Bài thảo luận triết 2: “Sản xuất hàng hóa và vận dụng vào nền kinh tế thị trường định hướng xã hôi chủ nghĩa”.

“ Sản xuất hàng hóa ra đời là bước ngoặt căn bản trong lịch sử phát triển của xã hội loài người, đưa loài người thoát khỏi tình trạng “mông muội”. Sản xuất hàng hóa hoặc là nấc thang đưa nền kinh tế lên đến tầm cao hơn, hoặc là nhân tố kìm hãm sự phát triển của cả xã hội.”

Kết luận

1 Nguyễn Thị

Dung

Thànhviên

Giải pháp

2 Nguyễn Tiến

Dũng

Thànhviên

Thực trạng nền sảnxuất hàng hóa ViệtNam hiện nay, in bìađóng quyển

3 Hoàng Thị Hà Thành

viên

Điều kiện ra đời và tồntại, các giai đoạn hìnhthành và phát triển củasản xuất hàng hóa

4 Đỗ Ngọc Hải Thành

viên

Đặc điểm của sản xuấthàng hóa Việt Namhiện nay

5 Đỗ Việt Hằng Nhóm

trưởng

Kết luận chung đề tài,giao việc và tổng hơpbài viết của nhóm

6 Lê Thị Mỹ

Hằng

Thànhviên

Hạn chế của sản xuấthàng hóa Việt Namhiện nay

7 Nguyễn Thị

Thanh Hằng

Thư kí Lời tựa, cảm ơn, cam

đoan, thu thập tài liệu

8 Nguyễn Thị

Thu Hằng

Thànhviên

Phần mở đầu

9 Nguyễn Thị

Hạnh

Thànhviên

Khái quát chung vàđiều kiện ra đời củasản xuất hàng hóa ởViệt Nam

10 Nguyễn Thị

Hồng Hạnh

Thànhviên

Đặc trưng và ưu thếcủa sản xuất hàng hóa

11 Trần Nguyên

Hạnh

Thànhviên

Đánh giá thành tựu củasản xuất hàng hóa ởViệt Nam

PHẦN MỞ ĐẦU

Lời tựa:

“ Sản xuất hàng hóa ra đời là bước ngoặt căn bản trong lịch sử phát triển của xã hội loài người, đưa loài người thoát khỏi tình trạng “mông muội” Sản xuất hàng hóa hoặc là nấc thang đưa nền kinh tế lên đến tầm cao hơn, hoặc

là nhân tố kìm hãm sự phát triển của cả xã hội.”

Lời cảm ơn

Sau một thời gian nghiên cứu, cuối cùng nhóm 2 cũng hoàn thành sản phẩm

là bài tiểu luận này Tuy nhiên, trong quá trình hoàn thành tiểu luận, cả nhóm đãgặp một số vấn đề khó khăn Điều may mắn của nhóm là luôn nhận được sự giúp

đỡ tận tình của rất nhiều người

Lời đâu tiên, nhóm 2 xin gửi lời cảm ơn chân thành tới giáo viên hướngdẫn trực tiếp- thầy Phương Kỳ Sơn, hiện đang là PGS.TS- giảng viên trường Đạihọc Thương Mại Cảm ơn thầy đã luôn hướng dẫn, giảng dạy tận tình cho chúng

em để chúng em hiểu rõ hơn bộ môn Những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩaMác-Lênin Chúng em tự nhận thấy rằng mình vẫn còn thiếu rất nhiều kiến thức

về môn học này Nhưng sau mỗi tiết học thầy dạy, chúng em đã tích lũy thêmđược một chút kiến thức để từ đó dần lấp đẩy “ lỗ hổng kiến thức ” trước đó.Thầy là người đã tận tình và trực tiếp hướng dẫn nhóm trong suốt quá trình triểnkhai và nghiên cứu đề tài, tạo điều kiện để chúng em hoàn thành bài tiểu luận này Lời tiếp theo, nhóm xin gửi lời cảm ơn tới trường Đại học Thương Mại đãluôn tạo điều kiện tốt nhất cho chúng em học tập, nghiên cứu để chúng em có thểhoàn thành tốt bài tiểu luận này

Lời cuối cùng, xin cảm ơn sự đoàn kết của tất cả các thành viên trongnhóm Các bạn từ những người xa lạ mà cùng nhau hợp tác vui vẻ, nhiệt tình đểcho ra sản phẩm ngày hôm nay

Mặc dù đã cố gắng hoàn thành bài tiểu luận trong phạm vi và khả năng chophép nhưng chắc chắn sẽ không tránh khỏi những thiếu sót Nhóm rất mong nhậnđược sự góp ý chân thành của thầy cô và các bạn để chúng em hoàn thiện bài luậncủa mình

Xin chân thành cảm ơn!

Lời cam đoan

Nhóm tác giả xin cam đoan với thầy giáo và cả lớp rằng bài tiểu luận là do

cả nhóm thực hiện và không sao chép công trình nghiên cứu của người khác để làm sản phẩm riêng mình Nhóm tự nhận trong quá trình thảo luận và nghiên cứu,nhóm đã tham khảo từ một số tài liệu khác nhau Các thông tin sử dụng trong bài tiểu luận đều có nguồn gốc và được trích dẫn rõ ràng Nhóm tác giả xin hoàn toànchịu trách nhiệm về tính xác thực và nguyên bản của bài tiểu luận này

Mở đầu

1,Tổng quan tình hình nghiên cứu

Trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, Đảng và nhànước ta có rất nhiều chủ trương, đường lối để phát triển nền kinh tế quốc dân Trong đó có việc phát triển nền kinh tế hành hóa là quan trọng nhất Nước ta là một nước có nền nông nghiệp lạc hậu, kinh tế đi lên chủ yếu là sản xuất nhỏ, tự cung tự cấp, ở một số vùng còn mang đậm dấu ấn của nền kinh tự nhiên Lại trải qua bao nhiệu năm chiến tranh, hứng chịu mưa bom lửa đạn của kẻ xâm lược, nềnkinh tế nước ta không thể vươn dậy nổi một cách vững chắc, hàng hóa sản xuất rakhông đáp ứng đủ nhu cầu tiêu dùng của người dân Hơn thế nữa kinh tế hàng hóa của nước ta lại có một thời gian hoạt động theo cơ chế của nền kinh tế tập trung chỉ huy Do vậy việc xây dựng một quan hệ sản xuất mới tạo điều kiện cho lực lượng sản xuất mới phát triển nhằm thúc đẩy nền sản xuất hàng hóa phát triển

là việc làm tối quan trọng của Đảng và Nhà nước ta trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội Và từ đó, nền sản xuất hàng hóa đã trở thành nền tảng, động lực thúc đẩy công nghiệp hóa hiện đại hóa và phát triển bền vững đất nước Từ đại hội Đảng toàn quốc lần thứ VI, Đảng ta cũng thể hiện quyết tâm phải chuyển nền kinh tế còn nhiều tính chất tự cung tự cấp sang nền kinh tế nhiều thành phần, sản xất phải gắn liền với thị trường

2, Tính cấp thiết của đề tài

Nhận thức mới về chủ nghĩa xã hội đã cho ta kết luận rằng: Nền kinh tế quá

độ lên chủ nghĩa xã hội là nền kinh tế hàng hóa thị trường Tầm quan trọng của đềtài rất cấp thiết cho nền sản xuất hàng hóa của nước ta hiện nay nhằm thúc đẩy hàng hóa phát triển

Xuất phát từ nhận thức rõ về tầm quan trọng của việc phát triển nền kinh tế hàng hóa ở Việt Nam,chính vì vậy nhóm em mạnh dạn lựa chọn đề tài: “Sản xuất hàng hóa và vận dụng vào nền kinh tế thị trường định hướng xã hôi chủ nghĩa”

3,Mục đích

Mục đích của bài thảo luận này là hiểu thế nào là nền sản xuất hàng hóa ở Việt Nam, sự ra đời, cơ sở khách quan để tồn tại và phát triển của nền kinh tế sả

xuất hàng hóa ở Việt Nam và phương hướng phát triển nền sản xuất hàng hóa củaViệt Nam.

4,Mục tiêu

Mục tiêu bài thảo luận hướng đến:

Thứ nhất, có thể hiểu được bản chất của nền kinh tế sản xuất hàng hóa và các yếu tố tác động

Thứ hai, đưa ra cái nhìn tổng quan về thực trạng nền sản xuất hàng hóa của nước ta hiện nay

Thứ ba, đề xuất phương hướng và giải pháp nhằm giải quyết những vấn đề hạn chế còn tồn đọng cũng như phát huy tối đa điểm mạnh của nền sản xuất hàng hóa trong nước

5, Phương pháp nghiên cứu

-Phương pháp thu nhập nghiên cứu tài liệu

-Phương pháp thống kê, tổng hợp

-Phương pháp phân tích đánh giá

6, Bố cục đề tài

Phần nội dung của tiểu luận gồm hai chương:

A,Chương một: Lý thuyết về sản xuất hàng hóa

-Điều kiện ra đời và tồn tại của sản xuất hàng hóa

-Các giai đoạn hình thành và phát triển của sản xuất hàng hóa

-Đặc trưng và ưu thế của hàng hóa

B,Chương hai: Vận dụng sản xuất hàng hóa vào nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa

-Khái quát sản xuất hàng hóa ở nước ta hiện nay

-Điều kiện ra đời của sản xuất hàng hóa ở Việt Nam

-Thực trạng nền sản xuất hàng hóa ở nước ta hiện nay

-Đánh giá thành tựu

-Hạn chế

-Giải pháp

PHẦN NỘI DUNG

I Chương 1: Lí thuyết về sản xuất hàng hóa:

Khái niệm sản xuất hàng hóa: Sản xuất hàng hoá là kiểu tổ chức sản xuất

mà trong đó sản phẩm làm ra không phải để đáp ứng nhu cầu tiêu dùng của chính người sản xuất ra mà là để đáp ứng nhu cầu tiêu dùng của người khác, thông qua việc trao đổi mua bán.

1) Điều kiện ra đời và tồn tại của sản xuất hàng hóa:

Sản xuất hàng hoá ra đời và tồn tại dựa trên hai điều kiện:

– Thứ nhất: Có sự phân công lao động xã hội :

+ Phân công lao động xã hội là sự chuyên môn hoá sản xuất, phân chia laođộng xã hội thành các ngành, các lĩnh vực sản xuất khác nhau

+ Phân công lao động xã hội làm cho việc trao đổi sản phẩm trở thành tấtyếu: bởi vì mỗi ngành mỗi người chỉ sản xuất một vài thứ, trong khi đó nhu cầucuộc sống lại đòi hỏi có nhiều loại khác nhau Vì vậy, họ cần trao đổi với nhau.Như vậy: phân công lao động là tiền đề là cơ sở của sản xuất hàng hoá Nhưng đểSXHH ra đời chỉ có phân công lao động xã hội thôi thì chưa đủ mà cần phải cóđiều kiện nữa (điều kiện đủ)

– Thứ hai: Có sự tách biệt tương đối về mặt kinh tế giữa những người sảnxuất có nghĩa là những người sản xuất trở thành chủ thể sản xuất, độc lập nhấtđịnh sản phẩm làm ra thuộc quyền sở hữu của họ Vì vậy, người này muốn tiêudùng sản phẩm lao động của người khác phải thông qua trao đổi mua bán hànghoá

+ Sự tách biệt này là do chế độ tư hữu về tư liệu sản xuất quy định Vì chế

độ tư hữu về tư liệu sản xuất làm cho tư liệu sản xuất thuộc sở hữu cá nhân, sảnphẩm làm ra thuộc quyền sở hữu của họ Vậy người này muốn tiêu dùng sảnphẩm lao động của người khác cần phải thông qua trao đổi mua bán hàng hóa + Trong điều kiện của nền sản xuất hiện đại, sự tách biệt này còn do cáchình thức sở hữu khác nhau về tư liệu sản xuất và sự tách rời quyền sở hữu vàquyền sử dụng đối với tư liệu sản xuất quy định Vậy điều kiện thứ hai cùng cóthể hiểu là: Có chế độ tư hữu và sở hữu khác nhau về tư liệu sản xuất

Đó là hai điều kiện cần và đủ của sản xuất hàng hoá Thiếu một trong haiđiều kiện đó thì sản xuất hàng hoá không thể ra đời và cũng không thể tồn tại.

2) Các giai đoạn hình thành và phát triển của sản xuất hàng hóa:

“Trong lịch sử phát triển của nền sản xuất xã hội, có hai hình thức kinh tế rõrệt là kinh tế tự nhiên và kinh tế hàng hoá.”

Kinh tế tự nhiên là hình thức sản xuất mà sản phẩm lao động chỉ dùng đểthoả mãn nhu cầu của người sản xuất trong nội bộ đơn vị kinh tế Đó là kiểu sảnxuất tự cấp, tự túc, khép kín trong từng đơn vị kinh tế nhỏ, không cho phép mởrộng các quan hệ với đơn vị kinh tế khác trong xã hội Nền sản xuất này thích ứngvới lực lượng sản xuất chưa phát triển, lao động thủ công chiếm địa vị thống trị,năng suất lao động còn rất thấp trong thời kỳ công xã nguyên thuỷ và tồn tại phổbiến trong thời kỳ chiếm hữu nô lệ Trong thời kỳ phong kiến nó tồn tại dưới hìnhthức điền trang, thái ấp và kinh tế nông dân gia trưởng Đối lập với sản xuất tựcấp, tự túc là sản xuất hàng hoá – sản xuất ra sản phẩm để bán Đó là hình thức tổchức nền sản xuất xã hội, trong đó, mối quan hệ kinh tế giữa những người sảnxuất biểu hiện qua thị trường, qua việc mua bán sản phẩm lao động của nhau.Hình thức đầu tiên của sản xuất hàng hoá xuất hiện từ thời kỳ tan rã của chế độcông xã nguyên thuỷ và chúng tiếp tục tồn tại và phát triển ở các phương thức sảnxuất tiếp theo

Ở các xã hội trước chủ nghĩa tư bản, sản xuất hàng hoá chủ yếu là sản xuấthàng hoá giản đơn, còn gọi là sản xuất hàng hoá nhỏ Sản xuất hàng hoá giản đơn

là sản xuất hàng hoá của nông dân và thợ thủ công dựa trên chế độ tư hữu nhỏ về

tư liệu sản xuất và lao động cá nhân của người sản xuất Sản xuất hàng hoá giảnđơn đã tạo khả năng phát triển lực lượng sản xuất, thiết lập nên các mối liên hệkinh tế giữa các đơn vị kinh tế vốn tách biệt nhau trong nền kinh tế (các công xã,các điền trang của chủ nô, thái ấp của quý tộc, …) Quan hệ hàng hoá phát triểnnhanh chóng ở thời kỳ chế độ phong kiến tan rã và góp phần thúc đẩy quá trình

đó diễn ra nhanh chóng hơn Hình thức điển hình của sản xuất hàng hoá là sảnxuất hàng hoá tư bản chủ nghĩa (còn gọi là sản xuất hàng hoá với qui mô lớn) Đó

là hình thức sản xuất hàng hoá đã phát triển ở mức độ cao và phổ biến trong lịch

sử Trong nền kinh tế này, quan hệ hàng hoá đã phát triển, thâm nhập vào mọilĩnh vực, mọi chức năng của nền sản xuất xã hội; hàng hoá trở thành tế bào củanền sản xuất xã hội Đặc điểm của sản xuất hàng hoá tư bản chủ nghĩa là dựa trên

sự tách rời tư liệu sản xuất với sức lao động, trên cơ sở bóc lột lao động làm thuêdưới hình thức chiếm đoạt giá trị thặng dư

Sản xuất hàng hoá tiếp tục tồn tại và phát triển dưới chủ nghĩa xã hội Đặcđiểm của sản xuất hàng hoá xã hội chủ nghĩa là nó không dựa trên cơ sở chế độngười bóc lột người và nó nhằm mục đích thoả mãn nhu cầu vật chất, tinh thầncủa mọi thành viên xã hội trên cơ sở sản xuất kinh doanh Như vậy sản xuất hànghoá tồn tại và phát triển ở nhiều xã hội, là sản phẩm của lịch sử phát triển sảnxuất của loài người Nó có nhiều ưu thế và là một phương thức hoạt động kinh tếtiến bộ hơn hẳn so với sản xuất tự cấp tự túc.

3) Đặc trưng và ưu thế của sản xuất hàng hóa:

Sản xuất hàng hoá có những đặc trưng cơ bản sau:

- Sản xuất hàng hoá là sản xuất để trao đổi, mua-bán

+ Trong lịch sử loài người tồn tại hai kiểu tổ chức kinh tế khác nhau: sảnxuất tự cung, tự cấp và sản xuất hàng hoá

+ Sản xuất tự cung, tự cấp: sản phẩm được sản xuất ra nhằm đáp ứng nhucầu tiêu dùng của chính bản thân người sản xuất như sản xuất của người nông dântrong thời kì công xã nguyên thuỷ, sản xuất của những nông dân gia trưởng dướichế độ phong kiến v.v

+ Sản xuất hàng hoá: để đáp ứng nhu cầu tiêu dùng của người khác, thôngqua việc trao đổi, mua-bán

- Lao động của người sản xuất hàng hoá vừa mang tính tư nhân, vừa mangtính xã hội

+ Mang tính chất xã hội: sản phẩm làm ra để cho xã hội, đáp ứng nhu cầucủa người khác trong xã hội

+ Nhưng tồn tại chế độ tư hữu về tư liệu sản xuất, thì lao động của người sảnxuất hàng hoá đồng thời lại mang tính chất tư nhân, vì việc sản xuất cái gì, nhưthế nào là công việc riêng, mang tính độc lập của mỗi người Tính chất tư nhân đó

có thể phù hợp hoặc không phù hợp với tính chất xã hội, là cơ sở dẫn đến khủnghoảng

=>Mâu thuẫn giữa lao động tư nhân và lao động xã hội là cơ sở, mầm mốngcủa khủng hoảng trong nền kinh tế hàng hoá

c Ưu thế của sản xuất hàng hoá

So với sản xuất tự cung, tự cấp, sản xuất hàng hoá có những ưu thế sau đây:

- Sản xuất hàng hoá ra đời trên cơ sở của phân công lao động xã hội,chuyên môn hoá sản xuất

=> Khai thác được những lợi thế: tự nhiên, xã hội, kỹ thuật của từng người,từng cơ sở sản xuất cũng như từng vùng, từng địa phương.

=> Đồng thời, sự phát triển của sản xuất hàng hoá lại có tác động trở lại,thúc đẩy sự phát triển của phân công lao động xã hội, làm cho chuyên môn hoálao động ngày càng tăng, mối liên hệ giữa các ngành, các vùng ngày càng mởrộng, sâu sắc => Nó phá vỡ tính tự cấp, tự túc, bảo thủ, trì trệ, lạc hậu của mỗingành, mỗi địa phương làm cho năng suất lao động xã hội tăng lên nhanh chóng,nhu cầu của xã hội được đáp ứng đầy đủ hơn Khi sản xuất và trao đổi hàng hoá

mở rộng giữa các quốc gia thì nó còn khai thác được lợi thế giữa các quốc gia vớinhau

- Trong nền sản xuất hàng hoá, quy mô sản xuất không còn bị giới hạn bởinhu cầu và nguồn lực mang tính hạn hẹp của mỗi cá nhân, gia đình, mỗi cơ sở,mỗi vùng, mỗi địa phương, mà nó được mở rộng dựa trên cơ sở nhu cầu và nguồnlực của xã hội Điều đó lại tạo điều kiện thuận lợi cho việc ứng dụng những thànhtựu khoa học - kỹ thuật vào sản xuất, thúc đẩy sản xuất phát triển

- Trong nền sản xuất hàng hoá, sự tác động của quy luật vốn có của sản xuất

và trao đổi hàng hoá là quy luật giá trị, cung - cầu, cạnh tranh buộc người sảnxuất hàng hoá phải luôn luôn năng động, nhạy bén, biết tính toán, cải tiến kỹthuật, hợp lí hoá sản xuất, nâng cao năng suất, chất lượng và hiệu quả kinh tế, cảithiện hình thức và chủng loại hàng hoá, làm cho chi phí sản xuất hạ xuống đápứng nhu cầu, thị hiếu của người tiêu dùng ngày càng cao hơn

- Trong nền sản xuất hàng hoá, sự phát triển của sản xuất, sự mở rộng vàgiao lưu kinh tế giữa các cá nhân, giữa các vùng, giữa các quốc gia không chỉlàm cho đời sống vật chất mà cả đời sống văn hoá, tinh thần cũng được nâng caohơn, phong phú hơn, đa dạng hơn

II Sự vận dụng sản xuất hàng hóa vào nền kinh tế thị trường xã hội chủ nghĩa Việt Nam hiện nay:

1) Khái quát về sản xuất hàng hóa ở Việt Nam hiện nay:

Từ nền sản xuất hàng hóa giản đơn thời phong kiến tới nền kinh tế hàng hóasau này, nền sản xuất hàng hóa của nước ta đã không ngừng biến đổi và pháttriển

Thời phong kiến, trình độ lao động, năng suất lao động nước ta chưa cao,chính sách bế quan ở một số triều đại kìm hãm sự lưu thông hàng hóa Trong thời

kì bao cấp trước đổi mới, nền kinh tế hàng hóa đồng thời là nền kinh tế kế hoạch.Biến hình thức tiền lương thành lương hiện vật, thủ tiêu động lực sản xuất, thủtiêu cạnh tranh và lưu thông thị trường Sự nhận thức sai lầm của nước ta thời kìnày đã khiến nền kinh tế suy sụp, sức sản xuất hàng hóa xuống dốc không phanh.

Từ năm 1976 đến 1980, thu nhập quốc dân tăng rất chậm, có năm còn giảm

Từ năm 1986 sau khi Đảng và Nhà nước đã kịp thời chuyển đổi nền kinh tếsang nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, nền kinh tế sản xuấthàng hóa nước ta đã có bước phát triển mạnh mẽ Thời kì này có thể chia thành 3giai đoạn:

• Giai đoạn 1986 – 2000: giai đoạn chuyển tiếp của nền kinh tế Việt Nam từnền kinh tế kế hoạch hóa tập trung sang vận hành theo cơ chế thị trường có sựquản lý của Nhà nước

• Giai đoạn 2000 – 2007: đây là giai đoạn nền kinh tế hàng hóa ở nước taphát triển mạnh mẽ

• Giai đoạn 2007 đến nay: kinh tế Việt Nam có dấu hiệu chững lại Tăngtrưởng GDP giảm tốc và lạm phát kéo dài Các chính sách đưa ra không đem lạihiệu quả

Trong khoảng thời gian gần đây, nền kinh tế hàng hóa Việt Nam có xuhướng sụt giảm Tuy khủng hoảng trong thời gian dài nhưng năm 2013, nền kinh

tế nước ta đã có những dấu hiệu phục hồi Cơ cấu ngành kinh tế Việt Nam từ saukhi đổi mới tới nay đã có nhiều thay đổi đáng mừng Có sự chuyển đổi tích cực từkhu vực I (nông lâm nghiệp và thủy sản) sang khu vực II (công nghiệp và xâydựng) và khu vực III (dịch vụ)

Cơ cấu thành phần kinh tế nước ta cũng đã có sự tiến bộ Từ nền kinh tếmang nặng tính công hữu, lấy kinh tế quốc doanh là hình thức cao nhất, đến nay,nước ta đã có nền kinh tế nhiều thành phần với sự tham gia ngày càng mạnh mẽcủa kinh tế ngoài nhà nước và khu vực có vốn đầu tư nước ngoài Tuy đã đạtđược một số thành tựu nhất định nhưng nền kinh tế hàng hóa Việt Nam vẫn chưathể hiện được một cách triệt để những ưu thế của mình Bên cạnh đó là sự tồnđọng những hạn chế của nền sản xuất hàng hóa nước ta cần được sớm giải quyết:

• Về thúc đẩy lực lượng sản xuất phát triển: lực lượng sản xuất của Việt Nam

dù đã có sự phát triển lớn so với trước khi đổi mới, song hiện nay trình độ laođộng của Việt Nam còn kém

• Về đẩy mạnh quá trình xã hội hóa sản xuất: năng suất lao động xã hội ởViệt Nam còn thấp Việc xuất khẩu hàng Việt Nam vẫn còn gặp nhiều khó khăn

do giá thành cao, bị kiện bán phá giá hay bị kiểm soát ở thị trường một số nướcnhư Hoa Kì.

• Về đáp ứng nhu cầu đa dạng cho xã hội: nước ta đã đáp ứng khá tốt cả vềmẫu mã và chất lượng Tuy nhiên sự xuất hiện của hàng giả, hàng nhái, hàng kémchất lượng trên thị trường ngày càng nhiều Giá các mặt hàng thiết yếu như điện,nước liên tục tăng

2) Điều kiện ra đời của sản xuất hàng hóa ở Việt Nam

Trong thời kì quá độ lên chủ nghĩa xã hội, Đảng và Nhà nước đã có nhiềuchủ trương, đường lối để phát triển nền kinh tế quốc dân Trong đó, việc pháttriển kinh tế hàng hóa là nhiệm vụ cơ bản nhất Nước ta là một nước nông nghiệplạc hậu, kinh tế đi lên chủ yếu là sản xuất nhỏ, tự cung, tự cấp Ở một số vùng núicòn mang đậm dấu ấn của kinh tế tự nhiên Lại trải qua nhiều năm chiến tranh,nền kinh tế nước ta không thể vươn dậy nổi một cách vứng chắc, hàng hóa sảnxuất ra không đủ phục vụ cho nhu cầu tiêu dùng của người dân Hơn thế nữa,kinh tế hàng hóa ở nước ta lại có một thời gian dài hoạt động theo cơ chế của nềnkinh tế tập trung chỉ huy Do vậy, việc xây dựng một quan hệ sản xuất mới tạođiều kiện cho lực lượng sản xuất phát triển nhằm thúc đẩy nền kinh tế hàng hóaphát triển là một việc làm rất quan trọng của Đảng và Nhà nước ta Nhận thứcmới về chủ nghĩa xã hội đã cho ta kết luận rằng: nền kinh tế quá độ lên chủ nghĩa

xã hội là nền kinh tế hàng hóa, thị trường

Nước ta từ sản xuất nhỏ đi lên chủ nghĩa xã hội, mà xây dựng chủ nghĩa xãhội xét về mặt kinh tế cũng phải xây dựng nền sản xuất lớn của xã hội chủ nghĩa

Mà xây dựng nền sản xuất lớn xã hội chủ nghĩa thì không thể không phát triểnnền kinh tế hàng hóa Từ sau Đại hội Đảng lần thứ VI, Đảng ta cũng thể hiệnquyết tâm phải chuyển nền kinh tế còn nhiều tính chất tự cung, tự cấp sang nềnkinh tế hàng hóa nhiều thành phần, sản xuất phải gắn liền với thị trường

3) Đặc điểm của sản xuất hàng hóa ở Việt Nam hiện nay:

Nước ta tiến lên CNXH từ một nền kinh tế tiểu nông lạc hậu, lực lượng sảnxuất chưa phát triển, lại bỏ qua giai đoạn TBCN nên nền sản xuất hàng hoá của takhông giống với nền sản xuất hàng hoá của các nước khác trên thế giới với nhữngđặc trưng tiêu biểu:

Thứ nhất: Nền kinh tế nước ta đang trong quá trình chuyển biến từ một nềnkinh tế hàng hoá kém phát triển mang nặng tính tự cấp tự túc sang một nền kinh

tế hàng hoá phát triển từ thấp đến cao

Xuất phát từ thực trạng có thể nói là rất tiêu điều của nền kinh tế nước ta:Kết cấu hạ tầng vật chất và xã hội kém, trình độ cơ sở vật chất và công nghệ trongcác doanh nghiệp lạc hậu, khả năng cạnh tranh gần như không có, đội ngũ nhàdoanh nghiệp tầm cỡ thiếu trầm trọng, bên cạnh đó thì thu nhập của người làmcông ăn lương cũng như của nông dân thấp kém khiến dung lượng hàng hoá trênthị trường có sự thay đổi rất chậm chạp, khả năng cạnh tranh của hàng hoá trênthị trường thấp Từ sự thật không mấy sáng sủa này, buộc ta phải có chiến lượcphát triển để vượt qua thực trạng của nền kinh tế, đưa nền kinh tế hàng hoá pháttriển cả về số lượng lẫn chất lượng và nâng cao khả năng cạnh tranh của nền kinh

tế hàng hoá ở nước ta

Thứ hai: Nền kinh tế hàng hoá dựa trên cơ sở nền kinh tế tồn tại nhiều thànhphần Từ thực trạng nền kinh tế hàng hoá kém phát triển do nhiều nhân tố songnhân tố gây hậu quả nặng nề nhất là sự nhận thức không đúng đắn dẫn đến nônnóng xoá bỏ nhanh các thành phần kinh tế, thực chất là xoá bỏ điều kiện tồn tại vàphát triển kinh tế hàng hoá, làm mất khả năng cạnh tranh và tác dụng tích cực củanền kinh tế hàng hoá Nền kinh tế nhiều thành phần là nguồn lực tổng hợp to lớn

về nhiều mặt có khả năng đưa nền kinh tế vượt khỏi thực trạng thấp kém Cơ cấungành theo hướng phát triển kinh tế dịch vụ đang dần chiếm ưu thế cao trong nềnkinh tế hàng hoá thu hút một số lượng lớn lao động Từ đó cơ cấu công- nôngnghiệp và dịch vụ sớm hình thành theo định hướng chuyển dịch kinh tế mà Đạihội Đảng VIII đã đề ra Nó đảm bảo cho mọi người, mọi doanh nghiệp ở mọithành phần kinh tế đều được tự do kinh doanh theo pháp luật và được pháp luậtbảo hộ quyền sở hữu và quyền thu nhập hợp pháp Nó còn làm cho các chủ thểkinh tế được hoạt động theo cơ chế tự chủ, hợp tác cạnh tranh và bình đẳng trướcpháp luật

Thứ ba: Nền kinh tế hàng hoá theo cơ cấu kinh tế “mở” giữa nước ta với cácnước trên thế giới Trước kia với cơ cấu kinh tế “khép kín”, với tình trạng “bếquan toả cảng”, luẩn quẩn sau luỹ tre làng nên kinh tế nước ta lâm vào bế tắc,kém phát triển có thể nói là lạc hậu nhất thế giới Vì vậy sự ra đời của nền kinh tếhàng hoá TBCN đã làm cho thị trường dân tộc hoạt động trong sự gắn bó với thịtrường thế giới Do sự phân bố phát triển không đều về tài nguyên thiên nhiên,sức lao động và thế mạnh giữa các nước từ quy luật phân công và hợp tác laođộng quốc tế, đời sống mang tính quốc tế hoá …dẫn đến nhu cầu khách quan là

mở cửa nền kinh tế hàng hoá để đạt được hiệu quả cao và phát triển với tốc độnhanh nền kinh tế

Thứ tư: Phát triển kinh tế hàng hoá theo định hướng XHCN với vai trò chủđạo của kinh tế Nhà nước và sự quản lý kinh tế vĩ mô của nhà nước Trong cácthành phần kinh tế thì kinh tế nhà nước giữ vai trò chủ đạo do bản chất vốn có vàlại nắm giữ các ngành, lĩnh vực then chốt và trọng yếu, nên đảm bảo cho cácthành phần kinh tế khác phát triển theo định hướng XHCN Tuy nhiên vai trò của

nó chỉ được khẳng định khi nó phát huy được sức mạnh tổng hợp của các thànhphần kinh tế khác, nó sớm chuyển đổi cơ chế quản lý theo hướng năng suất, chấtlượng và hiệu quả để đứng vững và chiến thắng trong môi trường hợp tác và cạnhtranh giữa các thành phần kinh tế Nền kinh tế hàng hoá bên cạnh mặt tích cực làlàm thay đổi bộ mặt của đất nước không tránh khỏi những khuyết điểm nhất định

về mặt xã hội như: phá sản, khủng hoảng, áp bức bất công, tàn phá môi trường,phân hoá giàu nghèo Chính vì vậy cần phải có sự quản lý vĩ mô của Nhà nước Nhận xét: Các đặc điểm của nền sản xuất hàng hoá ở trên có quan hệ mậtthiết với nhau phản ánh kết quả của sự phân tích thực trạng và xu hướng vận độngnội tại của quá trình hình thành và phát triển nền sản xuất hàng hoá ở nước ta hiệnnay và tương lai Các đặc điểm này bắt nguồn từ sự chi phối của các quy luật kinh

tế nền kinh tế hàng hoá ( quy luật giá trị, quy luật cung cầu, quy luật cạnh tranh

và quy luật lưu thông tiền tệ ) bắt nguồn từ vai trò định hướng của kinh tế nhànước và vai trò quản lý của Nhà nước ở nước ta Nhà nước là của dân và vì dânquyết định

4) Thực trạng nền sản xuất hàng hóa ở Việt Nam hiện nay:

Một câu hỏi được đặt ra là: “ Hiện nay, hàng hóa Việt Nam đi vào thế giớicòn kém về năng suất, chất lượng, sức cạnh tranh Vì sao vậy?”

Có nhiều lý do, nhưng có một lý do chính là, nền kinh tế hàng hóa nước tachưa thật sự trở thành nền kinh tế hàng hóa lớn Lấy việc xuất khẩu nông, thủysản làm ví dụ Cơ sở sản xuất, chế biến nông, thủy sản ở nước ta, nói chung cònlạc hậu, trong khi thị trường quốc tế lại khó tính, đòi hỏi rất cao về chất lượng,quy cách và mẫu mã sản phẩm Không tiến lên trình độ sản xuất lớn, hiện đại thìnền kinh tế thị trường nước ta sẽ không thể khắc phục được sự lạc hậu Chúng ta

sẽ không đi lại con đường từ sản xuất nhỏ lên sản xuất lớn xã hội chủ nghĩa kiểutập trung, quan liêu, bao cấp trước đây Tuy rằng việc xây dựng những tổ hợp sảnxuất, chế biến quy mô lớn nào đấy chuyên để xuất khẩu là cần thiết, nhưng sảnxuất lớn không có nghĩa là quy mô mọi thứ phải lớn

Con đường đi lên sản xuất lớn của chúng ta hiện nay là con đường thịtrường, một con đường mà chúng ta phải tìm tòi, khai phá ra Vẫn là kinh tế gia