Bài 42. Thực hành: Quan sát một số vi sinh vật

Tìm hiểu một số vi sinh vật 1.. Động vật nguyên sinh Protozoa II.. Quan sát một số vi sinh vật... • Song cầu khuẩn Diplococcus- Phân chia theo 1mp, các tế bào dính với nhau từn

Tiết 43:

Bài 42: Thực hành: Quan

Sát Một Số Vi Sinh Vật

•Nội dung:

I Tìm hiểu một số vi sinh vật

1 Vi khuẩn (Bacterria)

2 Xạ khuẩn (Actinomycetes)

3 Vi khuẩn lam (Cyanobacteria)

4 Vi nấm (Microfungi)

5 Động vật nguyên sinh (Protozoa)

II Quan sát một số vi sinh vật

I Vi khuẩn (Bacteria):

- Là vi sinh vật nhân nguyên thủy (nhân sơ)

- Có nhiều hình thái, kích thước và cách

sắp xếp khác nhau

• Hình dạng: hình cầu, hình que, hình xoắn, hình có cuống, hình sợi

• Kích thước: 0,2-2,0 micromet

- Đa số sinh sản bằng phân đôi

a) Cầu khuẩn (Coccus)

- Là những vi khuẩn rất phổ biến

- Không có khả năng chuyển động

- Tùy theo phương hướng, mặt phẳng phân cách, các liên kết mà chia ra thành 5 loại:

• Đơn cầu khuẩn (Micrococcus)

- Tế bào phân chia theo 1mp

- Đa số sống hoại sinh trong đất nước

không khí

- Một số có khả năng sinhh sắc tố làm

hỏng thực phẩm: M.flavus, M.roceus

Micrococcus flavus

• Song cầu khuẩn (Diplococcus)

- Phân chia theo 1mp, các tế bào dính với nhau từng đôi

- Một số loài gây bệnh: viêm phổi

(D.pneumoniae), viêm tai giữa, viêm

màng não cầu khuẩn (D.Neisseria

meningitdis), bệnh lậu (D.Neisseria

gonorrhoeae)

D Neisseria meningitdis

Bệnh lậu

Bệnh viêm tai giữa

Bệnh viêm màng não

• Bát cầu khuẩn (Sarcina)

- Phân chia theo 3mp, tao thành khối 8 hay

16 tế bào

- Đại diện: S.ventriculi (lên men rượu)

Sarcina ventriculi

• Liên cầu khuẩn (Streptococcus)

- Phân chia theo 1mp, các tế bào con dính

nhau thành chuỗi

- Phân bố rộng rãi trong tự nhiên

- Một số gây bệnh: viêm họng

(S.pyogennes), một số có lợi: S.lactis

Streptococcus lactis

Bệnh viêm họng

• Tụ cầu khuẩn (Staphylococcus)

- Phân chia theo nhiều mặt phẳng bất kỳ,

các tế bào tụ lại thành từng đám

- Thường gặp trên niêm mạc miệng, da

- Một số gây bệnh: ngộ độc thịt (S.aureus),

bại huyết, viêm khớp ở gia cầm

Staphylococcus aureus

Staphylococcus aureus

Aspergillus

b) Trực khuẩn

- Có dạng hình que ngắn

- Hầu hết chuyển động được nhờ tiêm mao

- Có khả năng tạo nội bào tư

- Vk Gr(+) có khả năng sinh bào tư

- Hiếu khí hoặc kị khí không bắt buộc

- Đa số gây bệnh: nhiệt thán (B.anthracis), ngộ độc thức ăn (B.cereus), làm hỏng

thực phẩm, rau hộp (B.coagulaus)

Bacillus

Escherchia coli

- Vk Gr(+) có khả năng sinh bào tư

- Sống trong đất, đường ruột người và ĐV

- Một số có khả năng gây bệnh:

Cl.botulinum gây ngộ độc thịt, Cl.tetani

gây bệnh uốn ván

Clostridium botulium

Bệnh uốn ván

- Vk Gr(-) không sinh bào tư, có một chùm tiêm mao ở một cực

- Có khả năng sinh sắc tố vàng, đỏ, trắng

làm hỏng thực phẩm (Ps.fluorescens),

một số gây bệnh ở người

Pseudomonas fluorescens

c) Xoắn khuẩn (Coccus)

- Gồm một ít vi sinh vật Đa số sinh sản bằng cach phân đôi

- Tùy vào hình dạng xoắn chia ra:

Phẩy xoắn (Vibrio)

Xoắn thưa – Xoắn khuẩn (Spirillum) Xoắn khít – Xoắn thể (Spirochaetes)

Phẩy xoắn (Vibrio)

- Cơ thể xoắn chưa đến nưa vòng,

giống như dấu phẩy, có tiêm mao

mọc ở đỉnh, rất di động

- Một số hoại sinh, số khác ký sinh

- Điển hình là vi khuẩn tả (V.cholera),

V.comma

Vibrio cholera

Xoắn khuẩn (Spirillum)

- Vi khuẩn Gr(+)

- Cở thể xoắn từ một vòng đến nhiều

vòng, có một hay nhiều tiêm mao mọc ở đỉnh

- Đa số sống hoại sinh, phân giải cặn hữu

cơ nên có ích

- Có rất nhiều trong răng miệng

Spirillum

Các vi khuẩn trong răng miệng

Spirochaeta

Bệnh giang mai

2) Xạ khuẩn (Actinomycetes)

- Là vi sinh vật nhân nguyên thủy, cùng nhóm

với vi khuẩn Sinh sản bằng hình thức nảy chồi

- Có khả năng tạo ra chất kháng sinh và nhiều

chất hữu cơ quý

- Khi nuôi cấy trên môi trường đặc, xạ khuẩn

phát triển thành một đám gọi là khuẩn lạc Mỗi khuẩn lạc gồm 2 hệ khuẩn ty: hệ khuẩn ty khí

sinh và hệ khuẩn ty cơ chất

Xạ khuẩn

3)Vi khuẩn lam (Cyanobacteria)

- Là vi sinh vật nguyên thủy, có chứa lục lạp nên có thể quang hợp, sinh sản bằng hình thức phân đôi

- Phân bố rộng trong tự nhiên, được xem như

những vi sinh vật tiên phong

- Hình dạng: đơn bào, đa bào hình sợi

- Nhiều loại có giá tri cao, nuôi cấy để thu sinh

khối (Spirulina), hoặc có khả năng cố định nitơ

(Annabaenaazollae)

Vi khuẩn lam

4) Vi nấm (Microfungi)

- Là vi sinh vật nhân thực

- Đa số sống hoại sinh, một số sống ký sính, số ít sống cộng sinh với tảo

- Bao gồm:

Nấm men (Yeast)

Nấm sợi (Filamentous fulgi)

Nấm men (Yeast)

- Tồn tại ở trạng thái đơn bào

- Đa số sinh sản theo kiểu nảy chồi

- Thích nghi với môi trường đường cao, pH thấp

- Hình dạng: trứng, cầu, ovan, thoi…

- Có khoảng 483 loài thuộc 66 chi khác nhau

- Đại diện: nấm men rượu S.cerevisiae

Nấm men

Saccharomyces cerevisiae

Nấm sợi(Filamentous fungi)

- Sinh sản bằng bào tư

- Cấu tạo hình sợi phân nhánh, sinh trưởng ở

đỉnh, phát triển thành đám thành hệ khuẩn ty

Rhizopus

Mucor

Penicillium

Aspergillus

Bào tử tiếp hợp ở nấm sợi

5) Động vật nguyên sinh (Protozoa)

• Là những vi sinh vật nhân thực, đơn bào, cơ thể phân hóa phức tạp tạo thành những cở

quan đảm nhận các chức phận khác nhau

• Chủ yếu sinh sản vô tính: phân đôi, liệt sinh, mọc chồi, một số sinh sản hữu tính

• Dựa vào phương thức chuyển vận chia

thành 4 lớp: trùng biến hình, trùng roi, trùng cỏ, trùng bào tư

Trùng biến hình

Trùng roi

Trùng cỏ

Trùng bào tử Plasmodium

Xem film thôi…

Cám ơn đã theo dõi

Goodbye!!!