Bài 41. Ảnh hưởng của các yếu tố vật lí đến sinh trưởng của vi sinh vật

Bài 41. Ảnh hưởng của các yếu tố vật lí đến sinh trưởng của vi sinh vật tài liệu, giáo án, bài giảng , luận văn, luận án...

Nhiệt độ ảnh hưởng như thế nào đến sinh

trưởng của vi sinh vật?

- Nhiệt độ ảnh hưởng sâu sắc đến tốc độ phản ứng hóa học, sinh hóa học trong tế bào, do đó ảnh hưởng tới tốc độ sinh trưởng của vi sinh vật.

I.NHIỆT ĐỘ

Dựa vào phạm vi nhiệt độ sinh trưởng ở hình dưới đây, hãy

điền tên các nhóm vi khuẩn và chỗ trống.

PHT1:ảnh hưởng của nhiệt độ đối với vsvNhóm

VSV

Nhiệt độ tối ưu

Đặc điểm Nơi sống Đại diện

Vùng Nam Cực, Bắc Cực, các đại dương.

Các enzim, protein, riboxom hoạt động bình thường ở nhiệt

cơ thể người

và động vật.

Vi khuẩn biển nóng.

Vùng biển nóng bỏng, đáy biển.

Vi khuẩn, nấm, tảo.

Enzim và protein không

bị biến tính bởi nhiệt độ môi trường.

85-100 0 C

Enzim và riboxom thích ứng

ở nhiệt độ cao

Đất, nước, cơ thể người và động vật.

Chủng loại đa dạng Gây hư hỏng đồ ăn thức uống….

Đống phân ủ, đống cỏ khô tự đốt nóng, suối nước nóng.

Em hãy giải thích tại sao lại bảo quản thức ăn bằng cách để trong

tủ lạnh hoặc đun sôi? Nhiệt độ nào

thích hợp cho sự sinh trưởng của

vi sinh vật kí sinh động vật?

Em hãy giải thích tại sao lại bảo quản thức ăn bằng cách để trong

tủ lạnh hoặc đun sôi? Nhiệt độ nào

thích hợp cho sự sinh trưởng của

vi sinh vật kí sinh động vật?

+ nhiệt độ trong tủ lạnh khoảng 0-40C làm các

vi sinh vât kí sinh gây bệnh bị ức chế; khi đun sôi, nhiệt độ sôi làm vi khuẩn không hoạt động được.

+Nhiệt độ nào thích hợp cho sự sinh trưởng của vi sinh vật kí sinh động vật là 30-400C.

+ nhiệt độ trong tủ lạnh khoảng 0-40C làm các

vi sinh vât kí sinh gây bệnh bị ức chế; khi đun sôi, nhiệt độ sôi làm vi khuẩn không hoạt động được.

+Nhiệt độ nào thích hợp cho sự sinh trưởng của vi sinh vật kí sinh động vật là 30-400C.

Trung tính

• pH là đại lượng đo độ axit hay độ kiềm tương đối

• pH biểu hiện từ 0 – 14

- pH: 0 - < 7 môi trường axit

- pH: = 7 môi trường trung tính

- pH: >7 – 14 môi trường bazơ

• Độ pH ảnh hưởng đến tính thấm qua màng , hoạt động chuyển hoá vật chất trong tế bào , hoạt tính enzim, ATP……

• Theo tiêu chuẩn pH người ta chia vi sinh vật thành 3 nhóm chính : + Vi sinh vật ưa axit : pH 4 – 6, 2- 3, 1- 3

+ Vi sinh vật ưa pH trung tính: pH 6 - 8

+ Vi sinh vật ưa kiềm : pH> 9 hoặc pH >11

• Ứng dụng của ảnh hưởng pH đến sinh trưởng của VSV vào đời sống

- axit lactic 3% ức chế vi khuẩn gây thối trong thực phẩm (muối rau củ)

- Bón vôi cho đất phèn để điều chỉnh pH, nhưng tốt nhất là bón phân hữu cơ để điều chỉnh pH

-Trong nuôi cấy vsv để tránh sự thay đổi đột ngột

pH người ta bổ sung vào môi trường các dung

dịch đệm: K2HPO4, KH2PO4 hoặc CaCO3.a

• Trong tế bào VSV nước chiếm khoảng bao nhiêu

% khối lượng tế bào?

Trong tế bào VSV, nước chiếm khoảng 80% khối lượng tế bào, còn lại 20% là khối lượng khô Muốn có khối lượng khô cần loại bỏ hết lượng nước trong tế bào.

3 Độ ẩm

- Nước cần cho việc hòa tan các enzim và chất dinh dưỡng, đồng thời là chất tham gia trong nhiều phản ứng chuyển hóa vật chất quan trọng.

Nước có vai trò gì trong tế bào

VSV?

• Khi sinh trưởng ngoài môi trường nghèo chất dinh dưỡng, hay trong nước, chất tế bào của vi khuẩn sẽ rút nước bên ngoài làm tế bào căng lên Theo em tế bào vi khuẩn có bị vỡ ra do áp suất thẩm thấu nội bào tăng lên hay không?

 không Vì tế bào vi khuẩn có vách dày thành tế bào rất cứng không xảy ra vỡ sinh chất như ở tế bào thực vật.

• Em hãy cho biết để bảo quản thực phẩm được lâu người ta đã làm như thế nào?

 Người ta thường ướp muối mặn hay ướp đường làm mứt hoặc làm khô mặn

• Tuy nhiên để mứt hoặc khô lâu ta vẫn thấy có hiện tượng gì? Giải thích.

 Để lâu cũng bị mốc trắng Đó là do (tác động của) sự phát triển của một số vi khuẩn ưa mặn và ưa saccarozơ (ưa áp suất thẩm thấu)

• Một số vi khuẩn ưa mặn dựa vào ion Na+ để duy

trì thành tế bào và màng sinh chất được nguyên

vẹn.

• Một số vi khuẩn ưa đường vd: nấm men, nấm

mốc có thể sinh trưởng bình thường trên các loại mứt quả.

Một số nhóm vsv

Bức

xạ

+y tế: khử trùng thiết bị

y tế, thiết bị phòng thí nghiệm , nhiều căn bệnh được phát hiện sớm bằng chụp X,

+bảo quản thực phẩm…

Bức xạ ion hoá

Bức xạ không ion hóa

phá hủy ADN của vi sinh vật.

phá hủy ADN của vi sinh vật.

kìm hãm sự sao

mã và phiên mã của vi sinh vật.

kìm hãm sự sao

mã và phiên mã của vi sinh vật. tẩy uế và khử trùng.

Tia cực tím gây hại cho DNA của sinh vật theo nhiều cách Một trong những

cách phổ biến nhất tác động liên kết bất thường giữa 2 đơn phân kế cận thay vì giữa các đơn phân bổ sung trên 2 mạch đối nhau (tạo bậc thang) Kết quả là DNA có một chỗ phình trong cấu trúc và nó không còn có thể thực hiện những chức năng bình thường nữa

Nên phơi quần áo ngoài nắng hay phơi trong nhà? Tại

sao?

Phơi quần áo ngoài nắng Trong ánh nắng mặt trời có chứa các tia bức xạ, các tia này có tác dụng diệt khuẩn do đó có thể diệt được một

số loài vi khuẩn kí sinh trên quần áo

Hình Mặt Trời nhìn dưới bước sóng tia

tử ngoại

- trả lời: nấm mốc ưa axit và hàm lượng đường cao Dịch

tế bào của hoa quả thường có hàm lượng axit và đường cao, không thích hợp với vi khuẩn tuy nhiên do hoạt độngcủa nấm mốc hàm lượng axit và đường giảm => vi khuẩn có thể hoạt động gây hỏng rau quả.

Tại sao tác nhân gây hư hại rau quả thường là nấm mốc mà ít khi là vi khuẩn?

CỦNG CỐ

Màng sinh chất của vi khuẩn ưa lạnh vẫn duy trì được trạng thái lỏng nhờ chứa:

a.Nhiều enzim

b.Nhiều axít chưa bão hòa

c.Prôtêin vận chuyển chất dinh dưỡng

d.Các ribôzôm.

Đa số vi sinh vật sống trong cơ thể người và gia súc thuộc nhóm:

a Nhóm ưa lạnh c Nhóm ưa nhiệt

b Nhóm ưa ấm d.Nhóm ưa siêu nhiệt

Vì sao trong sữa chua hầu như không có vi sinh vật gây bệnh?

a Vì trong sữa có độ pH bằng 2-3 gây ức chế sự sinh trưởng vi

khuẩn kí sinhb.Vì trong sữa có nhiều vi khuẩn lactic lấn át sự sinh trưởng của vi khuẩn gây bệnh

c Vì trong sữa có vi khuẩn lactic tạo ra môi trường axít ức chế mọi vi khuẩn kí sinh gây bệnh

d Vì trong sữa có vi khuẩn etylic tạo ra môi trường axít ức chế mọi vi khuẩn kí sinh gây bệnh

Muối dưa về mùa hè và mùa đông thì lúc

nào dưa chóng chua hơn? Tại sao?

Mùa hè Vì mùa hè nhiệt độ cao hơn mùa đông thích hợp với vsv lactic trong muối dưa.