinh trưởng.

C tổng lượng chất khô tích lũy được mỗi ngày trên

1 ha gieo trồng trong suốt thời gian sinh trưởng.

D tổng lượng chất khô tích lũy được mỗi tháng trên

1 ha gieo trồng trong suốt thời gian sinh trưởng.

Câu 4: Biện pháp kĩ thuật hiệu

quả nhất để tăng diện tích lá:

A Mật độ B Phân bón

C Tưới nước D Trừ sâu bệnh

Câu 4: Biện pháp kĩ thuật hiệu

quả nhất để tăng diện tích lá:

A Mật độ B Phân bón

C Tưới nước D Trừ sâu bệnh

Câu 5: Năng suất kinh tế quyết định chủ yếu do: A.Quang hợp

B Dinh dưỡng khoáng

C Vận chuyển tích luỹ

D Chế độ nước

Câu 5: Năng suất kinh tế quyết định chủ yếu do: A.Quang hợp

B Dinh dưỡng khoáng

C Vận chuyển tích luỹ

D Chế độ nước

- Học bài cũ và trả lời các câu hỏi SGK trang 45.

- Đọc mục “Em có biết”.

- Chuẩn bị bài mới trước ở nhà, Bài 11 Hô hấp

ở thực vật

HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ